Alexander Schmemann «Til liv for verda»
«Den visjonen Alexander Schmemann formidlar, er mogleg å ta til seg, ikkje berre i ortodokse og romersk-katolske miljø, men også i dei lutherske og frikyrkjelege tradisjonane» Peter Halldorf, pinsepastor, i etterordet. I «Til liv for verda» legg Alexander Schmemann fram ei tilnærming til verda og livet i henne som stammar frå den liturgiske erfaringa i Den Ortodokse Kyrkja. Schmemann seier nei til både religion og sekularisme; han meiner at religionen, slik han vert oppfatta tradisjonelt, gjer Gud religiøs – akkurat som sekularismen. Han forstår tema som sekularisme og kristen kultur ut frå perspektiva i den ubrotne erfaringa i kyrkja, slik ho vert openberra og kommunisert i si eiga tilbeding, og i liturgien – som sakramentet for verda, sakramentet av Guds Rike. Ein sentral bodskap i boka er at Kristus «har innvigd eit nytt liv, ikkje ein ny religion.» Hele livet er ein leitourgia, ei gudsteneste, der føremålet er å gjere verda til det som ho er meint til å vere. Alexander Schmemann (1921-1983) vert rekna som ein av dei viktigaste ortodokse teologane og kyrkjeleiarane i det førre hundreåret. «Fader Alexander opnar ikkje berre opp Kyrkja og gudstenestene si verd, men hjelper oss også å betre forstå den verda vi lever i no.» Fr. Theodor Svane, ortodoks prest, i forordet.
«Den visjonen Alexander Schmemann formidlar, er mogleg å ta til seg, ikkje berre i ortodokse og romersk-katolske miljø, men også i dei lutherske og frikyrkjelege tradisjonane»
Peter Halldorf, pinsepastor, i etterordet.
I «Til liv for verda» legg Alexander Schmemann fram ei tilnærming til verda og livet i henne som stammar frå den liturgiske erfaringa i Den Ortodokse Kyrkja.
Schmemann seier nei til både religion og sekularisme; han meiner at religionen, slik han vert oppfatta tradisjonelt, gjer Gud religiøs – akkurat som sekularismen. Han forstår tema som sekularisme og kristen kultur ut frå perspektiva i den ubrotne erfaringa i kyrkja, slik ho vert openberra og kommunisert i si eiga tilbeding, og i liturgien – som sakramentet for verda, sakramentet av Guds Rike.
Ein sentral bodskap i boka er at Kristus «har innvigd eit nytt liv, ikkje ein ny religion.» Hele livet er ein leitourgia, ei gudsteneste, der føremålet er å gjere verda til det som ho er meint til å vere.
Alexander Schmemann (1921-1983) vert rekna som ein av dei viktigaste ortodokse teologane og kyrkjeleiarane i det førre hundreåret.
«Fader Alexander opnar ikkje berre opp Kyrkja og gudstenestene si verd, men hjelper oss også å betre forstå den verda vi lever i no.»
Fr. Theodor Svane, ortodoks prest, i forordet.
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Forord<br />
Det er viktig å begynne med å seie at hans <strong>for</strong>ståing og innsikt<br />
i sekularismen, og også i samfunnet og verda, spring ut<br />
av den liturgiske erfaringa i Den ortodokse kyrkja. Særleg <strong>for</strong><br />
lågkyrkjelege protestantar kan det kanskje verke underleg at<br />
gudstenestene og liturgien kan lyse opp eit slikt fenomen. Dei<br />
liturgiske gudstenestene i Den ortodokse kyrkja kan <strong>for</strong> somme<br />
verke stive og <strong>for</strong>malistiske. Men den som tør å opne seg,<br />
vil oppdage at gudstenestene i Kyrkja er fylt med <strong>liv</strong> og ljos og<br />
at dette ljoset ikkje berre opplyser kyrkjerommet, så å seie, men<br />
det opplyser også dei som tilbed og den verda dei ser og erfarer.<br />
Fader <strong>Alexander</strong> definerte ofte sekularisme som ei <strong>for</strong>ståing<br />
av røyndommen der Gud og verda vert oppfatta som fullstendig<br />
fråskilde. Dette er ei <strong>for</strong>flata verd der Gud eigentleg ikkje<br />
høyrer heime. Verda er autonom, materialistisk og kan <strong>for</strong>klarast<br />
utan Gud og utan å bruke religiøse omgrep og erfaring.<br />
Det er ein viss slektskap mellom <strong>Schmemann</strong>s sekulære Gud<br />
og den deistiske guds<strong>for</strong>ståinga og verdsbiletet frå opplysningstida.<br />
Den deistiske Gud skaper verden <strong>for</strong> å seinare trekkje seg<br />
tilbake og la verda leve sitt eige <strong>liv</strong>. Han vert som ein urmakar<br />
som lagar ei klokke <strong>for</strong> så å trekkje henne opp, leggje henne frå<br />
seg og la henne tikke <strong>for</strong> seg sjølv i mørkeret. I ei slik verd er<br />
Gud fjern og eigentleg ikkje nødvendig, i ytste konsekvens er<br />
han irrelevant. Det er ikkje så vanskeleg å sjå at ateismen følgjer<br />
i kjølvatnet av eit slikt verdsbilete og guds<strong>for</strong>ståing.<br />
Likevel er ikkje sekularismen fiendtleg innstilt over<strong>for</strong> religionen.<br />
Religion passar faktisk <strong>for</strong>bløffande godt inn i den<br />
sekulære røyndoms<strong>for</strong>ståinga. Den sekulære religionen deler<br />
verda inn i ein verdsleg del, der mennesket bur, og ein åndeleg<br />
del, der Gud og overnaturlege vesen og fenomen høyrer heime.<br />
Desse delane er skilde frå kvarandre som eit hus med to<br />
etasjar, med ei smal og skjør trapp imellom dei. Det er sjeldan<br />
at Gud kjem ned i fyrste etasje og kvar gang vert det rekna<br />
som eit under.<br />
9