337 Gaularvassdraget, Nystølen-Sværefjorden-Hårklau-Gjerland ...
337 Gaularvassdraget, Nystølen-Sværefjorden-Hårklau-Gjerland ...
337 Gaularvassdraget, Nystølen-Sværefjorden-Hårklau-Gjerland ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Vassdragsrapport<br />
Sogn og Fjordane fylke<br />
Førde kommune<br />
Gaular kommune<br />
Balestrand kommune<br />
Gaular<br />
11W9 W9,55jq<br />
Saml a p lan<br />
va»dra<br />
<strong>337</strong> <strong>Gaularvassdraget</strong><br />
<strong>Nystølen</strong><br />
<strong>Sværefjorden</strong><br />
<strong>Hårklau</strong><br />
<strong>Gjerland</strong> p.<br />
Lauavatn<br />
Vikja<br />
Osen<br />
Videreforingsprosjekt<br />
for<br />
<strong>337</strong>01 Gaulamassdraget<br />
forvassdrag
Siktemålet med Samla plan for vassdrag<br />
(Samla Plan) er å få ei meir sam1a,<br />
nasjonal forvalting av vassdraga.<br />
Samla Plan gir framlegg til ei<br />
gruppevis prioritert rekkjefølgje av<br />
vasskraftprosjekt for seinare<br />
konsesjonshandsaming. Prioritering av<br />
prosjekta skjer etter ei vurdering av<br />
kraftverksøkonomisk lannsemd og grad<br />
av konflikt med andre brukarinteresser<br />
som ei eventuell utbygging. vil føre<br />
med seg.<br />
Samla Plan gir vidare eit grunniag for<br />
å ta stilling til kva for vassdrag som<br />
ikkje bør byggjast ut, men disponerast<br />
til andre faremål.<br />
I alt omfattar Samla Plan vasskraftprosjekt<br />
tilsvarande omlag 40 TWh<br />
midlare årsproduksjon.<br />
Miljaverndepartementet har ansvaret<br />
for arbeidet, i samarbeid med Olje- og<br />
energidepartementet, Norges vassdragsog<br />
elektrisitetsvesen og andre<br />
instansar.<br />
Regjeringa la våren 1985 fram<br />
stortingsmelding om Samla plan for<br />
vassdrag, St.meld. nr. 63 (1984-85).<br />
Samla Plan vil bli ajourført, første<br />
gong i ei stortingsmelding 1 1987.<br />
Denne stortingsmeldinga vil omtale ein<br />
del mindre prosjekt, som ikkje kom med<br />
i St. meld. nr. 63. Ho vil og ta for<br />
Umila Plan<br />
for vassdrag<br />
seg reviderte utbyggingsplanar for ein<br />
del av prosjekta sorn alt er vurderte,<br />
såkalla videreføringsprosjekt.<br />
Arbeidet med dei ulike fagområda skjer<br />
dels sentralt, dels på fylkesnivå der<br />
fagfolk frå fylkeskommunen,<br />
miljøvernavdelinga hjå Fylkesmannen og<br />
andre etater er trekte inn. I kvart<br />
fylke er det oppretta ei rådgjevande<br />
kontaktgruppe for arbeidet med Samla<br />
Plan. Som koordinator for arbeidet med<br />
prosjekta i fylka, er det engasjert<br />
eigne medarbeidarar.<br />
Utgreiingane om vasskraftprosjekt og<br />
konsekvensar vert for kvart prosjekt<br />
sette saman i vassdragsrapportar. Ved<br />
sidan av utgrelingane om<br />
vasskraftprosjekta, vert følgjande<br />
brukarinteresser/tilhøve handsama:<br />
naturvern, friluftsliv, vilt, fisk,<br />
vern mot ureining, vassforsyning,<br />
kulturminnevern, jord- og skogbruk,<br />
reindrift, sikring mot flaum og<br />
erosjon, transport, istilhøve og<br />
vasstemperatur og klima. Dessutan vert<br />
regionaløkonomiske verknader vurderte.<br />
Vassdragsrapportane vert fortløpande<br />
sende til høyring i vedkommande<br />
kommunar, lokale interesseorganisasjonar<br />
m.m. Vassdragsrapportane,<br />
saman med høyringsfråsegnene,<br />
dannar grunnlaget for den<br />
gruppevise prioriteringa i Samla Plan.
Fylkesmannen i Sogn og Fjordane<br />
— Miljavernavdelinga —<br />
5840 Hennansverk<br />
FOR VASSDRAG<br />
FJORDANE<br />
ISBN—NUMMER: 82-7243-676-0<br />
<strong>337</strong> GAULARVASSDRAGET<br />
SEPTENBER 1986
INNHALD<br />
FØREORD Side<br />
BRUKSFORMER OG INTERESSER I VASSDRAGET<br />
2.1 Naturvern<br />
2.2 Friluftsliv<br />
Oversiktskart<br />
VASSKRAFTPROSJEKT VIDAREFØRINGSPROSJEKT<br />
Tidlegare vurderte alternativ i Samla plan 4<br />
3.0 Gaula Vidareføringsprosjekt 5<br />
3.1.1 Utbyggingsplanar Gaularfjell - Sværefjordprosjektet 6<br />
3.1.2 Hydrologi og magasin 6<br />
3.1.3 Driftsvassvegar 9<br />
3.1.4 Kraftstasjonar 9<br />
3.1.5 Anleggsvegar, anleggskraft, tippar og massetak 10<br />
3.1.6 Kompenserande tiltak 12<br />
3.1.7 Innpassing i produksjonssystemet. Linjetilknyting 12<br />
3.1.8 Kostnader 12<br />
3.1.9 Anleggsperiode 13<br />
3.2.1 Utbyggingsplanar i Haukedalen 18<br />
3.2.2 Hydrologi og magasin 18<br />
3.2.3 Vassvegar 20<br />
3.2.4 Pumpe- og kraftstasjon 20<br />
3.2.5 Anleggsvegar. Anleggskraft. Tippar 24<br />
3.2.6 Kompenserande tiltak 24<br />
3.2.7 InnPassing i produksjonssystemet. Linjetilknyting 25<br />
3.2.8 Kostnader 25<br />
3.2.9 Anleggsperioden 26<br />
3.3.1 Samla utbygging av <strong>Gaularvassdraget</strong> 30<br />
3.3.2 Hydrologi og magasin 30<br />
3.3.3 Vassvegar 31<br />
3.3.4 Kraftstasjonar 32<br />
3.3.5 Anleggsvegar. Anleggskraft. Tippar 34<br />
3.3.6 Kompenserande tiltak 34<br />
3.3.7 Innpassing i produksjonssystemet. Linjetilknyting 34<br />
3.3.8 Kostnader 34<br />
3.3.9 Anleggsperioden 35<br />
3.3.10 Samla utbygging 35<br />
VERKNADER AV UTBYGGINGA<br />
4.0 Verknader på naturmiljø 40<br />
4-0.1 Arealkonsekvensar 40<br />
4.0.2 Is og vasstemperatur 40<br />
4.0.3 Lokale klimaendringar 42<br />
4.1 Naturvern 43<br />
4.2 Friluftsliv 45<br />
4.3 Vilt 48<br />
4.4 Fisk 51<br />
2<br />
2<br />
3
4.5 Vassforsyning 53<br />
4.6 Vern mot ureining 56<br />
4.7 Kulturminnevern 58<br />
4.8 Jordbruk og skogbruk 60<br />
4.9 Reindrift 63<br />
4.10 Flaum-og erosjonsikring 63<br />
4.11 Transport 64<br />
OPPSUMMERING<br />
5.1 Sværefjordprosjektet 64<br />
5.1.0 Kraftprosjekt<br />
64<br />
5.1.1 Konsekvensar 64<br />
5.2 Utbygging i Haukedalen 69<br />
5.2.0 Kraftprosjekt<br />
69<br />
5.2.1 Konsekvensar 69<br />
5.3 Samla utbygging av <strong>Gaularvassdraget</strong> 73<br />
5.3.0 Kraftprosjektet<br />
73<br />
5.3.1 Konsekvensar 73<br />
Oversikt over fagrapportar 77
FØREORD<br />
Regjeringa vedtok 22. mars 1985 St.meld. nr.63 (1984-85) om Samla<br />
plan for vassdrag. Siktemålet med Samla plan er å få ei samla<br />
nasjonal forvaltning av vassdraga. Planen er derfor verken ein<br />
utbyggingsplan eller ein verneplan.<br />
Samla plan er det vurdert 540 prosjektalternativ i 310 vasskraftprosjekt.<br />
Det tilsvarar 40 TWh midlere årsproduksjon. Prosjektalternativ<br />
som gjev best kraftverksøkonomi og får minst<br />
negative følgjer for andre brukarinteresser er plassert først i dengruppevise<br />
prioriteringa. Alternativa er fordelt på 3 kategoriar i<br />
15 grupper:<br />
Kategori I<br />
Omfattar prosjekt på i alt 11 TWh som straks kan konsesjonshandsamast<br />
for å hjelpe på kraftoppdekkinga i åra framover. I den<br />
første tida er det berre prosjekt i kategori I (gruppe 1-5) som kan<br />
konsesjonshandsamast.<br />
Kategori II<br />
omfattar prosjekt som kan nyttast til kraftutbygging eller andre<br />
føremål, 7 TWh (gruppe 6-8).<br />
Kategori III<br />
Omfattar prosjekt der dei tekniske løysingane som til no er<br />
vurdert, ikkje er aktuelle for kraftutbygging p.g.a. store<br />
konflikter med andre brukarinteresser og /eller høg utbyggingsptis<br />
(gruppe 9-15).<br />
Denne vassdragsrapporten er utarbeidd som del av Samla plan -<br />
arbeidet i Sogn og Fjordane. I forrige vassdragsrapport vart det<br />
konsesjonssøkte utbyggingsalternativet i Gaula plassert i kategori<br />
gruppe 11. Dei nye alternatiVa er ei vidareføring som tek<br />
sikte på å redusere dei negative konsekvensane samanlikna meci<br />
tidlegare utbyggingsplanar. Resultatet av vidareføringa vil inngå i<br />
ei ajourføring av Samla plan i 1987.<br />
Denne rapporten er eit supplement til vassdragsrapporten <strong>337</strong><br />
GAULARVASSDRAGET (mai 1984), og disposisjonen er i samsvar med<br />
tidlegare form. For å unngå alt for mykje gjentaking vil vi for<br />
fleire kapittel vise til forrige vassdragsrapport. Oppbygginga av<br />
vassdragsrapporten for vidareføringsprosjektet er:<br />
Kap.1 Når det gjeld NATURGRUNNLAG OG SAMFUNN viser vi til kap.1<br />
i forrige vassdragsrapport (mai 1984).<br />
Kap. 2 Vi har ikkje skrive nytt kap.2 BRUKSFORMER OG INTERESSER I<br />
VASSDRAGET, bortsett frå nokre små merkanader til<br />
naturvern og friluftsliv også her viser vi til forrige<br />
vassdragsrapport (mai 1984).
Kap.3 I og med at den konsesjonssøkte utbyggingsplanen er delt<br />
opp i tre alternativ, og særleg av di det er planar om<br />
overføringar til <strong>Sværefjorden</strong>, har vi tatt med heile det<br />
nYe kaP.3. Først i kap. 3 er det ei kort omtale av alternativet<br />
som tidlegare er vurdert i Samla plan (St.meld.<br />
nt. 63), -og kva som skil det frå vidareføringsplanane.<br />
Kap. 4<br />
Kap. 5<br />
Kap. 6<br />
Vi har laga nytt kap.4 VERKNADER AV UTBYGGINGA, bortsett<br />
frå 4.12 Regional økonomi der vi viser til forrige rapport.<br />
Heile kap.5 OPPSUMMERING er utarbeidd på nytt.<br />
Når det gjeld tidlegare handsaming av <strong>Gaularvassdraget</strong>_c_<br />
viser vi til kap.6 i forrige vassdragsrapport. Innleingsvis<br />
i kap. 3 er forrige SP handsaming av Gaula omtala.<br />
Det er ikkje laga nye temakart for vidareføringsprosjekta. Einaste<br />
kartmateriell er utbyggingsskissene i kap. 3 og oversiktskartet i<br />
kap.2.<br />
Fagrapportane som vassdragsrapporten byggjer på er laga av medarbeidarar<br />
(sjå liste etter kaP. 5 OPPSUMMERING) innan fagsystemet.<br />
Koordinering av arbeidet og redigering er gjort av fylkesmedarbeidaren.<br />
Hermansverk 12.09.86<br />
AsmUnd Tysse
BRWSFORMER OG INTERESSER I VASSORAGET<br />
2 . 1 NATURVERN<br />
Når det gjeld nedslagsfeltet til <strong>Gaularvassdraget</strong>, viser vi i hovudsak<br />
til tidlegare vassdragsrapport basert på konsesjonssøkt utbyggingsplan.<br />
Universitetet i Bergen har på oppdrag frå Sogn og Fjordane fylkeskommune<br />
føreteke samanliknande undersøkingar og vurderingar av 7<br />
vassdrag i Sunnfjord og delvis Nordfjord ("Sunnfjordpakka") ihnan<br />
fagområda ferskvassbiologi (Raddum og Fjellheim) og botanikk<br />
(Skogen og Aarrestad).Førebels rapportar/samandrag ligg føre.<br />
Raddum og Fjellheim har samanlikna Gaular, Jølstra og Breimsvassdraget,<br />
og finn Gaular mest interessant av desse ut frå 7 av 8 kriterium.<br />
Berre når det gjeld forsuring kjem Gaular dårlegast ut.<br />
Dette gjeld særleg Eldalen, medan det ikkje er forsuringsproblem på<br />
strekninga Haukedalen Osen.<br />
Også Skogen og Aarrestad har forsøkt å verdikvantifisere dei same<br />
vassdraga ut frå botaniske kriterium. Gaular, Jølstra og Breim kjem<br />
i sum nokså likt ut, men Gaular er vurdert høgast ut frå kriterium<br />
som "spesielt verdifulle forhold", "klarhet, sammenheng" og "uberørthet".<br />
Når det gjeld representativitet (typeverdi), er Gaular<br />
vurdert eitt hakk lågare enn Jølstra og Breimsvassdraget. Dette<br />
skuldast først og fremst fattig fjellflora og ein gjennomgåande<br />
mangel på rike skogtypar.<br />
Når det gjeld v er vegetasjonen i følgje Skogen<br />
og Aarrestad artsfattig og triviell. Det er - med atterhald om mangelfulle<br />
undersøkingar særleg av mose og lav - ikkje påvist særleg<br />
rike eller interessante forekomstar.<br />
Ein kjenner ikkje til andre naturvitskaplege undersøkingar i området,<br />
men vassdraget er truleg for lite og fOr lite variert til å<br />
ha interesse som type- og/eller referansevassdrag.<br />
Innan nedslagsfeltet til Sværefjordvassdraget, er området kring<br />
Skardvatn mykje brukt til friluftsliv, med utgangspunkt frå Gaularfjellsvegen.<br />
Sjølve Sværadalen er kort, bratt og V-forma. Langs elva går ein fin<br />
sti (del av gamal ferdselsveg til Eldal og Haukedalen) som er noko<br />
brukt særleg som nedgangsrute frå Gaularfjellet.
c3g1lA<br />
1<br />
/<br />
...<br />
I ‘, -- -- -. \<br />
/<br />
1<br />
1<br />
‘..... ,..., \ .... l<br />
\ J i<br />
VIKSDAISVN<br />
_ I<br />
L<br />
t<br />
lAUVMN.<br />
HAIJKEDALSVN.<br />
MYRA<br />
\ ... ...„ . -... — ..--. — .1 I )<br />
\<br />
\<br />
...<br />
\<br />
..<br />
\<br />
\ j<br />
\<br />
1
3 VASSKRAFTPROSJEKT VIDAREFORINGSPROSJEKT<br />
TIDLEGARE VURDERT ALTERNATIV I SAMLA PLAN<br />
4<br />
Ved forrige handsaming av Samla plan vart eit utbyggingsalternativ<br />
tilnærma lik det konsesjonsøkte (med justering) vurdert. Det vart<br />
plassert i kategori III (gruppe 11), dvs, prosjekt basert på tekniske<br />
løysingar som ikkje er vurdert aktuelle for kraftutbygging<br />
p.g.a. svært stor konfliktgrad med andre brukarinteresser og/eller<br />
høge utbyggingskostnader. Verdien for området er svært høg når det<br />
gjeld naturvern, friluftsliv, vilt, fisk og kulturminne, og det<br />
var for desse bruksinteressene konfliktane var størst. For naturvern,<br />
vilt og fisk er - bortsett frå reint konkrete skadeverknader<br />
- den store type- og referanseverdien for vassdraget svært viktig.<br />
Dei viktigaste skilnadane mellom forrige samla planprosjekt og<br />
vidareføringa er ei oppdeling i tre alternativ og:<br />
Overføring av eit 80.7 km2 felt på Gaularfjell til <strong>Sværefjorden</strong><br />
kraftverk.<br />
Utnytting av fallet mellom Steinbotsvatna/Skarvedalsvatnet og<br />
Nystølsvatnet til kraftproduksjon.<br />
- Overføring til <strong>Sværefjorden</strong> gjer at Arskog og Myravatn kraftverk<br />
går ut av planen. Det gjer også Vallestadfossen kraftverk (sjøl<br />
om den delvis vert erstatta av Lauvavatn kraftverk).<br />
Også ved Sværefjordprosjektet og utbygging i Haukedalen er type-og<br />
referanseverdi for heile vassdraget med i konsekvensvurderingane.<br />
Når det gjeld det konsesjonssøkte alternativet (forrige Sp-alt.)<br />
samanlikna med samla utbygging av <strong>Gaularvassdraget</strong> (vidareføringsprosjektet)<br />
er konsekvensvurderingane svært så like. Ved full utbygging<br />
er konsekvensane dei same om feltet frå Gaularfjellet vert<br />
ført til <strong>Sværefjorden</strong> eller utnytta mot/i hovudvassdraget.
3 D FAUIA YIDAREHRINGSPROSJEKT<br />
I Saala Plan er handsama ei utbygging av <strong>Gaularvassdraget</strong> som er<br />
identisk med det prosjektet som det er søkt konsesjon på i 1972 med<br />
endringar i 1977 og avtale med Gaular kommune i 1982 om vasslepping og<br />
andre ytelser.<br />
Dette prosjektet vart plassert i kategori III i Samla Plan, vesentleg<br />
grunna vassdragetsinstore type- oq referanseverdi. Dette er<br />
konsekvensar som går på sjølve vassdraget og ikkje på<br />
prosjektutforminga med avbøtande tiltak.<br />
Det vert no fremja nye utbyggingsplanar i vassdraget. Dette er planar<br />
som ikkje heng så mykje saman som dei tidlegare.Dei nyeplanane vert<br />
lagt fram i tre deler:<br />
Sværefjordprosjektet<br />
Utbygging i Haukedalen<br />
Samla utbygging av <strong>Gaularvassdraget</strong><br />
Utbyggingane omfattar dei tre kommunane: Førde, Gaular og Balestrand
1<br />
Vasskraftressursane på Gaularfjellet kan nyttast i ei kraftutbygging<br />
mot Balestrand. Dei mange vatna høgt til fjells gjev gode<br />
magasintilhøve. Det er fleire moglege kombinasjonar, men i<br />
hovudprinsipp finn ein at plassering av ein kraftstasjon 3. <strong>Sværefjorden</strong><br />
er kraftverksøkonomisk svert gunstig. I tillegg er det sett på ein<br />
mindre kraftstasjon ved Nystølsvatnet. Driftstilhøva for denne<br />
stasjonen kan verte noko vanskelege, då ein er avhengig av at vegen<br />
over Gaularfjellet er open om vinteren.<br />
Sverefjorden kraftverk nyttar fallet mellom Risbotnvatn/Nystølsvatn og<br />
fjorden, eit fall noko over 700 m. <strong>Nystølen</strong> kraftverk nyttar fallet<br />
frå Steinbottenvatna/Skarvedalsvatnet og ned til Nystølsvatnet, eit<br />
fall på vel 200 a. I alt vert 8 vatn regulert. Det vil bli bygd ca.<br />
10 km anleggsveg på Gaularfjellet.<br />
Samla installasjon 99 MW<br />
Rraftproduksjon medel år 437,5 GWh<br />
Fordeling vinter/sommar 78/22<br />
Rostnad pr. 01.01.1982 508,0 mill.kr<br />
Utbyggingspris 1,16 kr/kWh<br />
Det er tre vassmerker i Eldalen, mellom Viksdalsvatnet og<br />
Gaularfjellet.<br />
VM 900 Eldal oppretta 1936 - nedlagt 1956<br />
VM 1414 Gjermundstad 1963<br />
VM 1504 Byttevatn 1965<br />
Vassmerka gjev gode data for avrenninga frå det aktuelle fjellområdet.<br />
Nedanfor er gjeve eit oversyn over nytta felt og restfelt ned til<br />
Viksdalsvatnet i <strong>Gaularvassdraget</strong> og ned til Sverefjorden.<br />
6
Felt<br />
Arel<br />
ka<br />
Spesifikt<br />
avløp<br />
l/s km<br />
Nidlere avløp<br />
3<br />
/smill.m3/år<br />
Norddalsvatn 4,6 100 0,46 14,5<br />
Steinbotnvatna 14,8 90 1,33 42,0<br />
Skarvedalsvatn 9,0 90 0,81 25,5<br />
<strong>Nystølen</strong> kraftverk 28,4 92 2,60 82,0<br />
Nystølsvatn 13,0 90 1,17 36,9<br />
Risbotnvatn 10,5 85 0,89 28,1<br />
Skålebotn 6,8 90 0,61 19,2<br />
Trollabotnvatna 22,0 90 1,98 62,4<br />
Nytta felt Gaulafjell 80,7 90 7,25 228,6<br />
Skardvatnet m.m. til 5,5 90 0,50 15,6<br />
<strong>Sværefjorden</strong><br />
<strong>Sværefjorden</strong> kraftverk 86,2 90 7,75 244,2<br />
Restfelt Sværefjord 10,5 70 0,74 23,2<br />
Restfelt Nyravatn 46,5 80 3,72 117,3<br />
Restfelt Nyravatn - 53,6 70 3,75 118,3<br />
Viksdalsvatn<br />
Totalt restfelt til 100,1 75 7,47 235,6<br />
Viksdalsvatn<br />
Ved ei utbygging vert vassføringa redusert til 3,7 m3/s ved Nyravatn<br />
i snitt over året. Ein reduksjon på 66%. ,Der elva frå Eldalen kjem<br />
ut Viksdalsvatnet vert vassføringa 7,5 m4/s. Ein reduksjon på 49%.<br />
Dersom ein ser på heile vassdraget finn ein at vatnet som vert ført ut<br />
av <strong>Gaularvassdraget</strong> og nytta til kraftproduksjon i <strong>Sværefjorden</strong> utgjer<br />
15% av den totale vassmengda. Den vassmengda som i dette prosjektet<br />
vert ført frå Gaularfjellet til <strong>Sværefjorden</strong>, vart i det tidlegare<br />
konsesjonssøkte prosjektet ført gjennom tunnel frå Risbotnvatn til<br />
Dalsfjorden.<br />
Vassføringa i elva til <strong>Sværefjorden</strong> vert redusert med omlag 1/3.
Magasin<br />
Regulert vatn ArT N.V. H.R.V. L.R.V. Magasinwlum<br />
ka mill. m'<br />
Norddalsvatn 0,8 1094,0 1094,0 1079,0 9,5<br />
ø. Steinbotnv. 0,2 914,2 931,0 912,6 6,5<br />
N. Steinbotnv. 0,4 912,6 931,0 906.6 12,5<br />
Skarvedalsvn. 1,6 931,0 931,0 886,0 37,5<br />
Nystøl kr.v. 66,0<br />
ø. Trollabotnv. 0,8 962,0 965,0 937,0 13,2<br />
N. Trollabotnv. 0,7 866,0 870,0 854,0 9,9<br />
Nystølsvatn 1,3 713,6 713,5 703,0 10,4<br />
Risbotnvatn 0,9 690,0 713,5 675,0 55,0<br />
Sværefjord kr.v. 154,5<br />
Dei gode magasintilhøva vil dempe flaumane i Eldalen og vil gje stor<br />
overvekt av vinterkraft.<br />
Magasinprosenten for Nystøl kraftverk vert 80 og for <strong>Sværefjorden</strong><br />
kraftverk 63.<br />
Norddalsvatnet vert seqa 15 m ved ein 500 m lang tunnel.<br />
Magasinvolum 9,5 mill.m All transport til anleggsstaden må utførast<br />
med helikopter.<br />
øvre Steinbotnvatn vert senka 1,6 m ved ein kort kanal. øvre og Nedre<br />
Steinbotnvatn vert dezt opp til k. 931, slik at dei kommuniserar med<br />
Skarvedalsvatnet. Damstaden ved utløpet av Nedre Steinbotnvatn er på<br />
fjell og det er planlagt ein platedam med max. høgde 20 m og lengda på<br />
damkrofa vert 212 m. Nedre Steinbotnvatn vert senka 6 m. Totalt 19<br />
mill.m magasin.<br />
Skarvedalsvatnet Vert fenka 45 m og kOmmuniserer med Steinbotnvatna.<br />
Magasin på 37,5 mill.m .<br />
øvre Trollabotnvatn senkes 25 m ved ein kort tunfel og heves 3 m ved<br />
to korte betongdammer. Magasinvolum 13,2 mill.m .<br />
Nedre Trollabotnvatn senkes 12 m ved ein tunnfl og heves 4 m ved ein<br />
84 m lang betongdai. Magasinvolum 919 mill.m .<br />
Nystølsvatnet vert senka 10,5 m ved ein tunnel der ilisbotnvatn og<br />
Nystølsvatn kommuniserar. - Magasin på 10,4<br />
Køyring av kraftverket vert lagt opp slik at vasstanden i<br />
Nystølsvatnet kan haldast oppe heile sommaren.<br />
Risbotnvatnet vert heva 23,5 m ved ein fyllingsdam plassert i Lona<br />
nedanfor utløpet av vatnet. Max. høgde på fyllingsdammef vert 55 m og<br />
lengda av damkrona 340 a. Totalt daavolum ca. 450 090 a . Vatnet<br />
vert i tillegg senka 15 a. Totalt magasin 55 mill.m . Det må lagast<br />
ein kort tunnel mellom vatnet og Lona for å kunne utnytte magasinet<br />
fullt ut. Omløpstunnel vert laga i samband med tunnel til Skålebotn<br />
for å halde vatnet borte frå damstaden i byggetida. Overløpet vert
laga i samband med ein sekunderdam av betong på 60 m lengde og max.<br />
høgde ca. 5 a.<br />
Vatn frå eit 6,8 km2 stort felt i Skålebotn vert ført over til<br />
Risbotnvatnet ved to tunnelar 1,2 km og 0,6 km lange.<br />
<strong>Nystølen</strong> kraftverk<br />
Frå ein kraftstasjon i dagen ved Nystølsvatnet fører ein driftstunnel<br />
ca. 1000a lang med stigning 1 : 6 fram til tunnelen mellom<br />
Steinbotnvatn og Skarvedalsvatn. Det må leggjast ca. 100m røyrgate<br />
frå stasjonen og inn i driftstunnelen. Tunnelen vert å utføre ved<br />
hjuldrift og tverrpnittet vert av den grunn større enn behovet<br />
tilseier, ca. 15 ni.<br />
<strong>Sværefjorden</strong> kraftverk<br />
Tunnelen mellom Risbotnvatn og Nystølsvatn vert driven frå eit<br />
tverrslag ved Torsnesstølen. Vatn frå Vetle Eikjadalen kan takast inn<br />
på tunnelen i eit bekkjeinntak. Frå tunnelen mellom Risbotnvatn og<br />
Nystølsvatn vert driven ein tunnel mot <strong>Sværefjorden</strong> og toppen av<br />
trykksjakta. I driftstunnelen vert laga eit tverrslag øvst i<br />
Sværeskardet for plassering av tippaasser og ventilasjon av tunnelen.<br />
TrYkksjakta på 1000 m vert råsprengt. Kraftstasjonen må leggjast 500<br />
- 600 m inn i fjell og med avlaupstunnel til fjorden.<br />
NystØlen kraftstasjon<br />
Kraftstasjonen vert liggande i dagen ved Nystølsvatnet. Kraftverket<br />
nyttar fallet mellom Skarvedalsvatnet/Steinbotnvatna og Nystølsvatnet.<br />
Midlere brutto fallhøgde 206 m<br />
Effektiv fallhøgde<br />
Energiekvivalent<br />
Installasjon Francisturbin<br />
Max. slukeevne<br />
200 a ,<br />
0,47 kWh/m'<br />
9 my<br />
5,2 m /s<br />
Brukstid -<br />
Midlere tillaup<br />
Tillaåpsenergi<br />
4280 timar<br />
3<br />
82,0 mill.a<br />
38,6 GWh<br />
Ved produksjonsberekningane er rekna med 15% vintertilsig og 90%<br />
utnytting av magasina.<br />
'on<br />
Vinter 33,7 GWh<br />
Wh<br />
Det er rekna med 7 månader vinter og 5 månader sommar.
<strong>Sværefjorden</strong> kraftstasjon<br />
Kraftstasjonen vert lagt i fjell nede ved Sverefjorden. P.g.a.<br />
råsprengt trykksjakt må stasjcmen ha god fjelloverdekning. Det er<br />
mogeleg å få til dykka utlaup i. fjorden dersomd ette er ynskjeleg.<br />
Fallhøgda vert omlag 700 m og installasjonen 1 stk. vertikal<br />
Peltonturbin.<br />
Midlere brutto fallhøgde<br />
Effektiv fallhøgde<br />
EnergiekviValent<br />
Installasjon Peitonturbin<br />
Max, slukeevne<br />
Brukstid<br />
Midlere'tillaUp<br />
Tillaupsenergi<br />
Ved produksjonsberekningane er reknwmed 20% vintertilsig og 90%<br />
utnytting av magasina..<br />
e 1<br />
Vinter309,0 GWh<br />
0'"<br />
702a<br />
695 z<br />
1,65 kWh/m4<br />
90 MW<br />
15,0 a3/s<br />
4430 timar<br />
244,2<br />
402,9 GWh<br />
Det er tekna med 7 månader vinter og 5 månader sommar.<br />
Frå Rv. 5 over Gaularfjellet vert det bygd anleggsveg fram til damstad<br />
Steinbotnvatn, påhogg Skarvedalsvatn, påhogg Torsnesstølen og til<br />
damstad Risbotnvatn med massetak. Totalt 10 ka anleggsveg.<br />
Det må byggjast 20 kV kraftlinje frå eksisterande linje ved Myravatn<br />
og fram til alle dei ovafor neade anleggsstadane. Til saman ca. 20 km<br />
linje.<br />
Til fyllingsdammen ved Risbotnvatn vert nytta morene, grus og stein.<br />
Materialane vert å hente frå området i narleiken av damstaden, samt<br />
tippmassar frå tunnelane.<br />
Dei totale tippmassane for anlegget vert i storleik 200 000 m3 fordelt<br />
på fleire plassar. Ca halvparten av massane 100.000m vil ein få<br />
ved tunnelpåhogget ved Torsnesstølen. Ein del av tippmassane må kunne<br />
nyttast til dambygging ved Risbotnvatn og til vegbygging. Ved 3<br />
kraftstasjon i <strong>Sværefjorden</strong> vil ein få tippaassar i strleik 40.000 m .<br />
Tippaassane-ved Nystølsvatnet vert i storleik 20.000 m og må<br />
plasserast i terrenget og såast til, dersom ikkje massane kan nyttast<br />
til tenelege føremål.
Data for kraftverk<br />
1. TILLØPSDATA<br />
Kraftverk<br />
<strong>Nystølen</strong> Sverefj.<br />
Nedbørsfelt()m2) 28,4 86,2<br />
Midlere tillaup 82,0 244,2<br />
Tillaupsenergi IGWh) 38,6 402,9<br />
Magasin (mill.m )(%) 66,0/80 154,5/63<br />
Midlere hr.fallh. Im) 206 702<br />
Energiekvi.(kWh/m ) 0,47 1,65<br />
Installasjon (MW) , 9,0 90,0<br />
Maks. slukeevne (mj/s) 5,2 15,0<br />
Brukstid (timar) 4280 4430<br />
3. PRODUKSJON<br />
Vinterprod.(GWh/år) 33,7 209,0<br />
Sommarprod.(GWh/år) 4,8 9010<br />
Total prod.(GWh/år) 38,5 399,0<br />
Utbyggingskostn. inkl.<br />
7% rente i byggetida<br />
Kostn. pr. 01.01.82<br />
(mill.kr) 508,0<br />
Utbyggingskostn. (kr/kWh) 1,16<br />
Kostnadsklasse<br />
Byggetid år 4<br />
V<br />
Midlerf energiekv.<br />
(kWh/m )<br />
Auka prod. (GWh/år)
Dei store tippaassane må plasserast og prøvd nyttast best mogleg.<br />
Steinzassane ved kraftstasjonane bør i størst mogleg grad nyttast til<br />
samfunntenlege føremål. Noko av tippmassane i fjellet kan nyttast i<br />
fyllingsdammen ved Risbotnvatn og til vegbygging. Dei masSane som ein<br />
ikkje kan nytta vert plassert i terrenget og tilsådd. Massetaka til<br />
fyllingsdammen må ordnast slik at dei ikkje vert som store sår i<br />
landskapet.<br />
Det er ikkje rekna med vasslepping.<br />
Det er mogleg med uttak av vatn frå kraftstasjonen i Sverefjorden til<br />
ev. vassforsyning eller vatning.<br />
Magasinet i Nystølsvatnet er det mogeleg å halde i nærleiken av normal<br />
vasstand heile sommaren.<br />
1<br />
Anleggskraftlinja frå Myravatn, over Gaularfjellet fram til<br />
Nystølsvatnet bør byggjast slik at linja vert permanent. <strong>Nystølen</strong><br />
kraftverk kan da knytast til denne 20 kV linja. Det er mogeleg linja<br />
bør fortsette ned i Vetlefjorden og knytast saman med 20 kV<br />
linjenettet der.<br />
Sverefjorden må knytast til samkøyringsnettet ved ei 132 kV linje.<br />
Linje tilknytinga kan skje inn på linja frå kraftverket i<br />
Vetlefjorden.<br />
<strong>Nystølen</strong> og Sverefjorden kraftverk<br />
Prisnivå 01.01.1982<br />
Reguleringsanlegg<br />
Senking Norddalsvatnet<br />
Dam Steinbotnvatn<br />
Regulering Trollebotnvatna<br />
Senking og tunnel Skarvedalsvatn<br />
Dam Risbotnvatn<br />
Overføringsanlegg<br />
Overføring Skålebotn<br />
Driftsvassvegar<br />
Driftstunnel <strong>Nystølen</strong> kr.v. innk.røyrgate<br />
Driftsvassveg <strong>Sværefjorden</strong> kr.v.<br />
Kraftstasjoner Bygningszessig<br />
<strong>Nystølen</strong> kraftstasjon<br />
Sverefjorden kraftstasjon<br />
Kraftstasjoner Maskin, Elektro<br />
<strong>Nystølen</strong> kraftstasjon<br />
<strong>Sværefjorden</strong> kraftstasjon<br />
Mill.kr<br />
4,0<br />
11,0<br />
7,0<br />
17,0<br />
63,0<br />
8,0<br />
10,0<br />
89,0<br />
3,0<br />
33,0<br />
17,0<br />
53,0
13 -<br />
Vegar.Anleggskraft 17,0<br />
Bustader.Verkstad 3,0<br />
Kompenserande tiltak 2,0<br />
Uforutsett 34,0<br />
10.Investeringsavgift 31,0<br />
11.Planlegging.Administrasjon 28,0<br />
12.Erstatninger 12,0<br />
13.Finansieringskostnad 66.0<br />
Sum 508,0 mill.kr<br />
Samla produksjon i GWh i dei to kraftverka vert som følger:<br />
<strong>Nystølen</strong> Sverefjorden<br />
kraftverk kraftverk Totalt<br />
Vinterkraft 33,7 309,0 342,7 GWh<br />
Sommarkraft 4,8 90,0 94,8"<br />
Sue 38,5 399,0 437,5 GWh<br />
Prosjektet gir 78% vinterkraft.<br />
Utbyggingspris:508.0 mill.kr = 1,16 kr/kWh<br />
437,5 mill.kWh<br />
Byggetid 4 år.<br />
Bemanning ca. 200 mann.<br />
<strong>Nystølen</strong> kraftverk bør byggast samtidig med <strong>Sværefjorden</strong> kraftverk. Det<br />
vert variasjonar i arbeidsstyrken då mykje av arbeidet vert å utføre høgt<br />
til fjells. Dambygging kan berre utførast om sommaren. Arbeide elles på<br />
Gaularfjellet om vinteren er avhengig av at ein kan halde vegen over<br />
fjellet open.
V.U. - SKJEMA<br />
- 14<br />
SVÆREFJORDEN KRAFTVERK OG NYSTØLEN KRAFTVERK<br />
23.1<br />
Trollebotnv. 65,2<br />
Skålebotn<br />
0<br />
19,2<br />
0<br />
31,7<br />
0<br />
12,8<br />
0<br />
21,1<br />
Skardvatn<br />
38.1<br />
107,6<br />
9 5<br />
14 5<br />
20 ,1<br />
30,7<br />
19 0 37,5<br />
S e nbotnv. 42 0<br />
25, 5<br />
55 0<br />
28,1<br />
Risbotn-<br />
90,7 vatn<br />
46,4<br />
40,3 79,5<br />
89,0 54,0<br />
66 0 82,0<br />
9 0 0 47<br />
5,2<br />
2 12<br />
10,4<br />
36,9<br />
17,2<br />
60;9<br />
154,5 244,2 <strong>Sværefjorden</strong><br />
90 0 1,65 Kraftverk<br />
15,0 1,65<br />
Norddalsv.<br />
Skarvedalsv.<br />
<strong>Nystølen</strong><br />
Nystølsvatn<br />
Kraftverk
VIKSDAISVAI Nt 1<br />
16 S<br />
LENGDEPROF1L VÆREFJORDEN KRAFTVERK<br />
friffigssaN<br />
I 116<br />
0 ;5<br />
111doudyennfor<br />
UNGMPROFIL Et OAtEN<br />
61011<br />
1100<br />
100<br />
600<br />
500<br />
600<br />
XIO<br />
100<br />
100<br />
f rå sjøen<br />
0106101/A1<br />
1110/ 416<br />
.Skardvatn<br />
K. 740<br />
Gyttevotft<br />
6,161,<br />
isslwisselve<br />
LENGDEPROF I L SVÆRADALEN<br />
Elv frå Steinbotn<br />
lissiesevatis<br />
5111<br />
lasmots<br />
<strong>Sværefjorden</strong><br />
shormadietwe<br />
insInt SVAIN INRV 1116<br />
vOssa<br />
55 I. lie sissen<br />
11011<br />
1100<br />
600<br />
SOO<br />
601<br />
300<br />
100<br />
1011
~.<br />
UTBYGGINGSN16A-N SVÆREFJORDEN<br />
55,0<br />
713,5 675<br />
-<br />
wilå Risbotnvatn<br />
/<br />
Tro11abotnvatna 23,1<br />
870 - 854<br />
965 - 937<br />
Steinbotnvatn 19,0<br />
931 - 906 '<br />
28,4/82,0<br />
I<br />
—<br />
thberddalsvatn 9,5<br />
1094 - 1079<br />
Skarvedalsvatn 37,5<br />
931 - 886<br />
_<br />
<strong>Nystølen</strong>^krv. 9<br />
57,8/162,2-<br />
-<br />
1<br />
kAh 'I<br />
Nystølsvatn 10,4<br />
.1<br />
713,5 - 703<br />
Sverefjorden kr.v. 90<br />
Te nforklarin :<br />
Tidl. reg. vatn .<br />
cfall>Regulert vatn<br />
Uregulert vatn<br />
[11 Kraftstasjon<br />
.Grense nedslagsfelt
.<br />
UTBYGG I NGSPLAN 'SVÆREFJORDEN<br />
-<br />
Risbotnvatn 55,0<br />
713,5 675<br />
/<br />
9<br />
Trollabotnvatna 23,1<br />
870 - 854<br />
965 - 937<br />
Steinbotnva 19,0<br />
931 - 906<br />
28,4/82,0<br />
/<br />
NOrddalsvatn 9,5<br />
; 1094 - 1079<br />
'N<br />
Skarvedalsvatn 37,5<br />
Jf 931 - 886<br />
Nys;ø1in-krv. 9<br />
57,8/162,2 ;<br />
-<br />
. .<br />
Nystolsvatn 10,4<br />
y 713,5 - 703<br />
I.<br />
<strong>Sværefjorden</strong> kr.v. 90<br />
Te nforklarin :<br />
Eksisterande veg<br />
Anleggsveg<br />
-a----3FKraft1inje<br />
-- 4-41- -.Taubane<br />
Tipp<br />
"'<br />
ø
1 U s r ukeda e .<br />
Planane omfattar ein pumpestasjon og to kraftstasjonar. <strong>Gjerland</strong><br />
pumpeverk og <strong>Hårklau</strong> kraftverk nyttar vatnet frå eit høgtliggande<br />
fjellområde mellom Haukedalen og Jølster. Vatnet vert samla i<br />
eit 13 km langt takrenneprosjekt og pumpa opp i hovudmagasinet i<br />
<strong>Gjerland</strong>sisvatnet. <strong>Hårklau</strong> kraftverknyttarfallet på 675 z mellom<br />
<strong>Gjerland</strong>sisvztnet og Haukedalsvatntt. Xraftstasjonen er plassert inne<br />
i. <strong>Hårklau</strong>fjellet og adkomsten til stasjonen vert laga i samband med<br />
ein 1100 m lang vegtunnel. Frå utløpet av Haukedalsvatnet blir vatnet<br />
ført i tunnel til ein kraftstasjon ved Lauvavatnet. Brutto fallhøgde<br />
mellom Haukedalsvatnet og Lauvavatnet er 117 m. I elva mellom<br />
Haukedalsvatnet og Lauvavatnet ligg Vallestadfossen. Det er<br />
rekna med vasslepping i elva slik som avtalt mellom Gaular kommune og<br />
Sogn og Fjordane fylke.<br />
ovu a f tb Ha len au va n.<br />
Samla installasjon ink. pumpe<br />
Samla produksjon med frådrag for pumping<br />
Fordeling vinter/sommar<br />
Utbyggingskostnad pår. 01.01.1982<br />
Utbyggingspris<br />
3. 2 dr lo i a i.<br />
145 MW<br />
360 GWh<br />
87/13<br />
685 mill.kr<br />
1,90 kr/kWh,<br />
I det aktuelle område er det to vassmerker som er nytta som grunnlag<br />
for dei hydrologiske data:<br />
V.M. 616 Haukedalsvatnet oppretta 1936<br />
V.M. 1525 Grønengstølsvatnet 1965<br />
Vassmerka gjev gode data for avrenninga i Haukedalen. . Nedafor er. .<br />
gjeve eit oversyn over nytta felt og restfelt i Haukedalen.
Felt InntaktskoteAreal<br />
ca.m.o.h.<br />
1 9 -<br />
2<br />
km<br />
Spesifikt<br />
avløp 2<br />
1/s km<br />
Tredjevatn - 28,9 121,5<br />
Bekk til Mevatn 790 1,3 121,5<br />
Breelva 770 12,6 121,5<br />
Vatn k. 1048 780 1,3 121,5<br />
Dalevatn 778 7,1 95<br />
Tverrgrovvatn 910 3,0 95<br />
Skryklingen 800 3,9 95<br />
Gyrva 820 1,8 95<br />
GJERLAND PUMPE 59,9<br />
<strong>Gjerland</strong>sisvatn 8,7 90<br />
Nesisvatn 980 1,2 90<br />
HARKLAU KRAFTVERR 69,8<br />
Restfelt Haukedalen. 137,1 75,5<br />
LAUVAVATN KRAFTVERK 206,9<br />
Magasin<br />
Regulert vatn Arel<br />
ka<br />
Midlere avløp<br />
3 /s<br />
mill.m /år<br />
3,51 110,7<br />
0,16 5,0<br />
1,53 48,3<br />
0,16 5,0<br />
0,67 21,3<br />
0,28 9,0<br />
0,37 11,1<br />
0,17 5,4<br />
6,85<br />
0,78<br />
0,11<br />
7,74<br />
216,4<br />
24,7<br />
3,4<br />
244,5<br />
10,34 326,1<br />
18,08 570,6<br />
N.V. H.R.V. L.R.V. Magasinvolum<br />
mill.m<br />
Tredjevatn 0,9 778,0 782,0 768,0 12,5<br />
<strong>Gjerland</strong>sisv. 2,0 936,0 971,0 886,0 146,5<br />
Haukelandsvatn 9,6 296,4 296,4 294,4 18,0<br />
<strong>Gjerland</strong> pumpeverk nytter Tredjevatnet sommagasin. <strong>Hårklau</strong> kraftverk<br />
nytter3magasina i Tredjevatnet og <strong>Gjerland</strong>sisvatnet, tilsaman 159,<br />
mill.m . Lauevatn kraftverk får totalt eit magasin på 177 mill.mJ.<br />
Tredjevatnet.<br />
Vatnet vert heva 4 m ved ein betongdam, og senka 10 m ved<br />
overføringstunnel. Dammen vert lang, men gjennomsnittleg berre eit<br />
par meter høg. Magasinvolum 12,5 mill.mJ. Tredjevatnet ermagasin<br />
for <strong>Gjerland</strong>.pumpeverk.<br />
<strong>Gjerland</strong>sisvatnet<br />
vatnet vert sterkt regulert og får eit magasinvolum på 146,5 mill.m3.<br />
Magasinet forutsettes fylt ved pumping i sommarhalvåret. Det er<br />
planlagt ein 40 m høg fyllingsdam med morepjerne. Damkrona vert 160<br />
m lang og dammen får eit volum på 250.000 a masse. Overløpet vert i<br />
fjell ved sida av dammen. Senking av vatnet skjer gjennom
- 2 0 -<br />
tillaupstunnelen til <strong>Hårklau</strong> kraftverk. Dammen bør bygges etter at<br />
anlegget er satt i drift for å unngå problemer med vatn i byggetida.<br />
Haukedalsvatnet<br />
Haukedalsvatnet vert inntaksmagasin for Lauvavatn kraftvfrk. Vatnet<br />
vert senka 2 m. Dette gir eit magasinvolum på 18 mill,m .<br />
Flaumvasstanden i Haukedalsvatnet vil etter regulering verte noko.<br />
Lågare enn i dag. Senking av vasstanden i vatnet vil medføre noko<br />
sikrings- og forbygningsarbeider i strandkanten rundt vatnet.<br />
Fylket har inngått avtale med Gaular kommune om vasslepping frå 3<br />
utløpet av Haukedalsvatnet. Vassleppinga utgjer totalt 106 mill.m<br />
vatn over året. 15% av vassleppinga vert i vinterhalvåret.<br />
.3 V<br />
<strong>Gjerland</strong> pumpe<br />
Tunnel Tredjevatn - <strong>Gjerland</strong> pumpe<br />
Tunnel <strong>Gjerland</strong> pumpe - Sjakt<br />
Skråsjakt til <strong>Gjerland</strong>sisvatnet<br />
<strong>Hårklau</strong> kraftverk<br />
13020m - 10 m2<br />
1000 m - 10 m2,<br />
200 m - 3 ra-<br />
Tunnel <strong>Gjerland</strong>sisvatn - topp trykksjakt 3640 m - 12 m2 ,<br />
Pansra trykksjakt 810 m - 3,4,m'<br />
Avløpstunnel 460 m - 15 m'<br />
Lauvevatn kraftverk<br />
Trykktunnel Haukedalsv. - Kraftstasjon<br />
Avløpstunnel<br />
um e-<br />
<strong>Gjerland</strong> pumpestasjon<br />
3000m - 25 m2<br />
500 m 25 m2<br />
Tredjevatnet og den 13 km lange tunnelen med 7 bekkeinntak ligg omlag<br />
200 m lågare enn <strong>Gjerland</strong>sisvatnet ved fullt magasin. <strong>Gjerland</strong><br />
pumpestasjon er plassert inne i fjellet på ca. kote 760 og stasjonen<br />
pumper vatnet frå takrennetunnelen og Tredjevatnet OPP i<br />
<strong>Gjerland</strong>sisvatnet gjennom ein ca. 1000 m lang tunnel som sluttar med<br />
ei sjakt. Det er planlagt installert to like pumper i stasjonen.<br />
Effektiv pumpehøgde 185 m ,<br />
energiekvivalent 0,59 kWh/m4<br />
Installasjon (2 x 15) 30 My<br />
Kapasitet 14 m /s<br />
Brukstid 4270 timar<br />
Midlere tillaup 216,4 mill.m3
Vinter 37 GWh<br />
<strong>Hårklau</strong> kraftstasjon<br />
Kraftstasjonen er plassert inne i fjellet på nordsida av<br />
Haukedalsvatnet. Adkomsten til stasjonen er tenkt laga i samband med<br />
ein vegtunnel gjennom <strong>Hårklau</strong>fjellet. Kraftverket nyttar fallet<br />
mellom <strong>Gjerland</strong>sisvatnet og Haukedalsvatnet der ein pansra trykksjakt<br />
fører vatnet ned i kraftstasjonen med avløpstunnel ut i<br />
Haukedalsvatnet.<br />
Midlere brutto fallhøgde<br />
Effektiv fallhøgde<br />
Energiekvivalent<br />
Installasjon Peltonturbin<br />
Max. slukeevne<br />
Brukstid<br />
Midlere tillaup .<br />
Tillaupsenergi<br />
Lauvavatn kraftstasjon<br />
647 m<br />
642 m<br />
1,54 kWh/mj<br />
85 my<br />
16 m /s<br />
4250 timar<br />
244 5 mill.mj<br />
376,5 GWh<br />
Kraftstasjonen er plassert i fjellet på nordsida av Lauvavatnet.<br />
Inntaket til kraftverket vert i utløpet av Haukedalsvatnet som er<br />
planlagt regulert 2 m ved senking. Det vert bygd ein inntaksdam av<br />
betong med ei stor klappeluke i elveløpet ved inntaket. Ein 3 km lang<br />
trykktunnel fører vatnet ned i kraftstasjonen, Herifrå vert vatnet<br />
ført ut i Lauvavatnet gjennom avløpstunnelen. Fallet mellom<br />
Haukedalsvatnet og Lauvavatnet er på 117 m. Det er rekna med<br />
vasslepping i elva mellom Haukedalsvatnet og Lauvavatnet som fastlagt<br />
i avtala mellom Gaular kommune og Sogn og Fjordane fylke.<br />
Midlere brutto fallhøgde 117 m<br />
Effektiv fallhøgde 111 m<br />
Energiekvivalent 0,265 kWh/m3<br />
Installasjon Francis turbin 30 MW<br />
Max. slukeevne 31,5 m3/s<br />
Brukstid 4100 timar<br />
Midlere tillaup 570,6 mill.a:<br />
VasslePPing Pr. år 106,0 mill.mj<br />
Tillaup minus vasslepping 464,6 mill.m3<br />
Tillaupsenergi totalt 151,2 GWh
- 22<br />
Tillaupsenergi minus vasslepping 123,1 GWh<br />
Vinter 62,7 GWh<br />
1.<br />
<strong>Gjerland</strong> pumpe vil vere i drift vesentleS om sommaren, medan <strong>Hårklau</strong><br />
og Lauvavatnet kraftverk vil produsere h.h.v. 79% og 51% av krafta som<br />
vinterkraft.<br />
<strong>Gjerland</strong> <strong>Hårklau</strong> Lauvavatn Sum<br />
Vinter - 37,0 28-6,5 62,7 312,2 GWh<br />
Sommar - 86,0 74,4 59,4 47,8"<br />
Sum -123,0 360,9 122,1 360,0 GWh<br />
Ked frådraq for pumpekraft vert fordeiinga 87% vinterkraft og 13%<br />
sommarkraft.
Data for kraftverk<br />
Kraftverk : Haukedalen<br />
<strong>Gjerland</strong> <strong>Hårklau</strong> Lauvavatn<br />
Pumpe<br />
Nedbørsfelt (km2) 59,9 69,8 206,9<br />
Midlere tillaup (mill.m3 216,4 244,5 570,6<br />
Tillaupsenergi IGWh) -128,0 376,5 151,2<br />
Magasin (mill.a )(%) 12,5/6 159/65 177/31<br />
Midlere br.fallh. 4m) - 185 647 117<br />
Energiekvi. (kWh/m4) - 0,59 1,54 0,265<br />
Installasjon (NW) , 30,0 85<br />
30<br />
Maks. slukeevne (mj/s) 14,0 16<br />
31,5<br />
Brukstid (timar) 4270 4250 4100<br />
3. PRODUKSJON<br />
Vinterprod. (GWh/år) - 37,0<br />
Sommarprod. (GWh/år) - 86,0<br />
Total prod. (GWh/år) - 123,0<br />
Utbyggingskostn. inkl.<br />
7% rente i byggetida<br />
Kostn. pr. 01.01.82<br />
(mill.kr) 285,0<br />
Utbyggingskostn. (kr/kWh)<br />
Kostnadsklasse<br />
Byggetid år<br />
Midler energiekv.<br />
(kWh/m )<br />
Auka prod. (GVh/år)<br />
286,5 62,7<br />
74,4 59,4<br />
360,9 122,1<br />
260,0 140,0<br />
3
Anleggsvegar<br />
I samband med kraftutbygginga i Haukedalen vil det bli bygd følgjande<br />
vegar:<br />
Utbetring av vegen langs Haukedalsvatnet ink. ca. 1 ka tunnel<br />
gjennom <strong>Hårklau</strong>fjellet.<br />
Veg frå <strong>Gjerland</strong> til pumpestasjon, tverrslag saat damsted ved<br />
<strong>Gjerland</strong>sisvatnet ... 6 km.<br />
Avgreining til tverrslag ved Dalevatnet .. 4 km.<br />
Opprusting av ca. 2 km veg frå Grøning til Grønengstølsvatnet.<br />
Veg frå Grønengstølsvatnet til tverrslag ved Storegavlen og vidare<br />
til Tredjevatnet 8 ka.<br />
Totalt 18 kM.ny veg:<br />
Til arbeidene ved nOkre av bekkeinntaka må ein rekne med<br />
helikoptertransport.<br />
Anleggskraftlinjer<br />
Det må byggast 20 kV anleggslinjer fram til alle dei viktige<br />
anleggsplassane i fjellet. Det er rekna med ca. 20 km<br />
anleggskraftlinjer.<br />
Tippar<br />
Ved alle dei tre stasjonane vil det verte store tippaassar<br />
<strong>Gjerland</strong> pumpe ca. 50.000 a3<br />
<strong>Hårklau</strong> kraftstasjon ca. 100.000 a4<br />
Lauvavatn kraftstasjon ca. 100.000 mj<br />
Ved dei tre tverrslaga mellom 4rklau og Tredjevatnet vil tippmassene<br />
totalt bli i storleik 200.000 m . Dersom dei lange<br />
overføtingstunnelane vert utført med fullprofilboring vil tippmassene<br />
verte vesentleg redusert. Noko av tunnelmassen kan nyttast til vegog<br />
dambygging. Dei massene som vert tilgjengelege i sentrale<br />
deler av vassdraget, slik som ved stasjonsområda vil kunne nyttast til<br />
samfunnstenelege formål.<br />
Vegar og tippar vert å plassere i terrenget på best mogleg måte etter<br />
avtale med kommune og grunneigarar. Massetak og tippar må ikkje verke<br />
skjemmande. Tippane kan såast til dersom dette er ynskjeleg.
- 25 -<br />
Haukedalsvatnet skal ikkje senkast meir enn 0,5 a om sommaren og 2 a<br />
om vinteren. Vasslepping i Vallestadfossen vert som avtalt med Gaular<br />
kommune.<br />
as<br />
Alle dei tre stasjonane; Lauvavatn, <strong>Hårklau</strong> og <strong>Gjerland</strong> ligg i<br />
nærleiken av ei ny 132 kV trace frå Mel i. Vetlefjorden til Skei i<br />
Jølster. Det vert i så fall naturleg å knyte dei tre stasjonane til<br />
ei slik linje.<br />
Prisnivå 01.01.1982<br />
<strong>Gjerland</strong> Pumpe<br />
Dam Tredjevatn<br />
Tunnel med bekkeinntak<br />
Trykktunnel med sjakt<br />
Pumpestasjon. Bygningsmessig<br />
Pumpestasjon. Maskin og elektro<br />
Vegar. Anleggskraft<br />
Bustader. Verkstad<br />
Kompenserande tiltak<br />
Uforutsett<br />
Investeringsavgift<br />
Planlegging. Administrasjon<br />
Erstatninger<br />
Finansieringskostnad<br />
Sum<br />
<strong>Hårklau</strong> kraftverk<br />
Dam <strong>Gjerland</strong>sisvatn<br />
Overføringar<br />
Driftsvassvegar<br />
Driftstunnel<br />
Trykksjakt<br />
Avløpstunnel<br />
Kraftstasjon<br />
Bygningsmessig ink.vegtunnel<br />
Kraftstasjon. Maskin og elektro<br />
Vegar. Anleggskraft<br />
Bustader. Verkstad<br />
Kompenserande tiltak<br />
Uforutsett<br />
Investeringsavgift<br />
Planlegging. Administrasjon<br />
Erstatningar<br />
3,0<br />
103,0<br />
14,0<br />
15,0<br />
51,5<br />
12,5<br />
1,0<br />
0,5<br />
20,0<br />
19,0<br />
15,0<br />
2,5<br />
28.0<br />
285.0 mill.kr<br />
35,0<br />
0,0<br />
34,0<br />
18,0<br />
3,0<br />
19,5<br />
68,0<br />
1,0<br />
2,0<br />
0,5<br />
18,0<br />
17,0<br />
15,0<br />
3,0
13. Finansieringskostnad<br />
Sum<br />
- 2 6 -<br />
26_.0<br />
260.0 mill.kr<br />
Dam og inntak Haukedalsvatn<br />
inksikring av strandsone 4,5<br />
Overføringsanlegg 0,0<br />
Driftstunnel 32,0<br />
Kraftstasjon.Bygningsmessig 16,5<br />
Kraftstasjon.Naskin og elektro 40,5<br />
Vegar.Anleggskraft 1,0<br />
Bustader.Verkstad 1,0<br />
8- Koffenserande tiltak<br />
0,5<br />
Uforutsett 9,5<br />
Investeringsavgift 9,0<br />
Planlegging.Administrasjon 10,0<br />
Erstatningar 2,0<br />
Finansieringskostnad 13.5<br />
Sum 140.0 mill.kr<br />
Kostnadene for dei tre anlegga er her førtopp kvar forseg, medan<br />
dei i røynda heng saman.<br />
Samla kostnad for utbygginga = 685 milljer<br />
Saala produksjon for utbygginga= 360 GWh<br />
Utbyggingspris: fifl = 1.90 krn(Whkostnadsklasse II B<br />
360<br />
Byggetida for dei tre stasjonane kvar for seg er sett til tre år.<br />
<strong>Gjerland</strong> Pumpe og <strong>Hårklau</strong> kraftverk heng saman og må byggast samtidig,<br />
medan Lauvavatn kraftverk kan byggast meir uavhengig av dei to andre.<br />
Dammen ved <strong>Gjerland</strong>sisvatn bør byggast etter at <strong>Hårklau</strong> kraftstasjon<br />
er sett i drift. Dersom alt skal byggast samtidig vil ein ha bruk for<br />
ein arbeidsstyrke på omlag 300 mann.
Dolreiva<br />
HAU1(E1301SVAINE 1 i<br />
L...p.44..y. /964.<br />
46 50<br />
Sygneelvo<br />
8olneelvo<br />
Gronningslolsvoln<br />
Ii 521<br />
ss<br />
Breelva<br />
i<br />
tie valn<br />
li 121<br />
IREORVAIN<br />
IIRV 727<br />
Re lerl vann Retirserl vanntor t a k5 % 0 — Iden vonntorm Re vonn Uberort ov kroltulb<br />
VIKSOALSVAIN<br />
HRV 11.5<br />
NG PRO I AU E - RO AL<br />
ItykIevanelvo<br />
I toi tfin<br />
. ,.4..k<br />
Volleslod.<br />
lossen<br />
vann Reduser 1 voienforim_ min I -8 dis Re<br />
35<br />
ENGOE OI tÅl EIMSDA<br />
HAUKE OAL SVAI HE I<br />
1113V 2964<br />
39 kee ko spen<br />
fjerdevoln<br />
k 119?<br />
11011<br />
300<br />
100<br />
100<br />
frodevoltr<br />
11 928<br />
65<br />
HesIedalen<br />
behre tro spen<br />
1111>t<br />
14.00<br />
1300<br />
1/00<br />
111e,<br />
POO<br />
900<br />
800<br />
700<br />
600<br />
500<br />
400<br />
300<br />
200<br />
100
..„<br />
Lauvavatn 30<br />
HAUKEDAL-E21\? /LAUVAVATN<br />
-<br />
<strong>Gjerland</strong>sisvatnet 14 6 5<br />
. %<br />
971 - 886<br />
<strong>Gjerland</strong><br />
pumpe 3o<br />
<strong>Hårklau</strong><br />
85<br />
1<br />
Haukedalsvatnet 18,0<br />
296,4 - 294,4<br />
137,1/326,1<br />
4IP<br />
69,8 / 244,5<br />
-<br />
Te nforklarin :<br />
Tidl. reg. vatn.<br />
qn›Regulert vatn<br />
Uregulert vatn<br />
Kraftstasjon<br />
—<br />
Tred.jevatnet 12,5<br />
782 - 768///<br />
-Grense nedslagsfelt
Lauvavatn 30<br />
deneI<br />
- 29 -<br />
HAUKEDALEN/LAUVAVATN<br />
<strong>Gjerland</strong>sisvatnet 14 6,5 %<br />
". ,sej<br />
971 - 886<br />
Gjerlemd<br />
I.<br />
pumpe<br />
)ts<br />
I.<br />
Hrk1au 85<br />
1<br />
1 1<br />
Haukedalsyatnet 1 ,0<br />
296 4 294,4<br />
å<br />
*<br />
es<br />
ø<br />
137,1/326,1<br />
.1r<br />
Te nforklarin :<br />
Eksisterande veg<br />
. . Anleggsveg<br />
tlinje<br />
Taubane<br />
Tipp
Dei to enkelt ståande prosjekta i <strong>Sværefjorden</strong> og i Haukedalen oatalt<br />
i kap. 3.1 og 3.2 kan utvidast med ei utbygging i nedre del av<br />
vassdraget til ei samla utbygging. Det som vil gje mest kraft i nedre<br />
del av vassdraget er ei utbygging frå Viksdalsvatnet til Osen. Ei<br />
anna løysing vil vere utbygging frå Viksdalsvatnet til Alverfossen og<br />
eit separat kraftverk i. Osfossen. Fallet mellom Lauvavatnet og<br />
Viksdalsvatnet kan også byggast ut i. eit lite kraftverk. Det er her<br />
valt å sjå på den største utbygginga med vasslepping i elva som svarar<br />
til avtalen aellom Gaular kommune og Sogn og Fjordane Fylke.<br />
tillegg til dei kraftstasjonane som er omtala i kap. 3.1 og 3.2 får<br />
ein to nye stasjonar<br />
kraftstasjon i. Vikja som nytter fallet aellom Lauvavatnet og<br />
Viksdalsvatnet<br />
kraftstasjon i Osen som nyttar fallet mellom Viksdalsvatnet og<br />
fjorden.<br />
Samla installasjon<br />
303,0 MW<br />
Samla produksjon<br />
1042,5 GWh<br />
Fordeling vinter/sommar 78/22<br />
Utbyggingskostnad pr. 01.01.1982<br />
1587,0 Mill.kr<br />
Utbyggingspris<br />
1,52 kr/kWh<br />
Som grunnlag for hydrologien i nedre del av v ssdraget er nytta<br />
vassmerke nr. 615 Viksvatnet oppretta i 1902.<br />
Felt<br />
Areld<br />
km<br />
Spesifikt<br />
avlø?<br />
lis km<br />
Midlere avløp<br />
3.3<br />
m /smill.m /år<br />
<strong>Hårklau</strong> kraftverk 69,8 110 7,74 244,5<br />
Restfelt Haukedalen 137,1 75 10,34 326,1<br />
Lauvavatn kraftverk 206,9 87 18,08 570,6<br />
Restfelt Lauvavatn 29,5 74 2,18 68,8<br />
Vikja kraftverk236,4 85 20,26 639,4<br />
Restfelt Eldalen/Viksd.v 192,8 66 12,79 403,4<br />
Osen kraftverk 429,2 77 33,05 1042,8<br />
Restfelt Osen 123,5 65 8,00 252,5<br />
Overført til Høyanger 1,1 90 0,10 3,1<br />
Gaularfjell til Sverefj. 80,7 90 7,25 228,6<br />
Totalt 634,5 76 48,40 1527,0
Regulert vatn<br />
Tredjevatn<br />
<strong>Gjerland</strong>sisv.<br />
Haukedalsv.<br />
Vikja kr.v.<br />
Viksdalsv.<br />
31<br />
Are#1<br />
ka' N.V. H.R.V. L.R.V.<br />
0,9 778,0 782,0 768,0<br />
2,0 936,0 971 0 886,0<br />
9,6 296,4 296,4 294,4<br />
12,0 144,8 145,0 143,0<br />
Magasinvolym<br />
mill. m<br />
12,5<br />
146,5<br />
18,0<br />
177,0<br />
22,0<br />
Osen kr .v. 199,0<br />
Tredjevatn, <strong>Gjerland</strong>sisvatn og Haukedalsvatn er regulert i samband med<br />
utbygging av Hårkalu og Lauvavatn kraftverk.<br />
Viksdalsvatnet vert inntaksmagasin for Osen kraftverk. Vatnet.vert<br />
heva 0,2 a og senka 1,8 a. Dette gir eit magasin på 22 mill m Max.<br />
flaumvasstand i vatnet vil etter regulering verte noko lågare enn før<br />
regulering.. Vatnet vert regulert inntil 2 a om vinteren men berre 0,5 m<br />
om sommaren. Senkingsreguleringa av vatnet vil medføre sikrings- og<br />
forbygningsarbeid nokre stader i strandkanten rundt vatnet.<br />
I produksjonsberekningane for Vikja kraftverk er det teke omsyn til<br />
avtala tellom fylket og Gaular kommune om vasslepping ut frå<br />
Haukedalsvatnet og det er rekna med same vasslepfinga i elva mellom<br />
Lauvavatnet og Viksdalsvatnet nemleg 106 mill. a pr. år.<br />
I produksjonsberekningane for Osen kraftverk er avtalen om vasslepping<br />
mellom3fylket og Gaular kommune laat til grunn. Dette utgjer 395<br />
. . .<br />
mill.m vatn i. året ink. 10 mill.m vatn som lokkeflaumar.<br />
Overføringa av vatn på Gaularfjellet til <strong>Sværefjorden</strong> utgjer 15% av<br />
den totale vassføringa i Osen i eit normalår.<br />
Vikja kraftverk<br />
Tunnel Lauvavatnet - topp røyrgate 450 a - 26 a<br />
Røyrgate 500 a - D = 3,0 m<br />
Osen kraftverk<br />
Viksdalsvatn svingekammer<br />
Svingekammer kraftstasjon<br />
Kraftstasjon - Dalsfjorden<br />
9400 m - 36 m 2<br />
2 x 200 a D = ?,3 m<br />
2600 m - 36 m<br />
2
s a .<br />
Vikja kraftstasjon<br />
- 32 -<br />
Vikja kraftstasjon nyttar fallet mellom Lauvavatnet og Viksdalsvatnet,<br />
ei fallhøgde på 34 m. Vatnet vert ført gjennom ein kort tunnel og ei<br />
kort røyrgate i dagen fram til kraftstasjonen som også ligg i dagen.<br />
I stasjonen vert installert ein 9 t4W Kaplanturbin. Det er rekna<br />
med vasslepping i elva som fastlagt i avtalen mellom Gaular kommune og<br />
Sogn og Fjordane fylke.<br />
Brutto fallhøgde<br />
34 a<br />
Effektiv fallhøgde<br />
31 m<br />
Energiekvivalent<br />
Installasjon Kaplanturbin<br />
0,074 kWh/mj<br />
9,0mw,<br />
Max. slukeevne<br />
34,0 mj/s<br />
Brukstid<br />
4220 timar<br />
Midlere tillaup<br />
639,4 mill.mj<br />
Vasslepping pr. år<br />
106,0"<br />
Nytta tillaup<br />
Tillaupsenergi totalt<br />
533,4<br />
47,3 GWh<br />
Tillaupsenergi med restriksjonar39,5<br />
"<br />
ksVivmd<br />
Vinter 23,0 GWh<br />
ar 5<br />
pet er rekna med 7 månader vinter og 5 månader sommar i<br />
produksjonsberekningane.<br />
Osen kraftstasjon<br />
Osen kraftstasjon nyttar fallet frå Viksdalsvatnet og ned til<br />
fjorden, eit fall på 144a. Vatnet vert ført gjennom ein 12 km lang<br />
tunnel frå Viksdalsvatnet til fjorden og kraftstasjonen er plassert<br />
inne i fjellet med to 25 myFrancisturbinar kvar med ei<br />
driftsvassføring på 21,7a Is. I produksjonsberekningane er det<br />
rekna med vasslepping og bortf.rt vatn på Gaularfjellet.<br />
Brutto fallhøgde<br />
Energiekvivalent<br />
Installasjon (2x25)<br />
Max. slukeevne<br />
144m<br />
0,32 kWh/M3<br />
50 MW m3 43,4<br />
/s<br />
Brukstid<br />
Midlere tillaup<br />
4100 timar<br />
3<br />
1042,8 mill.m<br />
Vasslepping<br />
395,0<br />
Nytta tillaup<br />
647,8<br />
Tillaupsenergi totalt<br />
333,7 GWh<br />
Tillaupsenergi med restriksjonar207,3<br />
GWh
Vinter 140,0 GWh<br />
Det er rekna med 7 månader vinter og 5 månader sommar i<br />
produksjonsberekningane.<br />
Data for kraftverk<br />
Nedbørsfelt (km2)<br />
Midlere tillaup (mill.m3<br />
Tillaupsenergi 4GWh)<br />
Magasin (mill.m4)(%)<br />
Midlere hr.fallh. jm)<br />
Energiekvi. (kWh/m )<br />
Installasjon (MW)<br />
Maks. slukeevne (mj/s)<br />
Brukstid (timar)<br />
3. PRODUKSJON<br />
Vinterprod. (GWh/år)<br />
SoMmarprod. (GWhhir)<br />
Total prod. (GWh/år)<br />
Midler energiekv.<br />
(kWh/m )<br />
Auka prod. (GWh/år)<br />
Kraftverk<br />
Vikja<br />
Nedre del av Gaula<br />
Osen<br />
236,4 429,2<br />
639,4 1042,8<br />
177/28 199/19<br />
34,0 144,0<br />
0,074 0,32<br />
9,0 50,0<br />
34,0 43,3<br />
4220 4100.<br />
23,0 140,0<br />
15,0 67,0<br />
38,0 207,0<br />
Utbyggingskostn. inkl.<br />
7% rente i byggetida<br />
Kostn. pr. 01.01.82<br />
(mill.kr)<br />
60,0 341,0<br />
Utbyggingskostn. (kr/kWh)<br />
Kostnadsklasse<br />
1,58<br />
II B<br />
1,65<br />
II B<br />
Byggetid år 2 3<br />
N 0
Det er rekna med berre korte vegstubbar fram til tverrslag og<br />
kraftstasjonsområdet. Det er heller ikje langt frå eksisterande 20 kV<br />
linjer og fram til dei yase arbeidsstadene i nedre del av Gaula.<br />
Tippmassene for Osen kraftverk vert i storleik 500 000 m3. Massene må<br />
nyttast til samfunnstenelege føremål. Det kan verte aktuelt å fylle<br />
opp eit område i Dalsfjorden ved Bygstad. Avtale oa utnytting av<br />
tippmassene må gjerast mellom utbyggar, grunneigarar og kommune.<br />
Viksdalsvatnet vert ikkje senka meir enn 0,5 a under H.R.V. om<br />
sommaren. Vassleppinga i nedre del av Gaula frå Viksdalsvatnet til<br />
Osen vert som avtalt mellom fylke og Gaular kommune. For å<br />
oppretthalde vasspeglet på strekningar av elva mellom Osfossen og<br />
Fossfossen er det planar om bygging av opptil 11 tersklar.Pynting og<br />
tilsåing av tippar og vegskjeringar vert gjort i den grad dette passar<br />
inn i landskapsbiletet.<br />
Kraftverka forutsettes samkjørt med landets øvrige produksjonssystem.<br />
Det må byggast 132 kV linje frå Osen og nordover mot Førde.<br />
Vikja kraftverk knytast til 20 kV nettet i Viksdalen.<br />
Vikja kraftverk<br />
Prisnivå 01.01.1982<br />
Reguleringsanlegg<br />
Overføringar<br />
Driftsvassveg<br />
Mill.kr<br />
450 m tunnel med inntak 6,0<br />
500 a røyrgate 12,5<br />
Kraftstasjon bygningsmessig<br />
Kraftstasjon.Maskin. Elektro<br />
Vegar.Anleggskraft<br />
Bustader.Verkstad<br />
Kompenserande tiltak<br />
Uforutsett<br />
Investeringsavgift<br />
Planlegging.Administrasjon<br />
Erstatningar<br />
Finansieringskostnad<br />
3,0<br />
20,0<br />
0,5<br />
0,5<br />
0,5<br />
4,3<br />
4,2<br />
3,5<br />
1,0<br />
Sum 60.0 mill.kr<br />
Ei utbygging av Vikja kraftverk med restriksjonar i vassføringa, men<br />
0<br />
0
- 35 -<br />
utan tillegg i kostnadene for magasina i Haukedalen vil gje følgjande<br />
utbyggingspris = 1.58 kr/kWh<br />
38<br />
Osen kraftverk<br />
Prisnivå 01.01.1982<br />
Mill.kr<br />
Reguleringsanlegg<br />
Dam Viksdalsvatn ink. sikring av<br />
strandsone 4,0<br />
Overføringsanlegg<br />
Driftsvassvegar<br />
Kraftstasjon bygningsmessig<br />
0<br />
153,0<br />
17,5<br />
Kraftstasjon. Maskin. Elektro<br />
Vegar og anleggskraft0<br />
Bustader.Verkstad<br />
58,0<br />
2,0<br />
2,5<br />
Kompenserande tiltak 1,0<br />
Uforutsett<br />
Investeringsavgift .<br />
Planlegging.Administrasjon<br />
23,8<br />
22,2<br />
18,0<br />
Erstatninger<br />
Finansieringskostnad<br />
5,5<br />
Sum 341.0 mill.kr<br />
Kostnadene for Vikja og Osen kraftverk er rekna uten andel av magasina<br />
i Haukedalen som dei nyter godt av. Ei utbygging av Osen kraftverk<br />
utan oasyn til kostnadene av magasina lenger oppe i vassdraget, men<br />
medrekna vasslepping og overføring av vatn til Sverefjorden gir<br />
følgjande utbyggingspris:<br />
341 mill.kr = 1.65 kr/kWh<br />
207 mill.kWh<br />
Vikja kraftverk er eit typisk småkraftverk som krev ein liten<br />
arbeidsstyrke og ei byggetid på to år. Dei lange tunnelane til Osen<br />
kraftverk vil krevje ein stor innsats av mannskap og utstyr for å bli<br />
ferdig i løpet av tre år. Dei to kraftverka kan byggast uavhengig av<br />
kvarandre. Arbeidet vil heile tida gå føre seg i låglandet i sentrale<br />
deler av vassdraget. Totalt må ein rekne med ein arbeidsstyrke på<br />
omlag 200 mann.<br />
10<br />
Ei samla utbygging av <strong>Gaularvassdraget</strong> vil omfatte i alt 6<br />
kraftstasjonar og ein pumpestasjon. Utbygginga vll strekke seg over<br />
fleire år og kan delast opp i uavhengige einingar. Ved ei<br />
kontinuerleg utbygging er det naturleg å rekne med ei byggetid på<br />
10-12 år.<br />
I ein tabell nedafor er synt dei viktigaste data for dei tre<br />
hovuddelane av ei samla utbygging.
<strong>Nystølen</strong><br />
Sverefj .<br />
NårklauVikja<br />
LauvavatnOsen Sum<br />
Installasjon NW 99,0 145,059,0 303,0<br />
Vinterkraft GWh 342,7 312,2163,0 817,9<br />
Sommarkraft GWh 94,8 47,882,0 224,6<br />
Totalproduksjon GWh 437,5 360,0245,0 1042,5<br />
Rostnad N.kr 1982 508,0 585,0401,0 1587,0<br />
Utbyggingspris samla utb. 1587.0 =1,52 kr/kWh<br />
1042,5<br />
Rostnadsklasse IIA.
- 37 -<br />
V.U. SKJEMA HAUKEDALEN - OSEN<br />
300<br />
216 4<br />
27,5 Tredjevatn<br />
475,9<br />
14 6,<br />
<strong>Gjerland</strong><br />
Pumpeverk<br />
322,2 <strong>Gjerland</strong>sisvatn<br />
61,8<br />
850 154<br />
16 2<br />
11,9<br />
214,9<br />
31,50,659<br />
0<br />
27,1<br />
0 265<br />
177 0 639,4<br />
9.0 0 074<br />
34,0 0,394<br />
22,0<br />
-4-637,"Tr<br />
7.0<br />
129,1<br />
1 9,0 1042,8<br />
sn,n ft, 12<br />
<strong>Hårklau</strong><br />
Kraftverk<br />
HaukedalRvatnet<br />
Lauvavatn<br />
Kraftverk<br />
Lauvavatn<br />
Vikja Kraftvetk<br />
Viksdalsvatn<br />
Osen<br />
Kraftverk
vIsoAisvAliff<br />
NiavlS<br />
011 Sf lOROf<br />
Ost<br />
fyiingsvoita<br />
176<br />
Ålnasehr<br />
NYRAVAIN I<br />
INNvosa Ifuvlat<br />
14 (04<br />
Ihåbelnelve<br />
ay11~Ia 1<br />
Ult<br />
Pedused wffinforms, — 311- ah 0— hten<br />
LEMGDEPROFR. ELDALEN<br />
famatsi tåttand.090,<br />
h us1111<br />
lialsere10<br />
å sol<br />
14esta"wdes<br />
Redusert Wannformsnell 30%, 10u — IS Requtert von0<br />
ENGDEPROF11 GAUE A EDR<br />
1 NYS101<br />
Ile lie N. gisdallow i Shar00410100d0<br />
lanevein<br />
NIESOAl. svat Nt<br />
hav its<br />
SVAIN FIRY /1111<br />
MON<br />
100<br />
100<br />
SS I. frie sinew<br />
Mort<br />
100<br />
100<br />
000<br />
SO0<br />
t00<br />
100<br />
/00<br />
105
, —<br />
/<br />
- (<br />
.<br />
r-H ("<br />
L="; VC Ofl R flr--<br />
,_) J.)<br />
__--__--<br />
%<br />
,,,,,<br />
7<br />
usen<br />
-<br />
kr.,,.<br />
1 ,fki<br />
1111 iax inm<br />
.<br />
\K,<br />
r / \<br />
/<br />
f-<br />
'..:"--- ,-'' -<br />
I<br />
123,5/252.5<br />
.1"<br />
1<br />
„<br />
N x<br />
I<br />
r -<br />
Viksdalsvatnet 22,0<br />
145 - 143<br />
/<br />
... ."..<br />
...-<br />
x.<br />
I / .<br />
‘ / vLkja kry. 9<br />
...,<br />
) 29;5/63,6<br />
1~1 Lauv:.vtr. 30<br />
192,8/=.3,4<br />
k<br />
<strong>Gjerland</strong>sisvatnet, 146,5<br />
971<br />
- 856<br />
Firklau krv. 85 Wm<br />
. '<br />
Gjeriand<br />
purpe 30<br />
111111,.<br />
137,1/32,1<br />
Haukedaisvatnet 1E,<br />
- 294,4<br />
25,4/82,0<br />
-<br />
x<br />
N.,.,1<br />
4k,/-1;;;1«:::<br />
9<br />
,-41P-L 57,8/162,2 ,<br />
8<br />
Tredjevatnet<br />
12,5<br />
69,8/244,5 782 - 768<br />
<strong>Sværefjorden</strong> kr.v. 90<br />
Tecinforklarin :<br />
1C3) Tidl. reg. vatn.<br />
figliGUNflegulert vatn<br />
Uregulert vatn<br />
Tunnel<br />
Kraftstasjon<br />
Crense nedslagsfelt<br />
„/<br />
.
4 VERKNADER AV UTBYGGINGA<br />
4.0 VERKNADER PA NATURMILJØET<br />
4.0.1<br />
Neddemt areal<br />
TiPPar<br />
Anleggsvegar<br />
: Fjell og utmark ca 1750 daa<br />
"50 "<br />
50<br />
ca 1850 daa<br />
I tillegg kan omlag 35 dekar i Sværedalen få dårlegare veksevilkår<br />
p.g.a. lågare grunnvasstand. Omlag 250 daa i Eldalen reknar ein med<br />
får mindre plager med flaum.<br />
Neddemt areal : Fjell og utmark ca 760 daa<br />
Tippar 110 "<br />
Anleggsvegar<br />
ca 960 daa<br />
Kraftliner vil også ta ein del skog, og dessutan kan omlag 80 daa<br />
verta påverka av lågare grunnvasstand. 300 daa dyrka og dyrkbar<br />
jord vil bli mindre utsett for flaum.<br />
1 tb<br />
Sværefjordprosjektet<br />
Haukedalsprosjektet<br />
Tillegg:<br />
Neddemt areal : Fjell, skog og jordbr.<br />
Tippar : Utmark<br />
Kr.st.område : Skog<br />
ca 1850 daa<br />
960 "<br />
25<br />
120<br />
10<br />
ca 2965 daa<br />
Ut over dette vil kraftliner ta ein del skog av bra bonitet. Omlag<br />
300 daa dyrka og dyrkbar jord kan få dårlegare veksevilkår p.g.a<br />
senka grunnvasstand. Ca 700 daa dyrka og dyrkbar jord vil få mindre<br />
plager med flaum.<br />
4.0.2 vasstem eratur.<br />
Konsekvensar for vasstem eraturen.<br />
Sværef ord ros ektet.<br />
Elva i Eldalen vil miste det meste av smeltevannet fra høyfje11-og<br />
brefeltene. Temperaturen i sommermånedene kan derfor ventes å stige<br />
noe, spesielt i varme somre. Døgnvariasjonene ventes også å bli<br />
II
større. Nedenfor Myravatn blir disse endringene små. Når det tappes<br />
ut vann fra Trollabotnvatna og Nordalsvatn omnvinteren vil temperaturen<br />
i elvene nedenfor disse vatna stige 1-2uC .<br />
a e<br />
Sommertemperaturen i elva mellom Tredjevatn og Haukedalsvatn vil<br />
stige flere grader fordi det meste av smeltevannet føres bort. I<br />
Grøningstølsvatn vil også overflatelaget bli varmere om sommeren.<br />
I Haukedalsvatn og Lauvavatn vil økt gjennomstrømning om vinteren<br />
gi et tykkere topplag med homogen temperatur under isdekket.Utenfor<br />
kraftstasjonene vil det bli et område med lavere sommertemperaturer<br />
når stasjonen kjøres. I Gaula nedenfor Hestadfjorden vil den økte<br />
vintervannføringen føre til noe saktere avkjøling nedover langs<br />
elva. Nedenfor Sande kan det derfor ventes litt høyere vintertemperatur.<br />
I Gaula nedenfor Hestadfjorden blir vintertemperaturen omtrent som<br />
i dag, mens sommertemperaturen kan stige noe, spesielt i nedre<br />
deler. Dette kommer av både mindre vassføring og bygging av i alt<br />
11 terskler som vil forlenge vannets oPPboldStid vesentlig. Ellers<br />
vassdraget blir endringene som beskrevet i de to andre prosjektene.<br />
fl<br />
Nedtappingen av magasinene utover vinteren vil føre til oppsprekking<br />
av isen i strandsonen og kan vanskeliggjøre ferdsel til og fra<br />
vatna. Dette vil avhenge igjen av topografi og snømengder. Erfåring<br />
viser at de store snømengdene i høyfjellet ofte dekker til- dise<br />
sprekkene i strandsonen. Ved tunnelåpningene vil det bli partier<br />
med svekket is og tidvis åPne råker. Når det tappes ut fra Nordalsvatn<br />
og Trollabotnvatna vil elvene nedenfor disse vatna gå helt<br />
eller delvis åpne.På Nystølvatn kan det bli en råk tvers over<br />
vatnet. Ferskvannstilførselen til <strong>Sværefjorden</strong> vil øke betraktelig<br />
om vinteren. I tillegg ventes utbyggingen av Vetlefjordelya og<br />
ville øke ferksvannstilførselen til Vetlefiorden med ca 5 m /s om<br />
vinteren. Når værlaget er gunstig for islegging, må en regne med at<br />
det i ytre deler av SværefjOrden og Vetlefjorden kan legge seg is<br />
hyppigere enn i dag og at isperiodene kan bli langvarige. Utenfor<br />
Menes-ventes ingen merkbare endringer. I indre del av <strong>Sværefjorden</strong>,<br />
utenfor kraftstasjonen, vil det holde seg et åpnet område når<br />
kraftverket kjøres.<br />
Nedtappingen av <strong>Gjerland</strong>sisvatnet vil gjøre eventuell ferdsel over<br />
dette vatnet meget vanskelig. Også på Tredjevatn vil isforholdene<br />
kunne bli vanskelige dersom det pumPes midtvinters. På Haukedalsvatnet<br />
vil det bli en råk på tvers av vatnet utenfor <strong>Hårklau</strong> kraftverk<br />
og et område med svekket is utenfor denne råka. Isforholdene<br />
ellers på Haukedalsvatn blir nePpe særlig forandret. På Lauvavatnet<br />
vil det bli åpent vann eller usikker is over det meste av vatnet.
På Viksdalsvatnet blir isforholdene neppe endret der hvor vannet er<br />
dypt. Over grunne områder og over terskler kan likevel ventes<br />
svekket is og periodevis åpent vann. Nedenfor Hestadfjorden vil<br />
elva gå åpen helt til fjorden. I kalde vinterperioder kan en regne<br />
med at de uregulerte feltet til Dalsfjorden gir en avrenning på ca<br />
3 - 5 m /s. I tillegg kommer vannføringen fra Lauvavatn kraftverk<br />
som vil ligge rundt 25 m ‹s. Vannføringen ut Dalsfjorden vil<br />
derfor øke fra rundt 5-8m /s i dag til 25 - 30 m /s i kalde vinterperioder.<br />
Dette gir muligheter for et mer stabilt overflatelag i<br />
Dalsfjorden og mer omfattende og varig islegging mellom Svesundet<br />
og Dale.<br />
Samla utb in av Gaularvassdra et.<br />
1\1denfor Hestadfjorden vil vintervassføringen reduseres til 4 - 5<br />
m /s i kalde perioder. Kombinert med terskelbyggingen i elva vil<br />
dette gi muligheter for mer islegging av elva enn i dag. På<br />
terskelbassengene kan en regne med et forholdsvis stabilt isdekke i<br />
vintermånedesie. Ferskvannstilførselen til Dalstjoidn Vil ligge på<br />
30 - 35 m /s i kuldeperioden, mot rundet 5 - 8 m'Is i dag. Dette<br />
gir muligheter for et mer stabilt overflatelag i Dalsfjorden og mer<br />
bmfattende og varig islegging mellom Svesundet og Dale. Fordi<br />
avløpsvannet fra Osen kraftverk vil holde 1-3 grader C om vinteren,<br />
må en regne med at selve Osbukta vil få mindre islegging enn i dag.<br />
Kom enserende tiltak.<br />
Ved å installere et passende bobleanlegg i Svesundet kan faren for<br />
islegging i Dalsfjorden redusexes, muligens elimineres. Eventuell<br />
økning av isdekket i <strong>Sværefjorden</strong>/Vetlefjorden antas å være av<br />
mindre betydning for båttrafikken og kompenserende tiltak i form av<br />
bobleanlegg eller dykking av avløpstunnelen burde ikke være nødvendig.<br />
4.0.3<br />
v e<br />
Dette prosjektet vil føre til meir islegging i <strong>Sværefjorden</strong>. I<br />
Eldalen kan lufttemperaturen bli litt høgare langs elva på stille,<br />
klare sommardagar. Ved åpen råk i <strong>Sværefjorden</strong> vert lufta fuktigare<br />
om vinteren. Utover <strong>Sværefjorden</strong> og Vetlefjorden vil meir islegging<br />
gje lågare lufttemperatur.<br />
Utb in i Haukedalen.<br />
Dette prosjektet fører til mindre is i nedre del av vassdraget og<br />
meir islegging av Dalsfjorden. Langs elva frå Tredjevatnet til Haukedalsvatnet<br />
vil lufttemperaturen om sommaren bli litt høgare på<br />
dagar med stille, klart v"er. Ved råkene i Haukedalsvatnet, Lauvavatnet<br />
og elva nedanfor er det venta høgare lufttemperatur og litt<br />
fuktigare lUft (frostrøyk) om vinteren. Utover Dalsfjorden vil auka<br />
islegging gje lågare vintertemperatur.<br />
Samla utb in av Gaularvassdra et.<br />
I tillegg til det som er nemnt for dei to andre prosjekta vil auka
islegging av elva nedanfor Hestadfjorden gje noko tørrare luft. Ved<br />
den åpne råka i Osen vil lufta bli fuktigare (meir frostrøyk). Auka<br />
islegging utover Dalsfjorden vil føre til lågare vintertemperatur.<br />
4.1 NATURVERN<br />
Utbygginga inneber m.a. at ca. 15 % av avrenninga til <strong>Gaularvassdraget</strong>/Dalsfjorden<br />
vert ført over til Sognefjorden.<br />
Reguleringa av Risbotsvatn vil føre til at den mest produktive<br />
relativt artsrike delen av ei subalpin bjørkeli går tapt.<br />
Prosjektet synest elles ikkje kome i direkte konflikt med særleg<br />
rike, sjeldne eller på andre måtar interessante naturvitskaplege<br />
einskildområde eller forekomstar korkje i Eldalen/Gaularfjell eller<br />
Sværefjordvassdraget. Ein har då lagt til grunn at bortføring av<br />
vatn frå nedslagsfeltet ikkje vil føre til vesentlege skadeverknader<br />
på ferskvassøkologiske, botaniske, ornitologiske eller geologiske<br />
tilhøve nedanfor samlaupet med Haukedalsgreina i Viksdalsvatn.<br />
Vi har ikkje vurdert ev. verknader av overføring på det<br />
marine miljøet i <strong>Sværefjorden</strong>.<br />
Landskapsestetiske skadeverknader er omtala under friluftsliv.<br />
Tørrlegging av Breelva og elva frå vatn kote 1048 vil føre til at<br />
drivkrafta i det dynamiske deltaet ved Grøningstølsvatn forsvinn og<br />
særpreget i vegetasjonen vil bli redusert. Bortføring av vatn vil<br />
også ha negative konsekvensar for den frodige lauvskogslia ved Grøningstølsvatn.<br />
Redusert vassføring nedanfor Grøningstølsvatn vil føre til reduksjon/<br />
bortfall av frodig kantskog og endra hydrologi i myrar og<br />
sumpar. Eit interessant delta og verneverdig myrområde ved austenden<br />
av Haukedalsvatn vil mist sin verdi.<br />
Prosjektet vil kome i konflikt med våtmarksområde av lokal verdi<br />
for fuglelivet i og omkring Grøningstølsvatn og Haukedalsvatn.<br />
Reduksjon av vassføringa i Vallestadfossen (minstevassføring) vil<br />
føre til heil eller delvis øydelegging av interessante fossesprutog<br />
fuktavhengige plantesamfunn.<br />
Landskapsmessige skadeverknader er omtala under friluftsliv.<br />
I.<br />
Prosjektet inneber at 15% av avrenninga til <strong>Gaularvassdraget</strong> vert<br />
ført over til Sognefjorden.
I Eldalen/Gaularfjell og i Haukedalen er verknaden den same som<br />
omtalt under dei to føregåande prosjekta.<br />
Regulering av Viksdalsvatn - Hestadfjorden kan føre til erosjon og<br />
utvasking av_masse frå breranda i Hestad landskapsvernområde. Det<br />
kan bli naudsynt med plastring, og den vitskaplege og landskapsestetiske<br />
verdien av området kan bli forringa.<br />
Endra avlaupsrytme i Gaula vil føre til endra is-, temperatur- og<br />
salinitetsforhold i Osen. Dette vil truleg føre til store endringar<br />
i det svært følsame og interessante økosystemet der. Det er stor<br />
fare for at dei fleste plantegeografisk interessante artene vil<br />
forsvinne. Verdien som våtmarksområde for fugl vil truleg bli<br />
sterkt redusert. Området er i framlegg til våtmarksplan for fylket<br />
foreslått verna som våtmarksreservat.<br />
Regulering av vatna og redusert vassføring i elvane vil verke inn<br />
på kantvegetasjonen langs store deler av vassdraget. Mangfald og<br />
produktivitet-vil bli redusert og vilkår for m.a. fuglelivet dårlegare:<br />
Positive verknader<br />
Sværef'ord ros'ektet<br />
Bortleiing av surt vatn frå Gaularfjellsgreina har vore halde fram<br />
som ein føremon, men ferskvassbiologiske undersøkingar i samband<br />
med "Sunnfjordpakka" tyder ikkje på alvorlege forsuringsproblem i<br />
resten av vassdraget.<br />
U b<br />
Ingen.<br />
Ingen, jamfør likevel merknad under Sværefjordprosjektet.<br />
Kom enserande tiltak<br />
Sværef'ord ros'ektet<br />
Eit produktivt og relativt artsrikt område av verdi også for viltet<br />
ville -kunne sparast dersom ein utelet eller sterkt reduserer reguleringa<br />
av Risbotsvatn.<br />
Utbvgging i Haukedalen<br />
Det er mogeleg at ein ved kompensasjonstiltak knytta til vassføring,<br />
reguleringshøgder o.l. kan redusere skadeverknadene på ver-
neverdige våtmarksområde noko. Konkrete forslag krev likevel nærare<br />
granskingar.<br />
Brerandavsdetninga i Hestad landskapsvernområde må sikrast mot erosjon.<br />
Eventuelt bør det vurderast å ta reguleringa av Viksdalsvatn<br />
ut av planane.<br />
Elles som peikt på under dei to føregånde prosjekta.<br />
Verdiendrin av vassdra et<br />
Sværef'ord ros'ektet<br />
Utbygginga synest ikkje kome i direkte konflikt med spesielt rike,<br />
sjeldne eller på andre måtar naturfagleg interessante einskildområde<br />
eller forekomstar.<br />
Størst verneverdi knyter det seg til <strong>Gaularvassdraget</strong> som heilskap<br />
som type- og referanse(forsknings-)vassdrag. Sjølve vassdraget er<br />
lite påverka av inngrep, og høgareliggjande deler av nedslagsfeltet<br />
er urørt naturområde. Blandinga av surt og næringsfattig vatn frå<br />
Gaularfjell og meir næringsrikt og mindre surt, brepåverka vatn frå<br />
Haukedalsvatn har stor forskningsinteresse. Vassdraget er med i det<br />
norske overvakingsprogrammet for sur nedbør, med måleseriar attende<br />
til førstninga av 70-talet.<br />
<strong>Gaularvassdraget</strong> sin aktualitet som type- og referansevassdrag er<br />
ytterlegare auka ved at Jølstravassdraget er teke ut or verneplan<br />
III og tilrådd konsesjonshandsama.<br />
Ved utbygging av Sværefjordprosjektet vil <strong>Gaularvassdraget</strong> misse<br />
sin verdi som type- og referansevassdrag.<br />
4.2. FRILUFTSLIV<br />
e'<br />
Utrygg is på regulerte vatn kan vanskeleggjere fortsatt bruk av<br />
viktige skiruter. Dette gjeld i første rekkje Nystølsvatn, Skarvedalsvatn<br />
og Risbotsvatn. Dei topografiske tilhøva gjer det truleg<br />
vanskeleg eller uråd å finne rastrygge alternativ til desse rutene.<br />
Reguleringa av Nystølsvatn kan i verste fall føre til at det vert<br />
uråd å nytte Gaularfjellet til skiutfart frå Balestrandsida før<br />
vegen er gjennombrøyta om våren, dei siste åra i første halvdel av<br />
mai.<br />
Dei mange sterkt regulerte og ofte seint oppfylte vatna vil verke<br />
negativt på landskapsbiletet, og redusere opplevingsverdien i<br />
samband med fotturar. Det same gjeld anleggsvegar og eller delvis<br />
turrlagde elyar. Inngrepa vil i stor gtad kome i heilt urørde<br />
område.
46<br />
Den særmerkte fossen "Kviteforkledet", som er godt synleg frå<br />
vegen, vil bli borte som landskapselement.<br />
<strong>Nystølen</strong> kraftverk i dagen med røyrgate og kraftliner<br />
vil verke skjemmande i landskapet og redusere opplevingsverdiane<br />
langs den viktige turistvegen over Gaularfjell. Sjølve vegen<br />
ligg "mjukare" i terrenget enn tilfellet ofte er med nyare vegar.<br />
Han følgjer vassdraget på nært hald langs storparten av strekninga,<br />
men likevel i god avstand frå sjølve strandsona dei fleste stader.<br />
Med utbygging i Stryn, vil dette vere einaste fjellovergangen i<br />
fylket utan kraftliner og/eller kraftutbyggingsinngrep.<br />
Anleggsveg, turrlagde elvar og dam/magasin i Tredjevatn vil redusere<br />
opplevingsverdiane i eit omlag urørt og mykje nytta turdalføre<br />
frå Grønengstølsvatn og austover: Området vert også noko brukt som<br />
tilkomst til'Jostedalsbreen og småbreane vest for denne øvre deler<br />
av dalføret vil ikkje lenger oppfylle krava til "kvalifisert villmark".<br />
Sideelvar på nordsida av Haukedalen vil bli omlag turrlagde, og hovudelva<br />
aust for vatnet vil få sterkt redusert vassføring.<br />
Avtala minstevassføring vil sikre vatn i Vallestadfossen, men<br />
verdien som dynamisk landskapselement vil bli redusert.<br />
la b<br />
Verknadene på Gaularfjell og i Haukedalen vert som peikt på ovanfor.<br />
0Sfossen, Fossfossen og andre fossar og strykstrekningar vil få<br />
mindre vassføring og verdien som dynamiske landskapselement vil bli<br />
redusert.<br />
Reguleringa av Viksdalsvatn/Hestadfjorden vil truleg ikkje ha så<br />
stor verknad på landskapsbiletet, men eventuell erosjon i og plastring<br />
av sand- og grusavsetningane i Hestad landskapsvernområde vil<br />
ha negativ landskapsverknad og kan reduserer funksjonen som badeog<br />
utfartsbmråde.<br />
Positive verknader<br />
Alle alternativ<br />
Det er lett tilgjenge til aktuelle turterreng i området. Ulempene<br />
for friluftslivet av anleggsvegar (inngrep, oppstykking av urørt<br />
natur, biltraffikk m.v:) vert difor vurdert som større enn føremonene<br />
med lettare tilkomst til enkelte område.
t t<br />
Av omsyn til landskap og fiske bør det byggjast tersklar på flate<br />
elvestrekningar med redusert vassføring.<br />
Det bør vurderast å leggje <strong>Nystølen</strong> kraftstasjon i fjell. Det bØr<br />
nyttast SF-6-anlegg i staden for koplingsanlegg i dagen.<br />
Vidare bør det vurderast om ein gjennom redusert regulering eller<br />
manøvreringsreglement kan hindre utrygg is og såleis sikre fortsatt<br />
bruk av viktige skiturruter der reelle alternativ manglar (først og<br />
fremst Nystølsvatn, Skarvedalsvatn og Risbotsvatn). Konkrete<br />
forslag krev eventuelt nærare utgreiing.<br />
Utb in i Haukedalen<br />
Tersklar kan sikre vasspegel og betre fisketilhøve på flate elveparti<br />
med redusert vassføring.<br />
Når det gjeld Gaularfjell og Haukedalen, viser ein til ovanståande.<br />
Det kan bli naudsynt med "plastring" for å hindre utrasing i Hestad<br />
landskapsvernområde.<br />
Minstevassføring vil redusere dei landskapsmessige ulempene ved regulering<br />
i nedre del av vassdraget.<br />
Svæ<br />
Reguleringsmagasina på Gaularfjell kan føre til utrygg is og vanskeleggjere<br />
bruken av fleire viktige skiløyper. Det kan verte vanskeleg<br />
å finne alternative, rassikre ruter. Reguleringa av Nystølsvatn<br />
kan i verste fall føre til at Gaularfjellet ikkje kan nyttast<br />
til skiutfart frå Balestrand-sida før etter at vegen er gjennombrøyta<br />
om våren.<br />
Inngrepa i samband med kraftutbygginga vil bli spreidde over store<br />
deler av Gaularfjell. Nedtappa magasin, demningar, turrlagde elvar,<br />
tippar, anleggsvegar og kraftliner vil føre til sterkt redusert<br />
naturoppleving i samband med friluftsliv.<br />
Sjølve reguleringsmagasina vil bli lite'synlege frå Gaularfjellsvegen,<br />
sidan Nystølsvatnet skal haldast fylt i sommarhalvåret. <strong>Nystølen</strong><br />
kraftstasjon i dagen med røyrgate og koplingsanlegg, saman<br />
med kraftliner, anleggsvegar og heilt eller delvis turrlagde fossar
og strykstrekningar, vil likevel føre til at opplevingsverdiane<br />
langs denne viktige turistvegen vert betydeleg reduserte.<br />
Dersom det vert utbygging i. Stryn og på Gaularfjell, vil alle fjellovergangane<br />
i fylket vere påverka av kraftutbyggingsinngrep og/<br />
eller kraftlinet.<br />
Både dei fysiske vilkåra for og opplevingsverdiane i samband med<br />
friluftsliv vil såleis bli sterkt reduserte ved utbygging, og naturlandskapet<br />
langs den viktige turistvegen over Gaularfjellet vil<br />
bli prega av tekniske inngrep.<br />
Ut<br />
Anleggsveg og tørrlagd elv vil verke skjemmande i det nokså mykje<br />
brukte turdalføret innover til Tredjevatn øvre deler av dalføret<br />
vil ikkje lenger fylle krava til "kvalifisert villmark".<br />
Med heilt eller delvis turrlagde elvar, vil viktige landskapselement<br />
bli reduserte eller borte;<br />
Vallestadfossen skal oppretthaldast ved minstevassføring, men<br />
verdien som dynamisk landskapselement vil bli redusert.<br />
Utbygginga fører ikkje til direkte fysiske hindringar for frilufts-<br />
1<br />
Verdiendring på Gaularfjell og i Haukedalen vert som peikt på ovanfor.<br />
Resten av vassdraget vil også få redusert vassføring, men det er i<br />
sommarhalvåret føresett relativt stor minstevassføring av omsyn til<br />
fiskeinteressene. Verdien av elva som dynamisk landskapselement med<br />
vekslande vassføring i høve til årstider, snøsmelting og nedbør vil<br />
likevel bli redUsert.<br />
4.3 VILT<br />
Anleggsaktiviteten på Gaularfjellet med bygging av 10 km veg,<br />
dammar, tippar og kraftliner vil medføre dei største ulempene for<br />
dyre- og fuglelivet. Særleg vil dette påverke dei regionalt<br />
viktige hjortetrekka mellom Gaular og Balestrand/ Fjærland som går<br />
forbi Nystølsvatnet. Hjortetrekka nordover mot Haukedalen mellom<br />
Skarvedalsvatnet og Steibotsvatna kan også bli uroa. Langs Ris-
otsvatnet (austsida) og Trollabotsvotni (vestsida) går ei viktig<br />
trekkrute over til Balestrand og <strong>Sværefjorden</strong>. Her kan damMen ved<br />
Risbotsvatnet, trafikk i anleggstida og tippen i austenden av<br />
vatnet verke som stengsel. Ut frå dei feltopplysningane vi har, er<br />
det mogeleg at ei demming av Risbotsvatnet på mindre enn 5-10 m<br />
kan tolereast av hjorten. Men med ei planlagt heving på 21.5 m<br />
vert trekket øydelagt, og det er usikkert om hjorten kan leggje om<br />
dei gamle trekkvanane.<br />
Bortsett frå dette siste hjortetrekket der stengslene er mange<br />
og permanent, er det vanskeleg å vite om dyra berre vil reagere i<br />
anleggstida, eller om skadeverknadene vert langvarige.<br />
Når det gjeld hønsefuglar vil dei gode lirype- og orrfuglbiotopane<br />
frå Nystølsvatnet ned mot Myravatnet bli mykje uroa av anleggstrafikk<br />
og kraftliner særleg vil låge kraftliner vere uheldig for<br />
orrfugl. Redusert vassføring i elvane vil gje vegetasjonsendring i<br />
gode beiteområde for lirype, men det er uvisst kva innverknad det<br />
vil få.<br />
Når det gjeld våtmarksfugl er Fyllingsvatnet av stor regional<br />
verdi. I sørenden av vatnet er det godt utvikla strandvegetasjon,<br />
og område har spesielt stor verdi for hekkande ender. Heile<br />
sommaren er det mykje kvinender i vatnet, noko som tyder på ein<br />
rik botndyrfauna. Fyllingsvatnet vil få knapt 50 % redusert<br />
gjennomstrøyming over året og det kan påverke vegetasjon og næringsprodusjon<br />
- noko som igjen kan gå ut over verdien som våtmarksområde.<br />
Ut<br />
Framføring av veg og kraftline til Tredjevatn, samt bygging av ein<br />
lang betongdam og mykje anleggsaktivitet kan kome i konflikt med<br />
viktige hjortetrekk til Jølster og Fjærland. Problema er knytta til<br />
anleggsperioden, og hjorten vil truleg vere i stand til å tilpasse<br />
trekket til den nye situasjonen.<br />
Området nord for Haukedalsvatnet høyrer med til Sunnfjord' villreinområde.<br />
Reinstamma her vil bli påverka av anleggsaktivitet og<br />
den svært sterke reguleringa av <strong>Gjerland</strong>sisvatnet. Villreinen i<br />
dette fjellområdet er sårbar p.g.a. terreng, snøforhold og beitetilhøve,<br />
og uroing kan få store negative følgjer. Det er antyda ein<br />
trekkveg over <strong>Gjerland</strong>sisvatnet, og med ei så sterk nedtapping og<br />
usikre istilhøve er dette ei farleg felle for dyra.<br />
Endra vegetasjon langs elvar med redusert vassføring vil påverke<br />
orrfuglbiotopane nord for <strong>Gjerland</strong>. I tillegg vil sterkt trafikerte<br />
vegar og anleggkraftliner verke negativt.<br />
To våtmarker av stor regional verdi, deltaområda ved innlaupet til<br />
Haukedalsvatnet og Grøningstølsvatnet, vert påverka ved dette alternativet.<br />
Det vil særleg gå ut over hekking av andefugl og fossekall.<br />
Desse to deltaene som er lite påverka av menneskeleg aktivitet<br />
vil få redusert verdi som type- og referanseområde. Våtmarkene<br />
yed Frøysland og Myra har stor lokal verdi som trekk- og hekkelokalitet<br />
for ender. Den godt utvikla strandvegetasjonene og vierkrat-
tet kan bli endra ved redusert vassføring. Bygging av Lauvevatn<br />
kraftverk vil redusere vassføringa inn i Lauvavatnet, og det kan<br />
påverke dei gode tilhøva for ender og vadarar.<br />
Samla utb in av Gaularvassdra et<br />
I tillegg til det som er nemt under dei to føregåande avsnitta kan<br />
føljande viltinteresser bli påverka:<br />
Osen kraftverk er plassert i eit viktig vinterbeiteområde for<br />
hjort, og det er truleg at han vil trekke bort herifrå i anleggstida.<br />
Ei utbygging i nedre del av vassdraget vil få størst konsekvensar<br />
for våtmarkstilknytta fugl. Området ved Osen kan få redusert verdi<br />
som overvintringslokalitet.<br />
Redusert vassføring frå Hestadfjorden til Osen vil gje meir islegging,<br />
og dermed bli ein dArlegare vinterlokalitet for laksand og<br />
fossekall. Redusert sommarvassføring vil gje dårlegare tilhøve<br />
for hekkande andefugl.<br />
I den gode ande- og vadefuglbiotopen Vågsvatnet - Viksdalsvatnet<br />
kan senking av vasstanden få følger for kanalen som bind saman<br />
vatna og for den godt utvikla strandvegetasjonen. I dei næringsrike<br />
mudderbankane ved utlaupet av Vågsvatnet kan produksjonen avta. Som<br />
nemnt i kap. 3 Vil senking av Viksdalsvatnet medføre forbyggingsarbeid<br />
enkelte stadar, og det i tillegg til lågare vasstand vil gje<br />
ein strandsone mindre eigna for hekkande andefugl. Det må også<br />
nemnast at det fins ein bestand av oter i nedre del av vassdraget.<br />
Arten er også observert oppover mot Eldal.<br />
Verdiendrin<br />
Sværef ord ros'ektet<br />
Regionalt viktige hjortetrekk vil bli sterkt påverka i anleggstida,<br />
enkelte kanskje også-permanent. Fyllingsvatnet Vil få mindre verdi<br />
for hekkande og beitande ender.<br />
Utb in i Haukedalen<br />
P.g.a. overføringane til <strong>Gjerland</strong>sisvatnet vil Gaula miste verdi<br />
som våtmarksområde frå Haukedalen til Tredjevatnet. Villreinjakta<br />
nord for Haukedalen er i dag fullt utnytta, og stor anleggsaktivitet<br />
og sterk regulering kan trenge den frå før sårbare stamma ut<br />
av området. Dermed vil både ein jaktressurs og eit viktig faunaelement<br />
bli borte.<br />
I tillegg til det som før er nemnt vil ei regulering nede i vassdraget<br />
redusere verdien til fleire viktige våtmarksområde. Regulering<br />
av Viksdalsvatnet vil generelt gje dårlegare tilhøve for ender<br />
og vadefugl. I tillegg til desse reint konkrete verdiendringa-
ne vil <strong>Gaularvassdraget</strong> miste den store type- og referanseverdien,<br />
det store artsmangfaldet, den urørte karakteren og mykje av rekreasjonsverdien<br />
når det gjeld jakt. Når det gjeld desse måla for verdisetjing<br />
vil alle utbyggingsalternativa føre til store konsekvensar<br />
for <strong>Gaularvassdraget</strong>.<br />
4.4 FISK<br />
åv r<br />
Nordalsvatn, Skarvedalsvatn, Nystølsvatn, Risbotnvatn, øvre/Nedre<br />
Steinbotnvatn og øvre/Nedre Trollavatn vil verte reguleringsmagasin<br />
ved utbygging av Gaularfjell med overføring til <strong>Sværefjorden</strong>. Sværefjordprosjektet<br />
vil såleis føra til vesentleg mindre vassføring i<br />
Eldalsgreina.<br />
Dei planlagde magasina er næringsfattige fjellvatn med sur vasskvalitet.<br />
Fiskebestandene i vatna varierer frå tynn til god, og fisken<br />
er av god kvalitet.<br />
I Norddalsvatn og Trollabotsvotni har prøvefiske ikkje gjeve resultat,<br />
og ein har grUnn til å tru at desse er fisketomme.<br />
Dei store reguleringshøgdene vil føra til vesentleg tap av fiskeproduksjon<br />
i fleire magasin. I Risbotsvatn, som har ein god bestand<br />
av aure, vil nærmare 40 m regulering øydelegga fisketilhøva. Tilsvarende<br />
reduksjon er venta i Skarvedalsvatn og øvre/Nedre Steinbotsvatn.<br />
Redusert vassføring i Eldalen vil i fyrste rekkje redusere produksjon-<br />
og oppvekstareal i elveavsnittet frå Byttevatn til Viksdalsvatn.<br />
Desse vassdragsavsnitta har lett tilgjenge og gode fisketilhøve.<br />
I Byttevatn, Myravatn og Fyllingsvatn vil redusert gjennomstrømming<br />
av middels surt vatn kunne ha positive verknad for fiskebestandane.<br />
Overføring til <strong>Sværefjorden</strong> vil redusera vassføringa<br />
lakseførande del av Gaular, og det fører til mindre gyte- og<br />
oppvekst areal. Redusert vår- og sommarvassføring vil kunne gje<br />
dårlegare tilhøve for oppgang av laks og sjøaure.<br />
e a<br />
I høgfjellsmagasina kan skader på gyte- og oppvekstområde<br />
kompenserast ved utsetjing av fisk.<br />
I elveavsnitt på strekninga Viksdalsvatn - Myravatn vil tersklar<br />
redusere skadeverknadene ved lita vassføring ved at mest mogeleg<br />
elvebotn framleis er i produksjon. Om rekrutteringa sviktar, må det<br />
setjast ut fisk.<br />
I den lakseførande del av Gaula er det aktuelt med utsetjing av<br />
laks- og sjøauresmolt for å dekke tap av produksjonsareal. Dersom
avtala om minstevassføring ikkje godt nok ivaretek fiskeinteressene,<br />
må minstevassføringsavtala vurderast på nytt.<br />
t a<br />
cæ S<br />
Overføring frå Tredjevatn til <strong>Gjerland</strong>sisvatnet med ei rekkje bekkeinntak<br />
reduserer vassføringa i innløpselva i austenden av Haukedalsvatnet.<br />
Likeeins vil overføring frå Haukedalsvatnet til Lauvatnet<br />
via tunnel redusere vassmengda i elva ovanfor Lauvavatn.<br />
Med unnatak av <strong>Gjerland</strong>sisvatnet er det gode bestandar av aure i<br />
alle Vatna som inngår i denne reguleringa. Haukedalsvatn skil seg<br />
ut og er idag eit av dei betre aurevatna i fylke med hurtigveksande<br />
fisk av usedvanleg god kvalitet. Innsjøen synes å vere inne i ein<br />
tiltakande forsuringsprosess. Tredjevatn har ein middels tett<br />
bestand av aure av god kvalitet, medan <strong>Gjerland</strong>sisvatnet truleg er<br />
fisketomt.<br />
Regulering av Tredjevatn vil føra til utarming av fiskebestanden.<br />
Innløpselva til Haukedalsvatn har gc)de gytetilhøva. Tross for dette<br />
har nye granskingar vist at rekrutteringa i innsjøen ikkje er god<br />
nok. Redusert va3smengde i innløpselva skader tilhøva for<br />
gyting/oppvekst av Haukedalsaure og vil ytterlegare setje ned<br />
rekrutteringa. Også ei 2 m senking om vinteren kan verke inn på den<br />
innsjøgytande delen av aurepopulasjonen i Haukedalsvatnet. I<br />
jøistravatnet er det 1.1vist gyting frå 1/2 m og ned til 10 m djup,<br />
Problematikken kring gyting på stille vatn er elles lite kjend.<br />
Kom enserande iltak<br />
I Tredjevatnmagasinet vil det vere aktuelt med fiskeutsetjingar for<br />
å minske tapet av gyte/oppvekstareal. Utsetjing vil vera eit<br />
aktuelt tiltak i Haukedalsvatn som følge av tapte gyte/opp vekstareal<br />
i austenden av vatnet. I dette særeigne vatnet bør det krevjast<br />
at setjefisken vert produsert frå Haukedalsstamma.<br />
Samla utb in av <strong>Gaularvassdraget</strong><br />
Særskilt Averka område<br />
Gaula er ei av dei betre lakseelvane i fylket. Elva er næringsrik<br />
samanlikna med andre tilsvarande Vestlandselvar. Oppgang av fisk er<br />
svært avhengig av rett temperatur og vassføring. Også for fiske er<br />
daglege variasjonar i vassføring av stor verdi. Det er bygt tre<br />
laksetrapper i vassdraget og det vert drive aktivt kultiveringsarbeid.<br />
Redusext vassføring i Gaula vil ha store negative konsekvensar for<br />
utøving av fiske- og bestandane av laks, sjøaure og innlandsaure.<br />
Dette på grunn av forverra tilhøve for oppgang av fisk og reduserte<br />
gyte/oppvekst- areal oppover vassdraget.
For å minske skadeverknadene ved redusert produksjon må det setjast<br />
ut lakse- og sjøauresmolt. Denne smolten må vere av eiga stamme og<br />
alen fram i eige klekkeri. Minstevassføringa må takast opp til revurdering<br />
etter ei stund. Lågare vassføring vil krevje justering av<br />
laksetrapper og ev. bygging av nye.<br />
4.5 VASSFORSYNING<br />
Generelt:<br />
Det meste av registreringane er gjort så tidleg som i 1976. Registreringane<br />
gjev heller ikkje noko fullstendig oversikt over alle<br />
vassforsyningsinteressene i vassdraget som kan bli råka ved ei<br />
eventuell utbygging. Det er likevel grunn til å tru at det materiale<br />
som ligg føre i hovedsak samsvarar med dei faktiske tilhøva.<br />
Haukedalen - Neselva Isaelva Skr klin selva Daleelva o Tverrelva<br />
frå E evatn :<br />
Neselva forsyner i dag 3 gardsbruk og 2 hytter. Isaelva, Skryklingselva<br />
og Daleelva forsyner tilsaman 16 gardsbruk og 9 andre bustadhus.<br />
Tverrelva forsyner 1 gardsbruk.<br />
Både Neselva, Isaelva, Skryklingselva, Daleelva og Tverrelva vil<br />
ved ei utbygging heilt misse innsjøarealet. Dette vil særleg få<br />
fylgje for vassforsyninga i frostperiodar om vinteren avdi det er<br />
lite lausmasse i feltet og dermed lita avrenning frå grunnvassmagasinet.<br />
Som fylgje av at dei høgastliggande nedslagsfelta, inkl. brefelta,<br />
vert overførte, må ein rekne med høgare temperatur og endra vasskvalitet<br />
i sommarmånadane.<br />
Under anleggsperioden kan elvane verte tilførde ein del ureining.<br />
onse ven ar:<br />
Neselva, Isaelva, Skryklingselva, Daleelva og Tverrelva vil ikkje<br />
gje sikker vassforsyning etter ei utbygging. Det må ordnast med ny<br />
vassforsyning for ca. 230 pe.<br />
Alternativ vassforsyning kan vere grunnvassboring og/eller uttak<br />
frå overføringstunnel. Korleis ny vassforsyning skal ordnast for<br />
dei einskilde områda må avklarast nærare både teknisk og økonomisk.<br />
Nedslagsfeltet il Gaula vd utlaupet til Haukedalsvatnet vert redusert<br />
frå 96 km til 50 km . Det er ingen som nyttar elva som<br />
einaste drikkevasskjelde, men nokre bruk har henta vatn her i einskilde<br />
frost- og turkeperiodar. Elva vert og nytta som drikkevatn<br />
for beitande dyr.
vensar-<br />
Den redusert vassføringa kan føre til noko dårlegare vasskvalitet i<br />
periodar.<br />
Ved dei nye planane vert det vassgjennomstrøyming i Lauvavatn i<br />
motsetnad til tidlegare planer der vatnet skulle leiast utanom via<br />
Vallestadfossen kraftverk. Dette har likevel ikkje verknad for<br />
vassforsyningssituasjonen då vassføringa i elva vert sterkt redusert.<br />
Minstevassføringa er regulert av avtale mellom Gaular kommune<br />
og Sogn og Fjordane fylkeskommune.<br />
fylgje registreringane vert vassforsyninga til 16 gardsbruk og<br />
ein campingplass i Råheimsdalen råka av ei eVt. utbygging. Av desse<br />
er det 4 bruk og camingplassen som tek drikkevatnet direkte frå<br />
elva. Dei andre har brønnar som får tilsig frå elva, eller dei<br />
nyttar elvevatnet som reservevasskjelde i frost- og/eller turkeperiodar.<br />
Den avtalte minstevassføringa er i mengde tilstrekkeleg til vassforsyning<br />
i området, men pga sterkt redusert vassføring i elva vil<br />
vatnet neppe halde drikkevasskvalitet. Brønnar som har tilsig frå<br />
elva vil og kunne få redusert kapasitet.<br />
Det vert naudsynt med ny vassforsyning for alle som får vatn frå<br />
Gaula. Det mest aktuelle alternativ er grunnvassbrønnar som kan infiltrerast<br />
av elvevatn, eller evt vassuttak frå Lauvavatn kraftverk.<br />
Det er tilsaman 3 bustadhus på Nyheim og i Vikja som hyttar<br />
Gaula som drikkevasskjelde. I tillegg er det fleire som hentar<br />
vatn her i frost- og/eller turkeperiodar.<br />
Vassføringa på denne strekninga vert regulert i samsvar med avtale<br />
mellom Gaular kommune og Sogn og Fjordane fylke. Saman med avrenninga<br />
frå restfeltet vil dette gje ei restvassføring over året på<br />
ca. 30%.<br />
Omlag ein tredjedel av busetnaden på nordsida av Viksdalsvatnet<br />
hentar drikkevatn frå Viksdalsvatnet i. frost- og turkeperiodar.<br />
På grunn av sterkt redusert vassføring i Gaula vil vatnet ikkje<br />
tilftedsstille drikkevasskvalitet etter ei evt. utbygging. Det må<br />
ordnast med ny vassforsyning for dei oppsitjarane på Nyheim og i<br />
vikja som i dag hentar vatn frå elva.
Alternativ vassforsyning kan vere grunnvassbrønnar eller tilknyting<br />
til nytt kommunalt vassverk.<br />
Vasskvaliteten i Viksdalsvatnet vert venteleg ikkje påverka av ei<br />
utbygging i den grad at dette får fylgjer for dei som nyttar Viksdalsvatnet<br />
som vasskjelde.<br />
Elva mellom N st lvatnet o M ravatnet.<br />
2<br />
Den planlagde utbygginga føreset overføring av vatn frå eit 80.7 m<br />
stort nedslagsfelt (som no renn mot Viksdalsvatnet) til 3<strong>Sværefjorden</strong><br />
kraftverk. Restvassføringa ved Myravatn vert 3.7 m /s i snitt<br />
over året Dvs, ein reduksjon på 66 %.<br />
Vassforsyningsinteressene avgrensar seg til 3 gardsbruk/stølsbruk<br />
med elva som einaste vasskjelde.<br />
Konsekvensar:<br />
Restvassføringa vil verte stor nok til å dekke vassforsynings- interessene.<br />
Dersom tilførselen av ureining til vassdraget ikkje<br />
aukar, vil vasskvaliteten ikkje endre seg i avgjerande grad etter<br />
ei regulering.<br />
Restvassføringa ved utløpet til Viksdalsvatnet vert 7.5 m3 s i<br />
snitt over året. Dette utgjer ein reduksjon på 49 %.<br />
I fylgje tidlegare innhenta opplysningar er det 2 bruk ved LYngstad<br />
som har elva som einaste drikkevasskjelde. (Eit av desSe har brønn<br />
i lausmasser som får tilsig frå elva). I tillegg er det 2 bruk som<br />
har elva som reservevasskjelde i frost- og turkeperiodar.<br />
Ved Eldalsosen er det eit bruk som tek vatn direkte frå elva medan<br />
eit bruk har brønn like ved vatnet.<br />
Konsekvensar:<br />
Langs denne delen av vassdraget er det ein del kjelder til ureining,<br />
så som ein campingplass, jordbruksdrift og spreidd busetnad.<br />
Ein må rekne med at redusert vassføring vil føre til dårlagare vasskvalitet.<br />
Dei bruka som hentar vatn direkte frå elva må venteleg skaffast ny<br />
vassforsyning. Brønnar som nyttar infiltrert elvevatn kan og få redusert<br />
kapasitet.<br />
Gaula mellom Herstadf'orden o Dalsf'orden:<br />
På grunn av overføring til <strong>Sværefjorden</strong> vert den samla vassmengda<br />
ved utlaupet til Dalsfjorden redusert med 15 %. Dette får likevel<br />
mindre verknad for drikkevassinteressene langs Gaula. Det avgjerande<br />
vert minstevassføringa i elva nedanfor det planlagde inntaket<br />
i Hestadfjorden.
Det knyter seg omfattande vassforsyningsinteresser t 1 denne delen<br />
av Gaula.<br />
Sande vassverk, som forsyner Sande tettstad, ialt omlag 800 pe.,<br />
har inntak i Fossvatnet på ca. 17 m djup. Vassverket har inga form<br />
for reinsing/behandling av vatnet. I tillegg til Sande vassverk<br />
vert det opplyst at eit gardsbruk på denne strekninga nyttar elva<br />
som einaSte drikkevasskjelde, medan eit bruk har brønn som er avhengig<br />
av vasstanden i Gaula. Eit bruk nyttar elva som reservevassforsyning<br />
turke- og frostperiodar<br />
Drikkevatnet i Sande har ikkje tilfredsstillande baktexiologisk<br />
kvalitet. Uavhengig av ei utbygging er det naudsynt med reinsing<br />
(min desinfisering) for Sande vassverk.<br />
e v n<br />
På grunn av sterkt redusert vassføring i Gaula må det ventast dårlagare<br />
vasskvalitet ved ei eventuell utbygging. Då det neppe finst<br />
aktuelle alternative vasskjelder for Sande tettstad vil ei utbygging<br />
kome i kOnflikt med drikkevassinteressene. Det vert truleg<br />
naudsynt med meir omfattande reinsing (fullreinsing). Det kan og<br />
verte aktuelt å flytte vassinntaket frå Fossvatnet til Hestadfjorden/Viksdalsvatnet.<br />
Sværef'orden.<br />
Vassføringa i elva til <strong>Sværefjorden</strong> vert redusert med 1/3 i snitt<br />
over året. På grunn av at elva misser magasinet (Skardvatn) vil<br />
vassføringa i deler av året verte vesentleg mindre.<br />
På Sværen er det to gardsbruk som tek vatn frå brønnar som vert infiltrert<br />
av elvevatnet.<br />
Konsekvensar:<br />
På grunn av redusert vassføring i elva kan brønnane få redusert kapasitet.<br />
Ein må rekne med at gardsbruka som nyttar desse må skaffast<br />
ny vassforsyning. Dette kan venteleg ordnast med nye grunnvassbrønnar<br />
eller med vassuttak frå kraftverket.<br />
4.6 VERN MOT UREINING<br />
Generelt:<br />
Vassdraget er resipient for all busetnad og jordbruksaktivitet i<br />
området. Det finst ikkje ureinande industri med utslepp til vassdraget.<br />
Det bur omlag 2240 personar i nedslagsfeltet. Av desse er<br />
omlag 400 knytt til kommunalt reinseanlegg (Sande). Resten er å sjå<br />
på som spreidd busetnad.<br />
Det er omlag 350 gardsbruk med ca. 3400 storfeeiningar i nedslagsfeltet.<br />
Jordbruket et klart største kjelda for fosfortilførsel til<br />
vassdraget.
Haukedalen.<br />
Jordbruk og spreidd busetnad er dei einaste kjeldene til ureining.<br />
Det er påvist punktutslepp til vassdraget.<br />
Gaula ovanfor Haukedalsvatnet, er berre i liten eller moderat grad<br />
påverka av ureining.<br />
o e<br />
Vassdraget vil ha tilfredsstillande resipientkapasitet også etter<br />
ei utbygging dersom gjeldande forskrifter om avlaup frå spreidd busetnad<br />
og silopressaft mv. vert etterlevd. Elva vert likevel meir<br />
sårbar for tilfeldig ureining.<br />
å ei. sa<br />
Det er jordbruk og spreidd busetnad som er dei einaste kjeldene til<br />
ureining. Både elva og Lauvavatn viser klare tegn til ureining. Det<br />
er påvist punktutslepp i området.<br />
Konsekvensar ved utb in :<br />
Redusert vassføring i elva mellom Haukedalsvatnet og Viksdalsvatnet<br />
vil føre til dårlegare vasskvalitet. Lauvavatn vil ved desse utbyggingsalternativa<br />
få same gjennomstrøyming. Sjølv om fordelinga<br />
over året vert endra, vil dette gje mindre endring av ureiningssituasjonen<br />
i Lauvavatnet enn i elvestrekningane.<br />
Eldalen.<br />
Ovanfor Myravatn er det få eller ingen resipientinteresser i vassdraget.<br />
Mellom Myravatn og Viksdalsvatnet er det noko tilførsel av<br />
ureining frå spreidd busetnad, jordbruk og ein campingplass.<br />
Vasskvaliteten er i dag relativt god i heile strekninga, men det er<br />
spor av ureining i nedre del av elva.<br />
Konsekvensar ved utb in :<br />
Med noverande tilførsel av ureining til vassdraget vil ei utbygging<br />
ikkje få neg fylgje for vasskvaliteten ovanfor Myravatn. For den<br />
nedre delen av elva kan ein vente liten til moderat forverring<br />
av ureiningssituasjonen.<br />
Denne delen av vassdraget er resipient for tettstaden Sande,<br />
spreidd busetnad og jordbruk. Det kommunale avlaupet frå Sande passerer<br />
eit biologisk reinseanlegg. Tilknytinga er omlag 400 personar.<br />
Gaula mellom Hestadfjorden og Dalsfjorden syner i dag klar på-
verknad av ureining. Målte og utrekna verdiar av tilført fosfor til<br />
vassdraget syner likevel at resipientkapasiteten er tilfredsstillande.<br />
Ved utbygging mot vil vassføringa i Gaula ved utløpet<br />
til Dalsfjorden bli redusert med 15 %. Dette åleine vil venteleg ha<br />
lita verknad på resipienttilhøva. Som pos effekt kan mindre tilførsel<br />
av surt vatn med låg bufferevne frå høgtliggjande område av<br />
Gaularfjellet, nemnast.<br />
Utbygging av Haukedalenåleine vil ikkje få merkbar fylgje for resipienttilhøva<br />
i denne delen av vassdraget.<br />
Ved ei samla utb in vert det sterk reduksjon i vassføringa<br />
mellom Hestadfjorden og Osen. Sjølv ved den avtalte minstevassføringa<br />
må det ventast dårlegare vasskvalitet med noverande tilførsel<br />
av ureining. Særleg gjeld dette nedstraums Sande tettstad. Ein<br />
vesentleg grunn til dette, er at ein misser dei store og årvisse<br />
utspylingsflaumane.<br />
Det vert naudsynt med utbetring/sanering av private avlaupsanlegg,<br />
betre kontroll med ureining frå landbruket og betre reinsing av avlauPsvatnet<br />
frå Sande tettstad, Vassdraget vert likevel meir<br />
sårbart for tilfeldig ureining.<br />
Den pos. verknad på forsuringssituasjonen vert den same som ved<br />
SVærefjordprosjektet.<br />
Det er små resipientinteresser knytt til elva i <strong>Sværefjorden</strong>.<br />
Konsekvensar av utb in :<br />
Den reduserte vassføringa vil ikkje gje merkbar verknad for<br />
vassskvaliteten i elva.<br />
4.7 KULTURMINNEVERN.<br />
Sværef'ord ros'ektet.<br />
Regulering av Risbotsvatnet vil sette gamle stølshus og andre kulturminner<br />
under vann og bygging av dam i Lona vil også kunne berøre<br />
kulturminner. Senking av Nystølsvatn med 10,6 m samt bygging av<br />
rørgate og kraftstasjon i dagen vil totalt ødelegge den interessante<br />
stølsgrenda <strong>Nystølen</strong>.<br />
Senking av Norddalsvatnet (- 15m), regulering av Øvre Steinbotnvatn<br />
(+ 16,8m/-1,6m), Nedre Steinbotnvatn ( +18,4m/-6 m), senking av<br />
Skarvedalsvatnet (- 45m), regulering av øvre Trollabotnvatn (+<br />
3m/-25M) og Nedre Trollabotnvatn (+4m/ - 12m) vil berøre<br />
kulturminner, spesielt av arkeologisk art og virke forringdene på<br />
kulturlandskapet.
Anleggsarbeid i. samband med dambygging, tverrslag m.v. vil kUnne<br />
skade kulturminner. Tverrslag ved Torsnesstølen, vil virke ødeleggende<br />
for stølen og kulturlandskapet her, og tverrslag samt plassering<br />
av tippmasser øverst i Sværaskardet vil bl.a. skade minner fra<br />
den gamle ferdselvegen over fjellet mellom Sunnfjord og Sogn.<br />
Deponering av tippmasser ved Torsnesstølen, ved Nystølsvatnet og i<br />
<strong>Sværefjorden</strong> vil virke sterkt forringende på kulturlandskapet og<br />
kan også ødelegge kulturminner. Utnytting av løsmasser fra damsted<br />
ved Risbotsvatn kan berøre kulturminner i området.<br />
Anlegg av kraftstasjon i <strong>Sværefjorden</strong> vil kunne berøre interessante<br />
kulturminner i gammelt gardsmiljø her.<br />
Bygging av 10 km anleggsveg og tilsammen ca. 20 km kraftlinje vil<br />
også kunne skade kulturminner, spesielt i Sværadalen.<br />
Redusert vassføring ned til Viksdalsvatnet og i Sværadalen vil<br />
virke negativt på verdifulle kulturlandskap og spesielt<br />
vanntilknyttede kulturminner, som det er mange av i området.<br />
Utb v H u ed n<br />
Senking av Haukedalsvatnet med 2 m berører sentrale, gamle bosetningsområder<br />
med mange kulturminner. Anlegging av HArklau kraftverk<br />
med utbedring av vegen langs Haukedalen vil også kunne berøre kulturminner.<br />
Regulering av Tredjevatnet (+4/-10 m) og <strong>Gjerland</strong>sisvatnet (+35/-50<br />
m) kan også tenkes å berøre kulturminner av arkeologisk art.<br />
I alt 18 km ny veg til damsteder, tverrslag og tipper, bl.a. fra<br />
Grøning til Tredjevatn, der f. eks Grøningsstølane blir berørt, fra<br />
Haukedalen til Dalevatnet og fra <strong>Gjerland</strong> til <strong>Gjerland</strong> pumpestasjon,<br />
tverrslag og damsted vil være til skade for kulturminner og<br />
landskap. Det samme gjelder 20 km anleggskraftlinjer.<br />
Sterkt redusert vassføring/tørrlegging i vassdragene ovenfor<br />
Haukedalsvatnet vil generelt føre til at kulturlandskapet forringes<br />
og at mange kulturminner, særlig de vanntilknyttede, faller ut av<br />
sin sammenheng.<br />
Anlegg av Lauvavatn kraftverk vil også kunne berøre kulturminner.<br />
Samla utb in av Gaularvassdra et.<br />
Virkningene blir som ved de to foregående alternativ. I tillegg vil<br />
regulering av Viksdalsvatnet (+ 0,2 m/-1,8m) berøre sentrale gamle<br />
bosetningsområder.<br />
Plassering av kraftstasjon i dagen i Vikja med inntak i Lauvavatnet<br />
og delvis rørgate i dagen, vil berøre bebyggelsen her med bl.a.
kirke, interessant bebyggelse, to sagbruk og en rekke gardsanlegg<br />
nær ved.<br />
Anlegg av Osen kraftverk vil også kunne berøre verdifulle kulturminner<br />
bl.a. ved Osen. Lokalisering av tipPmasser fra Osen vil<br />
kunne medføre skade.<br />
4.8 JORDBRUK OG SKOGBRUK.<br />
Når det gjeld arealkonsekvensar viser vi ti.1 kap. 4.0.1.<br />
Sværef'ord)ros.ektet.<br />
Konfliktområde.<br />
Storparten av neddemde og nedbygde areal ligg nokså høgt til<br />
fjells og er av den grunn mindry produktive landbruksmessig. Men<br />
omkring Risbotnvatnet vert 1 km neddemt. Av dette er ein del bra<br />
fjellbeite. Dessutan er det stølar ved vatnet.<br />
I Eldalen vil truleg ikkje redusert vassføring føre til dårlegare<br />
veksetilhøve. Men i Sværadalen er registrert at ca 35 dekar kan<br />
få dårlegare tilhøve av senka grunnvasstand.<br />
Elva i Sværadalen vil truleg bli så lita at ho ikkje lenger<br />
verkar som gjerde.<br />
Frå <strong>Sværefjorden</strong> kraftverk vil kraftlinja gå gjennom lauvskog av<br />
god bonitet opp lia. Linja tek areal og kan i tillegg føre til<br />
ulemper for skogsdrift.<br />
Kom ensas onstiltak.<br />
GjerdehaId der elvar ev. ikkje lenger verkar som gjerde.<br />
Det er vanskeleg å få til kompensasjonstiltak for neddemt og<br />
nedbygd areal<br />
Verdiendrin av området.<br />
Anleggsvegane vil truleg ikkje ha nokon verdi for landbruket.<br />
Det vil føre til redusert verdi for landbruket med neddemt<br />
nedbygd areal - serleg rundt Risbotnvatnet.<br />
Tap av gjerdeeffekt i elv samt tap av skogsareal under kraftlinje<br />
fører og til redusert verdi.<br />
Det vil vere av positiv verdi med mindre skade av flaumar<br />
Sværadalen og Eldalen.<br />
Utb in i Haukedalen.
fl r.<br />
Anleggsvegane ved dette prosjektet har stor interesse for<br />
landbruket. Ved Grønningsstølsvatnet gir vegen tilkomst til<br />
dyrkingsjord og betre utnytting av beiteområde. Veg oppover frå<br />
<strong>Gjerland</strong> opnar for betre utnytting av beiteområde.<br />
Viktigast for landbruk og busetnad i Haukedalen er truleg at<br />
tilkomsttunnel til <strong>Hårklau</strong> kraftstasjon vert kombinert med<br />
vegtunnel. Dermed vert vintervegen til Haukedalen vesentleg<br />
sikrare.<br />
Dei neddemde areal ligg nokså høgt og er landbruksmessig mindre<br />
produktive.<br />
Det vil gå med ein del skog av bra bonitet under kraftlinjene.<br />
Ved kraftstasjonane vil truleg steintippane ta ein del bra<br />
skogsareal.<br />
Takrenneprosjektet og det at avløpet frå Haukedalsvatnet vert<br />
ført i tunnel, gjer at mange elvar og elvestrekningar får til dels<br />
sterkt redusert vassføring. Dette kan føre til:<br />
at lett gjennomtrengeleg jord kan få dårlegare veksevilkår av<br />
senka grunnvasstand.<br />
for lite vatn til vassforsyning, vatning og resipientinteresser<br />
samt vatn til beitedyr<br />
at deler av elvene mister gjerdeeffekten.<br />
Kom ensas onstiltak.<br />
Avskjering av elvane må kompenserast med tiltak for vassforsyning<br />
og ev. vatning,<br />
Gjerdehald der elvane ikkje lenger verkar som gjerde.<br />
Anleggsvegane må leggast i samråd med grunneigarane, slik<br />
nytten for landbruket vert best mogeleg.<br />
Verdiendrin for området.<br />
Redusert verdi ved:<br />
Neddemming og nedbygging av areal medrekna tap av skog ved kraftlinjer.<br />
Areal som kan få dårlegare veksevilkår p.g.a senka grunnvasstand.<br />
Elvestrekningar som p.g.a redusert vassføring får problem med<br />
vassforsyning, vatning, vatn til beitedyr og til resipientinteresser.
Elvestrekningar som p.g.a redusert vassføring misser gjerdeeffekten.<br />
Anleggsvegar som gir tilkomst til dyrkingsareal og ev. betre<br />
utnytting av beiteområde.<br />
Vegtunnel ved <strong>Hårklau</strong> kraftverk som gir vesentleg sikrare vinterveg<br />
til Haukedalen.<br />
Sett under eitt, vil dei landbruksmessig positive verdier samt<br />
kompensasjonstiltak langt på veg vega opp for dei negative sider av<br />
utbygginga.<br />
f '<br />
Dei største skadeverknadane for landbruket er neddemde og nedbygde<br />
areal. Til saman ca. 3000 dekar: Nokså stor del av dette ligghøgt<br />
til fjells og er mindre produktivt.<br />
I tillegg vil ca. 200 dekar skog av bra bonitet gå Med under<br />
kraftlinjene.<br />
Avskjering av sideelvar, overføringar og elvestrekningar lagt<br />
tunnel, gjer at mange elvar og elvestrekningar får redusert<br />
vassføring. Dette kan føre til:<br />
at lett gjennomtrengeleg jord kan få dårlegare veksevilkår av<br />
senka grunnvasstand.<br />
- for lite vatn til vassforsyning, vatnin vatn t 1 beitedyr og<br />
til resipientinteresset.<br />
at deler av elvar misser gjerdeeffekten.<br />
Kom ensas'onstiltak<br />
Avskjering av elvar må kompenserast med tiltak for vassforsyning<br />
og ev vatning der dette vert skadelidande.<br />
Gjerdehald der elvane ikkje lenger verkar som gjerde.<br />
Oppfylling av tippmasse med jord over for å vinne inn jordbruksareal.<br />
Anleggsvegane må leggast i samråd med grunneigarane slik at<br />
nytten for landbruket vert best mogeleg.<br />
Terskler skal byggast i nedre del av vassdraget. Det kan hjelpe<br />
til å halde oppe grunnvassnivået. Men dei må plasserast i samråd<br />
med landbruksinteressene slik at ikkje landbruksareal får<br />
dreneringsproblem.
Minstevassføring er avtalt.<br />
Verdiendrin for området<br />
Redusert verdi ved:<br />
Neddemming og nedbygging av areal medrekna tap av skog ved<br />
kraftlinjer.<br />
Areal som kan få dårlegare veksevilkår av senka grunnvasstand.<br />
Elvestrekningar som p.g.a. redusert vassføring får probleM med<br />
vassføring, vatning, vatn til beitedyr og til<br />
resipientinteresser.<br />
Elvestrekningar som p.g.a. redusert vassføring misser gjerdeeffekten,<br />
ve -<br />
An1eggsvegar som opnar for tilkomst til dyrkingsjord<br />
beiteområde. Døme er Haukedalsprosjektet.<br />
Vegtunnel ved <strong>Hårklau</strong> kraftverk gir vesentleg sikrare vinterveg<br />
for Haukedalen.<br />
- Store areal som er utsette for flaum kan få redusert ulemper og<br />
til dels heilt unngå flaumskader. Mykje av desse areala vil og få<br />
betre dreneringstilhøve etter regulering.<br />
4.9 REINDRIFT<br />
Ingen tamreininteresser.<br />
4.10 L U - RO<br />
I Eldalen kan ein vente vesentleg flaumdemping.<br />
Utan magasin i Skardavatnet vert flaum- og erosjonstilhøva i Sværafjorden<br />
uendra.<br />
Utb in i Haukedalen<br />
For den sterkt flaum- og erosjonsutsette <strong>Gjerland</strong>selva vil<br />
utbygginga ha middels positiv verknad. Verknadane for Gaula vert<br />
små positive.
Verknader som ved dei to separatutbyggingane. Ved dette alternativet<br />
får Viksdalsvatnet tilført mindre vatn. Sjølvreguleringsevna<br />
er stor nedanfor vqtnet sjølv utan kraftutbygging. Osen kraftverk<br />
med slukeevne 43.5 m /s vil gje merkbart betre flaumtilhøve nedanfor<br />
Viksdalsvatnet. Det er lite erosjonsskader i hovudvassdraget.<br />
4.11 Transøort<br />
Ingen transportinteresser<br />
5. OPPSUMMERING<br />
5.1. SVÆREFJORDPROSJEKTET<br />
5.1.0 Kraft ros'ektet<br />
<strong>Nystølen</strong> kraftverk skal nytte eit felt på 28.4 km2 nord for Gaularfjellvegen.<br />
Kraftverket vert plassert i vestenden av Nystølsvatnet.<br />
Nystølsvatnet og Risbotsvatnet vert inntakstyjasin for <strong>Sværefjorden</strong><br />
kraftverk. Det regulerte feltet er 86.2 km og fallhøgda om<br />
lag 700 m.<br />
Installasjon<br />
Produksjon<br />
Sommar/vintersamla (%)<br />
Utbyggingspris pr. 1.1.1982<br />
5.1.1 Konsekvensar<br />
<strong>Nystølen</strong> kr.<br />
9 MW<br />
38.5 GWh<br />
Sværefj. kr.<br />
90, MW<br />
399.0 GWh<br />
22/78<br />
1.16 kr/kWh<br />
Ved Myravatnet vert vassføringa redusert med 66% i snitt over året,<br />
og ved innlaupet i Viksdalsvatnet med 49%. For heile vassdraget 'er<br />
vatnet som vert ført ut av <strong>Gaularvassdraget</strong> og nytta til kraftproduksjon<br />
i <strong>Sværefjorden</strong> 15% av den totale vassmengda. Vassføringa<br />
i elva til <strong>Sværefjorden</strong> vert redusert med om lag 1/3.<br />
Om lag.1850 daa fjell og utmark vert bandlagt.<br />
Sommertemperaturen vil kunne stige i elva i Eldalen, mest overfor<br />
MYravatn. På Nystølvatn blir det råk på tvers av vatnet, også på de<br />
andre regulerte vatna blir det svekket is ved tunnelåpningene. I<br />
<strong>Sværefjorden</strong> blir det mindre is i indre del av fjorden, men muligheter<br />
for noe mer is i ytre deler av Vetlefjorden. Dette vil delvis<br />
skyldes den pågående utbygging i Vetlefjordelva.
I Eldalen kan lufttemperaturen bli litt høgare langs elva på<br />
stille, klare sommardagar. Ved åpen råk i <strong>Sværefjorden</strong> vert lufta<br />
fuktigare om vinteren. Utover <strong>Sværefjorden</strong> og Vetlefjorden vil meir<br />
islegging gje lågare lufttemperatur.<br />
Naturvern<br />
Prosjektet synest ikkje kome i direkte konflikt med spesielt rike,<br />
sjeldne eller på andre måtar naturfagleg interessante einskildområde<br />
eller forekomstar.<br />
Den store type- og referanseverdien (forskningsverdien) knytt til<br />
vassdraget som heilskap vil likevel gå tapt også ved separat<br />
utbygging til <strong>Sværefjorden</strong>.<br />
Friluftsliv<br />
Både dei fysiske vilkåra for friluftsliv og den landskasmessige<br />
verdien av Gaularfjells-området vil bli sterkt redusert ved utbygging.<br />
Reguleringsmagasina vil i hovudsak kome i område utan tekniske<br />
inngrep frå før. Utrygg is på regulerte vatn kan vanskeleggjere<br />
bruken av viktige skiruter. I verste fall kan det verte<br />
uråd å bruke Gaularfjellet til skiutfart frå Balestrandsida før<br />
etter at vegen er gjennombrøyta om våren.<br />
Også naturopplevinga langs den viktige turistvegen over Gaularfjell<br />
vil bli prega av tekniske inngrep og redusert vassføring, og rekreasjonsverdien<br />
vil bli redusert. Ved sida av Strynefjell (under<br />
konsesjonshandsaming) er dette einaste fjellovergangen i fylket som<br />
ikkje er påverka av kraftutbygging og/eller kraftliner.<br />
Den skisserte kraftlina gjennom Sværeskardet og over det mest<br />
brukte utfartsområdet på Nystølshaugane, saman med konsesjonssøkt<br />
kraftline frå Mel til Skei og Eldal, vil føre til uvanleg sterk og<br />
skjemmande oppdeling av dette fjellområdet.<br />
Vilt<br />
Denne utbygging vil i første rekkje påverke fleire viktige hjortetrekk.<br />
Dei viktige våtmarksområda ved Fylling vert indirekte<br />
påverka av lågare vassføring. Kraftlinetrasear frå ein ev. kraftstasjon<br />
i <strong>Sværefjorden</strong> og frå Vetlefjordsutbygginga er enno ikkje<br />
fastlagt, men dersom dei skal førast over Gaularfjellet er det<br />
uheldig for viltet.<br />
Fisk<br />
Sværefjordsprosjektet har biologiske konsekvensar for høgfjellsvatn<br />
på Gaularfjell og vassdraget i Eldalen. Store reguleringshøgder i<br />
magasina og redusert vassføring i Eldalen vil redusera produksjonog<br />
oppvekstareal for fisk. Overføring til <strong>Sværefjorden</strong> vil endre<br />
tilhøva for anadrom fisk i lakseførande del av Gaula. Ei eventuell<br />
regulering vil i fyrste rekkje kome i konflikt med produksjons-
og bruksverdi i Eldalen og nedre del av Gaula.<br />
Vassfors nin<br />
Langs vassdraget mellom Myravatn og Viksdalsvatnet er det ein del<br />
kjelder til ureining. Ein må rekne med at redusert vassføring vil<br />
føre til dårlegare vasskvalitet her. Dei bruka som hentar vatn<br />
direkte frå elva må venteleg skaffast ny vassforsyning.<br />
Utnyttinga vil berre i liten grad få negative fylgjer for vassforsyningsinteressene<br />
ovanfor Myravatn dersom tilførselen av ureining<br />
til vassdraget vert på det same nivået som i dag.<br />
På grunn av redusert vassføring i elva i <strong>Sværefjorden</strong> kan brønnar<br />
ved elva få redusert kapasitet.<br />
Vern mot ureinin<br />
Overføring til <strong>Sværefjorden</strong> vil få små neg. konsekvensar for ureiningssituasjonen<br />
i nedre del av Eldalen og nedanfOr Viksdalsvatnet.<br />
Overføringa kan ha ein gunstig verknad på forsuringssituasjonen i<br />
Gaula. Dette på grunn av redusert tilførsel av surt vatn frå Gaularfjellet.<br />
Utbygginga vil ikkje endre ureiningstilhøva i <strong>Sværefjorden</strong>.<br />
Kulturminnevern<br />
Senking av Nystølsvatnet og bygging av kraftstasjon og røyrgate<br />
dagen vil øydelegge den interessante stølsgrenda <strong>Nystølen</strong>. Ved<br />
Torsnesstølen vert kulturlandskapet forringa p.g.a. tverrslag og<br />
masseplassering. Også den gamle ferdavegen mellom Sunnfjord og Sogn<br />
gjennom Sværaskardet vert påverka av tippmasse. Redusert vassføring<br />
mot Viksdalsvatnet og <strong>Sværefjorden</strong> vil verke negativt på dei mange<br />
vasstilknytta kulturminna.<br />
Jordbruk o sko bruk<br />
Ev. utbygging vil m.a. føre til neddemming og nedbygging av ca.<br />
1850 dekar fjell og fjellbeite.<br />
I Sværadalen kan ca. 35 dekar få dårlegare veksevilkår av lågare<br />
grunnvasstand. I Eldalen vil truleg ca. 235 dekar få mindre plager<br />
med flaum.<br />
Reindrift<br />
Ingen tamreininteresser.<br />
Utan magasin i Skardvatnet vert det uendra flaum- og erosjonstil-
høve i elva ned mot <strong>Sværefjorden</strong>, medan overførirwa vil<br />
positive følgjer i Eldalen.<br />
Transport<br />
Ingen transportinteressex.
Namlat plan<br />
— 68 —<br />
OmrådeklassifiseringKonsekvensvurderind<br />
Prosjekt: <strong>337</strong>. GAULA AUernativ: Sværefjordprosj Vassdrag: Gaula<br />
Fylke(r): Sogn og Fjord. Kommune(r): Gaular, , FØrde og Balestrand<br />
Prosjektdata: Maks ytelse (MW) 99<br />
Midlere årsproduksjon (GWh/år) : 438<br />
Spesifikk kostnad (kr/KWh)<br />
Kostnadsklasse<br />
1 .16<br />
Klassifisering av<br />
datapålitlighet<br />
1 Områdets 2 Konsekvense 3 Data-<br />
Tema/brukerinteresse verdi for: av evt. ut- pålitlighet Merknader<br />
bygging for: A — D<br />
Naturvem<br />
Friluftsliv<br />
Vilt<br />
Pisk<br />
Vannforsyning<br />
Vern mot forurensning<br />
Kulturminnevern<br />
Jord- og skogbruk<br />
Reindrift<br />
Flom- og erosjonssikring<br />
Transport<br />
Is og vanntemperatur<br />
Klima<br />
Regionaløkonomi<br />
**** vært st.ne<br />
****<br />
vært st.ne<br />
iddels neg<br />
iddels neg<br />
må neg. B 4/kompensasjon: ingen<br />
må neg. B jeld: Myrav.-Viksdals .<br />
vært st.ne B/C<br />
må neg.<br />
ngen interesser<br />
ngen C lva til <strong>Sværefjorden</strong><br />
må pos. C idalen<br />
ngen interesser<br />
må neg.<br />
må neg.<br />
1 Områdets verdi for: Angir en klassifisering av prosjektornrådets<br />
generelle verdi/bruk sett uavhengig av prosjektet.<br />
En slik prosjektuayhengig områdevurdering er for flere<br />
interesser, f.eks naturvern og fffluftsliv, et nødvendig<br />
utgangspunkt for konsekvensvurderingen.<br />
Sjå forrige<br />
vassdragsrapport<br />
1 Klassifiseringsnøkkel:<br />
2 NB: Konsekvensvurderingene er foreløpige og basert på en vurdering av prosjektet<br />
isolert. Konsekvensvurderingene vil/kan for flere tema/interesser endres når<br />
prosjektet vurderes sammen med andre i Samlet Plan.<br />
3 Klassifis2ring av datapålitelighet<br />
A Meget god datapålitelighet<br />
8 God datapålitelighet<br />
C Middels datapålitelighet<br />
D Dårlig datapålitelighet<br />
****Meget høy verdi for brukere<br />
*** Høy verdi for brukere<br />
** Middels verdi for brukere<br />
* Liten/ingen verdi for brukere
5.2 UTBYGGING I HAUKEDALEN<br />
5.2.0 Kraft ros'ektet<br />
- 69 -<br />
Planane omfattar ein pumpestasjon og to kraftstasjonar. <strong>Gjerland</strong><br />
pumpeverk og <strong>Hårklau</strong> kraftverk nyttar vatnet frå eit høgtliggjande<br />
fjellområde mellom Haukedalen og Jølster. Ei 13 km lang takrenne<br />
samlar vatnet, og det vert pumpa opp i hovudmagasinet. Harklau<br />
kraftverk nyttar fallet mellom <strong>Gjerland</strong>sisvatnet og Haukedalsvatnet.<br />
Lauvavatn kraftverk nyttar fallet mellom Haukedalsvatnet og<br />
Lauvavatnet.<br />
Hovuddata for utbygging Haukedalen/Lauvavatn<br />
Samla installasjon ink. pumpe<br />
Samla pruduksjon med frådrag for pumping<br />
Fordeling vinter/sommar<br />
Utbyggingspris pr. 1.1.1982<br />
5.2.1 Konsekvensar<br />
Red e<br />
145 MW<br />
360 GWh<br />
87/13<br />
1, 90 kr /kWh<br />
Mellem Tredjevatnet og Haukedalsvatnet får Gaula med nordlege sidevassdrag<br />
redusert vassføring. Elvestrekninga mellom Haukedalsvatnet<br />
og Lauvavatnet får redusert vassføring, men her er det inngått<br />
avtale med Gaular kommune om vasslepping. 15% vert sleppt i vinterhalvåret.<br />
Bortimot 1000 daa fjell og utmark vert bandlagt.<br />
I Gaula overfor Haukedalsvatn ventes høyere sommertemperaturer,<br />
mens det i elva nedenfor Sande kan ventes litt høyere vintertemperaturer.<br />
På Haukedalsvatn blir det en råk på tvers av vatnet og på<br />
Lauvavatnet blir det åpent over det meste av vatnet. I Dalsfjorden<br />
kah ventes mer omfattende og varig islegging i området mellom Svesundet<br />
og Dale.<br />
Langs elva frå Tredjevatnet til Haukedalsvatnet vil lufttemperaturen<br />
om sommaren bli litt høgare på dagar med stille, klart ver.<br />
ved råkene i Haukedalsvatnet, Lauvavatnet og elva nedanfor er det<br />
venta høgare lufttemPeratur og litt fuktigare luft (frostrøyk) om<br />
vinteren. Utover Dalsfjorden vil auka islegging gje lågare vintertemperatur.<br />
Naturvern<br />
Redusert vassføring vil føre til reduksjon eller øydelegging av botanisk<br />
og ornitologisk interessante delta og myrområde ved Grønengstølsvatn<br />
og ved innlaupsosen i Haukedalsvatn. Frodig kantskog<br />
langs elva vil få endra vilkår.
- 70 -<br />
Interessante fossesprut- og fuktavhengige plantesamfunn ved VallestadfOssen<br />
vil bli heilt eller delvis øydelagde. TyPe- og referanseverdien<br />
knytt til vassdraget som heilskap vil gå tapt også ved<br />
separatutbygging av Haukedalsgreina.<br />
friluftsliv<br />
Anleggsveg, turrlagde elvar og dam/magasin vil redusere opplevingsverdiane<br />
i eit nesten urørt og mykje brukt turdalføre. øvre deler<br />
av dalføret vil etter dette ikkje lenger fylle krava til "kvalifisert<br />
villmark".<br />
Vallestadfossen skal oppretthaldast ved minstevassføring, men han<br />
vil misse sin verdi som dynamisk landskapselement.<br />
Vilt<br />
Våtmarkslokalitetane på strekninga Haukedalsvatnet til Tredjevatnet<br />
vil bli sterkt påverka ved dette alternativet. Dei to viktige deltaområda<br />
ved Haukedalsvatnet og Grøningstølsvatnet er urørte, og<br />
dei vil miste både type- og referanseverdi som Våtmarksområde.<br />
Villreinstamma nord for Haukedalen kan bli påverka av anleggsaktivitet<br />
ved <strong>Gjerland</strong>sisvatnet.<br />
isk<br />
Haukedalsutbygginga har biologiske konsekvensar ved magasinregulering<br />
av Tredjevatn og redusert vassføring i innløpselva til Haukedalsvatn<br />
og Lauvavatn. Dette reduserer produksjon- og oppvekstareal<br />
for fisk. Haukedalsvatn synes å vera inne i ein tiltakande forsuringsprosess<br />
med for liten rekruttering. Svikten i rekruttering<br />
vert forsterka ved regulering.<br />
as f<br />
Det må venteleg sikrast ny vassforsyning for dei som i dag får vatn<br />
frå Neselva, IsaeIva, Skryklingselva, Daleelva og Tverrelva i Haukedalen.<br />
Samla utgjer dette ca. 230 pe.<br />
Dei som har vassforsyning direkte frå Gaula mellom Haukedalsvatnet<br />
og Lauvavatn, eller frå brønnar som vert infiltrert av elvevatn må<br />
sikrast ny vassforsyning. Dette på grunn av mindre vassføring i<br />
elva og dårlegare vasskvalitet.<br />
Vern mot ureinin<br />
Dette alternativet vil i liten grad påverke i vassdraget ovanfor<br />
Haukedalsvatnet. Elva mellom Haukedalsvatnet og Lauvavatn vil få<br />
ein dårlegare vasskvalitet på grunn av sterkt redusert vassføring.<br />
Resten av <strong>Gaularvassdraget</strong> vil ikkje i merkbar grad bli påverka av<br />
denne utbygginga.
Kulturminne<br />
71 -<br />
Ei 2 m senking av. .Haukedalsvatnet vil påverke sentrale,-gamle-busetnader<br />
med mange kulturminne. Regulering av Tredjevatnet og<br />
Gjerl,andsisvatnet kan piVerke kulturminne av: arkeologisk -art—<br />
Vegar, kraftliner og anlegg av kraftstasjonar kan . skade<br />
kulturminner og landskap. Dessutan-vil redusert_vassføring ovnnfor,<br />
'-Haukedalen forringe vaSstilknytta kulturminne.<br />
Jordbruk o sko bruk<br />
Ev2 utbygging vil føre til neddemming og nedbygging av bortimot 1<br />
km , vesentleg fjellområde. Senka grunnvasstand kan føre til dårlegare<br />
veksevilkår på ca. 80 dekar. Omlag 300 dekar vil truleg få<br />
mindre plager med flaum. Anleggsvegane vil vere viktige for landbruket<br />
ved at dei gir tilkomst til dyrkings- og beiteområde.<br />
Reindrift<br />
Ingen tamreininteresser.<br />
Flaum- o eros'onssikrin<br />
Ei regulering i øvre delar av Haukedalen vil ha positiv innverknad,<br />
særleg gjeld dette den sterkt flaum- og erosjonsutsette <strong>Gjerland</strong>selva.<br />
Transport<br />
Ingen transport nteresser.
- 72<br />
Namlat plan Områdeklassifisering Konsekvensvurdedng<br />
Prosjekt: <strong>337</strong> GAULA Alternativ: Utb. Haukedalen Vassdrag:<br />
Gaula<br />
Fylke(r): Sogn og Fjord. Kommune(r): Gaular, Førde og Balestrand<br />
Prosjektdata: Maks ytelse (MW) : 145 (inkl. <strong>Gjerland</strong> pumpeverk)<br />
Midlere årsproduksjon (GWh/år) : 360<br />
Spesifikk kostnad (kr/KWh) 1 .90<br />
Kostnadsklasse II B<br />
Klassifisering av<br />
datapålitlighet<br />
1 Områdets 2 Konsekvense 3 Da ta-<br />
Tema/brukerinteresse verdi for: av evt. ut- pålitlighet Merknader<br />
*—**** bygging for: A — D<br />
Naturvern<br />
Friluftsliv<br />
Vilt<br />
Fisk<br />
Vannforsyning<br />
Vern mot forurensning<br />
Kulturminnevern<br />
Jord- og skogbruk<br />
Reindrift<br />
Flom- og erosjonssikring<br />
Transport<br />
Is og vanntemperatur<br />
Klima<br />
Regionaløkonomi<br />
vært st.ne<br />
iddeIs ne<br />
tore neg.<br />
tore neg.<br />
tore neg.<br />
må neg.<br />
* * * * vært st.ne<br />
må neg.<br />
må pos.<br />
iddels pos<br />
tore neg.<br />
må neg.<br />
1 Områdets verdi for: Angir en klassifisering av prosjektområdets<br />
generelle verdi/bruk sett uavhengig av prosjektet.<br />
En slik prosjektuavhengig områdevurdering er for flere<br />
interesser, f.eks naturvern og friluftsliv, et nødvendig<br />
utgangspunkt for konsekvensvurderingen.<br />
B/C<br />
M/koMpensasjdn: ingen<br />
Ingen interesser<br />
aula<br />
jerlandselv<br />
ngen interesser<br />
obleanl.i Sves.:Små<br />
Sjå forrige<br />
vassdragsrapport<br />
1 Klassifiseringsnøkkel:<br />
****Meget høy verdi for brukere<br />
** Høy verdi for brukere<br />
** Middels verdi for brukere<br />
2 NB: Konsekvensvurderingene er foreløpige og basert på en vurdering av prosjektet<br />
isolert. Konsekvensvurderingene vil/kan for flere tema/interesser endres når<br />
prosjektet vurderes sammen med andre i Samlet Plan.<br />
3 Klassitisc.›ring av datapålitelighet<br />
A Meget god datapålitelighet<br />
B God datapålitelighet<br />
C Middels datapålitelighet<br />
Dårlig datapålitelighet<br />
liten/ingen verdi for brukere
- 73 -<br />
5.3 SAMLA UTBYGGING AV GAULARVASSDRAGET<br />
5.3.0 Kraft ros'ektet<br />
Dei to prosjekta i <strong>Sværefjorden</strong> og Haukedalen kan utvidast med ei<br />
utbygging i nedre del av vassdraget. Vikja kraftverk nyttar fallet<br />
mellom Lauvavatnet og Viksdalsvatnet. Osen kraftverk nyttar Hestadfjorden/Viksdalsvatnet<br />
som magasin. Produksjonen i Vikja kraftverk<br />
er 38 GWh og i Osen 207 GWh.<br />
Hovuddata for samla utbygging:<br />
Samal installasjon<br />
Samla produksjon<br />
Fordeling vinter/sommar %<br />
Utbyggingspris pr. 1.1.1982<br />
5.3.1 Konsekvensar<br />
tillegg til det som er nemnt under dei to føregåande prosjekta<br />
ver! (let redusert vassføring mellom Lauvavatnet og Viksdalsvatnet,<br />
og i hovudvassdraget frå Hestadfjorden til Osen. Det er gjort<br />
avtale med Gaular kommune om vasslepping på desse elvestrekningane.<br />
For utbygging i nedre del av vassdraget vert det bandlagt om lag<br />
160 daa (ein del av dette er jordbruksland), i tillegg til 2800 daa<br />
ved dei andre reguleringane.<br />
sommertemperaturen kan stige litt i elva nedenfor Hestadfjorden. Få<br />
terskelbassengene ventes et stabilt isdekke i vintermånadene. På<br />
selve Osbukta ventes mindre islegging enn i dag, mens det videre<br />
utover i Dalsfjorden kan ventes mer omfattende og varig islegging.<br />
Et bobleanlegg i Svesundet vil redusere faren for islegging i Dalsfjorden.<br />
I <strong>Sværefjorden</strong> burde det ikke være nødvendig med spesielle<br />
tiltak.<br />
I tillegg til det som er nemnt for dei to andre prosjekta vil auka<br />
islegging av elva nedanfor Hestadfjorden gje noko tørrare luft. Ved<br />
den åpne råka i Osen vil lufta bli fuktigare (meir frostrøYk). Auka<br />
islegging utover Dalsfjorden vil føre til lågare vintertemperatur.<br />
Naturvern<br />
Få Oaularfjell/<strong>Sværefjorden</strong> og i Haukedalen vert verknadene som<br />
peikt på ovanfor.
.<br />
- 74 -<br />
Utbygginga vil føre til store endringar i det svært spesielle og<br />
interessante økosystemet ved utlaupet av vassdraget i Osen. Området<br />
er sterkt verneverdig både med omsyn til plante- og fugleliv, og er<br />
foreslått freda som våtmarksreservat i verneplan for våtmarksområde<br />
i fylket.<br />
Regulexing av Viksdalsvatn kan føre til erosjon og gjere det naudsynt<br />
med plastring av brerandavsetninga i Hestad landskapsvernområde.<br />
Regulering av vatna og redusert vassføring vil verke inn på kantvegetasjonen<br />
langs store deler av vassdraget. Mangfald og produktivitet<br />
vil bli redusert og vilkåra for fuglelivet vil bli dArlegare.<br />
Friluftsliv<br />
området Gaularfjell/<strong>Sværefjorden</strong> og i Haukedalen vert verknadene<br />
som peikt på ovanfor.<br />
I Hestad landskapsvernområde kan erosjon og plastring av grusavsetningar<br />
bli skjemmande og til ulempe for bading/utfart.<br />
Planane føreset ei betydeleg minstevassføring, men Osfossen, Fossfossen<br />
og andre stryk vil få redusert vassføring og verdien som dynamiske<br />
landskapselement vil gå tapt.<br />
Vilt<br />
I tillegg til konsekvensane ved dei to del-prosjekta, vil ei regulering<br />
i nedre del av vassdraget påverke fleire viktige våtmarksområde.<br />
Type- og referanseverdien vert sterkt redusert ved alle alternativa.<br />
<strong>Gaularvassdraget</strong> stettar krava til referanseområde for<br />
vilt betre enn noko anna vassdrag på det nordlege Vestlandet.<br />
Fisk<br />
Ei samla utbygging av <strong>Gaularvassdraget</strong> vil føre til biologiske skadeverknader<br />
på Gaularfjell, i Eldalen, i Haukedal/Viksdal-området<br />
og i den lakseførande del av Gaula. <strong>Gaularvassdraget</strong> som type- og<br />
referansevassdrag vil såleis sterkt avta. Produksjons- og bruksverdi<br />
i Haukedalsvatn, Lauvavatn, Viksdalsvatn og lakseførande strekning<br />
av Gaula er høg. Ein regulering vil koma i svært stor konflikt<br />
med disse verdier.<br />
Vassfors nin<br />
For dei områda som kjem inn under Sværefjordprosjektet eller utbygging<br />
av Haukedalen viser vi til tidlegare omtale.<br />
Ved dette alternativet vert dei som hentar vatn frå Gaula mellom<br />
LaUvavatn og Viksdalsvatnet og råka. DeSse må sikrast ny vassforsyning.<br />
Sande vassverk som forsyner ca. 800 personar har inntak i frå
- 75<br />
Fossvatnet. I periodar er vasskvaliteten dårleg også i dag. Det er<br />
grunn til å vente endå dårlegare vasskvalitet for vassverket etter<br />
ei utbygging. Det er aktuelt med reinsing av vatnet og evt. flytting<br />
av inntaket.<br />
mot e<br />
For dei områda som kjem inn under c'v re d rosek e eller<br />
utb ( in av Haukedalen viser vil til omtale under desse to avsnitta.<br />
Ei samia utbygging vil i tillegg gje dårlegare vasskvaliteti Gaula<br />
mellom Lauvavatn og Viksdalsvatnet, og mellpm Hestadfjorden og<br />
Dalsfjorden. Det kan bli naudsynt med kompensasjonstiltak som<br />
bygging av kjemisk kloakkreinseanlegg for Sande tettstad.<br />
. Utbygginga kan få positiv verknad på forsuringssituasjonen i Gaula.<br />
(Jmf. Svrefjordsprosjektet).<br />
Yulturminne<br />
Verknader som veddei to delprosjekta. I tillegg vil regulering av<br />
viksdalsvatn påVerke gamal og sentral busetnad. Vikja kraftverk<br />
m/rØyrgate vert plassert i dagen og Vil dermed påverke kyrkje,<br />
interessante bygningar, to sagbruk og fleire gardsanlegg: 'Anlegg av<br />
Osen 3craftverk og plassering av tippmassen kan også skade<br />
kulturminner.<br />
ordbru<br />
Ev. utbygging vil føre til neddemming og nedbygging av ca. 3000<br />
dekar, 'vesentleg fjellområde. Vel 400 dekar dyrka og dyrkbar jord<br />
kan få dårlegare veksevilkår av senka grunnvasstand. Vel 1200 dekar<br />
reknar ein med får mindre plager med flaum.<br />
Reindrift<br />
Ingen tamreininteresser.<br />
Flaum- o eros onssikrin<br />
Ovanfor Viksdalsvatnet som ved dei to første alternativa.<br />
Flaumtilhjøva i Gaula vert mykje betra.<br />
Transport<br />
Ingen transportinteresser.
cirnlcztPlan<br />
Prosjekt: <strong>337</strong> GAULA<br />
— 76 —<br />
Områdeklassifisering Konsekvensvurderinj<br />
Alternativ: Samla utbyggingVassdrag: Gaula<br />
Fylke(r): Sogn og Fjord. Kommune(r): Gaular, FØrde og Balestrand<br />
Prosjektdata: Maks ytelse (MW) 303<br />
Midlere årsproduksjon (GWh/år) : 1043<br />
Spesifikk kostnad (kr/KWh) 1 .52<br />
Kostnadsklasse II A<br />
Tema/brukerinteresse<br />
1 Områdets<br />
verdi for:<br />
2Konsekvense<br />
av evt. utbygging<br />
for:<br />
3 Datapålitlighet<br />
A — D<br />
Naturvern **** vært st.ne B<br />
Friluftsliv **** vært st.ne B<br />
Vilt **** vært st.ne B<br />
Fisk **** vært st.ne B<br />
Klassifisering av<br />
datapålitlighet<br />
Merknader<br />
Vannforsyning Store neg. B /kompensasjon: ingen<br />
Vern mot forurensning Små neg . B<br />
Kulturminnevern **** vært st.ne B/C<br />
Jord- og skogbruk<br />
Reindrift<br />
Flom- og erosjonssikring<br />
Transport<br />
Små neg.<br />
middels po<br />
B<br />
ngen interesser<br />
ngen interesser<br />
1s og vanntemperatur Store neg. A oblean1.1 Sves.:Små n g<br />
Klima Små neg.<br />
Regionaløkonomi<br />
Sjå forrige<br />
vassdragSrapport<br />
1 Områdets verdi for: Angir en klassifisering av prosjekt-<br />
1 klassifiseringsnøkkel:<br />
områdets generelle verdi/bruk sett uavhengig av prosjektet. ****Meget høy verdi for brukere<br />
En slik prosjektuavhengig områdevurdering er for flere *** Høy verdi for brukere<br />
interesser, f.eks naturvern og friluftsliv, et nødvendig ** Middels verdi for brukere<br />
utgangspunkt for konsekvensvurderingen. Liten/ingen verdi for brukere<br />
2 NB: Konsekvensvurderingene er foreløpige og basert på en vurderipg av prosjektet<br />
isolert. Konsekvensvurderingene vil/kan for flere tema/interesser endres når<br />
prosjektet vurderes sammen med andre i Samlet Plan.<br />
3 Klassifisering av datapålitelighet<br />
A Meget god datapålitelighet<br />
B God datapålitelighet<br />
C Middels datapålitelighet<br />
D Dårlig datapålitelighet
- 77 -<br />
FAGRAPPORTAR 7 OVERSIKT FOR <strong>337</strong> GAULA<br />
FAGRAPPORT UTARBEIDD AVADRESSE<br />
Tor A. Wold<br />
KRAFTVERKSPROSJEKT SFE 6850 Sandane<br />
Knut Harstveit Pb. 320, Blindern<br />
KLIMADNMI Oslo<br />
Jofred Takle<br />
NATURVERN Fylkesmannen/MVA<br />
Jofred Takle<br />
FRILUFTSLIV Fylkesmannen/MVA<br />
Asmund Tysse<br />
VILT OG JAKT Fylkesmannen/MVA<br />
Leif M. Sættem<br />
FISK OG FISKE Fylkesmannen/MVA<br />
TOrgny Ueland<br />
JORD- OG SKOGBRUK Landbrukskontoret<br />
A.B.Borchgrevink<br />
KULTURMINNEVERN Miljøverndept.<br />
5840 Hermansverk<br />
5840 Hermansverk<br />
5840 Hermansverk<br />
5840 Hermansverk<br />
6860 Sandane<br />
P.b. 8013 Dep.<br />
0030 Oslo 1<br />
VASSFORSYNING/ Bjarne Nes<br />
RESIPIENTTILHØVE Fylkesmannen/MVA 5840 Hermansverk<br />
IS- OG VASS- Arve Tvede Pb.5091 Majorstua<br />
TEMPERATUR NVE Oslo 3<br />
FLAUM- OG Helge Bydal Korsavegen 7<br />
EROSJONSSIKRING 6800 Førde
‘<br />
v,<br />
a
Nokre vanleg nytta faguttrykk<br />
Biotop<br />
Levestad. Relativt vel avgrensa område med<br />
levetilhøve som passar visse plantar og dyr.<br />
Bonitet<br />
Evna eit jordareal har for planteproduksjon<br />
(i jord- eller skogbruk).<br />
Diversitet, mangfold<br />
Variasjon i samansetnad og funksjon i eit<br />
økosystem.<br />
Fornminne<br />
Kulturminne frå førhistorisk tid og mellomalder<br />
(før 1537).<br />
Geomorfologi<br />
Læra om formene på jordoverflata, deira<br />
danning og utvikling.<br />
Hydrologi<br />
Læra om korleis vatnet sirkulerar og fordelar<br />
seg, og om kjemiske og fysiske eigenskapar<br />
hjå vatnet.<br />
Isgang<br />
Botnis/sarr/oppbrukken is som vert førd<br />
nedover vassdraget.<br />
Kjøving<br />
ls som vert danna i underkjølt, straumande<br />
vatn.<br />
Kvartærgeologi<br />
Læra om fordelinga av landmassana og utforminga<br />
av jordoverflata under og etter dei siste<br />
istidane.<br />
Limnologi<br />
Læra om fysiske, kjemiske og biologiske<br />
tilhøve i innsjøar, elver og brakkvassområde.<br />
Kraftuttrykk<br />
HRV, LRV og NV<br />
Høgaste regulerte vasstand (HRV), lågaste<br />
regulerte vasstand (LRV) og naturleg vasstand<br />
(NV).<br />
Magasinprosent<br />
Magasinvolumet i % av midlare årleg tilløp.<br />
Midlare bruttofall<br />
Midlare fallhøgd frå magasin til turbin rekna frå<br />
HRV.<br />
Midlare nettofall<br />
Midlare bruttofall redusert med totalt midlare<br />
falltap.<br />
Midlare energiekvivalent<br />
Midlare spesifikk produksjon (kWh/m3)<br />
bestemd av midlare nettofall og<br />
verknadsgrada til kraftstasjonen.<br />
Midlare års-, vinter- og sommarproduksjon<br />
Midlare årsproduksjon er produksjonen eit<br />
kraftverk vil ha i eit år med normal nedbør.<br />
Naturgeografisk region<br />
Ei inndeling av landet i regionar og underregionar<br />
ut frå naturtilhøva, i hovedsak bygd<br />
på vegetasjon, men og på geologi, klima,<br />
jordsmonn og dyreliv.<br />
Referanseområde<br />
Naturområde som er lite påverka av inngrep<br />
og derfor kan nyttast for samanlikning når ein<br />
vil studera kva som skjer i liknande område<br />
som vert utsette for inngrep.<br />
Resipient<br />
Mottakar av utslepp frå hushaldning, jordbruk,<br />
industri m.m. Resipienten kan vera meir eller<br />
mindre avgrensa, t.d. ein innsjø, ei elv eller eit<br />
landområde.<br />
Sarr<br />
Iskrystallar eller ispartiklar danna i underkjølt,<br />
straurnande vatn.<br />
SEFRAK-registering<br />
Ei registrering av kulturminne frå nyare tid, så<br />
langt for det meste hus.<br />
Typeområde, representativt område<br />
Område som er typisk (representativt) for ein<br />
natur-/kultur-geografisk region, Iandsdel e.l.<br />
ØK-registrering<br />
Registrering (enno ikkje fullstendig) av kulturminne<br />
fra førhistorisk tid og mellomalder i<br />
sambandmed det økonomiske kartverket.<br />
Økosystem<br />
Samlinga av plante- og dyresamfunn og det<br />
uorganiske miljøet dei lever i - innan eit<br />
avgrensa område.<br />
Midlare bruttofall<br />
Midlare høgdeskilnad mellom vasspegla ved<br />
kraftverket sitt inntak og utløp.<br />
Er delt inn i midlare vinterproduksjon<br />
(1/10-30/4 og midlare sommarproduksjon<br />
(115-3019).<br />
Brukstid<br />
MidIare årsproduksjon (kWh) dividert med den<br />
maksimale effekten til kraftstasjonen (kW).<br />
Enheter<br />
Effekt: 1 MW 1000 kW<br />
Energi: 1 GWh 1 million kWh<br />
Kostnadsklasser<br />
Syner kostnadene ved å byggje ut kraftverk i<br />
øre pr. kWh midlare årsproduksjon. I Samla<br />
Plan nyttast tal pr. 1/11982. Prosjekta kan<br />
delast inn i fem kostnadsklassar. Prosjekt i<br />
klasse IV er ikkje med i Samla Plan.<br />
0-117 øre/kWh<br />
IIA 117-156 ørelkWh<br />
IlB 156-195 øre/kWh<br />
Ill 195-273 øre/kWh<br />
IV Meir enn 273 øre/kWh
VASSDRAGSRAPPORT FOR<br />
VIDEREFORINGEN AV GAULARVASSDRAGET<br />
MILJØVERNDEPARTEMENTET