Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
perman<strong>en</strong>te de segundo orde, é dicir, a necesi<strong>da</strong>de de formularse sempre o paradoxo que supón<br />
observar: “Deus morreu”- e o que isto quere dicir é: o último observador non se pode id<strong>en</strong>tificar” 149 .<br />
“¿Como é posible aceptar as informacións sobre o mundo e sobre a socie<strong>da</strong>de coma se se tratas<strong>en</strong> de<br />
informacións sobre a reali<strong>da</strong>de, cando se sabe como se produce esa información“? 150 . Luhmann <strong>en</strong>t<strong>en</strong>de<br />
que a difer<strong>en</strong>ciación dos MM sucedeu ao aparecelo que el d<strong>en</strong>omina campos programáticos dos MM:<br />
noticias e reportaxes, publici<strong>da</strong>de e finalm<strong>en</strong>te o <strong>en</strong>tretem<strong>en</strong>to co seu código informable / non<br />
informable.<br />
A reali<strong>da</strong>de dos medios de masas é facer sempre necesaria a comunicación <strong>en</strong> situacións de alta<br />
complexi<strong>da</strong>de, é dicir, x<strong>en</strong>eralizar a observación de segundo orde. Na socie<strong>da</strong>de actual, a función coa<br />
que se difer<strong>en</strong>ciaron os MM é es<strong>en</strong>cial. Ao x<strong>en</strong>eralizar esta observación de segundo orde dirix<strong>en</strong> a<br />
autobservación <strong>da</strong> socie<strong>da</strong>de e son os <strong>en</strong>cargados <strong>da</strong> creación <strong>da</strong> propia reali<strong>da</strong>de. Son as “empresas”<br />
<strong>en</strong>carga<strong>da</strong>s de producir (v<strong>en</strong>der) reali<strong>da</strong>de 151 .<br />
Os Imaxinarios sociais: scripts opacos <strong>da</strong> socie<strong>da</strong>de complexa<br />
Finalm<strong>en</strong>te imos fixarnos nun tipo especial de distinción: os imaxinarios sociais. Estes constrú<strong>en</strong>se<br />
<strong>social</strong>m<strong>en</strong>te sobre a distinción opaci<strong>da</strong>de / relevancia na definición do real. Os sistemas sociais<br />
funcionan cunha construción <strong>da</strong> reali<strong>da</strong>de difundi<strong>da</strong> polos difer<strong>en</strong>tes subsistemas parciais, <strong>en</strong> especial,<br />
os medios de comunicación de masas. A construción <strong>social</strong> <strong>da</strong> reali<strong>da</strong>de faise con imaxinarios sociais<br />
que convert<strong>en</strong> <strong>en</strong> lat<strong>en</strong>te (opaco), a <strong>en</strong>fermi<strong>da</strong>de por exemplo, fac<strong>en</strong>do relevante o seu oposto, as saúde.<br />
Deste xeito “permit<strong>en</strong>” a observación <strong>da</strong> reali<strong>da</strong>de. Establec<strong>en</strong>do así os ideais imaxinarios cos que soñar.<br />
Os Imaxinarios Sociais fannos ver a reali<strong>da</strong>de ocultando as imperfeccións. Xeran esperanza ao tempo<br />
que ocultan as razóns para a desesperanza. Non son polo tanto, <strong>en</strong> coher<strong>en</strong>cia coa socioloxía de<br />
Luhmann, pechados ao sistema <strong>social</strong>, de aí que o seu nome alu<strong>da</strong> á imaxinación pola súa apertura.<br />
Ofrec<strong>en</strong> d<strong>en</strong>de elem<strong>en</strong>tos imprecisos unha visión imaxinaria <strong>da</strong> reali<strong>da</strong>de, x<strong>en</strong>eralizando observacións e<br />
integrándoas s<strong>en</strong> reflexión ningunha. Pero conteñ<strong>en</strong> ademais elem<strong>en</strong>tos para a mutación evolutiva do<br />
sistema. O sistema <strong>social</strong> difer<strong>en</strong>ciado funcionalm<strong>en</strong>te contemporáneo opera xerando comunicacións<br />
sobre os imaxinarios sociais. Os imaxinarios sociais fan plausible a comunicación <strong>en</strong> situacións de alta<br />
complexi<strong>da</strong>de ao reducir esta con observacións sobre a difer<strong>en</strong>za (forma) relevancia / opaci<strong>da</strong>de. Os<br />
imaxinarios sociais 152 son pois esquemas de observación, Luhmann fala de scripts 153 nun s<strong>en</strong>tido similar.<br />
Ca<strong>da</strong> imaxinario <strong>social</strong> apunta un elem<strong>en</strong>to dunha distinción como relevante, ocultando o carácter de<br />
selección co que funciona o sistema <strong>social</strong>. Con repeticións recursivas fan plausible a súa propia<br />
relevancia. Os medios de comunicación de masas, como memoria do sistema <strong>social</strong>, son es<strong>en</strong>ciais para a<br />
xeración, uso e difusión dos imaxinarios sociais 154 .<br />
149 Luhmann 2000 (1996): 169.<br />
150 Luhmann 2000 (1996): 173.<br />
151 Pintos 1997.<br />
152 "... aquelas repres<strong>en</strong>tacións colectivas que rex<strong>en</strong> os sistemas de id<strong>en</strong>tificación e de integración <strong>social</strong> e que fan visible a invisibili<strong>da</strong>de<br />
<strong>social</strong>", J.L. Pintos 1995: Los imaginarios <strong>social</strong>es: La nueva construción de la reali<strong>da</strong>d <strong>social</strong>. Madrid: Fe e Seculari<strong>da</strong>d; p.8.<br />
153 Luhmann 2007. Os scripts son guións preescritos <strong>en</strong> forma de expectativas <strong>en</strong> dobre continx<strong>en</strong>cia para asegurar o éxito <strong>da</strong> información.<br />
154 "...los imaxinarios sociais teñ<strong>en</strong> unha función primaria que se podería resumir como a elaboración e distribución x<strong>en</strong>eraliza<strong>da</strong> de<br />
instrum<strong>en</strong>tos de percepción <strong>da</strong> reali<strong>da</strong>de <strong>social</strong> construí<strong>da</strong> como reali<strong>da</strong>de exist<strong>en</strong>te" Pintos 1995: 11.<br />
~ 54 ~