You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
evista do<br />
I E S T A B O A D A C H I V I T E - V E R Í N<br />
í<br />
09
editorial 2<br />
6<br />
9<br />
Sumario<br />
10<br />
12<br />
-viaxe 2º Bach. Rutas científicas<br />
14<br />
-premio Constitución: David López Filloy<br />
16<br />
-economía: premio bolsa<br />
18<br />
-I certame de relatos curtos. “AMIGOS PARA SEMPRE”: Lara Salgado<br />
20<br />
-Relatos mulleres con mérito e sen fama<br />
22<br />
-citas célebres: o principiño<br />
25<br />
-A Música no Cinema<br />
26<br />
-Obradoiro de Hip Hop<br />
28<br />
-Laza: a festa do Santo Cristo. Carmen Rivero<br />
32<br />
-premios relatos curtos e poemas<br />
34<br />
-premio AXENDA 21<br />
38<br />
-gastronomía: receitas de empanadas e empanadillas<br />
42<br />
-actividades no clube de lectura e o departamento de debuxo<br />
46<br />
-encontro luso-galaico<br />
-curso de hipoterapia. Departamento de Orientación<br />
-Proxecto Interdisciplinar e debuxo: actividades<br />
-escritos de alumnos: lembranzas, fin de estudos, mellorando...<br />
-symbols of the United Kingdom<br />
Editora<br />
Maquetación<br />
Colabiracións<br />
Concha Fernández<br />
Departamento de Debuxo<br />
Paula Castro<br />
Isabel Cota (clube de lectura)<br />
César González<br />
Maite González<br />
Dolores Gómez<br />
Mercedes López<br />
Mónica Pazos<br />
Carmen Rivero<br />
David Rodríguez<br />
Patricia Rodríguez<br />
Víctor Rodríguez<br />
Nuria Trigueros
Case sen decatarnos, chegou a fin de curso<br />
e por conseguinte un novo número da<br />
revista “FAÏSCAS”.<br />
Despois de moitas horas, días e noites de<br />
insomnio, sen escatimar ilusión e paciencia,<br />
recibimos a recompensa de ter realizado o<br />
proxecto que nos propuxemos levar a cabo hai<br />
xa tres anos.<br />
A pesar das moitas eivas que acostuman presentarse<br />
no camiño e grazas ao entusiasmo e altruísmo de<br />
alumnos e profesores o compromiso témolo cumprido.<br />
O obxectivo fundamental desta publicación é que, non só o<br />
alumnado, senón calquera membro da comunidade escolar,<br />
posúa un vehículo no que plasmar a súa creatividade e que sexa<br />
tamén un medio no que amosar unha parte das diversas<br />
actividades que realizamos no noso centro. Para iso, foi preciso<br />
seleccionar, tarefa que tampouco resultou moi doada.<br />
Neste número encontraredes unha reportaxe das Rutas Científicas que os<br />
alumnos de 2º de Bacharelato desenvolveron na Mancha, varios artigos<br />
premiados a nivel local e Comunidade Autónoma, poemas, historias reais que<br />
nalgúns casos podemos pensar que só acontecen nas películas , música, festas<br />
tradicionais da nosa bisbarra , gastronomía , intercambio luso-galaico, curso de<br />
hipoterapia, cómics etc. e tamén unha parte moi triste, o adeus a Alba que<br />
desgraciadamente deixounos para sempre.<br />
Gustaríanos que fose en color, pero a nosa economía non nolo permite, malia todo puidemos<br />
entregar un exemplar de forma gratuíta a toda a comunidade educativa.<br />
Só quero que gocedes léndoa , pois nela<br />
puxemos unha grande dose de ilusión. Por<br />
último dar as grazas a todos os colaboradores<br />
pola axuda prestada, pois de non ser por eles<br />
nada disto sería posible.<br />
Grazas, moitas grazas!<br />
Concha Fernández<br />
1
Rutas Científicas 2008 Exploradores da auga, da terra e do vento.<br />
Nun lugar da Mancha de cuxo nome si quero lembrarme…<br />
Un grupo de alumnos de 2º de Bacharelato tivemos a oportunidade de ser pioneiros na experiencia<br />
das rutas científicas grazas ós nosos profesores, en especial a Nuria, posto que se ela non fixera o<br />
proxecto non estariamos hoxe a contarvos nada disto. Nun principio entregámoslle as autorizacións o<br />
ano pasado sen crer realmente que nola puideran conceder, posto que eran moitos os centros que<br />
presentaban os seus proxectos. Nun difícil final de curso chegounos a grata noticia de que nos fora<br />
concedida unha das catro rutas que se ofertaban en toda Galicia.<br />
…Albacete!!<br />
Día 1, Luns 13 de outubro:<br />
Por fin chegara o día da desexada partida. Tralas nosas caras de sono<br />
agochábase unha profunda emoción: agardábanos unha semana imprevisible.<br />
Saímos de Verín ás nove da mañá, quedábanos un longo camiño por<br />
percorrer. Preto das seis da tarde chegamos a Albacete.<br />
Alí agardábannos outros vinte e catro compañeiros que seguramente<br />
estaban a sentir o mesmo ca nós. Foi entón o momento das presentacións.<br />
Os rapaces viñan dun instituto de San Adrián, en Navarra. Esa mesma tarde,<br />
baixo a “acolledora” chuvia que nos recibiu, saímos cara a primeira toma de<br />
contacto coa cidade, a través dunha visita guiada polo centro histórico.<br />
Despois do paseo instalámonos no “Hotel Universidad”. A continuación da<br />
cea, tivo lugar un intercambio de agasallos entrámbolos dous grupos, nos<br />
que cada un levaba algo representativo da súa terra. A primeira noite foi<br />
moi especial xa que se produciu un gran achegamento entre navarros e<br />
galegos, xuntámonos todos nunha habitación para ver unha recoñecida serie:<br />
Física o Química.<br />
rutas científicas<br />
2<br />
Comezo da viaxe<br />
Galegos e navarros no concello de Albacete A típica coitelería albaceteña<br />
Día 2, Martes 14 de outubro:<br />
A primeira visita programada do día foi ó Concello de Albacete, onde tivemos unha cálida benvida. Alí a<br />
Conselleira de Educación mostrounos brevemente a historia da cidade, e cada grupo fixo referencia ás súas<br />
respectivas terras. Fóra, na praza, agardábannos os medios de comunicación locais, co obxectivo de extraer<br />
as impresións dos alí presentes.<br />
A nosa seguinte parada foi no Centro de Recuperación da Fauna Salvaxe, onde nos achegamos a diversas<br />
especies autóctonas. Todas as criaturas do lugar foron recollidas por persoas anónimas que as atoparon en<br />
adversas condicións físicas, e alí o persoal especializado facíase cargo delas co fin de que se recuperasen<br />
para así poder devolvelas ós seus hábitats novamente.<br />
Pola tarde visitamos dous importantes museos da cidade; o primeiro foi o “Museo Refugio de la Paz”, o antigo<br />
refuxio da Guerra Civil, baixo a emblemática “Plaza del Altozano”, conta con catro espazos temáticos e<br />
exposicións de concienciación humanística. E o segundo museo que vimos foi o “Museo de la Cuchillería”, un<br />
dos poucos museos de coitelería existentes a nivel mundial.<br />
Chegada a noite estaba prevista unha Gymkhana Nocturna que non se puido<br />
realizar, polo que foi substituída por uns xogos populares moi divertidos e nos que<br />
compartimos risas e aumentamos a confianza entre ambos grupos. Os xogos eran<br />
típicos de campamentos e xa eran coñecidos por bastantes dos alí presentes, o cal<br />
non impediu que os disfrutaramos igualmente.<br />
Xogos nocturnos
Día 3, Mércores 15 de outubro:<br />
Este día estivo impregnado de contido turístico. Pola mañá visitamos Ossa de Montiel, a cal ten unha<br />
gran tradición cervantina, dado que moitas das pasaxes relatadas en El Quijote refírense a paraxes<br />
próximas a esta aldea. Dirixíndonos ás Lagoas de Ruidera, pasamos pola Cova de Montesinos, unha<br />
cavidade cárstica duns oitenta metros de profundidade xerada por procesos de disolución que as<br />
augas orixinaron no rochedo da zona. No interior existe un pequeno río. A comida foi nun restaurante<br />
chamado Montesol, preto da nosa seguinte visita.<br />
O próximo destino foi o parque natural das Lagoas de Ruidera, que dan orixe a este río interior da<br />
cova. Caracterízanse por unha inmensa vexetación meseteña. A súa fauna é moi diversa, pois nas<br />
súas augas atópanse numerosas especies de aves acuáticas. Os peixes máis abundantes son a<br />
carpa, o barbo e a pardilla, e os mamíferos máis representativos son o teixugo, a lontra, o gato<br />
montés e o morcego. Tamén son numerosos os anfibios e réptiles.<br />
A actividade nocturna a realizar foi unha proxección cinematográfica dun filme relativamente recente:<br />
Next.<br />
Ossa de Montiel Lagoas de Ruidera<br />
Cova de Montesinos<br />
Día 4, Xoves 16 de outubro:<br />
Á primeira hora da mañá montamos de novo no autobús, dirixíamonos a un pobo característico<br />
polas incontables e abraiantes covas que se poden visitar nos seus arredores, Ribeira do<br />
Xúcar. Estas estaban habilitadas como museos e bares. Ó longo das súas galerías podíanse<br />
ver todo tipo de aparellos curiosos, e nas estancias máis amplas tiñamos a oportunidade de<br />
aproveitar unha consumición gratuíta para os visitantes e disfrutar das vistas. Dúas das covas<br />
máis interesantes pertencían a un peculiar personaxe que se facía chamar a si mesmo “El<br />
Diablo”, nome que seguramente lle viña<br />
dado polo seu bigote característico.<br />
Xantamos nun restaurante da vila, “Casa el Moli”. Pola tarde visitamos o Parque Eólico de<br />
Higueruela. Alí explicáronnos a importancia das fontes de enerxía renovables, e o seu<br />
funcionamento, incluso tivemos a oportunidade de visitar o parque e estar a carón dos<br />
aeroxeradores. Á volta déronnos tempo de lecer ata a hora da cea.<br />
Á noite asistimos ó taller de “Xoves Científicos”, nos que se facía unha demostración moi<br />
peculiar dalgúns trucos relacionados coa química. Logo, algúns alumnos decidiron saír de festa<br />
acompañados polos profesores namentres os demais preferiron quedar no hotel.<br />
Aproveitando a consumición<br />
Parque eólico<br />
3
Día 5, Venres 17 de outubro:<br />
Poderiamos clasificar este día como un dos menos entretidos de toda a viaxe, a pesar de que as<br />
actividades realizadas foran interesantes fixéronse moi difíciles de levar. Visitamos o ITAP, un centro<br />
onde se estudan as enfermidades e pragas que afectaban a diferentes cultivos. Ensináronnos as<br />
instalacións nas que se levaban a cabo as investigacións.<br />
A continuación fomos ata plantacións de pistachos e amendoeiros. Nesa mesma visita, tivemos a<br />
oportunidade de coñecer unha complexa instalación para a medición de presións.<br />
Á tarde leváronnos a unha aldea próxima a Albacete, Chinchilla, onde visitamos un Museo de<br />
Cerámica. Despois disto, tivemos o resto da tarde libre na cidade.<br />
Finalmente, á noite, asistimos ó “Planetario noche de estrellas”, impartido pola mesma persoa que a<br />
do taller de “Xoves Científicos”.<br />
No ITAP En Chinchilla<br />
Todos descansando<br />
Día 6, Sábado 18 de outubro:<br />
Comezamos a xornada dirixíndonos cara a comarca de Campos de Hellín. Alí estaba programado ver<br />
o volcán Cancarix e o Tolmo de Minateda. Antes de levar a cabo estas visitas, ó chegar invitáronnos<br />
pasar a unha aula na cal nos darían datos interesantes sobre o que iamos ver. Posteriormente,<br />
trasladáronnos ata as proximidades do volcán e continuamos a nosa viaxe cara o Tolmo de Minateda.<br />
Este é un xacemento arqueolóxico onde puidemos apreciar as pegadas que deixaron en España os<br />
que habitaron nela; segundo parece estivo ocupado entre a Idade de Bronce<br />
(arredor do 1500 a.C) e a época islámica (século X d.C). Foi habitado por romanos, visigodos e<br />
árabes. Alí tivemos o privilexio de poder ver os restos dunha basílica visigoda e como eran as<br />
necrópoles.<br />
A comida foi, obviamente, en Hellín nun restaurante chamado Montymar, onde por primeira vez en<br />
toda a semana tivemos a oportunidade de comer un pouco de peixe.<br />
Xunto ó volcán de Cancarix Tolmo de Minateda<br />
4
Pola tarde regresamos novamente á aula na que estiveramos pola mañá, pero desta vez para asistir<br />
á explicación do que sería o próximo que veriamos, un parque de enerxía fotovoltaica. Resultounos<br />
moi complicado a todos resistir o sono durante eses intres, pois a pesar de ser unha charla moi<br />
interesante, levabamos varias noites sen durmir. Dito parque proporciona enerxía a máis de cinco mil<br />
fogares e evita, aproximadamente, a emisión de sete mil toneladas de dióxido de carbono á<br />
atmosfera.<br />
Xa pola mañá metemos as maletas no autobús que nos trasladaba, posto que tiñamos que realizar<br />
un cambio de hotel, o novo situábase en La Roda e chamábase “Flor de la Mancha”. O seu decorado<br />
impresionounos a todos debido a que a súa temática era unicamente taurina.<br />
Á noite, trala cea, tanto galegos como navarros xuntámonos no comedor do hotel para levar a cabo a<br />
festa de despedida. Grazas á axuda dos profesores puidemos gozar dunha noite incrible. Foron<br />
moitos os bailes, risas e confidencias entre ambos grupos. Todos eramos conscientes de que a hora<br />
da despedida estaba cada vez máis proxima e iso fixo que<br />
quixésemos aproveitar ata o derradeiro segundo xuntos.<br />
Galegos e navarros no parque fotovoltaico Na festa de despedida<br />
Día 7, Domingo 19 de outubro:<br />
Poderíamos cualificar este día como o menos alegre de toda a nosa viaxe, posto que as<br />
despedidas non son prato de gusto para ninguén.<br />
Antes de que cada grupo se dirixise ós seus respectivos autobuses, produciuse unha emotiva<br />
despedida pero facendo entre nós a matización de que tan só era un ata logo e non un adeus<br />
definitivo, xa que nesa semana incluso se fixeran bocetos de plans que nos levarían a<br />
atoparnos no verán dun xeito ou doutro.<br />
Durante a viaxe, a gran maioría daban mostra do seu cansazo durmindo e sendo vítimas das<br />
nosas cámaras fotográficas; outros estaban a recapacitar sobre todo o que ocorrera aquela<br />
semana e facendo un balance disto.<br />
Ó día seguinte esperábannos de novo as nosas aulas, o que fixo que as ganas de chegar a<br />
Verín fosen ínfimas pero sabiamos que esto tiña que pasar.<br />
Trala chegada, fixemos a foto que cerrou o álbum desta viaxe.<br />
Volta á rutina. Tras unha semana na que estivemos xuntos as vinte e catro horas do día,<br />
volviamos atoparnos no instituto ás nove menos dez… Non foi doado; pero aínda agora, non<br />
pasa un só día sen que lembremos mil e un momentos dos alí vividos.<br />
Aquela semana polas terras manchegas foi metáfora de felicidade completa e, por iso, só<br />
temos verbas de agradecemento como pago:<br />
- A cada un dos compañeiros, por tódolos sorrisos, loucuras, confesións, bágoas…<br />
- Ós nosos profesores: Nuria e Bernardo. Que moito tiveron que aguantar e cos que<br />
compartimos moito máis que unha viaxe.<br />
- A todo o persoal que se preocupou para que levaramos unha boa imaxe da súa terra: ás<br />
monitoras (das que temos un recordo especial…), ó<br />
equipo dos dous hoteis, á Conselleira de Educación, ós<br />
medios de comunicación…<br />
É difícil definir sete días nunha soa palabra, pero<br />
quedámonos con: INESQUECIBLE.<br />
Nunha área de servizo Derradeira foto desta viaxe<br />
Ana Boo Pérez<br />
Marisol Arias Barja<br />
Mónica Gómez García<br />
5
constitución española<br />
Constitución Española<br />
Era una mañana de otoño con el cielo encapotado. Yo me dirigía al instituto, solo, por la calle, ya que la profesora de<br />
matemáticas nos había comunicado que no podría asistir a primera hora. Los alumnos de primero de bachillerato<br />
nos permitimos el lujo de estar un rato más en la cama. Caminaba a paso lento, pues me sobraba el tiempo antes<br />
del comienzo de la segunda clase. Me llamó la atención un bulto que se arrinconaba en la esquina de un portal,<br />
envuelto en trapos y cartones. Se trataba de un vagabundo, un sin techo. El frío, que era especialmente fuerte ese<br />
día, me hizo pararme a pensar en esa persona que no tenía un lugar donde resguardarse ni una cama donde<br />
descansar sus ancianos huesos. Ese pensamiento prosiguió unos instantes en mi cabeza mientras caminaba. No me<br />
imaginaba como aquel pobre hombre podía aguantar aquellas condiciones infrahumanas. Me paré en un portal de<br />
grandes dimensiones y pulse el botón que indicaba “3º G”, donde vivía un amigo. El edificio era un gran bloque de<br />
apartamentos, en el que colgaban muchos carteles de “se vende”. Ya lo recordaba así desde hacía un tiempo. Juan,<br />
que así se llamaba mi amigo, se había mudado a el nada más acabado. Habían tardado mucho en finalizarlo debido a<br />
grandes protestas en contra de su construcción. Estas se debían a que donde ahora se levantaba el gran edificio,<br />
los jardines y parques circundantes, antes, se situaba allí una aldea de chabolas gitanas. Pensé de nuevo en el<br />
vagabundo. Quizás fuera uno de los ancianos expulsados de la barriada, por eso ahora se encontraba en esa<br />
lamentable situación.<br />
Una voz por el telefonillo me avisa de que Juan había marchado un par de minutos antes, y acelerando el paso me<br />
propuse cogerlo por el camino.<br />
Tras diez minutos andando a buen paso, al cruzar una esquina, veo a Juan unos metros delante de mi. Lo llamo<br />
alzando la voz por encima del tráfico y se da la vuelta al escucharme. Corro un poco para ponerme a su altura y<br />
cuando ya estamos a la par, volvemos a caminar a paso normal. Empezamos a hablar de las clases y de que los<br />
exámenes ya estaban cerca. En ese momento me vinieron a la cabeza unos hechos que habían ocurrido una<br />
semana atrás en clase, y digo:<br />
- Oye, ¿y tú sabes algo de lo que pasó en 1º A?<br />
A lo que me contesta:<br />
- ¿Lo de Enrique?. Me parece que lo expulsaron tres días, el viernes ya fue a clase, pero llegó a tercera hora.<br />
Enrique era un chico que tenía tres años más que nosotros, pero estaba en primero de bachillerato. Su única<br />
ocupación era incordiar y “reventar” la clase. Nadie quería estar a su lado, ya que su sola compañía implicaba<br />
problemas. Entonces le pregunto a Juan porque le permitían seguir asistiendo al instituto ya que ese individuo no<br />
dejaba dar las clases, por lo que el resto de los alumnos nos teníamos que tragar sus tonterías. Y Juan me contesta:<br />
- Dicen que no lo pueden echar por las buenas, porque todo el mundo tiene derecho a la educación.<br />
Entonces tras reflexionar un rato me di cuenta que todos tenemos los mismos derechos, pero ser propietarios de<br />
estos derechos nos obliga a ejercer unos deberes. Tras esta simple reflexión se me ocurrió leer un texto de la<br />
Constitución, exactamente la sección primera del capítulo segundo “De los derechos fundamentales y de las<br />
libertades públicas”, y así averiguar si esta norma era válida para todos estos derechos.<br />
6<br />
Empecé por el primero de los derechos:<br />
Artículo 15: Derecho a la vida<br />
Todos tienen derecho a la vida y a la integridad fisica y moral, sin que, en ningún<br />
caso, puedan ser sometidos a tortura ni a penas o tratos degradantes. Queda<br />
abolida la pena de muerte.<br />
Es un derecho obvio, ya que nuestra más preciada posesión es nuestra vida y si la<br />
perdemos o nos la degradan nos están dañando de una forma gravísima. Si se incumple este derecho los demás<br />
carecen de sentido. Pero este derecho también acarrea un deber, que es el de no dañar la vida de nuestros<br />
prójimos. El balance derecho/deber es muy obvio en este artículo.
Artículo 20. Libertad de expresión.<br />
1. Se reconocen y protegen los derechos:<br />
a) A expresar y difundir libremente los pensamientos, ideas y opiniones<br />
mediante la palabra, el escrito o cualquier otro medio de reproducción.<br />
b) A la producción y creación literaria, artística, científica y técnica.<br />
c) A la libertad de cátedra.<br />
d) A comunicar o recibir libremente información veraz por cualquier medio de difusión. La ley<br />
regulará el derecho a la cláusula de conciencia y al secreto profesional en el ejercicio de<br />
estas libertades.<br />
2. El ejercicio de estos derechos no puede restringirse mediante ningún tipo de censura<br />
previa.<br />
3. La ley regulará la organización y el control parlamentario de los medios de comunicación<br />
social dependientes del Estado o de cualquier ente público y garantizará el acceso a dichos<br />
medios de los grupos sociales y políticos significativos, respetando el pluralismo de la<br />
sociedad y de las diversas lenguas de España.<br />
4. Estas libertades tienen su límite en el respeto a los derechos reconocidos en este Título,<br />
en los preceptos de las leyes que lo desarrollen y, especialmente, en el derecho al honor, a la<br />
intimidad, a la propia imagen y a la protección de la juventud y de la infancia.<br />
5. Sólo podrá acordarse el secuestro de publicaciones, grabaciones y otros medios de<br />
información en virtud de resolución judicial.<br />
Monumento a la Constitución de 1978 en Madrid<br />
Todas las personas pueden expresarse libremente, nadie puede censurar una obra de arte<br />
porque sea contraria a sus ideales. Nunca habrá una censura previa a la publicación de un artículo,<br />
como sucedía y sucede en algunas dictaduras. Este derecho se basa en el respeto, el único limite<br />
de este derecho es el de no vulnerar otros derechos como el de la intimidad o el del honor, ya que<br />
nuestra libertad (de expresión en este caso) termina donde empieza la libertad de los demás. Si<br />
dañamos el honor o la intimidad de alguien, estaremos abusando de nuestro derecho y haciendo<br />
menguar los derechos de otra persona. Esto está incluido en el artículo de la libertad de expresión<br />
(punto 4).<br />
¿Pueden imaginarse un mundo donde la información no llegue a los ciudadanos, o bien la que llegue,<br />
lo haga deformada por censuras?. Seriamos seres fácilmente dominables. Si no tenemos voz para<br />
expresarnos, no tenemos peso en esta sociedad, pues la única superioridad que demuestra la<br />
raza humana es una organización y una adaptación extraordinaria gracias a que somos los seres<br />
más comunicativos. Si controlan nuestros ideales, nos anulan y esta es la forma más efectiva de<br />
monopolizarnos. Esto es mucho más fácil y cómodo que llevar a cabo una represión militar o que<br />
encarcelarnos en una prisión. Así pues, esta es una libertad que debemos ejercer, siempre en su<br />
justa medida, basada en el respeto, y no permitir que se vulnere en ningún caso.<br />
7
8<br />
Artículo 27.Derecho a la educación<br />
1. Todos tienen el derecho a la educación. Se reconoce la libertad<br />
de enseñanza.<br />
2. La educación tendrá por objeto el pleno desarrollo de la personalidad humana en el respeto a<br />
los principios democráticos de convivencia y a los derechos y libertades fundamentales.<br />
3. Los poderes públicos garantizan el derecho que asiste a los<br />
padres para que sus hijos reciban la formación religiosa y moral que esté de acuerdo con sus<br />
propias convicciones.<br />
4. La enseñanza básica es obligatoria y gratuita.<br />
5. Los poderes públicos garantizan el derecho de todos a la educación, mediante una<br />
programación general de la enseñanza, con participación efectiva de todos los sectores<br />
afectados y la creación de centros docentes.<br />
6. Se reconoce a las personas físicas y jurídicas la libertad de<br />
creación de centros docentes, dentro del respeto a los principios<br />
constitucionales.<br />
7. Los profesores, los padres y, en su caso, los alumnos intervendrán en el control y gestión de<br />
todos los centros sostenidos por la Administración con fondos públicos, en los términos que la<br />
ley establezca.<br />
8. Los poderes públicos inspeccionarán y homologarán el sistema <strong>educativo</strong> para garantizar el<br />
cumplimiento de las leyes.<br />
9. Los poderes públicos ayudarán a los centros docentes que reúnan los requisitos que la ley<br />
establezca.<br />
10. Se reconoce la autonomía de las Universidades, en los términos que la ley establezca.<br />
Este derecho es uno de los más importantes, porque es el que preparará a las siguientes<br />
generaciones, que serán las que mantengan los valores fundamentales de los derechos<br />
constitucionales vivos, evitará que todo el trabajo que se ha realizado se eche por tierra. Por ese<br />
motivo la enseñanza es obligatoria y gratuita, la constitución nos da igualdad a todos y así todos<br />
tenemos las mismas oportunidades para elegir nuestro futuro. También tenemos derecho a ser<br />
educados con una enseñanza religiosa o moral que nosotros deseemos, ya se religión católica, como<br />
evangélica como musulmana…etc. La educación nos desarrollará como persona para desempeñar un<br />
puesto útil en la vida, y tener unos valores basados en la democracia y en la convivencia. Los<br />
poderes públicos harán lo posible por facilitar la enseñanza y el buen funcionamiento de los centros<br />
(transporte público, luz, calefacción, etc.…).<br />
Pero por otro lado y por mucho que las autoridades deban poner de su parte para el buen<br />
funcionamiento de los centros, somos, en parte, los alumnos un factor importante, ya que si un<br />
individuo se empeña en “reventar” las clases no dejara a los docentes desempeñar su función ni al<br />
resto de los alumnos recibir las enseñanzas pertinentes. Si un niño sufre “bulling”, no querrá ir al<br />
colegio y no estará atento a las clases, sino que estará en tensión y temeroso de lo que le puedan<br />
hacer sus agresores. Este punto me recordó a Enrique, el que se dedicaba a armarla en 1º A, y<br />
pienso que no es justo que gente que lleva con el varios años en clase tenga que seguir<br />
aguantándolo mientras se carga la educación que tienen por derecho. Por eso hice esta reflexión, si<br />
todos cumplimos nuestros deberes los derechos están garantizados, lo triste es que siempre hay<br />
alguien como Enrique, que viola nuestros derechos, por eso necesitamos instrumentos que nos<br />
protejan.<br />
Esa protección nos la garantiza la Constitución en su Capítulo Segundo, más concretamente en la<br />
sección 1ª, donde se especifican nuestros derechos fundamentales, de los que gozamos todos los<br />
españoles.<br />
Yo, que me considero una persona pragmática resumiré mi última reflexión con la siguiente<br />
fórmula:<br />
DERECHOS CONSTITUCIONALES + DEBERES = BIENESTAR SOCIAL<br />
Esto siempre que se cumpla la siguiente igualdad:<br />
DERECHOS=DEBERES<br />
David López Filloy 1ºBACH B
a bolsa<br />
í<br />
“O XOGO DA BOLSA”<br />
Foi unha experiencia inesquecible participar no Xogo da Bolsa.<br />
As cinco pasamos a formar o equipo chamado “Money Money”.<br />
Nada máis comezar tíñamos moita ilusión por ver como funcionaba este novo xogo e<br />
poder acadar a mellor posición posible a nivel de España ou polo menos de Galicia.<br />
Inda que ningunha o esperaba, moitas veces faciamos bromas e comentarios sobre<br />
poder conseguir unha boa posición no ranking . No momento en que comezabamos<br />
perdendo diñeiro, as nosas esperanzas acabáronse e a nosa situación non parecía<br />
mellorar.<br />
Un día , ante a sorpresa de todos os nosos compañeiros de 1º de bacharelato D,<br />
vimos como da noite á mañá, unha potente empresa alemá, Wolsvagen, facía<br />
duplicar o valor da nosa carteira e tamén situarnos entre os 12 primeiros de Galicia.<br />
Despois deste golpe de sorte comezamos a comprar e vender accións máis ca<br />
nunca preocupándonos de sacarlle o maior beneficio posible e de facelo no<br />
momento preciso, sempre deixándonos aconsellar pola nosa profesora Loli.<br />
Unhas semanas antes de rematar o xogo fixemos unhas inversións importantes<br />
como Iberdrola, Banco Santander e outras empresas estranxeiras que nos situaron<br />
no 3º posto a nivel de Galicia e no 9º de España.<br />
Na recta final xogamos con moita tensión porque estabamos a pouco diñeiro de<br />
diferenza do equipo de Monforte de Lemos, que ó final resultou gañador.<br />
Rematamos o xogo nun 4º posto, tendo na nosa carteira unha suma de 74.000 euros<br />
dos 50.000 cos que partimos ó comezo, e tan só a 6.000 € das gañadoras.<br />
A pesares da alegría de obter esa posición, quedamos algo descontentas cando<br />
soubemos que tan só os tres primeiros postos realizarían unha viaxe A Coruña para<br />
asistir á entrega de premios. Pero semanas despois enterámonos de que farían esa<br />
viaxe os dez primeiros.<br />
Pasámolo moi ben e coñecemos moitos rapaces doutros centros. Como anécdota,<br />
todos coincidimos en que se estabamos alí foi grazas a Wolsvagen.<br />
Por último, esperamos que para o ano vindeiro o noso instituto poida acadar un<br />
Maria, Tania, Patricia, Emma e Jessica.<br />
9
I CERTAME DE RELATOS CURTOS “AMIGOS PARA SEMPRE”<br />
SEMPRE ESTAREI AÍ<br />
amigos para sempre<br />
10<br />
1º PREMIO Lara Salgado Santos 1ºBACH C<br />
Era un día moi frío, como case todos os de outono e inverno na cidade, na cal ao estar situada a unha<br />
altitude duns cincocentos metros, xa en novembro se divisaban algunhas folerpas de neve. Pese a todo,<br />
era un día especial, xa que Brais cumpría nove anos. Aínda lembraba con especial ilusión o aniversario<br />
celebrado anos atrás, cando recibira o mellor agasallo, un irmán. Chamábase Roldán e xa tiña máis de<br />
tres anos, polo que xa era grande e aprendera a portarse ben.<br />
A familia de Brais vivía nun pequeno piso de só dous dormitorios, así el e o seu fantástico e inseparable<br />
amigo durmían xuntos. Non era unha habitación moi espaciosa, pero o rapaz aprendera a compartilo todo<br />
con Roldán, xa que para iso era o novo membro da familia, un membro que Brais esperaba dende que era<br />
máis cativo.<br />
Un día, Manuel e Olga, os pais do neno, mantiveran unha conversa con respecto a Roldán. “ Non cres que<br />
xa é moi grande?”, comentaba a nai. “ Quizais esteas no certo, pero non podemos facer nada, Brais<br />
quérelle moito e levaría una desilusión tremenda se o facemos”, respondeu Manuel. Aquela vez, a cousa<br />
quedara así, pero volveu xurdir o tema despois da cea, cando Roldán xogaba na cociña mentres Manuel e<br />
Olga recollían a mesa. “Eu sigo pensando que aquí non cabemos todos, ti verás o que queres facer. O<br />
mellor sería...”, pero Olga non puido rematar a frase, xa que foi interrumpida polo seu marido. “Nin o<br />
nomees, non te decatas de que Roldán é moi intelixente e pode descubrir o que estamos a comentar?”<br />
Pasaban os días e seguían sen solucionar o problema, mentres Brais continuaba alleo a todo. El só<br />
pensaba no feliz que era tres anos despois da chegada do seu irmán á casa. Era o encargado de ir de<br />
paseo con el e de educalo, debido a que o traballo dos seus pais non lles deixaba tempo para adicarse ao<br />
que verdadeiramente importa, a familia.<br />
Unha semana despois de que Manuel e Olga comezaran a cuestionar a estadía de Roldán na casa,<br />
decidiron que tiñan que tomar unha decisión. “ O piso é moi pequeno e a nosa situación económica non é<br />
moito mellor. Non podemos facer fronte a tantos gastos: a comuñón de Brais, a hipoteca do piso de<br />
Monforte, as vacinas de Roldán... Aínda por riba, na empresa están a facer recorte de persoal, por mor da<br />
crise, e eu son unha das máis vellas. Son perfectamente prescindible” dixo Olga. “Non comas a cabeza, ti<br />
es unha das mellores e levas moitos anos dándolle beneficios á empresa, o lóxico sería que botaran<br />
aquelas persoas que non traballan tan ben coma ti”. Pese ás palabras tan alentadoras de Manuel, Olga<br />
continuaba coa mosca detrás da orella polo que decidiu tomar unha decisión moi drástica.<br />
Aquela noite, cando estaban todos durmindo, ergueuse ás dúas da mañá, vestiuse, puxo o abrigo e colleu<br />
en brazos a Roldán. “Como pesas condenado!” pensou para si mesma.<br />
Dende logo, non era a mellor noite para saír, xa que o termómetro da farmacia da esquina marcaba oito<br />
graos baixo cero. Aínda por riba, estaba nevando como se se tratara da mesma Siberia e a sensación<br />
térmica era menor, por mor do forte e frío vento ábrego. A Olga parecía importarlle mais ben pouco, polo<br />
que continuou a súa marcha. Apresurouse ata o garaxe e meteu a Roldán no asento traseiro. O pobre no<br />
tiña moita idea sobre o que acontecía, xa que estaba durmindo. A nai de Brais xirou a chave e acendeu o<br />
vehículo, non sen antes intentalo varias veces, debido a que o motor non se atopaba moi ben con ese frío.<br />
Non tiña moi claro onde ir, o que si sabía era que facer con Roldán. Pensaba abandonalo! Desde o máis<br />
profundo do seu ser era o que anhelaba dende había moito tempo. Nunca lle gustou a compañía de<br />
Roldán, de aí o seu interese por desfacerse del o máis pronto posible. “Xa o aturei tres interminables anos,<br />
xa non podo máis!” laiábase sen razón Olga. Despois de ter percorridos cinco quilómetros baixo aquela<br />
tempestade, decidiu parar o coche. Acto seguido colleu o seu acompañante e deixouno tirado preto da<br />
gabia. Volveu subir ao coche e regresou á casa. Cando se volveu meter na cama eran as tres menos<br />
cuarto da mañá, pero non prendeu o sono ata ben pasadas as catro. Serían os remorsos os que a<br />
aniquilaba por dentro e non a deixaba durmir? Ou tal vez pensaba no seu fillo Brais<br />
e no moito que ía sufrir?<br />
Á mañá seguinte, o neno espertou máis cedo do normal. No seu interior sabía<br />
que algo non ía ben, pero non podía precisar que era. O primeiro que pensou ao<br />
non ver o seu fiel amigo á súa beira non foi nada bo. Comezou a chamalo ao<br />
longo e ancho dos cincuenta e cinco metros cadrados do seu fogar, pero non<br />
contestaba. Desesperado, chamou os seus pais preguntándolles onde podía<br />
estar Roldán, sen saber que o seu verdugo fora a súa propia nai.<br />
í<br />
í<br />
í
í<br />
í<br />
í<br />
í<br />
Os días que seguiron á suposta desaparición de Roldán (esa fora<br />
a escusa da nai, que non lle contara nin ao seu marido a<br />
verdadeira razón pola que non se atopaba na casa) foron tan<br />
negros para Brais coma o ceo, que continuaba sen dar unha<br />
tregua.<br />
Como a situación era insostible, Brais escapouse unha noite na<br />
procura do seu inestimable compañeiro. O que el<br />
non sabía era que non ía ser nada fácil dar con el,<br />
pero ao rapaz non lle importaba o máis mínimo,<br />
sabendo tamén que a súa vida podía correr perigo ao<br />
seren as condicións climatolóxicas pouco apropiadas<br />
para unha saída nocturna. Apresurouse a coller o seu<br />
“kit de exploración”, que constaba dunha lanterna, unhas gafas de visión nocturna (que Roldán estropeara) e un<br />
cinto con moitísimos accesorios, entre eles uns walkie-talkies aos que lles faltaban as pilas.<br />
Equipado con todos eses trastos, marchou da casa sen que os seus pais se deran conta e comezou a camiñar<br />
bastante á présa, para evitar o frío que durmía a noite. Non sabía ata onde tiña que camiñar, pero supuxo que o<br />
seu compañeiro, irmán e amigo estaría fóra da contaminación da vila.<br />
Cada pouco tempo, paraba para beber algo do seu zume favorito, amorodo e pexego. “Que frío está”, pensaba<br />
o rapaz, ao que se lle comezaban a quedar as pernas durmidas. Para evitalo, continuou a súa travesía, aínda<br />
que cada vez se sentía máis perdido.<br />
Ao cabo de media hora de camiño, albiscou ao lonxe unha figura que se ía aproximando ata el, pero que non<br />
podía discernir por culpa do intenso manto branco que cubría a estrada. A medida que se aproximaba, empezou<br />
a apreciar de quen se trataba. Era Roldán! Levaba camiñado bastante tempo desde o lugar onde Olga o<br />
deixara, sen ningún tipo de compaixón, a noite anterior. Estaba completamente cuberto de neve e os seus pasos<br />
eran pesados, polo que se notaba a falta de alimentación e calor (tanto climatolóxica como familiar) que Roldán<br />
tanto precisaba. Brais empezou a correr, pero non puido chegar ata o seu fiel amigo, xa que a poucos metros<br />
del, as pernas falláronlle e obrigárono a precipitarse sobre o leito albo. Ante esta situación de desamparo,<br />
Roldán, sen forzas nin sequera para respirar, botou a correr para protexer a Brais. Cando chegou ata el,<br />
acaroouse e tapouno co seu propio corpo, para evitar a hipotermia do rapaz, que xacía esvaecido e tremendo.<br />
Á mañá seguinte, Manuel espertou ás oito e media, xa que era sábado e quería montar o estante que días atrás<br />
mercara nuns grandes almacéns. Pasada unha hora, de casualidade, entrou no cuarto do seu fillo para buscar a<br />
chave inglesa e, a súa sorpresa foi maiúscula cando non o viu durmindo na súa cama. De contado, comezou a<br />
buscalo por todas as dependencias do piso; cociña, salón, baño, pero non o atopou. Foi ao seu dormitorio a<br />
espertar a Olga. “Cariño, esperta, Brais non está no seu cuarto. Busqueino incesantemente, pero non dou con<br />
el. Non sei por que, pero creo que escapou para buscar a Roldán”. “Non pode ser”, dixo a súa muller con<br />
tristura, “en realidade non escapou, deixeino a uns cinco ou seis quilómetros de aquí”. Manuel non o podía crer.<br />
A súa muller era a responsable da desaparición de ambos, xa que ela fora a que abrira o círculo no que se<br />
atopaban metidos e do que non sabían se ían poder saír.<br />
Inmediatamente despois da súa conversa e das innumerables desculpas que emitira entre saloucos Olga,<br />
avanzaron cára ao coche coa esperanza posta no tempo, que non se presentaba tan inestable como os días<br />
anteriores. Era unha mañá fría, pero a tempestade que atacara a vila anteriormente convertérase en pequenas<br />
folerpas que quedaban atrapadas nos cabelos e na roupa de ambos.<br />
Abriron o garaxe e entraron no coche, no que aínda se atopaba a manta coa que Olga cubrira a Roldán<br />
momentos antes de deixalo só e desamparado.<br />
Despois dalgún tempo avanzando paseniño cára ao lugar no que Olga estivera días antes, viron dúas siluetas<br />
algo afastadas da propia rúa, pero non podían deslindar unha da outra. Cando se atopaban a tres ou catro<br />
metros, viron a Roldán e, debaixo del, a Brais. A alegría que inundaba ambos rostros era indescritible ao velos<br />
aos dous con vida. Manuel colleu o seu fillo, que respiraba con dificultade e meteuno no coche. Olga, coa<br />
culpabilidade perforándolle o peito tomou a Roldán nos seus brazos e susurroulle ao oído “perdoa fillo”, mentres<br />
as bágoas decorrían con mesura a súa faciana. Levaron a Brais e a Roldán ao médico, onde se recuperaron en<br />
seguida. “Se non fora por Roldán”, dixo o doutor, “probablemente o rapaz estaría morto. Grazas á calor corporal<br />
do seu amigo, conseguiu manter en orde o seu propio organismo. Este si que é un amor incondicional”.<br />
Felices e contentos, despois dunhas horas en observación, volveron á casa. Roldán fixera algo heroico e, por<br />
encima de todo, conseguira darlle unha lección a Olga, que empezou a valorar a amizade e a familia. Decatouse<br />
do mal que fixera, ao observar como ela abandonara a Roldán, pero el non o fixera con Brais, aínda que as<br />
condicións eran adversas. Despois desta mala experiencia, que pronto se converteu nunha anécdota, a súa<br />
familia xa non vivía nun pequeno piso de cincuenta e cinco metros, senón nun verdadeiro fogar.<br />
Primeiro premio do Certame de relatos curtos “Amigos para Sempre”, organizado pola Consellería de Xunventude de Galicia<br />
co gallo de concienciar á poboación do respeto e cariño que os animais precisan e do importante que é non abandonalos.<br />
11
Co gallo do día da muller<br />
os alumnos de 1º e 2º de ESO quixeron rendirlle unha merecida<br />
homenaxe ás mulleres da súa familia “con mérito e sen fama”. Todas elas son merecedoras de estar<br />
nestas páxinas, pero como é imposible, seleccionamos as dúas máis impactantes.<br />
mulleres con mérito<br />
12<br />
XULIA RECIO GÓMEZ<br />
(bisavoa)<br />
Xulia naceu en Medinacelli e, aos 14 anos, enviárona<br />
os seus pais traballar nunha casa de Madrid. Alí viviu<br />
ata que casou con 25 anos e en pouco tempo tivo 4<br />
fillas. Tendo a pequena poucos meses, comezou a<br />
guerra civil (1936).<br />
Nesta situación comían apenas nada (graxa con auga<br />
quente). Ao seu marido enviárono a un campo de<br />
concentración durante toda a guerra e ela marchou<br />
coas súas fillas nun tren de mercadorías con outras<br />
mulleres e nenos ata Murcia. Alí tivo que loitar para<br />
evitar que mandaran ás súas fillas a Rusia.<br />
Traballou servindo durante toda a guerra civil na<br />
localidade de Rafelguaraf (Valencia). Cando soltaron ao seu<br />
marido do campo de concentración, tivo que soportar e sufrir<br />
durante varios anos o seu alcoholismo e a enfermidade<br />
mental ata que ingresou no hospital psiquiátrico de<br />
Ciempozuelos en Madrid durante dous anos.<br />
Dende entón, levantou a súa familia, deu estudos ás<br />
súas fillas e criou a case tódolos seus netos.<br />
Morreu no ano 1986 en Madrid e doou os seus ollos (<br />
moi bos, porque ela cosía) ao banco de ollos de Madrid.<br />
Considéroa unha muller extraordinaria por ser quen<br />
de superar tódalas dificultades e lograr saír adiante con toda<br />
a súa familia nunha época moi difícil no noso país.<br />
Miguel Serrulla Blanco 2º ESO D
“ MIÑA BISAVOA”<br />
Miña bisavoa chámase Kabi e viviu a guerra da<br />
independencia que tivo lugar en Mozambique, Cimbabue,<br />
Bostwana, Namibia, etc.<br />
Ela tiña sete fillas, unha das fillas chamada Ema era a<br />
miña avoa que tamén tiña unha filla chamada Branca que<br />
é miña nai.<br />
Miña avoa e miña nai tiveron que fuxir a Suazilandia para<br />
ir directas a Portugal por mor da guerra, xa que a miña<br />
nai era de raza branca (como o meu avó), a miña avoa<br />
tivo que escondela para que non a mataran. Miña avoa<br />
quedou na casa para protexer ao resto da familia e dicía<br />
que de ter que morrer facelo con dignidade.<br />
A miña bisavoa de madrugada ía ata o río, escondida<br />
para procurar alimentos que lle proporcionaba un primo<br />
seu, pero un mal día collérono as tropas e matárono.<br />
Miña bisavoa desolada sabía que sen a súa axuda<br />
morrería e choraba e choraba.<br />
Por fin, un día deixaron de escoitarse as balas, os gritos<br />
de tortura e a xente chorando, o único que se oía eran as<br />
tropas abandonando o poboado e a alegría para todos os<br />
veciños era inenarrable.<br />
Esta historia contouma miña avoa e eu ben sei que é<br />
verdade, por iso e pola súa valentía é digna de recordar e<br />
facerlle unha homenaxe.<br />
Favio Zúñiga Rojas 1º ESO A<br />
13
Os alumnos de 2º Curso de ESO despois de ler “O Principiño” de Antoine de Saint-Exupéry e<br />
traducido á Lingua Galega por Carlos Casares, fixeron unha recompilación dos pensamentos<br />
que máis lles gustaron e este foi o resultado.<br />
o principiño<br />
14<br />
“ Tódalas persoas maiores foron nenos antes. (Pero poucas se lembran)<br />
ilustracións:1º ESO D<br />
“As persoas maiores nunca comprenden nada por si soas<br />
e é molesto para os nenos<br />
terlles que andar dando<br />
sempre explicacións”.<br />
“ Cando o misterio é demasiado impresionante, non se atreve un a desobedecer”.<br />
“Camiñando todo dereito para adiante non pode ir moi lonxe...<br />
“Ás persoas maiores gústanlles as cifras. Cando lles falades dun novo amigo, nunca din: Como é a súa voz? Que<br />
xogos lles gustan máis? Colecciona bolboretas? Non, as persoas maiores preguntan: Cal é a súa idade? Cantos<br />
irmáns ten? Canto pesa? Canto gaña seu pai? Pensan que soamente así o poden coñecer.<br />
“ Soamente se lle pode pedir a un o que un pode dar”<br />
“A autoridade descansa sobre todo na razón”<br />
“ É ben máis difícil xulgarse un a si mesmo que xulgar ós<br />
demais. Se consegues xulgarte ben, é que es un<br />
verdadeiro sabio”.
“ Soamente os nenos saben o que buscan”.<br />
“ O que fai máis fermoso ó deserto é que esconde un pozo en calquera parte”.<br />
“ O esencial é invisible para os ollos”.<br />
“ Soamente se coñecen ben as cousas que se domestican... Os homes non teñen tempo de<br />
coñecer nada. Mercan todo xa feito nas tendas, pero como non hai ningunha onde se vendan<br />
amigos, os homes non teñen amigos.”<br />
“ Os ollos están cegos, hai que buscar co corazón”.<br />
“ No planeta do principiño sempre<br />
houbera flores moi simples,<br />
adornadas coa súa fila de pétalos,<br />
que apenas ocupaban sitio e<br />
apenas molestaban a ninguén”<br />
“ Aínda que un vaia morrer é bo ter un amigo”.<br />
“ É o tempo que perdiches con ela o que fai a túa rosa tan importante”<br />
“ Ao longo da miña vida<br />
tuven montóns de<br />
contactos con montóns de<br />
xente seria. Vivín moito<br />
entre persoas maiores e<br />
téñoas visto moi de perto.<br />
Non milloréi gran cousa a<br />
miña opinión sobre elas.”<br />
15
16<br />
A MÚSICA NO CINEMA: FUNCIÓNS QUE DESEMPEÑA.<br />
Alumnos de 4º ESO coa materia “Música”<br />
Cando dicimos dunha película que nos encanta son moitos os aspectos que nos seduciron: a interpretación dos actores<br />
e actrices, o coidado dos escenarios e a fotografía, o argumento e os enredos, os diálogos e o guión... pero sen dúbida<br />
un dos elementos constituvivos de maior calado nunha película é a banda sonora, é dicir: a súa música.<br />
De feito, son moitas as significacións que a música engade ó filme: pode subliñar o estado de ánimo dun personaxe (por<br />
exemplo nunha película romántica onde un personaxe se desilusiona e a música acompáñao no seu pesar sendo moi<br />
triste e lenta), pode crear tensión (por exemplo nunha película de terror onde non vemos que ocorre pero a música non<br />
presaxia nada bo), pode sorprendernos (o famoso “acorde aguillón”, que é ese acorde que soa de súpeto cando algo<br />
aparece sen previo aviso e quedamos estupefactos, cravados no sillón), pode anticipar o desenlace dunha situación<br />
determinada (nunha película do Oeste na que os vaqueiros están a ser rodeados polos indios e de súpeto oímos o ta-tataríííí<br />
dunha trompeta, que sinala a chegada dos reforzos e anticipa o final feliz), pode contextualizar a escena nunha<br />
época ou ambiente determinado (se oímos música oriental nunha película ambientada no Lonxano Oriente) ou mesmo<br />
pode estar asociada a un personaxe ou situación, de xeito que sempre que apareza o malo (por exemplo) soe a mesma<br />
melodía (este recurso é moi habitual nos debuxos animados, pensade nos Simpson cando aparece o veciño pailán e<br />
sempre soa un banxo).<br />
Á hora de analizarmos a banda sonora dunha película, cómpre termos en conta tres cuestións: en primeiro lugar,<br />
aparece na imaxe cinematográfica a fonte sonora? Quero dicir, se oímos unha trompeta soar somos quen de vela na<br />
imaxe? Se a resposta é SÍ, a música forma parte do relato fílmico, é dicir, é MÚSICA DIEXÉTICA. Se a resposta é NON,<br />
trátase dun engadido posterior á rodaxe, e polo tanto é MÚSICA EXTRADIEXÉTICA. A segunda cuestión que temos que<br />
tratar é: ten relación a música que escoitamos coas imaxes que vemos? Se a resposta é SÍ, trátase de MÚSICA<br />
INTEGRADA, se é NON trátase de MÚSICA NON INTEGRADA, e neste segundo caso normalmente o que se busca é<br />
provocar un contraste no espectador (é o que se chama música diverxente). Por exemplo, cando en A lista de Schindler<br />
aparece un hospital no que arrasan a centos de xudeus, a música que escoitamos é moi bonita e non suxire a violencia a<br />
que acompaña: produce en nós o desacougo e o absurdo que busca o director. En terceiro lugar, a música que se<br />
emprega nunha película pode ser CREADA expresamente para esa película ou ser un PRÉSTAMO, pertencente ou ben<br />
á música popular urbana (coma nas películas O gran Lebowsky ou Pulp fiction) ou á música chamada culta (coma en<br />
Barry Lindon).<br />
Unha vez que temos en conta estas apreciacións, podemos afrontar a análise da banda sonora das películas que nos<br />
interesen. Toda análise busca unhas conclusións, e para iso descompón un todo nas súas partes máis simples. Faremos<br />
a análise da música de varios fragmentos das seguintes películas: O gran dictador e Persépolis.<br />
A película O gran dictador, de Charles Chaplin, é unha reflexión ante o fenómeno nazi nun momento no que Hitler<br />
estaba no poder, o cal supón toda unha heroicidade por parte do xenial director e actor. As dúas escenas máis<br />
celebradas do filme, despois do portentoso discurso final do barbeiro confundido co dictador e defendendo a paz no<br />
mundo, son a escena da barbería e a escena do globo terráqueo. Na primeira temos un barbeiro que traballa ao son da<br />
Danza húngara nº 5 de Brahms, obra moi coñecida que o personaxe escoita pola radio mentres atende a un cliente.<br />
Chama a atención como axusta a súa velocidade ós continuos cambios de tempo da obra (que comeza rápido, logo vai<br />
lento, volve rápido, lento e remata rápido). No que dura a música asistimos a un perfecto afeitado. Temos, pois, música<br />
diexética (forma parte do discurso fílmico: vemos a radio, que é a fonte sonora), integrada (xa que non só encaixa coa<br />
acción, senón que incluso a condiciona) e préstamo da música clásica. A súa función neste caso non está clara: quizais<br />
serve como contrapunto cómico nun entorno dominado polo temor ante os nazis, ou quizais como un xogo poético no<br />
que vemos como os cidadáns vivían dominados incluso pola radio.<br />
música e cinema
A escena do globo terráqueo é outro caso de adecuación imaxe-son, pero neste caso ó revés: oímos o preludio da<br />
ópera wagneriana Lohengrin mentres o dictador Hynkel (imitando a Hitler) xoga co globo terráqueo que ten no seu<br />
despacho. Deste xeito fai unha metáfora fermosísima do megalómano nazi, que a pesar de aparecerse ante os demais<br />
como un adulto poderoso e temible, é no fondo un neno xogando coas vidas dos demais nun intento de dominar o<br />
mundo. Por certo, o globo estóupalle nos fuciños ó final da escena, quizais anticipando o resultado das aspiracións de<br />
Hitler. Aquí a música é extradiexética (non podemos localizar na imaxe a procedencia da mesma), integrada (acompaña<br />
os movementos do personaxe) e tamén é un préstamo da música chamada culta. A función é subliñar un estado de<br />
ánimo, neste caso a ensoñación de Hynkel ante o dominio do mundo.<br />
A película Persépolis, de Marjian Satrapi, é unha reflexión en debuxos animados da historia de Irán desde os anos<br />
setenta. Parte da homónima banda deseñada (da mesma autora) e, cunha estética en branco e negro, con poucas<br />
sombras nos debuxos e unha ausencia de volume nos personaxes (aparecen planos, sen sombras e luces), quere<br />
transmitir a dor e os padecementos do seu pobo a mans do sha e da república islámica.<br />
Nesta historia, a música adquire un papel importante na medida en que supón para a protagonista, a propia Marjian<br />
Satrapi, unha burbulla de osíxeno nun mundo oprimido polo peso do veo, do Islam, do odio a Occidente e das accións<br />
policiais impunes contra unha poboación mermada e practicamente enterrada en vida. Así, discos de Michael Jackson,<br />
Abba, os Bee Gees ou mesmo Julio Iglesias, aparecen na lista de prohibicións, e ela escóitaos para escapar e sentirse<br />
libre.<br />
Do mesmo xeito, as festas clandestinas servían para relaxarse e coñecerse, e nelas a música é fundamental (para<br />
bailar). Analizaremos, pola contra, unha escena na que a música é a típica música iraní: a escena na que o seu pai lle<br />
explica á pequena Margie a evolución de Irán desde o primeiro sha ata o seu fillo. As imaxes están feitas ao xeito dun<br />
teatriño de marionetas, e a música é moi lonxana para nós. Trátase, pois, de música EXTRADIEXÉTICA (non vemos a<br />
fonte sonora), INTEGRADA (ten senso nese contexto) e é un PRÉSTAMO da música popular tradicional de Irán. A súa<br />
función é a de ambientar a escena no mundo iraní.<br />
Polo tanto, vemos que a música no cine non é un adorno, senón unha parte esencial na película, que nos dá información<br />
sobre os sentimentos dos personaxes, sobre as intencións do director, sobre o entorno no que se desenvolve a acción e<br />
o que vai acontecer xusto despois.<br />
17
OBRADOIRO DE HIP HOP<br />
Alumnos de 4º ESO coa materia “Música”<br />
Aquí vos ofrecemos algunhas das mellores letras que fixeron os vosos compañeiros.<br />
hip hop<br />
18<br />
EL MUNDO DE LOS SUEÑOS (con estribillo)<br />
(Raúl Suárez, 4º B)<br />
En todos mis sueños<br />
el mundo está al revés:<br />
los colores confundidos<br />
y todo bajo mis pies.<br />
El pez pesca al pescador,<br />
el tigre doma al domador,<br />
las armas se han tirado<br />
y se ha jubilado el cazador.<br />
Se camina en los mares:<br />
que en las montañas tú nades;<br />
los ricos son pobres,<br />
los pobres no tienen hambre.<br />
Los breakers ya no bailan:<br />
ahora cantan en coros;<br />
las putas son actrices<br />
y las actrices son strippers.<br />
Lo ves, lo ves,<br />
el mundo está al revés,<br />
el Infierno en lo alto<br />
y el Edén bajo mis pies.<br />
En los cuentos de hadas<br />
ya no quedan brujas<br />
porque para querer alguna<br />
ya están las vecinas marujas.<br />
Que sólo saben decir,<br />
pero eso es cantar,<br />
pero no saben que sus nietas<br />
van de pub en pub.<br />
Los ciegos pueden ver,<br />
los mudos hablar,<br />
pero no como otros<br />
que sólo han hecho maldad.<br />
Si me dices que estoy loco<br />
tendrás mucha razón<br />
porque esto es un sueño,<br />
una simple ilusión.<br />
Lo ves, lo ves,<br />
el mundo está al revés,<br />
el Infierno en lo alto<br />
y el Edén bajo mis pies.<br />
ilustracións:4º ESO A
PALABRAS (só coa vocal A)<br />
(Ruth Medeiros, 4º B)<br />
Andan apagadas<br />
las baladas,<br />
chavalas asaltadas,<br />
atrapadas, acosadas.<br />
Las caras aplacadas,<br />
ablandadas,<br />
dañadas tras la casa,<br />
falladas, masacradas.<br />
Las máscaras atacan,<br />
jamás las pararán:<br />
atrapan malas rachas,<br />
las palabras calmarán.<br />
Las llamadas nada aclaran,<br />
marchan tras la casa,<br />
asaltan las manadas<br />
A chavalas atrapadas.<br />
SEN TÍTULO (forma libre)<br />
(Iria Couto e Esther García, 4º D)<br />
Cuántas veces me he caído<br />
a lo largo de esta vida.<br />
Me miro las venas:<br />
pero de qué serviría.<br />
He aprendido a levantarme<br />
de esta eterna caída:<br />
no me aliviaría el alma<br />
ese acto de cobardía.<br />
Creí en el infinito<br />
por una vez en mi vida<br />
y vi cómo su fin llegaba<br />
y abría mucho más mi herida.<br />
Buscando mi camino,<br />
quién habrá escrito mi destino...<br />
Quien lo haya hecho es un<br />
cabronazo:<br />
no creo en seres divinos.<br />
No tengo pruebas de que existo:<br />
mi corazón sigue muerto, por lo<br />
visto,<br />
y siento que ya no puedo...<br />
voy sintiendo cómo me muero.<br />
No tengo pruebas de que existo:<br />
mi corazón sigue muerto, por lo<br />
visto,<br />
y siento que ya no puedo...<br />
voy sintiendo cómo me muero.<br />
19
tradición en Laza<br />
20<br />
A FESTA DO SANTO CRISTO TRES DE MAIO- Laza<br />
A festa do tres de maio,celébrase en Laza cada ano e está dedicada ao santo Cristo. É unha festa relixiosa<br />
que posiblemente proceda dunha cerimonia anterior de caracter pagán ou agrario.<br />
Segundo Xesús Taboada Chivite, no seu libro “ Etnografía Galega” a festa ten cinco compoñentes:<br />
1. . Adán e Eva.<br />
2. O Maio<br />
3. Sacrificio de Isaac.<br />
4. Os Danzantes .<br />
5. Loita de Mouros e Cristiáns.<br />
Adán e Eva:<br />
Son o rei e a raíña de maio que simbolizan o espírito da<br />
vexetación.<br />
O Adán é un home de certa idade. A Eva, pola contra,<br />
dende sempre era unha guapa moza do pobo. Os dous<br />
son escollidos polos mordomos da festa coa obriga de<br />
gardar o segredo.<br />
A vestimenta de Adán é sinxela: unha túnica ata os<br />
xeonllos e unha aixada ó ombreiro.<br />
A Eva leva un vestido adornado con flores de maceira.<br />
Sobre a súa longa melena leva unha coroa, e tamén<br />
leva outras alfaias. Na man esquerda leva unha roca<br />
cunha estriga de liño que vai fiando, facendo bailar o<br />
fuso coa man dereita . No brazo esquerdo leva tamén<br />
unha cestiña con laranxas.<br />
Segundo Xesús Taboada Chivite : “O Maio, Adán e a<br />
Eva son ingredentes axustados ó cerimonial cristián,<br />
que constitúen claras supervivencias de ritos agrarios”.<br />
( Etnografía Galega, páx. 68-69)<br />
O Maio: É unha gran árbore (O de 1953 medido por<br />
Xesús Taboada Chivite medía 20 metros de altura). Os<br />
mozos acostuman ir a buscalo uns días antes da festa<br />
a partir das doce da noite. Ao carro de vacas apértanlle<br />
ben as treitoiras para que cante e así saiba o pobo que<br />
xa regresan co maio que se coloca preto da praza da<br />
Picota. Antigamente púñanse catro destes Maios, aínda<br />
que o principal era o da Picota. O de levantar o maio é<br />
todo un ritual que congrega a tódolos homes do pobo.<br />
Normalmente o levantamento faise con escadas de<br />
madeira.<br />
O Maio é un elemento incorporado ao cerimonial<br />
cristián, sendo unha clara supervivencia de ritos<br />
agrarios propios dos pobos sedentarios cultivadores da<br />
terra que dependen das colleitas e dos fenómenos<br />
naturais coma o paso das estacións, os cales<br />
pretenden asegurar con rituais simbólico-máxicos . este<br />
aspecto así aseguran autores como: Maunhart,<br />
Filgueira Valverde, Frazer e outros.<br />
Segundo Vicente Risco e Xaquín Lorenzo no B.R.A.G .<br />
Tomo XXIV : “......O Maio de Laza, que alí semella ter<br />
conservado un caraute mais colectivamente popular,<br />
poderíamos dicir mais tribal -Pol-a participación de<br />
tódolos veciños- que noutras partes”.<br />
Carmen Rivero Gallego.<br />
Adán e Eva de maio do 2007<br />
O sacrificio de Isaac: é unha representación sacra medieval. Os personaxes son: Abraham,<br />
Isaac, O anxo e o narrador.<br />
Abraham: leva un manto vermello e unha túnica branca. Na man leva un coitelo.<br />
Isaac, un neno de cinco ou seis anos, vestido cunha túnica branca. Ao lombo, atado cun<br />
cordel, leva un mollo de videira, que é a leña para o sacrificio .<br />
O anxo.- Leva unha túnica branca, un par de ás e unha coroa.<br />
O narrador.- o que antigamente se lle chamaba predicador, vai narrando o episodio bíblico do<br />
sacrificio de Isaac. Mentres el narra a escena vaise desenvolvendo seguindo sempre as verbas<br />
do narrador. Despois intervén o anxo para impedir que Abraham mate ó seu fillo, e o narrador<br />
continúa ata rematar a representación.
Os danzantes: seis mozos<br />
vestidos con pantalón e camisa<br />
brancos, levan unha faixa<br />
vermella cinguida á cintura,<br />
unha cinta de cor azul a modo<br />
de banda ,gravata e un especie<br />
gorro branco na cabeza<br />
(antigamente era diferente, na<br />
cabeza levaban un pucho de<br />
forma ovoide feito con papel<br />
rosa) . Os dous danzantes de<br />
adiante levan espadas na man<br />
dereita e unhas castañolas na<br />
esquerda, mentres que os outros<br />
danzantes so levan castañolas en<br />
ámbalas duas mans.<br />
A loita de mouros e cristiáns: é representada polos mesmos danzantes con un diálogo entre os dous bandos, un<br />
pequeno roce de espadas e finalmente a victoria do bando cristián.<br />
Segundo Vicente Risco e Xaquín Lorenzo no B.R.A.G . Tomo XXIV , páx. 263: “ As loitas de mouros e cristiaos<br />
relacionadas Pol-a tradición popular co Apóstolo Sant´Iago......... mais importanza que a loita das armas ten a disputa<br />
teológica , os parlamentos, como din na Sainza , que enantes da batalla sosteñen o mouro e mais o cristiao...”<br />
Esta loita de mouros e cristiáns non te que ver cos ritos agrarios de maio.<br />
Segundo os autores antes mencionados, na festa do tres de maio de Laza, atopamos tres aspectos diferentes:<br />
1. Un rito agrario de orixe prehistórico relacionado coa primavera, que son “ O Maio” ( árbore de maio) e O Adán e<br />
maila Eva ( antigos reis de maio que se mudaron por personaxes da biblia).<br />
“....hai motivos para matinar nunha contamiñación da representación relixiosa cunha cerimonia anterior de caraute<br />
pagán ou agrario, na que os que agora son Adán e Eva serían unha parexa de Reis de Maio... ” (B.R.A.G. Tomo XXIV<br />
páx. 261. Vicente Risco e x. Lourenzo))<br />
2. Un misterio medieval: sacrificio de Isaac.<br />
3. Unha representación sacro-popular de mouros e cristiáns. ( A danza puido pertencer o primeiro ou o terceiro<br />
apartado).<br />
A FESTA<br />
O nome da persoa que representa a Eva permanece en segredo ata o día da festa na que aparece ante o público<br />
despois de que os danzantes e Adán a vaian buscar. Cando Eva se atopa co Adán tenta meterlle unha laranxa na boca<br />
e despois achégaa ó seu bico. Os dous xuntos ruben pola Picota arriba coa comitiva detrás ata a igrexa.<br />
Seguidamente ten lugar a procesión onde atopamos os seguintes elementos:<br />
- O ramo de loureiro que leva penduradas varias laranxas, unha rosca e un galo.<br />
- A cruz da parroquia.<br />
- A virxe do rosario.<br />
- O Cristo na cruz.<br />
- Os danzantes<br />
- Adán e Eva.<br />
- Os cregos<br />
- Abraham , Isaac e o anxo.<br />
- A banda e a xente.<br />
A procesión recorre algunhas rúas dáo pobo e volta á Picota . seguidamente ten lugar o auto sacramental do Sacrificio<br />
de Isaac. O Narrador empeza deste xeito :<br />
“ Muy afligido va subiendo por el monte Moria aquel anciano, abrumado con el peso de los años y aún más todavía con<br />
el de alguna grave desventura...”<br />
Rematado este a procesión continúa ata a igrexa . No adro ten lugar a representación da loita do Mouro e o cristián.<br />
Empeza con un diálogo:<br />
Cristián:- Ánimo, soldados míos,<br />
que nadie pierda el aliento,<br />
que vamos a defender<br />
el Divino sacramento.<br />
Mouro : -Al rigor de esta mi espada<br />
tengo que ganar la batalla,<br />
o la muerte será mía,<br />
o la victoria ganada.<br />
Seguidamente empeza a misa.<br />
Pola tarde os danzantes van buscar á Eva a súa casa para acompañala á praza da Picota onde terá lugar o baile.<br />
21
para fomentar a calidade literaria dos estudantes, o Concello de Verín convocou aos centros de ensino da comarca a<br />
participar no “Certama de poesía Xose Carlos Caneiro Pérez”, onde se premiaron algúns dos alumnos do noso centro:<br />
premios poesía e relato<br />
22<br />
Camiño,<br />
Agardando sorrisos no sendeiro,<br />
Observando o brillar de mil estrelas,<br />
Escoitando o ouvear dun can prendido,<br />
Camiño,<br />
Perseguindo un sono esnaquizado,<br />
Unha regra de tres inacabada,<br />
Un mal día no encerado;<br />
Camiño,<br />
Botando pedriñas polo río,<br />
Buscando unha moeda no peto,<br />
Botando de menos ós meus amigos.<br />
Camiño,<br />
Esquecendo os días malogrados,<br />
As vacacións que xa se me acabaron,<br />
E os días de sol non aproveitados.<br />
Camiño,<br />
Polos versos dos poetas máis antigos,<br />
Polos soños, polos bicos,<br />
Polos contos contados ós meniños.<br />
Camiño,<br />
Sempre camiño.<br />
Iván Hervella (2º ESO C)<br />
1º PREMIO POESÍA (1º CICLO ESO)<br />
Amor…<br />
Que é ese sentimento?<br />
Que expresa?, Quen o sinte?<br />
Porque existe?<br />
Porque…<br />
Porque de todo,<br />
porque do medo, porque da existencia,<br />
Sempre porque.<br />
Sempre…<br />
Sempre fala,<br />
sempre rí, sempre incordia,<br />
nunca estuda.<br />
Nunca…<br />
nunca digas nunca,<br />
nunca fales sin saber, nunca te fíes de ninguén,<br />
nunca todo o poderás ver…<br />
Todo…<br />
Todo é todo,<br />
todo é a xente, todo é o mundo,<br />
todo é a fala<br />
Falar…<br />
Falar de que?<br />
falar de política, falar de ríos, falar de montes…<br />
Falar nun mundo… no que ninguén escoita.<br />
Pablo Rodríguez González (2º ESO D)<br />
2º PREMIO POESÍA (1º CICLO ESO)
Había unha vez un conto; un conto que non podía falar, que non podía camiñar, nin tan sequera podía abrirse e cerrarse<br />
el só.<br />
Sen embargo ensináballe a moitos cativos, e non tan cativos, moitas cousas.<br />
El sempre quería que alguén o collese da repisiña daquela vella biblioteca que el tiña por fogar e comezase a lelo.<br />
Durante moito tempo, ensinoulle unha morea de cousas, segredos e misterios a varias xeracións de nenos.<br />
Pero, co paso do tempo, chegou o momento no que quedou esquecido, ninguén recordaba ese libro, nin tan sequera ía<br />
a xente ás bibliotecas; nese tempo a xente prefería estar todo o tempo conectado a unha morea de trebellos inútiles, que<br />
os robotizaban: falaban por eles, pensaban por eles e incluso opinaban por eles.<br />
Pero había un rapaciño, que quizais fose pola falta de diñeiro, non vivía conectado a esas máquinas, senón que lle<br />
gustaba xogar, pasear, debuxar na area… e ler; devecía por ler, era a cousa que máis lle gustaba.<br />
Sempre que podía, collía anacos de papel que atopaba cando ía de paseo e púñase a ler neles.<br />
Un día lendo un panfleto que atopara no chan, descubriu que existía un lugar no que tiña libros e aínda por riba eran<br />
gratuitos, polo que podería lelos cando quixese.<br />
Ao día seguinte camiñou todo decidido cara a biblioteca, pero atopouse cun lugar baleiro, o desinterese da xente<br />
obrigara ó bibliotecario a retirar tódolos libros e a substituílos por máquinas electrónicas.<br />
Cando ía marchar, o rapaciño deuse conta de que aínda quedaba un libro, un pequeño libro desexoso de ser lido. O<br />
rapaz colleuno e levouno para a súa casa, e esa mesma noite comezouno a ler; deuse conta de que non era capaz de<br />
parar aínda que quixese, porque aquel conto era tan fermoso engaiolante coma unha<br />
rosa acabada de abrir co seu inconfundible aroma.<br />
Tamén se decatou de que os libros eran os obxectos máis marabillosos que podían<br />
existir, uns compañeiros fieis, sempre ó carón dun.<br />
Cada vez que este rapaciño, agora home, lía e volvía ler ese conto, sentíase triste;<br />
triste, non polo conto en si, senón porque sentía moita mágoa o que a xente<br />
esquecera, os marabillosos contos e relatos que moitas persoas se esforzasen por<br />
escribir nun pasado, e hoxe servían de alimento para os vermes.<br />
Alfonso Rúa Martínez (2º ESO D) 2º PREMIO RELATO (1º CICLO ESO)<br />
A PREGUNTA<br />
Ninguén foi capaz de responder a miña pregunta. Tan complicada é? Eu non quero sorrisos, tampouco que a xente desvíe a<br />
mirada cando pregunto. Só quero a resposta que nunca recibín, e que a este paso nunca atoparei.<br />
Estou sentado no parque, non teño ganas de xogar. Un balón de fútbol estragado polo tempo, pasa ao meu carón, mais non<br />
teño ningunha intención de moverme. Ao cabo dun anaco aparece un rapaz da miña idade, recolle o balón e bótame unha<br />
ollada curiosa. Cando nota que lle devolvo a mirada, aparta a vista nervioso, e desaparece. Si, desde logo tiña a mesma idade<br />
ca min, seis anos, mais era diferente. El sabía de onde era, eu non.<br />
Todo comezou hai uns días. Xogaba cuns nenos que coñecera hai uns días no parque. Todo ía ben, até que apareceron uns<br />
rapaces algúns anos maiores ca nós. Non sei de onde saíu a manía dos maiores de meterse cos demais, mais desde logo,<br />
espero non ser así ao medrar. Despois de aguantar un pouco as burlas dos rapaces, decidín responder, pero a resposta de un<br />
deles, deixoume confuso. Aínda a lembro perfectamente, podería repetila á perfección unhas cantas veces:<br />
- Ti cala, que nin sequera es de aquí. Volve ao lugar do que vés, e déixame en paz.<br />
Desde entón xa non sei de onde son, nin de onde veño. Como que non son de aquí? Eu nacín nesta vila, e aquí é onde vivín<br />
toda a miña vida. Entón, a que viña a resposta daquel rapaz? Cando llelo preguntei aos meus paios non me dixeron nada. É<br />
que eles tampouco sabían onde estaba o meu lugar? Xa que non me responderon, decidín preguntarllo á xente descoñecida.<br />
Así que desde aquel día, dediqueime a facer a mesma pregunta:<br />
- Vostede sabe onde está oo meu lugar?<br />
Nunca me responderon. Parece ser que ninguén o sabe, ou quizais é que non me queren dicir nada.<br />
Acábome de dar conta de que as nubes taparon o sol, parece que vai chover. Unha señora maior para diante de min, e<br />
pregúntame:<br />
- Non tes frío, rapaz?<br />
- Non, non teño respondínlle, ao que rápido engadín-. Unha pregunta, eu son igual que<br />
ese rapaz de alí? E sinaleille coa cabeza o neno que antes recolleu o balón.<br />
- Claro que si, por que o preguntas?<br />
- Non o sei, a miña pel non é da mesma cor ca del. Quizais por iso un rapaz díxome<br />
que eu non era de aquí. Vostede sabe onde está o meu lugar?<br />
- Pois es igual que ese rapaz, parece mentira que preguntesiso. A señora pareceu<br />
molestarse coa miña pregunta, aínda así, eu non parei de falar.<br />
- Entón, sabe onde está o meu lugar?<br />
- O teu lugar é este. Non lle fagas caso ao outro rapaz, que aos maiores gústanos<br />
moito dicirlles parvadas aos demais.<br />
O sol volveu a saír tras as nubes, e arrincoulle uns destelos prateados ao cabelo da señora coa que estaba a falar. Eu sorrín.<br />
Si, ela tiña razón, non era máis que unha parvada. Como puiden preocuparme tanto por iso? Volvín mirar o céspede no que<br />
xogaban os demais rapaces, e de repente, entráronme ganas de unirme a eles. Como un neno de seis anos máis.<br />
Iria Francisco (4º ESO) 2º PREMIO RELATO (2º CICLO ESO)<br />
no certame de relato curto “Antonio Fernández Pérez” os nosos premiados foron:<br />
23
premios poesía e relato<br />
24<br />
3º PREMIO RELATO (BACHARELATO)<br />
SOÑOS ROTOS<br />
Camiñei con paso rápido e vacilante por aquela rúa deserta, inhóspita, sen afondar nos pensamentos<br />
que me afogaban e apreixaban o peito despois de coñecer unha noticia que xamais desexara oír.<br />
Continuei correndo, sen rumbo fixo e aínda que sabía que non ía cambiar o sucedido nin volver atrás<br />
no tempo, tan só quería afastarme do agobio dunha cidade empozoñada polos problemas e as<br />
preocupacións da xente. Pobreza, inseguridade, enfermidades incurábeis… eu nunca pensei que<br />
algo así puidese golpear a miña familia. Non é xusto.<br />
Recordo aquela mañá de primavera na que acompañamos a miña avoa ao neurólogo, aquel home<br />
alto e robusto que non mostrou nada de delicadeza á hora de comunicarnos a enfermidade que esta<br />
padecía. A palabra perfecta para describilo é rudo, sen sentimentos. Como era posible que non<br />
pensase na dor que unha familia enteira estaba a atravesar? Naquel momento no que os resultados<br />
da resonancia magnética chegaron a nós a través daquel individuo, o mundo caeu coma unha lousa<br />
sobre os nosos corpos danados, feridos, mutilados… é moi difícil plasmar as sensacións e os<br />
pensamentos que intentan cruzar, non só a miña mente, senón tamén a dos meus, naquel momento.<br />
A escuridade tinguía cada recuncho da sala 202, un lugar tan frío que calaba os ósos. Un lugar que<br />
viu seguramente pasar a moitas persoas cos mesmos problemas ante a mirada basta e indiferente do<br />
suxeito da bata branca. Tan só puxeramos a primeira pedra no duro camiño que tiñamos que<br />
percorrer. A enfermidade neurodexenerativa que caeu sobre un membro da miña familia pasaría a<br />
formar parte dela e compartiría os últimos anos de vida da miña avoa. Unha vida que iría arrebatando<br />
pouco a pouco.<br />
Primeiro, fíxolle perder a memoria. Comezou por cousas sinxelas e nun principio intrascendentes ata<br />
facerse co control pleno das súas facultades, aniquilou todas as lembranzas que a facían sorrir.<br />
Tamén acompañou os seus movementos, cada vez menos concretos e impediulle falar e comunicarse<br />
cos seus seres queridos coa destreza coa que nos tiña acostumados. Rouboulle non só o vocabulario<br />
e as aptitudes, senón tamén a vellez. O que peor levamos a miña familia e eu non é isto, xa que non<br />
deixa de ser algo máis ou menos normal nunha persoa da súa idade, que pouco a pouco vai<br />
apagando a súa chama. O que verdadeiramente nos flaxela e nos fai dano é o que esta terrible<br />
enfermidade lle arrebata sen que poidamos facer nada. Nós.<br />
Dun tempo aquí xa non sabe quen somos, non coñece os seus propios fillos nin os seus netos,<br />
sobriños… para ela son descoñecidos que a perturban e molestan na residencia na que pasa os seus<br />
últimos anos. Xente común que decide ir visitala no lugar no que a deixamos cando xa non era ela,<br />
senón un reflexo do que sucedía no seu interior. Eramos incapaces de coidala as vinte e catro horas<br />
do día. Sempre tiña que estar alguén de nós con ela para que comera, tomara os medicamentos, non<br />
acendera o lume ou non fuxira… Era realmente insoportable e canso levar ese ritmo de vida onde<br />
non tiñas tempo para ti mesmo. Deunos pena deixala alí, pero tamén sabiamos que era a única forma<br />
de que mellorara a vida de todos. Non ía ser a solución á enfermidade, xa que non existe cura<br />
ningunha que a poida facer fuxir do corpo das persoas. Sabiamos que ía estar presente ata a fin,<br />
coma una marca indeleble na súa vida, pero eramos conscientes tamén de que na nosa man estaba<br />
facer feliz a miña avoa nos derradeiros momentos, aínda que tiveramos que loitar contra ela mesma.<br />
Había ocasións nas que, ao non saber quen eramos, adoptaba unha actitude violenta e desafogaba<br />
os seus profundos medos e temores en nós. Naqueles momentos non sabiamos que facer, quedar<br />
ata que se tranquilizara, marchar e volver ao día seguinte… era unha situación desagradable e<br />
incómoda, pero non podiamos facer nada. A impotencia que sentiamos nubraba a nosa mente, cubría<br />
de néboa as nosas reflexións e tan só nos quedaba pensar en todas as persoas que vivían situacións<br />
parecidas, de desamparo, tristura, amargura. Eles e só eles, que o sufrían nas súas propias carnes<br />
podían entender como se vive cando unha persoa á que queres vai perdendo o que é propio de cada<br />
ser humano: recordos, emocións, sentimentos, vivencias, ideas. Todo iso pertence ao mundo<br />
individual de cada un, algo que tería que permanecer inviolable durante a existencia dos seres<br />
humanos, xa que é o que vai configurando quen somos e por que.<br />
Aínda nos quedan anos por percorrer, loitando para recuperar a aquela persoa alegre, que non só<br />
nos facía rir, senón que nos incorporaba diariamente á súa mente e nos permitía viaxar a través dela<br />
compartindo momentos de verdadeira felicidade.<br />
“Non te preocupes avoa, a fin de semana vimos outra vez, todos.” Silencio.<br />
Pasos que se escoitan no chan enmoquetado. Unha porta que se abre.<br />
Volvemos mirar atrás e somos agasallados co mellor e máis fermoso dos<br />
regalos: un sorriso cómplice dunha persoa que, a pesar da enfermidade,<br />
continúa obsequiándonos con eses momentos de doce felicidade. A<br />
mesma porta que se pecha. Non sabemos canto nos queda por camiñar,<br />
nin todo o que pouco a pouco a enfermidade lle irá roubando á miña avoa,<br />
pero estamos completamente convencidos de que non permitiremos que<br />
aquela doenza chamada alzheimer lle arrebate o seu fermoso e cálido<br />
sorriso.<br />
Lara Salgado Santos (1º Bacharelato)
CONCURSO DE POEMAS DA AXENDA 21<br />
PARABÉNS MARLENE!<br />
A Axenda 21 escolar é un programa pensado para facilitar a<br />
implicación dos centros <strong>educativo</strong>s na educación para a<br />
sostibilidade, coa finalidade de imaxinar e de construír un mundo<br />
mellor e máis sostible, comezando pola intervención no noso<br />
contorno máis inmediato.<br />
Realizouse o I Concurso de Mascotas, lemas e poemas co<br />
obxectivo de dotar dunha mascota identificativa, un lema e un<br />
poema ao Programa Axenda 21 escolar de Galicia. Neste<br />
concurso MARLENE GARCÍA DE JESÚS de 1ºESO B gañou o 3º<br />
premio ( marco de fotos dixital) co seguinte poema titulado “AS<br />
ÁRBORES”:<br />
AS ÁRBORES<br />
Cando penses nuha árbore<br />
recorda isto sempre ben<br />
aínda que ti non o vexas<br />
cada día queiman cen.<br />
Todos xuntos imos lograr<br />
que as árbores non se queimen<br />
se contribúes imos gañar<br />
e xa verás como renden.<br />
A clase de primeiro B<br />
vai vencer e<br />
o IES Chivite<br />
vaillo agradecer.<br />
Marlene García de Jesús (1º ESO B)<br />
axenda 21<br />
25
26<br />
DEGUSTACIÓN E EXPOSICIÓN DE EMPANADAS E EMPANADILLAS<br />
As primeiras referencias que temos da empanada datan de séculos antes de Cristo na antiga Persia,<br />
pero xa no século XII era un prato típico na gastronomía galega como nolo mostra o ilustre mestre<br />
Mateo nas esculturas do Pórtico da Gloria da Catedral de Santiago de Compostela. Tamén no Pazo<br />
de Xelmírez podemos contemplar aos peregrinos degustando este delicioso manxar.<br />
Loxicamente nos seus comezos non contaba coa variedade de hoxe, pois houbo unha evolución<br />
tanto na masa coma no recheo e varía tamén segundo o lugar sexa costeiro ou terra adentro.<br />
EMPANADA DE CHOCOS<br />
Ingredientes:<br />
1kg. de chocos<br />
2 cebolas<br />
½ pemento vermello<br />
½ pemento verde<br />
Aceite de oliva<br />
Sal<br />
Elaboración:<br />
A coordinadora: Concha Fernández Álvarez<br />
1-Nunha mesa limpa pomos ½ kg. de fariña en forma de volcán.<br />
2-No centro do volcán metemos un ovo batido e ½ vaso de aceite de oliva.<br />
3-Botamos o lévedo diluído en ½ vaso de auga morna con sal.<br />
4-Mesturase todo ata conseguir unha masa.<br />
5-Deixamos repousar a masa, tapándoa cun pano.<br />
6-Límpanse os chocos e gárdase a tinta.<br />
7-Picamos os chocos en cadrados.<br />
8-Bótanse na tixola a cebola e os pementos picados. Deixámolo a fogo lento e cando a cebola<br />
estea transparente bótanse os chocos e un chisco de sal.<br />
9-Deixámolos 10 min. , engadimos a tinta, remexemos e despois dun min. apagamos.<br />
10- Collemos a masa estirámola e dividímola en dúas partes.<br />
11- Estiramos unha parte da masa e botamos os chocos.<br />
12- Estiramos a outra parte de masa e tapamos.<br />
13- Facemos unha trenza arredor para que non saia o recheo.<br />
14- Métese ¾ de hora no forno ata que quede dourada.<br />
Colaboradores:<br />
Manuel Baladrón<br />
Paula Castro<br />
M·Teresa González<br />
Víctor Rodríguez<br />
Alejandro Portomeñe González 2º ESO D<br />
2º PREMIO
Iván Hervella Tuñas 2º ESO C<br />
1º PREMIO<br />
Paula Pardo Pardo 2º ESO C<br />
2º PREMIO<br />
Adrián Rodríguez García 2º ESO D<br />
3º PREMIO<br />
EMPANADILLAS DE MAZÁ<br />
Ingredientes:<br />
Elaboración:<br />
Unha bandexa de<br />
masa de follado<br />
3 mazás reineta<br />
Azucre<br />
1.- Póñense a cocer as mazás cun pouco de auga e azucre para facer<br />
unha compota.<br />
2.- Cando está feita a compota deixamos que arrefríe.<br />
3.- Cortamos a masa e enchémola coa compota<br />
4.- Finalmente frítense.<br />
EMPANADILLAS DE CHAMPIÑÓNS CON GAMBAS E VIEIRAS<br />
Ingredientes:<br />
Elaboración:<br />
250 g de fariña<br />
12 g de lévedo<br />
125 g de auga quente<br />
Cebola<br />
Champiñóns<br />
Gambas e vieiras<br />
Xamón<br />
Pemento en po<br />
1º.- Facer a masa. Xuntamos a fariña co lévedo, facemos un oco no medio e ímoslle botando a<br />
auga quente.Amasamos ben e esperamos a que levede.<br />
2º.- Poñemos unha tixola no lume e fritimos a cebola lentamente.<br />
3º.- Cando estea pasada a cebola engadimos os champiñóns, as gambas e as vieiras, por<br />
último o xamón e todo cortado miúdo.<br />
4º.-Ao cabo de dez minutos engadímoslle o pemento en po e comprobamos o sal.<br />
5º.- Estiramos a masa que estará xa levedada, cortámola e colocamos no medio unha<br />
cullerada do preparado, cerrámola e fritímola en abundante aceite.<br />
EMPANADA DE CARNE DE VITELA<br />
Ingredientes:<br />
Para a masa:<br />
Para o recheo:<br />
½ kg. de fariña de trigo<br />
½ kg. de carne de vitela<br />
50 g . de lévedo<br />
Un chourizo<br />
2 culleriñas de sal<br />
2 pementos verdes<br />
Un vaso de auga morna<br />
2 cebolas<br />
3 culleradas de aceite de oliva Un ovo cocido<br />
Elaboración:<br />
Desfacer o lévedo en auga morna con sal. Colocar a fariña en forma de volcán e facer un oco no medio para<br />
botar a auga e ir amasando collendo pouco a pouco a fariña dos lados. Botar as tres culleradas de aceite e<br />
amasar ben.<br />
Deixar repousar a masa durante unha hora tapada cun pano en lugar tépedo.<br />
Dividir a masa en dúas metades e estirala cun rolo. Colocar na primeira metade o recheo previamente<br />
rustrido. Tapar coa outra metade de masa e meter no forno a 200º C durante 40 minutos.<br />
27
clube de lectura<br />
28<br />
este curso uns cantos invasores entraron na<br />
biblioteca, dun xeito diferente nos animaron a ler, a<br />
admirar a imaxinación dos compañeiros e a crear<br />
novos protagonistas das nosas historias...
...planetas, maruxiñas,vacas, bonecas,dragóns...<br />
...tamén nos visitou a bolboreta doreta, coa súa historia de xardín...<br />
29
30<br />
...aproveitouse San Valentín para encher o centro de corazóns...
...e a árbore vermella subía polas<br />
escaleiras cara a biblioteca para<br />
contarnos unha historia de moitas<br />
maneiras...<br />
31
III ENCONTRO LUSO-GALAICO<br />
Tras uns meses intercambiando cartas cos portugueses, o día 22 de abril os alumnos de 4ºESO<br />
fomos a Chaves, á escola Fernão Magalhães, a coñecer en persoa os alumnos portugueses cos que<br />
nos carteamos.<br />
Ao chegar á escola, dirixímonos ao salón de actos. Alí xa estaban esperándonos algúns alumnos<br />
lusos, outros viñeron despois e algúns incluso bastante tarde. En primeiro lugar fixeron unha<br />
presentación sobre a escola e intercambiaronse uns agasallos. Cómpre sinalar que os alumnos<br />
portugueses fixeron bastante barullo durante esta recepción. A continuación, presentáronnos o<br />
itinerario do encontro, que consistía no seguinte: en grupos de 8 persoas (4 portugueses e os seus<br />
correspondentes españois) tiñamos que realizar unha serie de actividades de todo tipo.<br />
1. BOLLEYBALL: no que debiamos conseguir dez toques seguidos sen que o balón caese ó<br />
chan.( En canto menos tempo se fixera mellor)<br />
2. BALONCESTO: escóllese un portugués e un español do equipo para facer un circuíto, e ó<br />
acabar estes todos os compoñentes do equipo tiñan que tirar dous tiros libres.<br />
3. FÚTBOL: tamén hai que seleccionar outros dous representantes para facer o circuíto e<br />
despois todos os membros do equipo tiñan que tirar á porta e íanse sumando puntos(na escuadra 5,<br />
no medio 3: e nos laterais abaixo 2).<br />
4. TRIVIAL: consistía en pórnos imaxes de personaxes famosos portugueses e españois e<br />
había que adiviñar quen eran, tamén adiviñanzas en galego e portugués, un encrucillado e ó final<br />
encher os ocos baleiros dunha canción en portugués e outra en español.<br />
5. VISITA Á BIBLIOTECA DE CHAVES: na que había unha exposición dun pintor portugués moi<br />
coñecido.<br />
6. RASTREO: no que por grupos tiñamos que marcar un papel cuns trades que se atopaban por<br />
distintos puntos da cidade. O primeiro atopábase no río e tivemos que montar nunha canoa para<br />
marcalo. Os seguintes puntos atopábanse polo paseo do río e en dirección ó colexio.<br />
Á fin destas actividades fomos comer á cantina do instituto. A comida non triunfou moito entre certos<br />
españois.<br />
Despis de rematar de comer despedímonos dos nosos compañeiros coa esperanza de volver velos<br />
en Verín.<br />
encontros<br />
32
Seguímonos carteando con eles ata que viñeron o día 20 de maio ó noso centro. Cando chegaron o centro Conchita foi<br />
dicindo o noso nome e o do noso portugués e sentámonos xuntos por orde de lista. Fixeron unha pequena presentación<br />
de Verín, os lugares máis emblemáticos e falaron do entroido de Verín, tamén unha presentación do noso centro e das<br />
actividades que realizamos nel.<br />
Os alumnos de 4ºESO deron un recital de música cos xilófonos, e Adrián Martínez Abel (4º ESO C) e Daniel Fernández<br />
Alves (4º ESO B) tocaron cinco cancións coas guitarras e con voz e en dúas delas acompañáronos alumnos de 1º<br />
BACHARELATO con frautas e na outra cantaron con eles dúas alumnas Rocío e Nerea facéndolles os coros. Andrea<br />
Fuentes (4º ESO A) tocou dúas pezas ó piano.<br />
Ó acabar a actuación formáronse grupos de seis persoas (tres españois e tres portugueses) e saímos cada dous<br />
minutos un grupo a facer un rastreo por Verín e tiñamos que marcar en cada punto sinalado no mapa a resposta correcta<br />
á pregunta que se nos facía. O que tivera todas as respostas correctas levaría un premio, pero ó final todos levamos un<br />
premio; unha camiseta do centro, un bolígrafo e un pin de Verín.<br />
Á unha tivemos unha pequena comida na que o que máis triunfou foi o xamón e a coca-cola.<br />
Despois dun descanso e da comida os alumnos portugueses despedíronse e marcharon coller o seu autobús para volver<br />
ó seu centro.<br />
Durante ambas as viaxes os profesores non paraban de sacar fotos coa cámara.<br />
33
34<br />
CURSO DE HIPOTERAPIA ESCOLAR<br />
Departamento de orientación<br />
Queremos contarvos cal é a finalidade que pretendemos, como nos organizamos e en que consiste o curso de<br />
hipoterapia que se iniciou o día 4 de maio e no que participan inicialmente seis alumnos do noso centro acompañados<br />
polos mestres de apoio (Sofía, Carmen, Antonio), o coidador (Emilio) e a orientadora (Mercedes). O curso está<br />
organizado polo Club Hípico Monterrei, ten lugar no Centro Ecuestre Cigarrón e pretendemos desenvolvelo ao longo<br />
desta primavera e prolongalo previsiblemente durante o outono.<br />
Que pretendemos?<br />
Traballar dun xeito sistemático e continuado no centro ecuestre para o beneficio do desenvolvemento global dos<br />
alumnos que inicialmente participan nesta actividade.<br />
Como obxectivos específicos, pretendemos:<br />
- Desenvolver hábitos de autonomía cara o coidado dos animais<br />
- Traballar a comunicación e a intención comunicativa<br />
- Desenvolver a capacidade de imitación<br />
- Fomentar o respecto e coidado cara os demais<br />
- Favorecer as relacións sociais<br />
- Mellorar a capacidade de atención mediante a diminución da ansiedade e a tensión e o aumento da relaxación<br />
dos alumnos.<br />
- Mellorar nos aspectos relacionados coa motricidade fina e grosa<br />
- Aumentar o nivel de coordinación e equilibrio<br />
Como decidimos organizarnos?<br />
Saímos do centro de ensino ás 9:45 e desplazámonos ata o centro ecuestre camiñando e do mesmo xeito volvemos<br />
sobre as 12:00 H. Contamos coa colaboración dunha nai (Josefa) para facer ocasionalmente o percorrido de ida en<br />
coche con dous alumnos aos que se lles anticiparán actividades máis individualizadas, mentres o resto dos alumnos fará<br />
o percorrido a pé, sempre e cando o tempo nolo permita.<br />
A experiencia do primeiro día!!<br />
O primeiro día foi unha toma de contacto: presentámonos todos os participantes ao equipo de monitores (David e<br />
Miguel), coñecemos a “Príncipe”, o noso principal “terapeuta”. Percorremos as instalacións do centro e presentáronnos<br />
ao resto da corte, un total de 21 cabalos. Pero non foron os únicos animais que coñecemos, tamén a “lúa“ unha cadeliña,<br />
a dous gatiños xoguetóns, e a “troi“ un pastor alemán. Ao principio da actividades estabamos un pouco retraídos,<br />
desconfiados e incluso tiñamos algo de medo ao acercarnos aos cabalos, pero pouco a pouco fomos coñecendo, como<br />
hai que acariñarlos , como observalos para saber se lle gustan ou non os aloumiños que lles damos, como darlles de<br />
comer nas nosas mans, como cepillalos, como se chamas as distintas partes do seu corpo e mesmo houbo valentes<br />
xinetes que se atreveron a montar a “Príncipe”.<br />
Por suposto, despois de tantas emocións en tan pouco tempo, repuxemos forzas e papámonos un bó bocata, non sen<br />
antes lavar ben as mans. E para rematar relaxámonos un pouco botando unha partidiña ao “pimpón”, que por certo,<br />
temos que practicar un tanto.<br />
E entre unha cousa e outra pasóusenos o tempo nun pis pás, despedímonos de David e Miguel ata o próximo luns e<br />
regresamos camiñando para o Insti, claro, esta vez máis paseniño…<br />
En fin, esperamos que no próximo número desta revista vos poidamos contar a historia completa desta pequena<br />
aventura que, coidamos, vainos gustar moito.<br />
hipoterapia
Actividades con asistencia animal. Un pouco de historia.<br />
Antigas civilizacións, entre elas exipcios e gregos, atribuían ós animais a capacidade de curar<br />
diferentes doenzas. Hipócrates, médico grego (460-377 a.C.) consideraba que a actividade con<br />
cabalos era “moi relaxante” para os seus pacientes.<br />
No S. XVII institucións mentais de Europa incorporaban o gato porque tranquilizaba aos<br />
pacientes internados. Tamén asumiuse a compañía de animais nas escolas e garderías de<br />
Estados Unidos e Europa polos seus beneficios.<br />
Sigmund Freud, médico e psiquiatra austriaco, (1850-1937) realizaba as súas consultas<br />
acompañado polo seu can porque lle facilitaba a comunicación co paciente.<br />
Boris Levinson, médico e psiquiatra estadounidense, baseado nas súas experiencias, remarcou<br />
a importancia do uso de animais na psicoterapia de nenos e avaliou os seus efectos positivos<br />
na recuperación e/ou mantemento da saúde e plantexou as bases da Terapia Asistida ou<br />
facilitada por Animais (A.A.T). En 1962, publicou o seu primeiro traballo sobre o tema: “El perro<br />
como Co-terapeuta”.<br />
A partir dese momento a terapia asistida con animais comezou a utilizarse en Estados Unidos,<br />
Reino Unido, Francia, Alemaña, Italia e Canadá, países que investigaron os beneficios físicos,<br />
psicolóxicos e sociais do vínculo human-animal, e a súa influenza positiva no tratamento de<br />
múltiples patoloxías físicas e/ou mentais.<br />
En xeral, a compañía dun animal mellora a calidade de vida do home, aumenta a lonxevidade<br />
e preserva o equilibrio físico e mental. Facilita a recreación, reduce a tensión, e diminúe o<br />
índice de depresión.<br />
O animal de compañía é importante para o desenvolvemento emocional saudable do neno nas<br />
distintas etapas do seu crecemento. Facilita a adquisición de confianza e autoestima, o sentido<br />
de responsabilidade e competencia, xenera sentimentos de empatía cara os demais e fomenta<br />
a autonomía.<br />
Respecto ás orixénes da TACA (Terapia Asistida Con Animais) é preciso destacar o labor que realizou o<br />
psiquiatra Boris M. Levinson, en 1953, grazas a un golpe do destino. O seu can Jingles, que sempre<br />
estaba con él máis nunca con pacientes, un día escapouse e foi a porta a recibir a un paciente que<br />
Levenson estaba esperando. Tratábase dun neno que ía acompañado da súa nai ao que tiña que<br />
diagnosticar. O rapaz pasara un longo proceso terapéutico sen lograr ningún éxito, amosando síntomas de<br />
retraimento crecente. Sen embargo, ise día pasou algo sorprendente, o neno e o can conectaron e<br />
interactuaron de tal xeito que Jingles, sesións máis tarde, exercería de coterapeuta no tratamento do<br />
neno.<br />
35
hipoterapia<br />
36<br />
í
Que son as terapias ecuestres? Cales son as finalidades principais? Cales son os principais tipos de terapias? Que é a<br />
hipoterapia?<br />
As terapias ecuestres son todas aquelas actividades que se realizan co cabalo ( xa sexa montado ou pé a terra), coa<br />
finalidade de rehabilitar, reeducar, normalizar, integrar e socializar ás persoas con algún tipo de discapacidade física,<br />
psíquica, sensorial ou con algún problema social ou de comportamento.<br />
Cando falamos de terapias ecuestres podemos distinguir facilmente tres tipos:<br />
-Hipoterapia: é unha actividade fisioterapéutica e psicomotriz orientada á rehabilitación onde o xinete non ten ningún<br />
control sobre o cabalo.<br />
-Equitación terapéutica: tratamiento psicosocial- emocional orientada a discapacitados ou inadaptados sociais onde o<br />
xinete exerce o control total ou parcial sobre o animal.<br />
-Equitación adaptada: práctica deportiva para rehabilitar e integrar socialmente á persoa.<br />
Todo isto ten que estar apoiado no traballo coordinado e cualificado de diferentes especialistas , e a súa vez estar<br />
supervisado por un técnico deportivo en equitación.<br />
O termo hipoterapia deriva do grego “hippos”que significa cabalo e de “teraphus”que se traduce como terapia ou<br />
tratamento. Os beneficios do cabalo e o seu entorno, como xa dixemos anteriormente, foron xa recoñecidos en Grecia<br />
nos anos 460 a.C. cando Hipócrates aconsellaba a práctica da equitación para mellorar o estado anímico das persoas<br />
con enfermidades incurables.<br />
No século XVII, algúns médicos recomendaban montar a cabalo diariamente para combatir a enfemidade da gota.<br />
Esta terapia ten beneficios tanto a nivel físico como mental. No primeiro deles , os movementos do animal provocan á<br />
súa vez oscilacións no xinete a nivel muscular e óseo, ademáis de activar o aparato dixestivo e urinario. Por outra parte,<br />
a transmisión de calor, debido a que o cabalo poúe unha temperatura máis elevada que o xinete lévanos cara á<br />
relaxación. Só a presenza do animal axúdanos a captar a atención e estimula diferentes canles sensoriais (tacto, olfacto,<br />
oído), o que vai fomentar positivamente a concentración e no aspecto psico<strong>educativo</strong>, xa que a actividade está<br />
relacionada co ocio e a diversión. A terapia ó aire libre, en contacto coa natureza é motivadora de cara a aprendizaxe<br />
dos obxectivos.<br />
Os principais efectos que imos percibir no xinete son a mellora no equilibrio e a movilidade, favorece a comunicación, a<br />
estimulación da linguaxe e a socialización. Corrixe problemas de conduta, favorece a circulación sanguínea, estimula a<br />
memoria a través da atención e desenvolve o respecto o cariño cara os animais.<br />
O cabalo é un animal afectivo, son sinceros e entregados, non fan distincións entre as persoas o que propicia que<br />
calquera individuo se sinta querido incondicionalmente á hora de traballar con eles.<br />
Ademais dos cabalos, existen outros animais que poden utilizarse como tratamento terapéutico, como poden ser: os<br />
cans, gatos, golfiños, paxaros, peixes e tartarugas. En concreto, os cabalos han de ser dóciles, de idades medias, tendo<br />
en conta o seu carácter, sendo a raza un factor poco importante cara a súa elección.<br />
37
debuxo<br />
38<br />
O guernica<br />
O guernica é un cadro de óleo sobre tea de grandes<br />
dimensions(3,51 x 7,82) pintado por Picasso en 1877 e<br />
pertenece a época do cubismo.<br />
A composición está distribuída a maneira dun tríptico.<br />
De dereita a esquerda aparece unha muller que berra<br />
cos seus brazos implorantes cara o ceo e unha muller<br />
portadora dunha lámpada que aparece de maneira<br />
surrealita como un vento que sae dunha ventá<br />
deixando pegados alí os seus peitos e baixo ela outra<br />
muller avanza con actitude de arrastrarse.<br />
.No centro o cabalo e baixo el o guerreiro caído que<br />
ocupa máis da metade do cadro.<br />
Finalmente un touro envolvendo a muller que<br />
desagradablemente berra co seu fillo morto entre<br />
brazos.<br />
Picasso fai de cada figura un símbolo, e algúns dos<br />
símbolos ofrecen un significado directo:<br />
•As mulleres e o neno representan as víctimas da<br />
guerra, o guerreiro representa aos soldados mortos,<br />
amuller coa lámpada simboliza a esperanza, o touro<br />
como alegoría da morte e o cabalo unha imaxe heroica<br />
do pobo español.<br />
Durante parte deste curso estivemos traballando sobre este cadro. Primeiro debuxamos unha parte do cadro no block e<br />
pintámolo, logo fixemos un pequeño traballo sobre Picasso e o Guernica.<br />
Por turnos, no ordenador, recalcamos o debuxo e o profe despois imprimiuno a escala 1:10.<br />
Agora estámolo representando a escala 1:1 en papel para empregar de plantilla e pasalo a cartón con diferentes<br />
texturas.<br />
Leticia Álvarez Fernández 4°A
iguales<br />
iguais<br />
Os alumnos de 4°A instalaron un stand cos seus<br />
traballos na feira do San Lázaro.<br />
Alí expuxeron imaxes, debuxos e textos nos que<br />
se falaba sobre a igualdade de xénero.<br />
Foi unha moi boa experiencia de traballo en grupo.<br />
a reproducción do corpo masculino e feminio axuda<br />
a tomar conciencia do corpo, a establecer<br />
proporcións e sombras, a modular, a dominar a<br />
técnica de carboncillo. É de destacar o traballo de<br />
Jorge López Dobarrio, de 2º de ESO, que de modo<br />
voluntario veu nos recreos a debuxar esta estatua,<br />
cun nivel tan bo coma os de 4 º .<br />
39
círculo de ramas, premio coag de arquitecturas efémeras<br />
´Logo de dous anos trraballando conceptos de Land Art e practicando no patio do centro decidin presentar este traballo á<br />
decimoterceira convocatoria dos premios coag do Colexio de Arquitectos de Galicia.<br />
Fomos premiados na categoría de arquitecturas efémeras. Contei todas as experiencias desenvolvidas neste espazo, un<br />
espazo de conexión coa natureza, de observación, de aprendizaxe. aprendimos a movernos, plantar, cavar, estercar,<br />
traballar en grupo, sementar,...<br />
non sempre o que plantamos medra, e moitas especies medran de xeito espontáneo, O tempo sigue marcando os ritmos<br />
no círculo, mellor ou peor coidado según a temporada.<br />
Destacan dous arces, que medran dende o ano pasado, saidos das sementes das árbores do patio.<br />
Algúns alumnos preguntan cál é o significado deste círculo, tan innecesario como positivo para mellorar a convivencia en<br />
comunidade, cando sachamos e estendemos o esterco os rapaces protestaban polo traballo e o cheiro, e poderíamos<br />
pensar por qué estamos tan lonxe da terra, do esforzo, das tarefas comunitarias da tradición rural, tan próximas no<br />
tempo e no espazo e xa tan lonxanas ó noso xeito de vida...<br />
40
instalamos un<br />
pequeno círculo de ramas<br />
na entrada do instituto, no que<br />
fumos colgando as actividades<br />
realizadas durante o<br />
este círculo está sempre aberto aás propostas de todo o mundo e espera seguir contando coa vosa participación<br />
curso: visitas,<br />
exposicións, e a SEMANA<br />
DA PAISAXE, onde fixemos un<br />
t r a b a l l o c o n x u n t o d e<br />
cooperativismo, no que<br />
participaron 1° e<br />
4°de ESO en diferentes<br />
actividades no centro, no bosque,<br />
na praza de García Barbón e<br />
nunha viaxe a Vigo.<br />
proxecto interdisciplinar<br />
41
lembranza<br />
42<br />
Querida Alba,<br />
compañeira e amiga:<br />
Agora que o curso está a punto de rematar, sinto a necesidade de<br />
recordarte porque é unha forma de agradecerche os momentos especiais<br />
que pasamos xuntas e que saibas que sempre estarás presente nos nosos<br />
pensamentos.<br />
Deixáchesnos sen darnos tempo a unha despedida, non puideches dicir<br />
nada, a túa marcha foi tan rápida como a velocidade que te levou. Tiveches<br />
unha vida moi curta pero suficiente para demostrar unha grande calidade<br />
como filla, irmá , compañeira e amiga.<br />
Todos quedamos con moita tristeza porque a morte é fría, egoísta e cruel,<br />
por iso te levou, pero o que non pode arrebatarnos é o recordo do teu<br />
sorriso, da túa dozura eses quedarán gravados para sempre na nosa<br />
memoria.<br />
O día que nos deixaches, non podía crelo , non podía ser verdade, era<br />
demasiado forte, seguro que se confundiron e non é ela... pensaba; de<br />
súpeto, veume á imaxinación un de tantos ditos que teñen as persoas<br />
maiores:” as malas noticias sempre son certas”, e así foi, como de costume<br />
tamén niso teñen razón.<br />
Máis tarde xuntámonos todos os teus compañeiros e amigos, que son<br />
moitos , xa o sabes, e a anguria , a impotencia, a incredulidade eran<br />
sentimentos compartidos.<br />
Foi entón cando entendín o auténtico significado da canción :<br />
“Algo se muere en el alma<br />
Cuando un amigo se va<br />
Y va dejando una huella<br />
Que no se puede borrar.<br />
Ese vacío que deja<br />
El amigo que se va<br />
Es como un pozo sin fondo<br />
Que no se vuelve a llenar”<br />
Onte riamos xuntas, hoxe choramos soas, sabemos que ten que pasar<br />
moito tempo para acostumarnos á túa ausencia, alí onde esteas recorda<br />
que sempre te levaremos no corazón.<br />
Bicos<br />
Alba, nome feminino de orixe latina, cos significados de “branca e luminosa<br />
coma a aurora”, “aquela que naceu coa primeira luz da alba”, “flor do<br />
mencer”, ”lucente coma a aurora”, ”de pel branca”.
O día 28 de maio, no salón de actos do noso Instituto os alumnos de 2º de Bacharelato celebraron a<br />
súa despedida.<br />
Foi unha xornada moi especial pois a maioría estiveron seis anos connosco (algúns menos e outros<br />
máis) e iso provoca que as vivencias sexan moitas tanto positivas como negativas.<br />
O acto foi moi familiar pero non faltou a entrega de orlas, un vídeo realizado por Nuria con fotos do<br />
alumnado dende a etapa infantil ata a actualidade, discursos por parte de profesores e alumnos, uns<br />
divertidos, outros irónicos, pero todos, cheos de bos desexos , entre eles cabe destacar o de Joaquín<br />
que talvez pola súa carga de emotividade tocounos aos presentes a fibra máis sensible e por iso<br />
queremos compartilo con vós.<br />
Moita sorte para todos na nova etapa que agora comezan.<br />
Hola!<br />
La experiencia de ser un emigrante es mucho más dura de lo que parece, pero gracias a Dios o al<br />
destino, me encontré con vosotros alumnos compañeros míos y profesores; que no sólo habéis<br />
44<br />
conseguido que me integrara sino también que me sintiera como uno más.<br />
fin deestudos<br />
Por eso, con esta nota quiero mostrar mi agradecimiento a todos vosotros. A los profesores que en los<br />
tres años académicos que he cursado aquí me han impartido clases, no sólo con profesionalidad sino<br />
también con afecto como grandes personas que sois.<br />
Con el perdón de los demás profesores quiero mostrar un especial agradecimiento a la profesora Nuria, a<br />
Bernardo y a César, que aunque yo no supe estar a la altura de las exigencias de sus asignaturas son<br />
con los que en realidad me sentía como en mi casa, o sea muy a gusto.<br />
También os debo mi más sincero agradecimiento a vosotros, compañeros, que conmigo estuvisteis desde<br />
cuarto de ESO hasta hoy y que me fuisteis integrando entre vosotros a pesar de mi carácter un poquito<br />
introvertido y poco expresivo. “Un agradecimiento especial a Mónica”.<br />
Ahora mismo me gustaría llorar para liberar las emociones que llevo dentro de mi, pero nunca he sabido<br />
llorar, mis expresiones emocionales se limitan en una tímida sonrisa o en una carcajada espontánea y en<br />
caso contrario en justificación o rabia.<br />
Bueno que sepáis que nunca os olvidaré compañeros y que siempre permanecerán en mi vuestros<br />
recuerdos, como los chistes espontáneos, las acampadas de verano o las burlas a Luis.<br />
Gracias por ser como sois.<br />
Muchas gracias<br />
Joaquín Mbomio Mzang
mellorando...<br />
OS PAXAROS<br />
Un disparo,voa<br />
coma un paxaro<br />
sen casa nin amparo.<br />
Os paxaros voan<br />
sen descanso,e<br />
as veces con<br />
fracasos.<br />
Os paxaros sofren<br />
fracasos, alguhas das<br />
veces como os humanos<br />
sen pernas nin brazos.<br />
Os paxaros ,son<br />
como os irmans<br />
que fan as cousas<br />
coa cabeza e<br />
non coas mans.<br />
Os paxaros, son<br />
iguais, como os osos<br />
que andan coxos<br />
polo medio dos<br />
toxos.<br />
IVÁN GARCÍA SAMAMEDE 1º ESO B<br />
este poema é o que para min ten mais mérito de todo o que aqui aparece, porque significa un cambio fundamental<br />
na actitude de Ivan, un alumno a que todos os que demos clase lembraremos as veces que lle tivemos que<br />
chamar a atención, botar de clase, amonestar,...Dende hai uns meses Ivan traballa, atende, e fai un monton de<br />
traballos voluntarios, ven visitarme no recreo e sigue traballando, di que non se quere meter en líos...<br />
...e todos estamos moi contentos coa súa actitude, faltalle moito por facer, pero vai por bo camiño.<br />
É un exemplo de que todos podemos mellorar, e sentirnos mellor se o facemos, e facer sentir mellor ós demais.<br />
...de víctor<br />
45
pasatempos<br />
46<br />
Symbols of the United Kingdom<br />
Colour and join:<br />
ENGLAND<br />
SCOTLAND<br />
IRELAND<br />
WALES<br />
England: St. George, 23rd April, rose, white<br />
Scotland: St. Andrew, 30th November, thistle, blue<br />
Wales: St. David, 1st March,leek and daffodil, red<br />
Ireland: St. Patrick, 17thMarch, shamrock, green<br />
COLOUR<br />
Union Jack<br />
(United Kingdom flag)<br />
FLAG<br />
St. Andrew’s Cross<br />
St. Patrick’s Cross<br />
Dragon of Cadwallader<br />
St. George’s Cross<br />
NATIONAL<br />
FLOWER/ PLANT<br />
Rose<br />
Thistle<br />
Leek and daffodil<br />
Shamrock
TEST:<br />
Which is the patron Saint of England?<br />
(a) St. Patrick<br />
(b) St. George<br />
(c) St. Andrew<br />
Which is the national flower/plant of Ireland?<br />
(a) shamrock<br />
(b) thistle<br />
(c) rose<br />
When is St Patrick’s Day?<br />
(a) 23 rd April<br />
(b) 1 st March<br />
(c) 17 th March<br />
When is St George’s Day?<br />
(a) 23 rd April<br />
(b) 1 st March<br />
(c) 30 th November<br />
Which is the colour of Wales?<br />
(a) red<br />
(b) green<br />
(c) blue<br />
Which is the national flower/plant of Scotland?<br />
(a) rose<br />
(b) thistle<br />
(c) daffodil<br />
Which flags/crosses make up the Union Jack?<br />
(a) Lion rampant, St Patrick’s Cross, St. Andrew’s Cross<br />
(b) Dragon of Cadwallader, St. George’s Cross, Lion Rampant<br />
(c) St. George’s Cross, St. Andrew’ Cross, St. Patrick’s Cross<br />
Which is the national flower/plant of Wales?<br />
(a) shamrock<br />
(b) rose<br />
(c) leek/daffodil<br />
When is St Andrew’s Day?<br />
(a) 23 rd April<br />
(b) 30 th November<br />
(c) 17 th March<br />
Which is the colour of England?<br />
(a) red<br />
(b) blue<br />
(c) white<br />
Which is the colour of Scotland?<br />
(a) white<br />
(b) green<br />
(c) blue<br />
47
48<br />
Answers:<br />
Which is the patron Saint of England?<br />
(a) St Patrick<br />
(b) St George<br />
(c) St Andrew<br />
Which is the national flower /plant of Ireland ?<br />
(a) shamrock<br />
(b) thistle<br />
(c) rose<br />
When is St Patrick’s Day?<br />
Which flags/crosses make up t<br />
(a) Lion rampant, St Patrick ’s Cross,<br />
(b) Dragon of Cadwall ader, St George<br />
(c) St George’s Cross, St A ndrew’