Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
a ser: “aquel que dá voz” ao que “carece dela”. Ao <strong>en</strong>gadir os compoñ<strong>en</strong>tes “postmodernos” antes<br />
analizados xord<strong>en</strong> as “narrativas” 380 d<strong>en</strong>de ca<strong>da</strong> individuali<strong>da</strong>de, e d<strong>en</strong>de ca<strong>da</strong> cultura. Este imaxinario<br />
de compromiso coa difer<strong>en</strong>za, co que sofre, co oprimido ao que <strong>da</strong>r voz é unha <strong>da</strong>s claves de id<strong>en</strong>ti<strong>da</strong>de<br />
<strong>da</strong> antropoloxía médica 381 .<br />
A antropoloxía médica aplica<strong>da</strong>: antropoloxía do sistema médico global.<br />
Nos anos oit<strong>en</strong>ta os antropólogos <strong>da</strong> medicina colaboran con organizacións internacionais e grandes<br />
empresas como “tradutores culturais”. Os antropólogos <strong>da</strong> medicina defin<strong>en</strong> a súa posición para<br />
solucionar problemas de compr<strong>en</strong>sión <strong>en</strong>tre sistemas médicos <strong>en</strong> conflito nunha socie<strong>da</strong>de planetaria.<br />
Xorde así a d<strong>en</strong>omina<strong>da</strong> Antropoloxía Médica aplica<strong>da</strong> 382 A antropoloxía aplica<strong>da</strong> <strong>en</strong> xeral defínese co<br />
uso de “<strong>da</strong>tos, perspectivas, teoría e métodos antropolóxicos para id<strong>en</strong>tificar, avaliar e resolver<br />
problemas sociais” 383 : Nos Estados Unidos e Inglaterra os antropólogos “aplicados” son os “empregados<br />
por ax<strong>en</strong>cias ou organizacións involucra<strong>da</strong>s <strong>en</strong> inducir cambios <strong>en</strong> pro do b<strong>en</strong>estar humano” 384 .<br />
A antropolóxica médica aplica<strong>da</strong> 385 des<strong>en</strong>volveuse inicialm<strong>en</strong>te <strong>en</strong> EEUU, Canadá e varios países de<br />
Latinoamérica. “Colaboraban” medicina e antropoloxía 386 no despregam<strong>en</strong>to de programas de saúde<br />
comunitaria <strong>en</strong>tre minorías étnicas e culturais. O obxectivo era usar o coñecem<strong>en</strong>to do local e cultural<br />
para aplicar con s<strong>en</strong>tido os coñecem<strong>en</strong>tos <strong>da</strong> biomedicina 387 . Un exemplo perfecto sería o “Manual” para<br />
médicos e <strong>en</strong>fermeiros escrito por Geri-Ann Galanti 388 . Neste libro explícase como promover a<br />
“compr<strong>en</strong>sión” médica nun Hospital occid<strong>en</strong>tal cando os paci<strong>en</strong>tes proveñ<strong>en</strong> de culturas difer<strong>en</strong>tes,<br />
especialm<strong>en</strong>te latinas.<br />
No imaxinario propio <strong>da</strong> antropoloxía médica este elem<strong>en</strong>to de pragmatismo e utili<strong>da</strong>de está sempre<br />
pres<strong>en</strong>te. Serve ademais como contrapeso crítico para lexitimar, d<strong>en</strong>de a aus<strong>en</strong>cia de utili<strong>da</strong>de achaca<strong>da</strong><br />
ás outras perspectivas, a necesi<strong>da</strong>de incuestiona<strong>da</strong> dos estudios de antropoloxía. É a observación global<br />
ofreci<strong>da</strong> d<strong>en</strong>de a forma cultura.<br />
A Antropoloxía médica <strong>en</strong> España e <strong>Galicia</strong>.<br />
Jesús M. de Miguel (sociólogo español) e Michael K<strong>en</strong>ny (antropólogo británico) editan <strong>en</strong> 1980 <strong>en</strong><br />
España unha recompilación de artigos co título: Antropoloxía médica <strong>en</strong> España 389 . Os principais<br />
autores españois (Miguel, Comelles, Prat, Puxa<strong>da</strong>s, Esteva Fabregat, Lisón Tolosana 390 ) e non españois,<br />
380 A bibliografía d<strong>en</strong>de unha perspectiva c<strong>en</strong>tra<strong>da</strong> na narrativi<strong>da</strong>de na antropoloxía médica é ext<strong>en</strong>sa, véxase bibliografía; na obra de Mattingly<br />
(1998) o subtítulo do libro expresa b<strong>en</strong> a idea c<strong>en</strong>tral desta perspectiva: a estrutura narrativa <strong>da</strong> experi<strong>en</strong>cia.<br />
381 Un bo exemplo sería esta declaración de int<strong>en</strong>cións dun sociólogo británico no capítulo inicial do libro que edita sobre biografías de<br />
<strong>en</strong>fermos: "The need to understand illness in terms of the pati<strong>en</strong>t 's own interpretation of its onset, the course of its progress and the pot<strong>en</strong>tial of<br />
the treatm<strong>en</strong>t for the condition" (Radley 1993: 1).<br />
382 Véxase Kottak 1996, B<strong>en</strong>net 1996, Cad<strong>en</strong>as2005; Scheper-Hughes 1990, e Comelles-Hernáez 1993.<br />
383 Kottak 1996.<br />
384 B<strong>en</strong>net 1996: 23-53. Nótese o elem<strong>en</strong>to ético usado, xa analizado anteriorm<strong>en</strong>te. Por antropoloxía aplica<strong>da</strong> <strong>en</strong>téndese non só investigan<br />
s<strong>en</strong>ón cando realizan "funcións prácticas, xa sexa como responsables directos ou indirectos <strong>da</strong> aplicación de medi<strong>da</strong>s de interv<strong>en</strong>ción <strong>en</strong><br />
problemas sociais, <strong>en</strong> ámbitos relacionados coa aplicación práctica de coñecem<strong>en</strong>tos e métodos antropolóxicos". Cad<strong>en</strong>as 2005 Ramos 2005:<br />
13: 9.<br />
385 Véxase Scheper-Hughes- Lock 1990: 189-197.<br />
386 Comelles-Hernáez 1993<br />
387 En China la Revolución utilizo os d<strong>en</strong>ominados "Médicos <strong>da</strong> píe" cunha formación rápi<strong>da</strong> mixta <strong>en</strong>tre os Medicina Tradicional China e<br />
Biomedicina nunha aplicación pragmática similar con anteriori<strong>da</strong>de: Unschuld (1985, 1987, 1998), Hammer (1990) Harre, e sobre todo o<br />
manual The Revolutionary Health Commity of Hunan Province 1977.<br />
388 Galanti 1991. Especificam<strong>en</strong>te escrito con casos de hospitais <strong>en</strong> EEUU onde a autora é <strong>en</strong>fermeira. Navajos ou Latinos supoñ<strong>en</strong> un reto para<br />
o facultativo. Coa antropoloxía a compr<strong>en</strong>sión coa biomedicina mellorará supostam<strong>en</strong>te.<br />
389 K<strong>en</strong>ny-Miguel 1980.<br />
390 Véxase bibliografía de ca<strong>da</strong> autor.<br />
~ 96 ~