Banning – makt eller avmakt? - Språkrådet
Banning – makt eller avmakt? - Språkrådet
Banning – makt eller avmakt? - Språkrådet
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
(Ein kan jo spørje: Kva slag bøker kan<br />
ein i vårt samfunn tråkke på for open<br />
scene, <strong>eller</strong> brenne på bål med stor vellyst?)<br />
Og det skjer ting i det små, som nettopp<br />
derfor er så viktige. Vi veit det<br />
alle, når vi berre tenkjer oss litt om.<br />
For eksempel, historier som denne:<br />
Ved ein arbeidsplass i Oslo jobba ein<br />
frå Pakistan og ein frå Toten, den første<br />
med sin aksent, den andre med sin<br />
dialekt. Ein av dei vart mobba, og <strong>–</strong><br />
surprise, surprise <strong>–</strong> gjett kven det var!<br />
Så vi veit det jo <strong>–</strong> det finst definisjons<strong>makt</strong><br />
og symbol<strong>makt</strong>, og i så<br />
måte er språkstriden ikkje over, berre<br />
usynleggjort i nokon grad <strong>–</strong> fordi vi<br />
gjerne tenkjer med så enkle begrep.<br />
(Men kvifor gjer vi no det? Er dét også<br />
eit tilfelle av definisjons<strong>makt</strong>, bak vår<br />
rygg?)<br />
Eitt er klart: Det er grunnlag for forsking<br />
på dei intrikate relasjonane mellom<br />
språk og <strong>makt</strong> og gjensidig læring.<br />
Det merkelege er at våre fagmiljø<br />
ikkje i større grad har gjort også denne<br />
<strong>makt</strong>- og av<strong>makt</strong>sproblematikken til<br />
gjenstand for samfunnsvitskapleg og<br />
tekstvitskapleg forsking. Ekspertisen<br />
finst, materialet finst <strong>–</strong> så her bør det<br />
forskast.<br />
Samtidig, og av same grunn, er det<br />
vel på tide at også vi, som samfunnsborgarar,<br />
«byter briller» <strong>–</strong> at vi tar av<br />
oss dei enkle, nyliberalistiske brillene<br />
som primært lar oss sjå <strong>makt</strong> på det<br />
ytre plan, som når politikarane fattar<br />
vedtak og politi og soldatar aksjonerer.<br />
Vi bør «oppdatere» begrepsbrillene<br />
våre, for å seie det slik, for at vi skal bli<br />
betre i stand til å sjå det som skjer, og<br />
skjønne det vi gjer.<br />
Vi bør det, og politikarane bør det.<br />
Spørsmålet om språk og <strong>makt</strong> bør opp<br />
på dagsordenen, ikkje berre hos forskarane,<br />
men også i den offentlege meiningsutveksling<br />
og i den politiske diskusjon.<br />
Så får vi sjå kva det fører til <strong>–</strong> for<br />
spennande vil det bli!<br />
Nettkurs i nynorsk<br />
Norsk språkråd har utarbeidd eit interaktivt<br />
kurs i nynorsk, skrive spesielt for<br />
elevar i vidaregåande skule som har<br />
bokmål som hovudmål.<br />
Kurset omfattar grammatikk, interaktive<br />
øvingar, fakta om nynorsk i<br />
Noreg i dag og lesetekstar frå Arne<br />
Garborg til Ragnar Hovland. Ei «tipskvern»<br />
høyrer òg med. Mellom dei<br />
sytti øvingane er både kryssord, utfyllingsoppgåver<br />
og fleirvalsøvingar. Kurset<br />
er laga i samarbeid med lærarar i<br />
vidaregåande skule.<br />
Norsk språkråd har i lengre tid arbeidd<br />
for at opplæringa i skriftleg sidemål<br />
må styrkjast, og kurset er eit ledd i<br />
dette arbeidet. No ventar vi spent på<br />
tilbakemeldingar frå lærarar og elevar.<br />
Kurset ligg her:<br />
www.sprakrad.no/nynorsk-nett-no<br />
SPRÅKNYTT 3<strong>–</strong>4/2004<br />
3