Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Capítulo 1. A Socioloxía de Niklas<br />
Luhmann (1927-1988) 12 .<br />
A lóxica <strong>da</strong> forma de Sp<strong>en</strong>cer-Brown.<br />
No seu libro, Laws of form (1969), o matemático británico George Sp<strong>en</strong>cer-Brown (1923-) sinta as<br />
bases lóxicas dun xiro epistemolóxico revolucionario. Sp<strong>en</strong>cer-Brown estu<strong>da</strong> As leis <strong>da</strong> forma 13 . Para el<br />
unha forma é unha distinción na que se seleccionou (indicando) un dos seus dous<br />
lados. Unha forma é a indicación dun dos lados dunha distinción. Distinguir é<br />
establecer unha difer<strong>en</strong>za <strong>en</strong>tre dúas partes. A forma é a selección (indicación)<br />
dun dos dous lados. Ao distinguir situámonos no lado marcado e observamos<br />
d<strong>en</strong>de el. Un médico difer<strong>en</strong>za no seu traballo diario <strong>en</strong>tre “sans” e “<strong>en</strong>fermos”.<br />
D<strong>en</strong>de esa distinción sitúase do lado <strong>da</strong> <strong>en</strong>fermi<strong>da</strong>de. D<strong>en</strong>de ese lado <strong>da</strong><br />
distinción observa ca<strong>da</strong> persoa que examina. Ao afirmar “Pepe é<br />
San<br />
Enfermo<br />
esquizofrénico” utiliza unha distinción, unha forma no s<strong>en</strong>tido de Sp<strong>en</strong>cer-<br />
Brown. Divide o universo cunha liña imaxinaria, establec<strong>en</strong>do unha distinción<br />
<strong>en</strong>tre dous grupos. Busca a patoloxía e id<strong>en</strong>tifica unha do<strong>en</strong>za d<strong>en</strong>de a<br />
distinción. To<strong>da</strong> observación é unha forma, como as observacións do médico.<br />
Ilustración1 "Faga unha A consecu<strong>en</strong>cia é que só d<strong>en</strong>de unha distinción se pode observar.<br />
distinción"<br />
Indicamos o lado <strong>da</strong> <strong>en</strong>fermi<strong>da</strong>de para poder falar <strong>da</strong> saúde. O<br />
espazo marcado d<strong>en</strong>de o que observamos permite compr<strong>en</strong>der.<br />
Usamos as distincións e as formas s<strong>en</strong> decatarnos. Sp<strong>en</strong>cer-<br />
Brown <strong>en</strong>t<strong>en</strong>de que unha vez traza<strong>da</strong> a distinción e seleccionado<br />
un lado, esquecemos a operación efectua<strong>da</strong>. D<strong>en</strong>omina punto<br />
cego a esa distinción que xera a forma e permite a observación.<br />
Unha vez estableci<strong>da</strong> unha distinción a forma des<strong>en</strong>vólvese seguindo leis lóxicas. Sp<strong>en</strong>cer-Brown<br />
descríbeas na súa obra. Aquí non as seguiremos por motivos de brevi<strong>da</strong>de.<br />
Niklas Luhmann aplicou a lóxica <strong>da</strong> forma de Sp<strong>en</strong>cer-Brown á socioloxía 14 . Só cando outro<br />
observador difer<strong>en</strong>te de min, me observa, observando, podo eu compr<strong>en</strong>der a observación. É dicir, o<br />
home é un animal <strong>social</strong> porque non pode compr<strong>en</strong>derse s<strong>en</strong> outro ser humano observándoo. Calquera<br />
12 Ao citar por primeira vez un autor indicaremos as <strong>da</strong>tas do seu nacem<strong>en</strong>to e morte. Luhmann sinala, e asumímolo nesta tese, a importancia<br />
do factor tempo na creación do sistema socie<strong>da</strong>de planetario contemporáneo. Os autores e as súas ideas son parte de desa evolución, por iso<br />
situamos temporalm<strong>en</strong>te ca<strong>da</strong> achega teórica analiza<strong>da</strong>.<br />
13 Os conceptos que usa Sp<strong>en</strong>cer-Brown, teñ<strong>en</strong> un significado técnico, non o significado habitual. Para a súa compr<strong>en</strong>sión é conv<strong>en</strong>i<strong>en</strong>te ter<br />
paci<strong>en</strong>cia e esperar ao final <strong>da</strong> explicación. Os conceptos fun<strong>da</strong>m<strong>en</strong>tais usados nesta tese serán subliñados para indicar a súa inclusión no<br />
glosario que se pode consultar ao final.<br />
14 To<strong>da</strong> a obra de Luhmann apunta nesta dirección, pero a serie: Soziologische Aufklärung 1-6 1976-1990 céntrase especificam<strong>en</strong>te na análise<br />
<strong>da</strong>s difer<strong>en</strong>zas con outras teorías sociolóxicas.<br />
~ 23 ~<br />
San<br />
Enfermo<br />
Ilustración2 Observando<br />
d<strong>en</strong>de o lado marcado <strong>da</strong><br />
difer<strong>en</strong>za: a <strong>en</strong>fermi<strong>da</strong>de<br />
Ilustración3 Unha forma segundo<br />
Sp<strong>en</strong>cer- BrownToma<strong>da</strong>. Pintos 2005.