Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Capítulo 10. Usuarios, EM,<br />
Tolos.<br />
“Os <strong>en</strong>fermos crónicos están suxeitos a tal número de expectativas culturais que, na<br />
avaliación do estatus <strong>social</strong> e persoal dos afectados por unha <strong>en</strong>fermi<strong>da</strong>de crónica, podese<br />
afirmar que son unha expresión <strong>da</strong> morali<strong>da</strong>de pública” 823 .<br />
Pres<strong>en</strong>tamos dous perfís biográficos de usuarios de Pérgola <strong>en</strong> detalle. Mostramos así a riqueza<br />
semántica do discurso dunha EMG e as contradicións do delirio 824 . A continuación esmiuzamos a<br />
“carreira moral” coa que a EMG é asumi<strong>da</strong> e comunica<strong>da</strong> e así achegámonos á súa complexi<strong>da</strong>de vivi<strong>da</strong><br />
<strong>en</strong> primeira persoa.<br />
Elías 825 : “Eu falo con deus tódolos días. Son ou único”.<br />
Elías naceu <strong>en</strong> 1959 nunha parroquia rural costeira. O seu pai estaba <strong>en</strong>tón embarcado e a súa nai<br />
traballaba as terras <strong>da</strong> casa her<strong>da</strong><strong>da</strong>. Elías é o segundo varón dunha familia de tres irmáns. O seu irmán<br />
está agora aín<strong>da</strong> embarcado. A súa irmá vive preto cos seus sobriños, coi<strong>da</strong> <strong>da</strong> <strong>en</strong>ferma nai maior e de el.<br />
Ela <strong>en</strong>cárgase agora de <strong>da</strong>rlle a Elías a medicación, administrarlle o diñeiro <strong>da</strong> súa p<strong>en</strong>sión e prepararlle<br />
as comi<strong>da</strong>s. Un irmán m<strong>en</strong>or está casado tamén nunha vila próxima. Adoitan vir de visita case tó<strong>da</strong>las<br />
fins de semana.<br />
Elías criouse e educou na parroquia onde naceu. Deixou pronto a escola para traballar co seu pai,<br />
primeiro de peón de albanel. Chamábano “o touro”, porque era forte e cargaba con todo. Logo embarcou<br />
co pai, viaxando nas máquinas de distintos buques por todo o mundo. Traballou como axu<strong>da</strong>nte de<br />
cociña no mesmo barco que o seu pai (mariñeiro) e o seu irmán m<strong>en</strong>or (<strong>en</strong>graxador). Di que se s<strong>en</strong>tiu<br />
por primeira vez mal cando tiña dezaoito anos.<br />
Nun porto de Italia, m<strong>en</strong>tres esperaba unha carta dunha “noiva”, sofre unha crise que hoxe non pode<br />
describir <strong>en</strong> detalle. Deus aparéceseuselle, levantou o barco cunha luz branca e falaulle. Elías mestura os<br />
tempos dos acontecem<strong>en</strong>tos coas certezas do seu delirio. A súa noiva matouse nun accid<strong>en</strong>te de moto. Di<br />
que <strong>en</strong>tón foi cando toleou. O seu pai <strong>en</strong>viouno á casa vía Barcelona, para que regresase coa nai. El<br />
que<strong>da</strong> <strong>en</strong> Cataluña, onde está unha tempa<strong>da</strong> s<strong>en</strong> <strong>da</strong>r noticia na casa. Regresa tras un ingreso <strong>en</strong> Cataluña.<br />
O seu diagnóstico é d<strong>en</strong>de hai anos de Esquizofr<strong>en</strong>ia Paranoide. O médico pediulle os papeis para <strong>da</strong>rlle<br />
unha p<strong>en</strong>sión: “Deume unha p<strong>en</strong>sión, puff! 40,000 pelas <strong>da</strong>s de <strong>en</strong>tón” 826 . O seu primeiro ingreso <strong>en</strong><br />
<strong>Galicia</strong> foi tras unha det<strong>en</strong>ción. An<strong>da</strong>ba a dedo pola autoestra<strong>da</strong> <strong>en</strong>tre Coruña, Vigo e Pontevedra.<br />
Enviárono a Conxo e coñece <strong>en</strong>tón o doutor Melón. “Como queriame aquel”, di. Díxolle: “Ti non podes<br />
traballar máis na túa vi<strong>da</strong>” e arranxoulle a p<strong>en</strong>sión. “Non podo facer na<strong>da</strong>”, repíteme a min. En Conxo<br />
823 Radley 1993: 109.<br />
824 Pode consultarse un perfil biográfico de todos os <strong>en</strong>trevistados (17 de Pérgola, 4 non de Pérgola), así como unha descrición dos grupos de<br />
discusión, a bibliografía secun<strong>da</strong>ria ou unha lista completa cos <strong>da</strong>tos dos máis de 200 usuraios de Pérgola nos apéndices. Sobre estes <strong>da</strong>tos<br />
elaborouse este capítulo.<br />
825 Reconstrución biográfica con <strong>en</strong>trevista, notas do caderno de campo, historial <strong>en</strong> Pérgola, <strong>da</strong>tos contrastados de fontes diversas durante a<br />
investigación.<br />
826 Elías 1: 10<br />
~ 241 ~<br />
10