pdf - Consello da Avogacía Galega
pdf - Consello da Avogacía Galega
pdf - Consello da Avogacía Galega
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
D.- A estrutura social como mecanismo lexitimador <strong>da</strong><br />
violencia contra as mulleres<br />
O II Plan Integral contra a Violencia Doméstica aprobado polo <strong>Consello</strong> de ministros do<br />
Estado español parte <strong>da</strong> afirmación de que a “violencia contra as mulleres é un fenómeno<br />
social de múltiples e diferentes dimensións. É a expresión dunha orde social basea<strong>da</strong><br />
na desigual<strong>da</strong>de, como consecuencia <strong>da</strong> asignación de roles diferentes aos homes e<br />
ás mulleres en función do seu sexo e cun recoñecemento distinto e superior para o masculino.<br />
A violencia, manifestación <strong>da</strong> desigual<strong>da</strong>de entre xéneros, é a fórmula á que recorren<br />
moitos homes para dominar as mulleres e manter os seus privilexios no ámbito familiar,<br />
producindo terribles efectos para as vítimas” 69 .<br />
Nos últimos anos, dentro do campo <strong>da</strong> socioloxía e <strong>da</strong> criminoloxía, detectouse un cambio<br />
substancial na apreciación <strong>da</strong>s causas que conducen ao exercicio <strong>da</strong> violencia contra as<br />
mulleres no ámbito familiar. Así, pasouse de considerar que a violencia se exercía en casos<br />
moi illados e en determinados estratos sociais directamente relacionados con problemáticas<br />
de alcoholismo, toxicomanía ou dentro dunha familia desestrutura<strong>da</strong>, ao recoñecemento<br />
<strong>da</strong> existencia dunha estrutura social desigual e lexitimadora do exercicio <strong>da</strong> violencia.<br />
Moito se escribiu nos últimos vinte anos sobre as causas que motivan que nunha determina<strong>da</strong><br />
uni<strong>da</strong>de familiar xur<strong>da</strong> o exercicio <strong>da</strong> violencia como medio habitual por parte dun<br />
dos seus membros, e elaboráronse distintas teorías explicativas dese fenómeno 70 .<br />
Quixera destacar, en primeiro lugar, as denomina<strong>da</strong>s teorías sociolóxicas que iniciaron a<br />
súa an<strong>da</strong>dura nos anos setenta, sobre todo a causa do impulso <strong>da</strong>do polos movementos<br />
de mulleres en Europa e Estados Unidos. Para a maior parte dos sociólogos, a violencia<br />
dentro <strong>da</strong> familia ten as súas raíces na crise que padece a institución familiar, motiva<strong>da</strong><br />
pola gran canti<strong>da</strong>de de estresores externos aos que está actualmente exposta; problemas<br />
laborais, desemprego, inseguri<strong>da</strong>de económica ou o cambio que están sufrindo<br />
as nosas normas sociais, producindo nalgúns dos seus membros condutas violentas 71 .<br />
Esta tendencia estrutural á violencia vese exacerba<strong>da</strong> pola alta valoración que a familia<br />
lle dá á privaci<strong>da</strong>de, a cal permite que a violencia se encontre fóra do control social ou<br />
que pase socialmente inadverti<strong>da</strong>. A socie<strong>da</strong>de actual concibe o exercicio <strong>da</strong> violencia<br />
como un asunto que pertence á esfera do privado, segundo esta orientación, e acéptaa<br />
como un mecanismo válido de resolución de conflitos. Segundo esta perspectiva sociolóxica,<br />
a responsabili<strong>da</strong>de <strong>da</strong> violencia corresponde por igual a homes e mulleres, con<br />
independencia de que, <strong>da</strong>do que son as mulleres as que a sofren maioritariamente,<br />
deben ser obxecto de especial consideración 72 .<br />
69 II Plan Integral contra a Violencia Doméstica, aprobado polo <strong>Consello</strong> de ministros do Estado español<br />
con <strong>da</strong>ta do 11 de maio de 2001.<br />
70 Véxanse os modelos teóricos sobre a explicación <strong>da</strong> orixe dos malos tratos expostos por Cerezo<br />
Domínguez, A. I.: El homicidio en la pareja: tratamiento criminológico, Tirant lo Blanch, Valencia, 2000,<br />
p. 80.<br />
71 Véxase Villavicencio Carrillo, P. ; Sebastián Herranz, J.: Violencia doméstica: su impacto en la salud<br />
física y mental de las mujeres, Instituto <strong>da</strong> Muller, Madrid, 1999, p. 55.<br />
72 Véxase tamén Meil Landwerlin, G.: “La violencia doméstica en el contexto del cambio familiar. Una<br />
perspectiva sociológica” en La violencia en el ámbito familiar. Aspectos sociológicos y jurídicos,<br />
<strong>Consello</strong> Xeral do Poder Xudicial, 2001, p. 77.<br />
O tratamento penal <strong>da</strong> violencia contra as mulleres<br />
41