pdf - Consello da Avogacía Galega
pdf - Consello da Avogacía Galega
pdf - Consello da Avogacía Galega
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
92<br />
se encontran sentenzas que consideren que existía dolo de lesionar gravemente cando,<br />
como consecuencia dunha conduta gravemente atentatoria contra a saúde, desde unha<br />
perspectiva ex ante (abarcando o dolo a gravi<strong>da</strong>de <strong>da</strong> agresión), o resultado producido<br />
é leve e, en consecuencia, se cualifique por tentativa de lesións agrava<strong>da</strong>s do artigo 148<br />
do Código Penal ou de lesións cualifica<strong>da</strong>s dos artigos 149 ou 150 do Código Penal”. 199<br />
Neste mesmo sentido se manifesta LARRAURI ao afirmar que “outro exemplo que si foi<br />
obxecto dunha excelente investigación en España é o caso de parricidio (Fernández,<br />
Fernández y Orts. 1988). Neste estudo móstrase cómo a muller que mata o marido recibe<br />
maior pena que á inversa e cómo a muller que mata a súa filla acaba<strong>da</strong> de nacer recibe<br />
tamén máis pena que o marido que mata a súa muller. A explicación deste fenómeno de<br />
maior severi<strong>da</strong>de nas penas aplicables ás mulleres débese en gran parte ao xogo de agravantes/atenuantes<br />
presentes no Código Penal, que, aín<strong>da</strong> que están formula<strong>da</strong>s de forma<br />
neutral, son interpreta<strong>da</strong>s de acordo aos estereotipos distintos que rexen as condutas para<br />
os distintos xéneros. Como advirten as autoras deste estudo, a pena toma como parámetros<br />
normalmente a vontade do autor, as consecuencias do feito e a inxustiza que se percibe<br />
nos móbiles. Se isto é así, todos os estereotipos existentes tenden a xustificar ou atenuar<br />
a acción do marido; en cambio, non existe na<strong>da</strong> parecido cando é a muller a que mata<br />
o marido. Os estereotipos que rexen o comportamento <strong>da</strong> muller non subministran racionali<strong>da</strong>de<br />
aos seus actos. O home burlado ten dereito a defender a súa virili<strong>da</strong>de, pero isto<br />
apenas constitúe un motivo atendible para a muller burla<strong>da</strong>; o arrebato é apreciable no<br />
home; en cambio, a premeditación ou aleivosía é aprecia<strong>da</strong> na muller”. 200<br />
As palabras de CORCOY BIDASOLO tamén parecen ratificar estas últimas consideracións<br />
ao manifestar dun modo moi rotundo a especial consideración que para os nosos tribunais<br />
ten, en comparación con outras condutas delituosas, a violencia no ámbito familiar: “en<br />
razón do convencemento sobre a existencia dun cariño familiar deféndese, nos xuízos<br />
sobre violencia doméstica, unha presunción de ausencia de dolo respecto de calquera conduta<br />
de certa gravi<strong>da</strong>de, sobre todo de lesións graves e máxime de homicidio, que sería<br />
imposible no tratamento doutros casos non relacionados coa familia. Así como, en xeral, a<br />
proba do dolo se obxectivou na xurisprudencia do Tribunal Supremo, de forma que se atende<br />
a to<strong>da</strong>s as circunstancias obxectivas concorrentes ex ante para determinar se o suxeito<br />
quería matar, lesionar gravemente ou unicamente maltratar, non sucede o mesmo no<br />
ámbito <strong>da</strong> violencia doméstica. Esta cuestión ten consecuencias, como veremos, especialmente<br />
graves na cualificación <strong>da</strong>s lesións como graves ou leves ou como falta, máxime coa<br />
regulación existente e a interpretación que dela fan tanto a doutrina como a xurisprudencia.<br />
A xurisprudencia sobre o dolo, consoli<strong>da</strong><strong>da</strong> desde finais dos oitenta, non se aplica para<br />
os supostos de violencia familiar e pese á gravi<strong>da</strong>de do ataque, en moitos supostos, considérase<br />
que soamente concorre unha falta de lesións en lugar de tentativa de delito de<br />
lesións graves ou tentativa de homicidio, por entender que non se requiriu tratamento médico-cirúrxico,<br />
pese á gravi<strong>da</strong>de dos medios empregados na agresión e que, en todo caso, o<br />
autor non quería causar esas lesións máis graves ou esa morte”. 201<br />
199 Corcoy Bi<strong>da</strong>solo, M.: “Delitos contra la integri<strong>da</strong>d personal y contra la libertad: lesiones, amenazas y<br />
coacciones” en La violencia en el ámbito familiar. Aspectos sociológicos y jurídicos, <strong>Consello</strong> Xeral do<br />
Poder Xudicial, Madrid, 2001, p. 187.<br />
200 Larrauri, E.: Mujeres, derecho penal y criminología, Siglo Veintiuno de España Editores, Madrid, 1994, p. 103.<br />
201 Corcoy Bi<strong>da</strong>solo, M.: “Delitos contra la integri<strong>da</strong>d personal y contra la libertad: lesiones, amenazas y<br />
coacciones” en La violencia en el ámbito familiar. Aspectos sociológicos y jurídicos, <strong>Consello</strong> Xeral do<br />
Poder Xudicial, Madrid, 2001, p. 157.<br />
O tratamento penal <strong>da</strong> violencia contra as mulleres