Descarga en formato PDF (4 MB) - Centro Ramón Piñeiro para a ...
Descarga en formato PDF (4 MB) - Centro Ramón Piñeiro para a ...
Descarga en formato PDF (4 MB) - Centro Ramón Piñeiro para a ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
gunte por que razón no docum<strong>en</strong>to fundam<strong>en</strong>tal da nosa investigación,<br />
o xornal Follas de vagar, non aparece nunca a poeta. Existe unha<br />
explicación e imos dala. Nunha carta de Eduardo a Luz, á que xa aludín<br />
a propósito de María Mariño, lemos estas palabras clarificadoras:<br />
“Incluí ya <strong>en</strong> el ‘diario’ nuestro <strong>en</strong>cu<strong>en</strong>tro <strong>en</strong> Lugo. Es posible<br />
que vuelva a escribir algo más verdadero y desnudo, pero no ahora.<br />
Volverás al ‘diario’ varias veces. Te iré retratando a pinceladas largas y<br />
amorosas. Pero todo lo que haga sobre tí, lo leerás primero y me dirás<br />
si puede incluirse o no” 39 .<br />
Houbo desacordo <strong>en</strong>tre a poeta e o poeta sobre o que estaba<br />
escribindo a propósito dela e das relacións <strong>en</strong>tre ambos e, <strong>en</strong>fadado e<br />
eu diría que caprichoso, Moreiras decidiu non incluír na publicación<br />
do libro nada do que escribira sobre Luz. Deste modo, quedamos s<strong>en</strong><br />
parágrafos, quizais páxinas, que s<strong>en</strong> dúbida serían moi esclarecedores<br />
non só sobre a relación amorosa <strong>en</strong>tre eles, s<strong>en</strong>ón, de xeito directo,<br />
sobre o concepto que tiña da poética da nosa escritora. Sei por Luz<br />
Pozo Garza que ela conserva os orixinais dos textos que Moreiras non<br />
publicou, mais, como é fácil compr<strong>en</strong>der, non tiv<strong>en</strong> o atrevem<strong>en</strong>to de<br />
pedirlle que mos deixase ler <strong>para</strong> escribir estas páxinas 40 .<br />
39<br />
En Nordés (III xeira), 17-18 (1992), p. 50.<br />
40<br />
Non <strong>en</strong>tran no concepto de Parnaso, que define o Diccionario da Real Academia Galega<br />
(Vigo, Xerais e Galaxia, 1997, p. 867) como “O conxunto dos poetas dunha nación, rexión,<br />
etc.”, os prosistas Castelao, Feixóo, Fernández del Riego, Fole, García-Sabell, Otero<br />
Pedrayo, sobre os que atopamos interesantes observacións na escrita de Eduardo<br />
Moreiras. Emporiso, fáltanme datos <strong>para</strong> asegurar que esta exclusión deba aplicarse a<br />
Ánxel Fole: sinala X. Alonso Montero, no seu artigo sobre M<strong>en</strong>sajes de Poesía na Gran<br />
Enciclopedia Galega: “Hay que destacar la poesía castellana de Luís Pim<strong>en</strong>tel, y m<strong>en</strong>cionar,<br />
cuando m<strong>en</strong>os, los poemas de Ánxel Fole, faceta poco conocida de este escritor” (cit., p.<br />
14). Na Tese de doutoram<strong>en</strong>to de María Xosé Pardo-Gil Magadán, A obra xornalística de<br />
Ánxel Fole (mecanogr., 2002, p. 234), esta rigurosa investigadora luc<strong>en</strong>se recolle tres títulos<br />
de Fole publicados <strong>en</strong> M<strong>en</strong>sajes de poesía: “Canción” e “Visión deleitable” (1-9-1948), e<br />
“Don de claridad <strong>en</strong> las aguas del Miño” (1-1-1949). Daquela, Fole aparecía xa no primeiro<br />
número da revista de Moreiras, pero como autor de poemas <strong>en</strong> castelán. Nestas condicións,<br />
p<strong>en</strong>so que é preferible, polo mom<strong>en</strong>to, mantelo fóra do “Parnaso galego” de<br />
Moreiras. S<strong>en</strong> embargo, do inm<strong>en</strong>so aprecio que tiña polo escritor de Lugo é testemuña<br />
segura este texto de Follas de vagar: “Fole era un conversador deleitoso. Lémbrome que o<br />
periodista Sigü<strong>en</strong>za díxome unha vez que, cando andaban os grupos da ORGA a parolar<br />
polos pobos, a x<strong>en</strong>te ouvía distraidam<strong>en</strong>te aos oradores, mais cando o mozo Fole se puña<br />
a falar, os labregos choraban” (FV, p. 59).<br />
152