pdf - Consello da Avogacía Galega
pdf - Consello da Avogacía Galega
pdf - Consello da Avogacía Galega
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Inhumanas ou Degra<strong>da</strong>ntes e o artigo 1 <strong>da</strong> Convención contra a Tortura e Tratos ou<br />
Penas Crueis, Inhumanas ou Degra<strong>da</strong>ntes. 356<br />
O Código Penal de 1995 contén un Título, o VII, dedicado aos delitos contra a integri<strong>da</strong>de<br />
moral. É a primeira vez, tanto no noso ordenamento como nos máis próximos, que se<br />
regula esa figura, por canto non existen precedentes nin en códigos penais españois nin<br />
no dereito comparado. Non obstante, aín<strong>da</strong> que tanto o Título como os preceptos en particular<br />
son de nova regulación, pódese sinalar como precedente deste, no Código Penal<br />
de 1973, o delito de tortura que aparecía recollido polo artigo 204 bis.<br />
Partindo <strong>da</strong> análise de todos os delitos comprendidos polo Título VII, advírtese que o ben<br />
xurídico común a todos eles é a “integri<strong>da</strong>de moral”. A doutrina sinalou que a noción de<br />
integri<strong>da</strong>de moral debe poñerse en relación coa noción de “digni<strong>da</strong>de <strong>da</strong> persoa”, configura<strong>da</strong><br />
esta última como o primeiro dos fun<strong>da</strong>mentos <strong>da</strong> orde política e <strong>da</strong> paz social no<br />
artigo 10.1 <strong>da</strong> Constitución, e isto a pesar <strong>da</strong> dificultade para delimitar que ha de entenderse<br />
por “integri<strong>da</strong>de moral”. En todo caso, sen esquecer que o sentido <strong>da</strong> digni<strong>da</strong>de e<br />
incolumi<strong>da</strong>de <strong>da</strong> persoa sempre estará presente á hora de identificala, e isto na medi<strong>da</strong><br />
en que a digni<strong>da</strong>de <strong>da</strong> persoa se concibe como un dos valores absolutos <strong>da</strong> existencia<br />
humana, e como tal no fun<strong>da</strong>mento de moitos dos restantes dereitos. 357<br />
A expresión “integri<strong>da</strong>de moral” devén <strong>da</strong> Constitución española, que garante no artigo<br />
15, xunto ao dereito á vi<strong>da</strong>, o dereito á integri<strong>da</strong>de física e moral. Non obstante, non é<br />
fácil delimitar o que desde un punto de vista penal debe entenderse por integri<strong>da</strong>de<br />
moral, sobre todo polo difusos que son os seus límites coa digni<strong>da</strong>de, ou porque mesmo<br />
356 O artigo 1 <strong>da</strong> Resolución 3.452 dispón: “1.- Para os efectos <strong>da</strong> presente declaración entenderase por<br />
tortura todo acto polo cal un funcionario público, ou outra persoa a instigación súa, inflixa intencionalmente<br />
a unha persoa penas ou sufrimentos graves, xa sexan físicos ou mentais, co fin de obter dela<br />
ou dun terceiro información ou unha confesión, de castigala por un acto que cometese ou se sospeite<br />
que cometeu, ou de intimi<strong>da</strong>r esa persoa ou outras. Non se considerarán tortura as penas ou sufrimentos<br />
que sexan inherentes ou incidentais a esta, na medi<strong>da</strong> en que están en consonancia coas<br />
regras mínimas para o tratamento dos reclusos. 2.- A tortura constitúe unha forma agrava<strong>da</strong> e delibera<strong>da</strong><br />
de trato ou pena cruel, inhumana ou degra<strong>da</strong>nte”. Pola súa parte, o artigo 1 <strong>da</strong> Convención contra<br />
a Tortura e Tratos ou Penas Crueis, Inhumanas ou Degra<strong>da</strong>ntes (aproba<strong>da</strong> pola Asemblea Xeral<br />
<strong>da</strong>s Nacións Uni<strong>da</strong>s o 10 de decembro de 1984, ratifica<strong>da</strong> por España polo Instrumento do 19 de outubro<br />
de 1987, publicado no BOE do 9 de novembro de 1987) dispón: 1.- Para os efectos <strong>da</strong> presente<br />
convención, entenderase polo termo Tortura todo acto polo cal se inflixa intenciona<strong>da</strong>mente a una persoa<br />
dores ou sufrimentos graves, xa sexan físicos ou mentais, co fin de obter dela ou dun terceiro información<br />
ou unha confesión, de castigala por un acto que cometese ou se sospeite que cometeu, ou de<br />
intimi<strong>da</strong>r ou coaccionar esa persoa ou outras, ou por calquera razón basea<strong>da</strong> en calquera tipo de discriminación,<br />
cando esas dores ou sufrimentos sexan inflixidos por un funcionario público ou outra persoa<br />
no exercicio de funcións públicas, a instigación súa, ou co seu consentimento ou aquiescencia.<br />
Non se considerarán torturas as dores ou sufrimentos que sexan consecuencia unicamente de sancións<br />
lexítimas, ou que sexan inherentes ou incidentais a estas”.<br />
357 Díaz-Maroto y Villarejo, J.: Sobre la tortura y otros delitos contra la integri<strong>da</strong>d moral en el Código Penal,<br />
ICADE, Madrid, 1999, p. 161. Para V. Grima Lizandra, “a integri<strong>da</strong>de moral é unha manifestación <strong>da</strong><br />
digni<strong>da</strong>de persoal <strong>da</strong> que forma parte”. Grima Lizandra, V.: Los delitos de tortura y tratos degra<strong>da</strong>ntes<br />
cometidos por funcionarios públicos, Tirant lo Blanch, Valencia, 1998, p. 65.<br />
O tratamento penal <strong>da</strong> violencia contra as mulleres<br />
153