pdf - Consello da Avogacía Galega
pdf - Consello da Avogacía Galega
pdf - Consello da Avogacía Galega
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
98<br />
2.C.5.- A aplicación de circunstancias atenuantes<br />
2.C.5.a.-Trastorno mental<br />
A primeira <strong>da</strong>s circunstancias a que fai referencia o estudo está constituído pola posible<br />
concorrencia de enfermi<strong>da</strong>des mentais graves nos agresores, constatándose que só nun<br />
2% dos supostos dos casos obxecto do estudo se apreciou a eximente prevista no punto<br />
1º do artigo 20 do Código Penal. 214<br />
En relación con esta cuestión, é interesante constatar, tal e como aparece reflectido na<br />
táboa n.º III do estudo realizado desde o Punto de Coordinación <strong>da</strong>s Ordes de Protección<br />
de Galicia, referido ás resolucións en que se adoptan medi<strong>da</strong>s cautelares a favor <strong>da</strong>s vítimas<br />
<strong>da</strong> violencia de xénero, e dentro do período xuño 2004-xuño 2005, en Galicia, que<br />
non hai constancia de ningún suposto entre esas <strong>da</strong>tas no que se ordenase, por parte<br />
do órgano xurisdicional, o ingreso en centro psiquiátrico, análise que permitiría afirmar<br />
que a enfermi<strong>da</strong>de mental non está especialmente vincula<strong>da</strong> ao exercicio <strong>da</strong> violencia<br />
contra as mulleres. 215<br />
Non obstante, si chama a atención o estudo sobre a especial consideración de que en<br />
numerosas resolucións xudiciais se faga referencia á situación en que se encontra o<br />
autor <strong>da</strong> conduta delituosa tras un fracaso na relación de parella ou ante situacións de<br />
crise matrimonial. Así, as autoras afirman que “as características de personali<strong>da</strong>de configuraron<br />
en numerosas ocasións a atenuante 1ª do artigo 21 do Código Penal, considerando<br />
como elementos que operan no trastorno mental o fracaso afectivo, a tensión<br />
separatoria ou os celos non patolóxicos”. 216<br />
No noso dereito, á hora de admitir a posible imputabili<strong>da</strong>de do autor dunha conduta delituosa<br />
é necesario que concorran dúas condicións: por unha parte, a presenza no suxeito<br />
<strong>da</strong> necesaria capaci<strong>da</strong>de intelectual destina<strong>da</strong> a valorar o feito e a súa posible licitude<br />
ou ilicitude, e por outra, a capaci<strong>da</strong>de volitiva ou posibili<strong>da</strong>de de dirixir a vontade para evitar<br />
a actuación prohibi<strong>da</strong> por unha determina<strong>da</strong> norma penal; ou, como asumiu a maioría<br />
<strong>da</strong> doutrina, cabe conceptuar a imputabili<strong>da</strong>de como a capaci<strong>da</strong>de de comprender a<br />
ilicitude do feito e de actuar conforme á devandita comprensión. 217<br />
O artigo 20 do Código Penal non define quen é imputable, pero si establece que a inimputabili<strong>da</strong>de<br />
se pode producir por unha serie de circunstancias de carácter biolóxico que<br />
terán como consecuencia a exención <strong>da</strong> responsabili<strong>da</strong>de criminal, e no efecto psicolóxico<br />
que se deriva <strong>da</strong>s causas de inimputabili<strong>da</strong>de para que se produza a exención. Por<br />
214 O artigo 20.1º do Código Penal establece que está exento de responsabili<strong>da</strong>de criminal “o que, no<br />
momento de cometer a infracción penal, por mor de calquera anomalía ou alteración psíquica, non<br />
poi<strong>da</strong> comprender a ilicitude do feito ou actuar conforme a súa comprensión”.<br />
215 Véxase a táboa n.º II do estudo realizado polo PCOP de Galicia.<br />
216 Véxase páxina 14 do estudo referenciado.<br />
217 Urruela Mora, A.: Imputabili<strong>da</strong>d penal y anomalía o alteración psíquica, Comares, Bilbao-Grana<strong>da</strong>,<br />
2004, p. 156. Véxase a fórmula mixta biolóxica-psiquiátrica en E. J. Mateo Ayala: La imputabili<strong>da</strong>d del<br />
enfermo psíquico. Un estudio de la eximente de anomalía o alteración psíquica en el Código Penal<br />
Españo,. Publicacións do Instituto de Criminoloxía <strong>da</strong> Universi<strong>da</strong>de Complutense de Madrid, Madrid<br />
2003, p. 69 e ss.<br />
O tratamento penal <strong>da</strong> violencia contra as mulleres