Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
Orden social e loucura en Galicia - Repositorio Institucional da USC ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Emilio González describe nesta cita a súa visión do conflito vivido <strong>en</strong> Conxo nos anos set<strong>en</strong>ta 671 .<br />
Nese mesmo libro expón o “tratam<strong>en</strong>to psiquiátrico” <strong>en</strong> Conxo previo á “Reforma”. Unha <strong>da</strong>s “melloras”<br />
a finais dos ses<strong>en</strong>ta fora o abandono dos xergóns de palla por colchóns 672 , e a utilización, “a discreción e s<strong>en</strong><br />
reparos dos novos neurolépticos” 673 . Emilio González fai unha lista dos sistemas “individuais” dispoñibles na<br />
época para a súa utilización <strong>en</strong> Conxo. Con ca<strong>da</strong> un Emilio explica o razoam<strong>en</strong>to médico, indicando os<br />
mortos dos que foi testemuña con algúns deles:<br />
“1. Castigos (malleiras, labaza<strong>da</strong>s, pata<strong>da</strong>s) 2. Illam<strong>en</strong>to 3. Sangrías, fregas. 4. Medo:<br />
conmocións psicolóxicas (susto para san<strong>da</strong>r: inmersión súbita; con cadeira rotatoria de<br />
Darwin 674 , cura do noxo con vomitivos). 5. Camisas de forza, correaxes, manoplas 6. Baños<br />
e duchas (valor estimulante / se<strong>da</strong>nte <strong>da</strong> auga). 7. Piro<br />
terapias: febres altas. 8. Abscesos de fixación (infeccións<br />
provoca<strong>da</strong>s para controlar maniacos) 9.Insulina (coma<br />
induci<strong>da</strong> como tratam<strong>en</strong>to) 10.Choques convulsivos:<br />
cardiazol e electroshocke 11. Psico cirurxía: lobotomías 12.<br />
Psicoterapia e 13.Psicofármacos: camisas de forza<br />
química” 675 .<br />
Ilustración13 Dormitorio Conxo. Anos 70<br />
Jim<strong>en</strong>o (2006)<br />
En 1972 había <strong>en</strong> Conxo 1.575 internados, cuns dousc<strong>en</strong>tos<br />
traballadores 676 . Tres psiquiatras, incluídos o director, dedicaban<br />
unha hora e media contrata<strong>da</strong> ao “tratam<strong>en</strong>to” <strong>da</strong> área que lles<br />
correspondía (homes, mulleres). Había outros sete médicos, non psiquiatras, de difer<strong>en</strong>tes especiali<strong>da</strong>des<br />
contratados con xorna<strong>da</strong>s dunha a catro horas diarias (o cirurxián, e máis o d<strong>en</strong>tista). Dous médicos,<br />
ev<strong>en</strong>tuais xeralm<strong>en</strong>te, facían as “gar<strong>da</strong>s”, pasando un deles ca<strong>da</strong> noite no Sanatorio. Os internos estaban<br />
divididos <strong>en</strong> tres clases segundo a contía achega<strong>da</strong> ao<br />
Sanatorio. Os de primeira clase e segun<strong>da</strong> clase vivían e<br />
alim<strong>en</strong>tábanse indep<strong>en</strong>d<strong>en</strong>tem<strong>en</strong>te dos <strong>da</strong>s tres clases<br />
inferiores. As achegas económicas para os gastos destes<br />
últimos proviñan <strong>da</strong> B<strong>en</strong>efic<strong>en</strong>cia provincial, m<strong>en</strong>tres que as<br />
clases superiores adoitaban vir de pagam<strong>en</strong>tos <strong>da</strong>s familias, <strong>en</strong><br />
moitos casos <strong>en</strong>gadidos aos <strong>da</strong> cari<strong>da</strong>de dos concellos 677 . As<br />
primeiras clases tiñan asignados os seus propios coi<strong>da</strong>dores,<br />
m<strong>en</strong>tres que as clases inferiores tiñan un “gardián” ca<strong>da</strong> c<strong>en</strong> ingresados 678 .<br />
Hernández Cochón 679 foi Xefe de Sani<strong>da</strong>de <strong>da</strong> Provincia de A Coruña co Franquismo d<strong>en</strong>de 1967, e<br />
logo Conselleiro de Sani<strong>da</strong>de con Fraga. Cochón “apadriña” ao psiquiatra José Luis Montoya Rico 680 .<br />
671<br />
A pobreza e o esquecem<strong>en</strong>to <strong>da</strong> especifici<strong>da</strong>de cultural do tolo galego son as causas apunta<strong>da</strong>s por este psiquiatra (González 1977).<br />
672<br />
Manuel 2: 8.<br />
673<br />
Manuel 2, 5.<br />
674<br />
O avó de Darwin propuxo unha cadeira na que o paci<strong>en</strong>te xiraba boca abaixo atado para conducir todo o sangue ao cerebro.<br />
675<br />
González 1977: 33-37.<br />
676<br />
González 1977: 73 e ss.<br />
677<br />
González 1977: 85-6.<br />
678<br />
As condicións de amoream<strong>en</strong>to, miseria, malos tratos, discriminación de xénero, cultural e por capaci<strong>da</strong>des intelectuais están unanimem<strong>en</strong>te<br />
descritas na literatura cita<strong>da</strong> (<strong>en</strong> concor<strong>da</strong>ncia con descricións doutros sitios de Europa tamén xa citados).<br />
679<br />
Foi Conselleiro de Sani<strong>da</strong>de primeiro <strong>en</strong>tre 1982-1983 e 1986-1987, e con Fraga Conselleiro de Sani<strong>da</strong>de e Seguri<strong>da</strong>de Social <strong>en</strong>tre 1996-<br />
2004.<br />
680<br />
Véxase apuntam<strong>en</strong>tos biográficos <strong>en</strong> apéndices (Xestores).<br />
~ 143 ~<br />
Ilustración12 Patio Conxo, Anos 70 Jim<strong>en</strong>o<br />
(2006)