pdf - Consello da Avogacía Galega
pdf - Consello da Avogacía Galega
pdf - Consello da Avogacía Galega
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
110<br />
delitos contra as persoas e con efecto atenuatorio ante as condutas que atentan contra<br />
o patrimonio; aín<strong>da</strong> que, indubi<strong>da</strong>blemente, isto non constituíu unha regra de aplicación;<br />
se así fose, vulneraría a intención de quen lexisla de lles conferir aos tribunais a función<br />
de decidir en qué momento unha conduta é máis ou menos grave se atenta contra determinados<br />
parentes.<br />
Pero, ¿cal é o fun<strong>da</strong>mento que vai determinar que o tribunal aplique a circunstancia, na<br />
súa mo<strong>da</strong>li<strong>da</strong>de agravatoria ou atenuatoria, ou pola contra considere irrelevante que a<br />
conduta delituosa se producise entre parentes?<br />
Para BAJO FERNÁNDEZ, que xa nos anos setenta levou a cabo unha extensa análise<br />
desta cuestión, sobre a base <strong>da</strong> necesaria atención ás profun<strong>da</strong>s modificacións opera<strong>da</strong>s<br />
na institución familiar e as novas formas de relación, “a cuestión consiste en in<strong>da</strong>gar<br />
se o devandito cambio na responsabili<strong>da</strong>de penal que o parentesco orixina, opera en<br />
razón <strong>da</strong> maior ou menor gravi<strong>da</strong>de do inxusto ou <strong>da</strong> maior ou menor culpabili<strong>da</strong>de do<br />
autor”; descartando este autor, e a doutrina maioritaria, que o grao de gravi<strong>da</strong>de do<br />
inxusto sexa, nos delitos cometidos contra persoa á que lle une algún grao de parentesco,<br />
o fun<strong>da</strong>mento do artigo 23 do Código Penal, senón que é a maior ou menor culpabili<strong>da</strong>de<br />
do autor o que fun<strong>da</strong>menta unha maior ou menor responsabili<strong>da</strong>de penal do feito<br />
cometido. 256<br />
Non obstante, non hai unanimi<strong>da</strong>de de criterios ao respecto. 257 PRATS CANUT, despois<br />
de analizar to<strong>da</strong>s as posturas e partindo <strong>da</strong> imposibili<strong>da</strong>de de declarar en termos xerais<br />
unha función unívoca do parentesco e o seu fun<strong>da</strong>mento no actual dereito penal, manifesta,<br />
coido que de maneira moi acerta<strong>da</strong>, que “hai algo que resulta a to<strong>da</strong>s luces indubi<strong>da</strong>ble:<br />
un dereito penal de culpabili<strong>da</strong>de e, polo mesmo, que se diga capaz de reprochar<br />
ao autor o que fixo pois podería ter feito outra cousa, non pode, pola súa vez, desprezar<br />
o alcance <strong>da</strong> relación afectiva entre as persoas, que evidentemente as leva a comportarse<br />
dun modo diferente con uns e outros individuos”. 258<br />
Á marxe <strong>da</strong>s consideracións anteriores, e seguindo o precepto legal, para que a circunstancia<br />
mixta opere, xa sexa como agravante ou como atenuante, a existencia dun<br />
vínculo de parentesco entre suxeito activo e pasivo <strong>da</strong> acción debe atender á natureza,<br />
aos motivos e aos efectos do delito. Segundo BAJO FERNÁNDEZ, 259 por “natureza do<br />
delito” entenderase o ataque ao ben xurídico; os “efectos” do delito fan referencia a to<strong>da</strong><br />
consecuencia deriva<strong>da</strong> do delito que afecte o parente ou a propia relación familiar; e por<br />
256 Bajo Fernández, M.: El parentesco en el derecho penal, Bosch, Barcelona, 1973, p. 38.<br />
257 Para M. Bonet Esteva “tanto inxusto como culpabili<strong>da</strong>de poden conter elementos obxectivos e subxectivos...<br />
e que intentando escapar dese canellón sen saí<strong>da</strong>, aparece na doutrina unha terceira alternativa<br />
en canto ao fun<strong>da</strong>mento <strong>da</strong>s circunstancias, cal é a de atender a necesi<strong>da</strong>des de política-criminal,<br />
como, por exemplo, tomar en consideración a vontade de reducir o <strong>da</strong>no producido, a subtracción<br />
dunha canti<strong>da</strong>de mínima, ou a desproporción entre o <strong>da</strong>no e unha sanción eleva<strong>da</strong>”. “La circunstancia<br />
mixta de parentesco en el nuevo Código Penal y la búsque<strong>da</strong> de criterios para su aplicación”,<br />
Bonet Esteva, M.: El nuevo derecho penal español. Estudios penales en memoria del profesor Valle<br />
Muñiz, Aranzadi, Pamplona, 2001, p. 102.<br />
258 Prats Canut, J. M.: “De las circunstancias que agravan la responsabili<strong>da</strong>d criminal” en Comentarios al<br />
nuevo Código Penal, 2ª ed., Aranzadi, Pamplona, 2001, p. 274.<br />
259 Bajo Fernández, M.: El parentesco en el derecho penal, Bosch, Barcelona, 1973, p. 40.<br />
O tratamento penal <strong>da</strong> violencia contra as mulleres