Tangenten 3/2002 - Caspar Forlag AS
Tangenten 3/2002 - Caspar Forlag AS
Tangenten 3/2002 - Caspar Forlag AS
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Eirik Newth<br />
Tallenes verden. Wienerbrødets<br />
hemmelighet, keiserens kode og<br />
presidentens håndtrykk.<br />
Illustrert av Anders Kaardahl<br />
Vitenskapsbiblioteket<br />
Gyldendal Tiden <strong>2002</strong><br />
48 sider, rikt illustrert<br />
ISBN 82-478-0536-7<br />
Populærmatematikk for barn og ungdom<br />
Det er mange måtar å vekke interesse og entusiasme<br />
for matematikk på. Om ein ikkje vinn<br />
fram med tradisjonell klasseromsundervisning<br />
med lærebøker og oppgaveløysing, kan ei fantasifull<br />
og meir personleg populærvitskapleg<br />
tilnærming kanskje vere nøkkelen til det matematiske<br />
rommet som finst i alle. Lærebøker er<br />
ein eigen sjanger kor forfattarane sjeldan slår<br />
seg laus frå den tvangstrøya som læreplan og<br />
tradisjonell undervising representerer. Det er<br />
iallfall sjeldan å sjå at lærebokforfattarar kan<br />
slå ut håret og vise entusiastisk formidlingsiver<br />
frå tallverda slik Eirik Newth har gjort i si<br />
nyaste bok.<br />
Ein blir fanga inn alt på framsida av dei<br />
spenstige undertitlane boka har fått: Wienerbrødets<br />
hemmelighet, keiserens kode og presidentens<br />
håndtrykk.<br />
’Wienerbrødets hemmelighet’ – kva er no<br />
det? Søtt og godt er det, men går det an å<br />
spinne matematisk tekst ut av eit wienerbrød?<br />
Jo da. Det er butterdeigen sjølvsagt. Det er den<br />
som gir dei flortynne flaka som smuldrar så<br />
lett av sprøsteikte wienerbrød. Dette er kjevla<br />
og bretta, kjevla og bretta lag av butterdeig.<br />
Newth kjevlar og brettar 10 gonger, og da blir<br />
det (to i tiande) = 1024 lag med deig. Og kor<br />
mange deig-brettingar må det til for å få ein<br />
million lag eller ein milliard lag? Det er ein av<br />
dei artige oppgåvene i denne boka.<br />
Undertitlen ’Keiserens kode’ siktar til Julius<br />
Cæsar sin kode for kryptering av tekstmeldingar<br />
ved parallellforskyving av det latinske<br />
alfabetet eit bestemt antall plassar. Dette er<br />
ein gjengangar i alle bøker om kryptografi, eit<br />
emne som bør interessere mange i desse SMSmeldingstider.<br />
Med Cæsar-eksemplet som<br />
utgangspunkt får den entusiastiske forfattaren<br />
fanga lesaren til å kaste seg over enkel kvardagskryptering.<br />
Oppgave 4 (side 13) går ut på<br />
å finne namnet på jenta som forfattaren var så<br />
forelska i i sjetteklassen. Koda ser namnet slik<br />
ut: ÅXWN NURØJKNÅQ. Men kor mange<br />
plassar må alfabetet parallellforskyvast om<br />
tangenten 3/<strong>2002</strong> 41