Les anmeldelsen av Bjørn Davidsen i Bergensposten, s ... - NORDIKI
Les anmeldelsen av Bjørn Davidsen i Bergensposten, s ... - NORDIKI
Les anmeldelsen av Bjørn Davidsen i Bergensposten, s ... - NORDIKI
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
dom, at Christie vende tilbake til Bergen<br />
etter at han hadde vist seg som ein<br />
dyktig politikar i 1814. Dette må modifiserast:<br />
Verken sorenskrivarembetet<br />
eller stiftamtembetet med sete i landets<br />
største by var underordna stillingar.<br />
Stiftamtmannsembetet viste seg å krevja<br />
ei stor arbeidsmengd og kombinert<br />
med sjukdom gjorde dette at Christie<br />
måtte seia frå seg stillinga i 1825. Frå<br />
og med dette året var det i hovudsak<br />
Bergens museum han sysla med. Rettnok<br />
blei han frå 1828 tollinspektør i<br />
Bergen, eit innbringande, men langt<br />
mindre arbeidskrevjande embete enn<br />
stiftamtmannembetet, og rettnok sette<br />
han spor etter seg på ei rekke felt innan<br />
styre og stell i byen. Hovud- og f<strong>av</strong>orittgjeremålet<br />
blei frå no <strong>av</strong> likevel det<br />
han omtalte som «musæiske Sager, der<br />
skaffe mig saamegen sand Fornøyelse<br />
og behagelig Beskjæftigelse.» 12<br />
Når Christie hadde den familiebakgrunnen<br />
han hadde, er ein karriere<br />
<strong>av</strong> den typen han fekk slett ikkje så<br />
overraskande. Som historikaren Øystein<br />
Rian skriv var embetsmennene<br />
«bundne saman i store nettverk» og<br />
foreldre og familie investerte i oppseding<br />
og utdanning, hjelpte kvarandre<br />
med å skaffa embete til borna, og ekteskap<br />
blei brukt for å styrka gamle band<br />
eller etablere nye – familiane var<br />
«føderasjonar som hjelpte kvarandre<br />
fram til måla» . 13 Christie blei rettnok<br />
aldri gift – det er ei anna historie 14 –<br />
men det er ingen tvil om at bakgrunnen<br />
hans var <strong>av</strong>gjerande for at han fekk den<br />
utdanninga og dei moglegheitene til å<br />
gjera karriere som han fekk.<br />
Christie si familiehistorie er òg eit godt<br />
døme på at det ikkje var tette skott<br />
mellom embetsmenn og borgarar/<br />
kjøpmenn, snarare var det høg grad <strong>av</strong><br />
mobilitet mellom dei to «stendene» ,<br />
og ein kombinasjon <strong>av</strong> embete og næringsverksemd<br />
var snarare regelen enn<br />
unntaket i familien, noko både faren<br />
Johan og onkelen Werner er tydelege<br />
døme på. Historikarane talar ofte om<br />
«embetskjøpmenn» - noko som høver<br />
godt på Christie sin bakgrunn. 15 Slik<br />
kan ein snakka om eit fleirsysleri også<br />
i embetsstanden: Ein hadde sjeldan<br />
berre gasje som inntekt, i staden var<br />
det snakk om sportlar, eventuelt bestikkelsar,<br />
og i stor grad dreiv ein òg næringsverksemd<br />
utanom embetet. Det<br />
økonomiske grunnlaget for embetsstanden<br />
var altså mangfaldig, og jordeigedommar<br />
var ein del <strong>av</strong> dette biletet.<br />
«Driver Jordbrug»<br />
Ein god del har vore skrive om Christie,<br />
mellom anna utførlege <strong>av</strong>handlingar<br />
om han som politikar i 1814, som<br />
stiftamtmann og som sorenskrivar. 16<br />
Ein del kjeldemateriale, som korrespondanse<br />
og dagbøker, har vore publisert<br />
og kommentert <strong>av</strong> Bergen Historiske<br />
forening, særleg <strong>av</strong> Knut Nygaard<br />
og A. M. Wiesener, Christie si rolle for<br />
skipinga og drifta <strong>av</strong> Bergen Museum<br />
har vore omtalt fleire stader, 17 og ikkje<br />
minst har Christie sitt virke i 1814 og<br />
på Stortinget i dei følgjande åra vore<br />
behandla i ulike verk om norsk politisk<br />
historie. Historikarar som Sverre Steen<br />
og Halvdan Koht har gjort han til ein<br />
slags nasjonalhelt, og Christie er då òg<br />
<strong>Bergensposten</strong> 3 / 2012 21