pdf - Consello da Avogacía Galega
pdf - Consello da Avogacía Galega
pdf - Consello da Avogacía Galega
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
iso, unicamente se conceptúa a imputabili<strong>da</strong>de pola vía <strong>da</strong> interpretación a sensu contrario<br />
<strong>da</strong>s causas que poderían determinar a súa exclusión, que no caso do Código Penal<br />
español de 1995 serían a anomalía ou alteración psíquica a teor do punto 1º do artigo<br />
20 do Código Penal; a intoxicación plena polo uso de bebi<strong>da</strong>s alcohólicas, drogas tóxicas,<br />
estupefacientes, substancias psicotrópicas ou outras que produzan efectos análogos<br />
ou atoparse baixo a influencia dunha síndrome de abstinencia, de conformi<strong>da</strong>de co<br />
punto 2º do citado artigo 20 do Código Penal ou de alteracións na percepción desde o<br />
nacemento ou desde a infancia segundo a re<strong>da</strong>cción do punto 3º do citado artigo.<br />
En definitiva, é necesario que por algúns dos motivos expresados nos puntos do devandito<br />
artigo o suxeito activo <strong>da</strong> acción non sexa capaz de comprender a ilicitude <strong>da</strong> súa<br />
acción ou, de ser o caso, non sexa capaz de actuar conforme tal comprensión. En palabras<br />
de SÁNCHEZ YLLERA, “utilízase un método mixto biolóxico-psicolóxico para expresar<br />
qué é a imputabili<strong>da</strong>de. E debe resaltarse desde agora que é moito máis importante<br />
o efecto psicolóxico que as concretas causas que o poi<strong>da</strong>n producir, que, como veremos,<br />
que<strong>da</strong>n abertas ás concrecións e clasificacións que queiran facerse no mundo científico<br />
<strong>da</strong> psicoloxía ou a psiquiatría”. 218<br />
Partindo desta concepción comunmente acepta<strong>da</strong>, 219 e seguindo o teor literal do punto<br />
1º do artigo 21 do Código Penal, 220 a atenuante aplica<strong>da</strong> nas resolucións xudiciais estu<strong>da</strong><strong>da</strong>s<br />
é a constituí<strong>da</strong> pola existencia de arrebato, obcecación ou outro estado pasional<br />
de enti<strong>da</strong>de semellante. O Tribunal Supremo describiu as condicións necesarias para a<br />
aplicación desta atenuante sinalando que “tanto na súa manifestación emocional fulgurante<br />
e rápi<strong>da</strong>, denomina<strong>da</strong> arrebato, como na súa mo<strong>da</strong>li<strong>da</strong>de pasional, de aparición<br />
máis lenta, pero de maior duración, denomina<strong>da</strong> obcecación, precísase que haxa na súa<br />
orixe un determinante poderoso de carácter esóxeno ou exterior e de enti<strong>da</strong>de suficiente<br />
para desencadear un estadio anímico de perturbación e escurecemento <strong>da</strong>s súas<br />
facultades psíquicas con diminución <strong>da</strong>s cognoscitivas ou volitivas do axente, ou ambas,<br />
atendendo tanto ás circunstancias obxectivas do feito como ás subxectivas que se aprecien<br />
no infractor ao tempo <strong>da</strong> execución, de maneira que, sen alcanzar a cali<strong>da</strong>de propia<br />
do trastorno mental completo ou incompleto exce<strong>da</strong> do leve ator<strong>da</strong>mento que adoita<br />
acompañar certas infraccións. Tales estímulos non han de ser repudiados polas normas<br />
socioculturais que rexen a convivencia social e deben proceder do precedente comportamento<br />
<strong>da</strong> vítima, cunha relación de causali<strong>da</strong>de entre os estímulos e o arrebato ou<br />
obcecación, e unha conexión temporal, se non inmediatos si próximos, entre a presenza<br />
dos estímulos e o xurdimento <strong>da</strong> emoción ou paixón”. 221<br />
218 Sánchez Yllera, I.: “De las causas que eximen de la responsabili<strong>da</strong>d criminal” en Comentarios al<br />
Código Penal de 1995, Tirant lo Blanch, Valencia, 1996, p. 114.<br />
219 Véxase Valle Muñiz, J. M.: “De las circunstancias que atenúan la responsabili<strong>da</strong>d criminal”,<br />
Comentarios al nuevo Código Penal, 2ª ed., Aranzadi, Pamplona, 2001, p. 204.<br />
220 O punto 1º do artigo 21 do Código Penal establece que son circunstancias atenuantes “as causas<br />
expresa<strong>da</strong>s no artigo anterior, cando non concorreren todos os requisitos necesarios para eximir de<br />
responsabili<strong>da</strong>de nos seus respectivos casos”.<br />
221 Sentenza do Tribunal Supremo do 3 de maio de 1988 (RX 1988/3450). Véxase tamén: sentenza do<br />
Tribunal Supremo do 30 de xuño de 1989 (RX 1989/5943); sentenza do Tribunal Supremo do 27 de<br />
marzo de 1990 (RX 1990/3008); sentenza do Tribunal Supremo do 29 de xuño de 1990 (RX<br />
1990/5747).<br />
O tratamento penal <strong>da</strong> violencia contra as mulleres<br />
99