Last ned Språktips – ei rettleiing i god målbruk (pdf) - Språkrådet
Last ned Språktips – ei rettleiing i god målbruk (pdf) - Språkrådet
Last ned Språktips – ei rettleiing i god målbruk (pdf) - Språkrådet
- No tags were found...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
PunktoppstillingarNår innl<strong>ei</strong>inga til <strong>ei</strong> punktoppstilling er første del av <strong>ei</strong> setning, skal vi ikkje setje stor bokstavmidt i setninga.Sogn og Fjordane er <strong>ei</strong>t fylke somhar bygt ut store delar av vasskraftaopplever at krafta blir ført over til andre områdeDet trengst ikkje noko punktum til slutt.Særskriving av samansette ordOrddeling, eller rettare sagt særskriving, br<strong>ei</strong>er seg diverre. Vi ser døme på det alle stader,også i våre <strong>ei</strong>gne tekstar. Robek-register blir til Robek register, GIS-plan blir til GIS plan ogSoria Moria-erklæringa blir til Soria Moria erklæringa. Synest du det er vanskeleg å vite om<strong>ei</strong>t ord skal skrivast i <strong>ei</strong>tt eller to ord, kan du prøve høgtlesing. Du høyrer h<strong>ei</strong>lt sikkertskilnaden på gammal ost og gammalost.Ei anna form for særskriving oppstår når vi gløymer bindestreken i fl<strong>ei</strong>rledda uttrykk. Iskrivemåten barne og ungdomstrinnet manglar bindestreken på barne-, som skal fortelje at<strong>ei</strong>t felles ledd (-trinnet) er utelate.DatoskrivingDatoar kan skrivast på fl<strong>ei</strong>re måtar. Vi kan anten skrive datoar med bokstavar og siffer, ellerberre med siffer.Når vi skriv datoar med siffer, brukar vi åtte siffer (ikkje seks.) Vi brukar punktum mellom dag,månad og år. Det skal ikkje vere skråstrek i datoar. Ordet den skal ikkje nyttast når vi skrivdatoar med siffer. Men når vi skriv datoar med både bokstavar og tal, kan vi velje om vi vilbruke ordet den. Døme: den 9. mars 2008. (Hugs å sløyfe nullen framfor 9-talet her.)ParagrafarDet skal vere mellomrom etter paragraft<strong>ei</strong>kn, og det skal ikkje vere komma mellom paragrafog ledd.§34, 2.ledd § 34 andre leddTankestrek (<strong>–</strong>) og skråstrek (/)Tankestrek og skråstrek har ulike tydingar. Den verkelege tankestreken, som vi m.a. brukarkring innskot, har mellomrom på begge sider. Når tankestrek blir nytta utan mellomrom kring,tyder han oftast mellom, til eller og. Skråstreken tyder eller.Det h<strong>ei</strong>ter difor området L<strong>ei</strong>kanger<strong>–</strong>Sogndal<strong>–</strong>Luster. Hadde vi skriveL<strong>ei</strong>kanger/Sogndal/Luster, ville tydinga vore L<strong>ei</strong>kanger eller Sogndal eller Luster.5
E- og a-bøying av verbFl<strong>ei</strong>re av oss har problem med verbbøying. Særleg blandar vi saman e-verb og a-verb.Desse verba har -ar i presens, og -a i preteritum:kaste <strong>–</strong> kastar <strong>–</strong> kasta <strong>–</strong> har kastasykle <strong>–</strong> syklar <strong>–</strong> sykla <strong>–</strong> har syklaSlik går d<strong>ei</strong> fleste verb som har -a i fortid i d<strong>ei</strong> fleste dialektane.Men òg på nynorsk er det mange verb som har -er i presens, og -te eller -de ipreteritum, til dømes:byte <strong>–</strong> byter <strong>–</strong> bytte <strong>–</strong> har byttdekkje <strong>–</strong> dekkjer <strong>–</strong> dekte <strong>–</strong> har dektknyte <strong>–</strong> knyter <strong>–</strong> knytte <strong>–</strong> har knyttkrenkje <strong>–</strong> krenkjer <strong>–</strong> krenkte <strong>–</strong> har krenktl<strong>ei</strong>e <strong>–</strong> l<strong>ei</strong>er <strong>–</strong> l<strong>ei</strong>dde <strong>–</strong> har l<strong>ei</strong>ddlyse <strong>–</strong> lyser <strong>–</strong> lyste <strong>–</strong> har lystløn(n)e <strong>–</strong> løn(n)er <strong>–</strong> lønte <strong>–</strong> har løntm<strong>ei</strong>ne <strong>–</strong> m<strong>ei</strong>ner <strong>–</strong> m<strong>ei</strong>nte <strong>–</strong> har m<strong>ei</strong>ntskade <strong>–</strong> skader <strong>–</strong> skadde <strong>–</strong> har skaddsørgje <strong>–</strong> sørgjer -- sørgde <strong>–</strong> har sørgt/sørgdAlle verb som sluttar på -ere, har òg denne bøyingabudsjettere <strong>–</strong> budsjetterer <strong>–</strong> budsjetterte <strong>–</strong> har budsjettertintrodusere <strong>–</strong> introduserer <strong>–</strong> introduserte <strong>–</strong> har introdusertregistrere <strong>–</strong> registrerer <strong>–</strong> registrerte <strong>–</strong> har registrertDet same gjeld d<strong>ei</strong> fleste verb med -gje/-kje:tenkje <strong>–</strong> tenkjer <strong>–</strong> tenkte <strong>–</strong> har tenktstyrkje <strong>–</strong> styrkjer <strong>–</strong> styrkte <strong>–</strong> har styrktsvekkje <strong>–</strong> svekkjer <strong>–</strong> svekte <strong>–</strong> har svektønskje <strong>–</strong> ønskjer <strong>–</strong> ønskte <strong>–</strong> har ønsktMen vi har òg to hovudgrupper med valfri bøying:Verb med éin konsonant mellom rotvokal og ending:bruke <strong>–</strong> bruker <strong>–</strong> brukte <strong>–</strong> har brukt / bruke <strong>–</strong> brukar <strong>–</strong> bruka <strong>–</strong> har brukasvare <strong>–</strong> svarer <strong>–</strong> svarte <strong>–</strong> har svart / svare <strong>–</strong> svarar <strong>–</strong> svara <strong>–</strong> har svaratale <strong>–</strong> taler <strong>–</strong> talte <strong>–</strong> har talt / tale <strong>–</strong> talar <strong>–</strong> tala <strong>–</strong> har talaVerb med to konsonantar mellom rotvokal og ending:feste <strong>–</strong> fester <strong>–</strong> feste <strong>–</strong> har fest / feste <strong>–</strong> festar <strong>–</strong> festa <strong>–</strong> har festaskifte <strong>–</strong> skifter <strong>–</strong> skifte <strong>–</strong> har skift / skifte <strong>–</strong> skiftar <strong>–</strong> skifta <strong>–</strong> har skifta6
Samsvarsbøying på nynorskAnten vi likar det eller ikkje, er samsvarsbøying hovudforma på nynorsk. Samsvarsbøying vils<strong>ei</strong>e at endingane til partisippa rettar seg etter tal og kjønn ved substantiva d<strong>ei</strong> står til, nettsom adjektivendingar gjer. Tekstane <strong>ned</strong>anfor er døme skrivne av <strong>Språkrådet</strong>. Fordi vi skalhalde oss til læreboknormalen, må vi velje det første dømet.Full samsvarsbøyingGå h<strong>ei</strong>m til meg. Hunden er bunden oghuset er ope. Gå opp trappa og finn notatafrå måndag på skrivebordet mitt. D<strong>ei</strong> err<strong>ei</strong>nskrivne og leselege, trur eg. Innl<strong>ei</strong>ingaer ikkje skriven av meg, men av Jon. Benteog Kari har lese igjennom utkastet, og elleser innl<strong>ei</strong>inga lesen av Jan Olav og Turid.Spørsmåla til slutt er førebudde av meg.Eg er ganske nøgd med d<strong>ei</strong>. Kan du møteresten av oss i gruppa onsdag klokka18.00?Slutten er lite diskutert, og heller ikkjesærleg gjennomarb<strong>ei</strong>dd. Tida erforsvunnen, og inspirasjonen er flogen,men <strong>ei</strong>n siste innsats er påkravd. Vi vil jogjerne at alle delane skal veregjennomarb<strong>ei</strong>dde og <strong>god</strong>t formulerte. Visnakkast!Forenkla samsvarsbøyingGå h<strong>ei</strong>m til meg. Hunden er bunde oghuset er ope. Gå opp trappa og finn notatafrå måndag på skrivebordet mitt. D<strong>ei</strong> err<strong>ei</strong>nskrive og leselege, trur eg. Innl<strong>ei</strong>ingaer ikkje skrive av meg, men av Jon. Benteog Kari har lese igjennom utkastet, og elleser innl<strong>ei</strong>inga lese av Jan Olav og Turid.Spørsmåla til slutt er førebudd av meg.Eg er ganske nøgd med d<strong>ei</strong>. Kan du møteresten av oss i gruppa onsdag klokka18.00?Slutten er lite diskutert, og heller ikkjesærleg gjennomarb<strong>ei</strong>dd. Tida erforsvunne og inspirasjonen er floge, men<strong>ei</strong>n siste innsats er påkravd. Vi vil jogjerne at alle delane skal veregjennomarb<strong>ei</strong>dd og <strong>god</strong>t formulert. Visnakkast!Forkortingar<strong>Språkrådet</strong> har endra m<strong>ei</strong>ning om forkortingar nokre gonger. Det er ikkje sikkert at regla<strong>ned</strong>u lærte på skulen, gjeld i dag. I dag er hovudregelen at forkortingar skal skrivast medpunktum. Vi skriv t.d., nr., kl., ass. fylkesmann, dvs., pga., osv.Unntak er hovudsakleg forkortingar for mynt<strong>ei</strong>ningar, mål og vekt i tillegg til initialord (tv, FNo.l.). D<strong>ei</strong> skal ikkje ha punktum.Føremålet med å forkorte ord og utrykk er å spare plass og tid når vi skriv, men det hjelperlite dersom teksten blir vanskelegare å lese.I samanhengande tekst <strong>–</strong> der målgruppa er folk flest <strong>–</strong> tilrår <strong>Språkrådet</strong> at vi forkortar minstmogleg, og berre brukar forkortingar som er allment kjende. I fagspråk, skjema, diagram ogliknande er det m<strong>ei</strong>r bruk for forkortingar og dessutan m<strong>ei</strong>r å vinne ved å bruke d<strong>ei</strong>. Menogså her bør du sikre deg at forkortingane vert forstått, til dømes ved å forklare d<strong>ei</strong> førstegongen du brukar d<strong>ei</strong> i <strong>ei</strong>n tekst.Pronomen <strong>–</strong> den, han, hoDen brukar vi i nynorsk berre når vi legg trykk på ordet; elles h<strong>ei</strong>ter det han og ho.Vi ber deg undert<strong>ei</strong>kne søknadenog sende den til oss.Vi ber deg undert<strong>ei</strong>kne søknadenog sende han til oss.7
Unngå sideformer (klammeformer)Som statstilsette er vi pålagde å halde oss til hovudformene (læreboknormalen). Det vil s<strong>ei</strong>eat vi må unngå sideformer, eller såkalla klammeformer. Mange av oss er visst svært glade isideformene. Dette er døme på ord vi bør vere ekstra merksame på.Hovudformå følgje, <strong>ei</strong> følgjeno; å tole, tolmod; <strong>ei</strong>n dropeå søkje <strong>–</strong> søkjer <strong>–</strong> søkte <strong>–</strong> har søkt(lik<strong>ei</strong>ns: byggje, (plan)leggje, trekkje ofl.)søknader <strong>–</strong> søknadene(like <strong>ei</strong>ns: månader, skilnader og alle andrepå -nad)<strong>ei</strong>n stad <strong>–</strong> staden <strong>–</strong> stader <strong>–</strong> stadene(like <strong>ei</strong>ns: benk, gjest, gong, gris, klegg,kvist, legg, (mat)rett, sekk, vegg)<strong>ei</strong> elv <strong>–</strong> elva <strong>–</strong> elvar <strong>–</strong> elvane(like <strong>ei</strong>ns: h<strong>ei</strong>, helg, myr, røys, vik, øks, ø(y)r,øy)Sideform/klammeform[å fylgje], [<strong>ei</strong> fylgje][nå]; [å tåle], [tålmod]; [<strong>ei</strong>n dråpe][å søke] <strong>–</strong> [søker] ...(lik<strong>ei</strong>ns: [bygge], [(plan)legge], [trekke])... [søknadar] <strong>–</strong> [søknadar]... [stadar] <strong>–</strong> [stadane]... [elver] <strong>–</strong> [elvene]D<strong>ei</strong> tre siste radene inneheld ord som ikkje følgjer hovudmønsteret for hankjønnsbøying oghokjønnsbøying. Det gjeld ikkje stort fl<strong>ei</strong>re ord enn d<strong>ei</strong> som er oppramsa. I tillegg kjemsjølvsagt den viktige gruppa med suffikset -ing (regjeringa, men likevel fl<strong>ei</strong>re regjeringar).Former vi bør vere samde omValfridom er fint, men i <strong>ei</strong>n del tilfelle bør vi nytte éi form konsekvent.Forklaring Vi brukar Helst ikkjeInitialord som kan skrivast med både store og småbokstavar (dvs. d<strong>ei</strong> som kan lesast som <strong>ei</strong>t vanlegnamn eller ord; altså ikkje t.d. LO).Kostra, Robek KOSTRA,ROBEKD<strong>ei</strong> fleste av oss nyttar infinitivsendinga -e. D<strong>ei</strong> somnyttar -a, kan framl<strong>ei</strong>s gjere det i <strong>ei</strong>gne brev ogtekstar, men bør bruke -e som infinitivsmerke nård<strong>ei</strong> leverer tekst som skal inngå i <strong>ei</strong>n størresamanheng.Infinitivsendinga <strong>–</strong>eD<strong>ei</strong> fleste av oss brukar vi heller enn me. vi meBruk denne forkortinga for millionar.35 mill. kronerBruk åtte siffer i datoar. 26.04.2008 26.04.08Vel ø i desse orda.først, å ønskje, <strong>ei</strong>tønskefyrst, å ynskje,<strong>ei</strong>t ynskeI lista <strong>ned</strong>anfor er begge vala moglege innanfor nynorsk. Bruk helst varianten som er skriveni f<strong>ei</strong>t skrift. Vi tilrår at denne språknorma blir brukt i all tekst på www.fmsf.no, årsmeldingar,rapportar, annonsar og høyringsfråsegner.då/daforklare/forklåreskule/skolesøndag/sundaglege/lækjar8
lys/ljosløp/laupdøgn/døgerunderskot/underskottfrivillig/friviljugbli-blir-vart-vorte/bli-blir-bl<strong>ei</strong>-blitt eller verte-vert-vart-vortemedan/mensverken/korkjekvifor/korforbegge/båeframlegg/forslagauge-auget-auge-auga/auga-auga-augo-augoøyre-øyret-øyre-øyra/øyra-øyra-øyro-øyroVanlege f<strong>ei</strong>lNokre f<strong>ei</strong>l går igjen hjå fl<strong>ei</strong>re av oss:Rett skriveProblempå vegner avFl<strong>ei</strong>re av oss droppar -r i vegner.trass iTil trass for er f<strong>ei</strong>l omsett frå bokmål.skrive <strong>–</strong> skriv <strong>–</strong> skr<strong>ei</strong>v <strong>–</strong> (har) skrivePartisippa av slike verb har ikkje -e- (skreve),sjølv om d<strong>ei</strong> fleste s<strong>ei</strong>er -e-.sitje <strong>–</strong> sit <strong>–</strong> sat <strong>–</strong> har seteDette ordet er <strong>ei</strong>t unntak, altså ikkje har site!følgje <strong>–</strong> følgjer <strong>–</strong> følgde <strong>–</strong> følgtFøl er f<strong>ei</strong>l, det h<strong>ei</strong>ter følgjer i presens.få tilgang to gonger Her er det lett å rote med a og o.vurderer, budsjetterer, inviterer; m<strong>ei</strong>ner Aldri vurderar <strong>–</strong> sjå <strong>ei</strong>ga sak om e-bøying.minister, kalenderDet h<strong>ei</strong>ter ikkje ministar eller kalendar pånynorsk.sleppe <strong>–</strong> slepper <strong>–</strong> sleppte <strong>–</strong> slepptÅ bli slept på b<strong>ei</strong>te er noko h<strong>ei</strong>lt anna.34 % (med mellomrom) 34% manglar mellomrom.Form og struktur i breva våreBruk avsnitt for å dele opp teksten. Avsnitt skal markerast med <strong>ei</strong> open linje underføregåande avsnitt. Avsnitt utan luft (berre linjeskift) bør vi unngå.I lange tekstar bør vi bruke mellomtitlar. Hugs at avsluttande brev (avgjerd) skal ha den<strong>ned</strong>isposisjonen, jf. sakshandsamingsprosedyren.Innl<strong>ei</strong>ande frasarOppsummering med konklusjon, skal skrivast med f<strong>ei</strong>te typarBakgrunn for saka Kort oversikt over problemstillinga og kva saka gjeld, ev. bakgrunn forsaka, dokumentasjon (brev/vedlegg) og h<strong>ei</strong>mel for Fylkesmannen si behandling av sakaFaktiske tilhøveRettslege utgangspunkt Reglar/retningsliner og andre autoritative føringar som saka vertvurdert motFylkesmannen ser slik på saka Våre vurderingar og grunngjevingar. I tilfelle der fl<strong>ei</strong>reavdelingar uttalar seg, deler vi dette avsnittet i avdelingsvise syn og ev. samla vurdering fråFylkesmannen.Konklusjon/vedtakInformasjon om klagerett, klagefrist, retten til sakskostnader9
Hausten 2007 avgjorde vi at alle avsluttande brev skal ha <strong>ei</strong> oppsummering med eventuellkonklusjon tidleg i brevet. Omsynet til mottakaren talar for å disponere innhaldet på dennemåten. Tanken er å byggje opp teksten slik at mottakaren raskt skjønar kva bodskapen er,og steg for steg kan setje seg inn i saka. Oppsummeringa med konklusjonen bør stå med f<strong>ei</strong>tskrift etter d<strong>ei</strong> innl<strong>ei</strong>ande frasane. Deretter skal brevet skrivast som vanleg, og konklusjonenset vi også til slutt i brevet, slik vi gjer i dag.OverskrifterOverskrifta i <strong>ei</strong>t brev skal fortelje kva type brev vi har skrive, og gje <strong>ei</strong>n klar idé om innhaldet ibrevet. ePhorte kjem med <strong>ei</strong>t framlegg til overskrift, men vi treng ikkje ukritisk å bruke den.Dersom vi har skrive <strong>ei</strong>t vedtak, <strong>ei</strong> høyringsfråsegn, <strong>ei</strong>t avslag eller <strong>ei</strong>n klage, bør overskriftainnehalde det aktuelle ordet. Logiske overskrifter kan vere:Vedtak i klagesak som gjeld påbygging av naustFråsegn til reguleringsplanframlegg for del av Nes i Sogndal kommuneAvslag på søknad om tilskot frå BU-midlaneViktige nøkkelord som vedtak, fråsegn eller avslag vil gjere det lett for mottakaren å forståkvifor Fylkesmannen har skrive <strong>ei</strong>t brev. Det er lite logisk at vårt brev skal ha same overskriftsom brevet til avsendaren har. Då kan det sjå ut som om Fylkesmannen har skrive <strong>ei</strong>n klage,fremja <strong>ei</strong>n reguleringsplan eller søkt om tilskot.Journalposten i ePhorte må innehalde nøkkelord som til dømes kan plassere saka lokalt ogetter sakstype. Slike nøkkelord kan vere kommunenamn, namn på geografisk område,personnamn, plikt eller rett, tenestetype, plansak, osv. Skal vi finne att <strong>ei</strong> sak i ePhorte, måstikkorda i journalposten vere dekkjande.Overskrifta skal på si side gje mottakaren informasjon om kva det aktuelle brevet gjeld, og dåer det ikkje opplagt at h<strong>ei</strong>mkommune eller namnet til mottakaren skal vere med i overskrifta.Mange av overskriftene vi sender frå oss, er svært ordrike og har med både kommunenamn,namn på privatpersonar og andre stikkord. Ofte er det brukt både <strong>ei</strong>n og to tankestrekar ioverskrifta. Dette botnar truleg i <strong>ei</strong> misforståing om at overskrifta må innehalde flest moglegnøkkelord.Hugs å skrive enkelt også i overskrifter. Dømet <strong>ned</strong>anfor er <strong>ei</strong> overskrift henta frå <strong>ei</strong>t brev vihar sendt frå oss.Søknad om utvida løyve til tilgangtil opplysningar frå det sentralefolkeregisteretSøknad om utvida tilgang tilopplysningar frå det sentralefolkeregisteretOrdvalD<strong>ei</strong> fleste av oss skriv h<strong>ei</strong>lt gr<strong>ei</strong> nynorsk og har <strong>ei</strong> gr<strong>ei</strong> saksframstilling. Men det er lett å blipåverka av bokmål. Kanskje skriv vi ut frå <strong>ei</strong>n bokmålsmal eller med utgangspunkt iretningslinjer som er skrivne på bokmål. Prøv likevel å kvitte deg med d<strong>ei</strong> mestbokmålsprega uttrykka.etter utløpet av klagefristenetter klagefristen10
Nynorskordboka ligg på Internett. Andre nyttige hjelpemiddel er Juridisk og administrativordliste av Karl Arne Utgård og Med andre ord av Magne Rommetv<strong>ei</strong>t. Merk at Med andreord er <strong>ei</strong> synonymordbok i tillegg til å vere <strong>ei</strong> bokmål til nynorsk-ordbok.Likestilling også i språketDersom vi ikkje tenkjer oss om, kan språket vårt stø opp under <strong>ei</strong>t sk<strong>ei</strong>vt kjønnsrollemønster.Bruk kjønnsnøytrale ord når det er snakk om begge kjønn. Døme: varamedlem ellervara i staden for varamann, politibetjent heller enn politimann.Ver på vakt mot sk<strong>ei</strong>v bruk av fornamn og etternamn. Døme: «Med i utvalet erHansen og Synnøve.»Omtal ikkje kjønna ulikt utan grunn. Døme: Ikkje skriv «Den nye direktøren, som erfirebarnsmor, har innført nye prosedyrar» dersom du ikkje ville ha skrive om <strong>ei</strong>nmann: «Den nye direktøren, som er firebarnsfar, har innført nye prosedyrar.»Gje ikkje inntrykk av at samfunnslivet omfattar berre menn. Skriv heller: «Dersom <strong>ei</strong>ntilsett ikkje ønskjer å få lønna inn på bankkonto, må han eller ho gjereøkonomiavdelinga merksam på det.»Bruk ikkje adjektiva kvinneleg og mannleg ved yrkesnemningar når det ikkje er grunntil det. Døme: Skriv du mannleg sjukepl<strong>ei</strong>ar, understrekar du at sjukepl<strong>ei</strong>arar normalter kvinner.Fortel alltid kven som gjer kvaBruk av passiv kan føre til at mottakaren ikkje forstår kven som skal gjere kva.Etter lova skal det utarb<strong>ei</strong>dast sakkunnig vurdering.Det skal gjennomførast kontroll av …Det skal innan 28.10. gjerast <strong>ei</strong> evaluering…Det er ikkje opplagt for alle lesarar kven som skal vurdere, kontrollere eller evaluere <strong>–</strong>spesielt ikkje om det er nemnt mange partar i brevet. Ved å bruke aktivsetningar får du framkven som gjer kva.Det enklaste er ofte det besteNokre gonger skriv vi altfor innfløkt. Prøv av og til å lese høgt det du har skrive. Då vil du letthøyre kva setningar som ikkje er <strong>god</strong>e.Ho har trong for rettl<strong>ei</strong>ing i høve d<strong>ei</strong>fleste av daglegdagse aktivitetar,men har vorte m<strong>ei</strong>r sjølvstendig ihøve av-/påkledning ogspisesituasjon.Ho treng hjelp med d<strong>ei</strong> flestedaglegdagse gjeremål, men ervorten flinkare til å kle seg og åete sjølv.11
Det er inga skam å setje punktumEin lesarvenleg periode (dvs. teksten mellom to punktum) har sjeldan m<strong>ei</strong>r enn 22<strong>–</strong>25 ord.Har du fl<strong>ei</strong>re ting på hjartet, så s<strong>ei</strong> éin ting om gongenPrøv ikkje å s<strong>ei</strong>e to ting samstundes. Server momenta porsjonsvis, og avslutt gjernesetninga før du byrjar på <strong>ei</strong> ny.Ver høfleg mot lesarenTenk på lesaren når du skriv, og bruk ord som du v<strong>ei</strong>t at han eller ho forstår. Må dubruke <strong>ei</strong>t vanskeleg ord, er det lov å forklare det.Ikkje bli smitta av substantivsjukaSkriv ikkje «Løyve til bruk av helikopter for basehopparar» når du like gjerne kanskrive «Basehopparar får bruke helikopter».Ver gjerne høgrevridd når du skrivSyt for at (hovud)verbet kjem langt ut til venstre i setninga, og spr<strong>ei</strong> resten avsetningsinnhaldet ut til høgre.Du skal ikkje pynte deg med ordMotstå fr<strong>ei</strong>stinga til å bruke sjeldne framandord eller moteord. Målet er ikkje åimponere kollegaer, men å nå fram til målgruppa med informasjonen.Ver ikkje redd for den konkrete utrykksmåtenViss du m<strong>ei</strong>ner <strong>ei</strong>n spade, så skriv <strong>ei</strong>n spade <strong>–</strong> ikkje arb<strong>ei</strong>dsr<strong>ei</strong>skap.Sløs ikkje med ord og bokstavarEin kort uttrykksmåte er som regel betre enn <strong>ei</strong>n lang.Ver ikkje redd for det personlege tonefalletPersonord som «du», «de», «eg» og «vi» er også lov å skrive.Bruk øyraPrøv å lese høgt for deg sjølv det du har skrive. Det kan gjere språket litt mindrebyråkratisk.(Fritt etter Finn-Erik Vinje)