Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Prent: Nr1Trykk as<br />
Opplag: 12 000<br />
Abonnement: kr. 250,– per år<br />
Annonsar:<br />
Annonseprisar: kr 9,00,–/mm<br />
Tillegg for tekstside: kr 0,50,–/mm<br />
Spaltebreidd: 45 mm<br />
Kvartside: kr 4 000,–<br />
Halvside: kr 7 000,–<br />
Heilside: kr 12 000,–<br />
Tillegg for fargar<br />
Ilegg til <strong>av</strong>isa: kr 1,00 pr. stk.<br />
Alle prisar er eks. mva. Ved lysing<br />
i fleire nummer kan vi diskutere<br />
særskilde <strong>av</strong>talar.<br />
Stoffrist nr. 4 – 2011:<br />
21. oktober 2011<br />
NOREGS MÅLLAG<br />
Tilskrift: Boks 474 Sentrum,<br />
0105 OSLO<br />
Telefon: 23 00 29 30<br />
Telefaks: 23 00 29 31<br />
E-post: nm@nm.no<br />
Kontoradresse:<br />
Schweigaardsgt. 16<br />
Bankgiro: 3450.19.80058<br />
Leiar: Håvard B. Øvregård<br />
mobil: 917 73 157<br />
h<strong>av</strong>ard@nm.no<br />
Tilsette:<br />
Gro Morken Endresen, dagleg leiar,<br />
tlf. 23 00 29 37, 957 85 560<br />
gro.morken@nm.no<br />
Tuva Østvedt,<br />
organisasjonskonsulent,<br />
tlf. 23 00 29 34,<br />
tuva.ostvedt@nm.no<br />
Berit Krogh, økonomikonsulent,<br />
tlf. 23 00 29 35,<br />
berit.krogh@nm.no<br />
Ingar Arnøy, skulemålsskrivar,<br />
tlf. 23 00 29 36, 975 29 700,<br />
ingar.arnoy@nm.no<br />
Hege Lothe, informasjonskonsulent,<br />
tlf. 57 86 53 60, 926 48 348,<br />
hege.lothe@nm.no<br />
Kjartan Helleve, redaktør Norsk Tidend,<br />
tlf. 23 00 29 32, 943 97 998,<br />
kjartan.helleve@nm.no<br />
Else Elise Sætre Bullus,<br />
kontormedarbeidar,<br />
tlf. 23 00 29 30,<br />
else.bullus@nm.no<br />
Tarjei Vågstøl, IT-medarbeidar,<br />
tlf. 23 00 29 50, 452 31 489,<br />
tarjei.vagstol@nm.no<br />
NORSK MÅLUNGDOM<br />
www.nynorsk.no/nmu<br />
Tilskrift: Postboks 285 Sentrum,<br />
0103 Oslo<br />
Telefon: 23 00 29 40<br />
Telefaks: 23 00 29 31<br />
E-post: nmu@nynorsk.no<br />
Bankgiro: 3450 65 48707<br />
Leiar: Janne-Kristin Svarstad Nygård,<br />
tlf.: 916 16 637, 23 00 29 40<br />
janne@nynorsk.no<br />
Skrivar: Tone Rossow,<br />
tlf.: 23 00 29 40<br />
skriv@nynorsk.no<br />
26<br />
Framhald <strong>av</strong> Fedraheimen og Den 17de Mai<br />
www.nm.no<br />
Lægreid om tre møte frå boka:<br />
Marie Takvam<br />
– Nesten alle tok <strong>av</strong>stand frå henne,<br />
kanskje mest medsystrer. Men ho<br />
var modig og stolt og fryda seg<br />
over å ha rispa opp i dobbemoral<br />
og baksnakking og normalitetens<br />
tvangstrøye. Vi hadde verkeleg hatt<br />
behov for ei som Marie i dag med<br />
all vår sjuklege kroppsfiksering og<br />
pyntesjuke.<br />
Han vart fasinert <strong>av</strong> dei. Dei<br />
<strong>av</strong> han. Slik oppstod personlege<br />
møte som har fest seg<br />
i minnet til Erling Lægreid.<br />
Minna er no nedskrivne og<br />
samla i boka Nærgåande<br />
skisser.<br />
– Nei, det har eg aldri gjort. Eg har aldri<br />
skrive dagbok, og eg har aldri nytta ein<br />
sjuande sans. Eg hugsar dei <strong>av</strong>talane eg må<br />
hugse. Så når eg skriv desse småstykka, så<br />
lener eg meg utelukkande på det eg hugsar.<br />
– Kvifor er det akkurat desse folka som<br />
har fest seg?<br />
– Alle desse menneska hadde noko som<br />
forundra meg. Ta til dømes Arnulf Øverland.<br />
Han var ein merkeleg type som eg aldri<br />
heilt forstod. Før krigen var han jo ein<br />
heilt annan person enn den han vart etter,<br />
ein reaksjonær og ein fanatisk riksmålsmann.<br />
Det tykte eg var merkeleg. Så han<br />
har lege der i medvitet og kverna litt rundt.<br />
<strong>Ein</strong> gong skreiv eg noko stygt om han, og då<br />
vart eg invitert heim til han i Grotten.<br />
– For ta eit oppgjer?<br />
– Nei, berre for å prate med meg om det<br />
eg hadde skrive. Han kom vel inn i feil spor<br />
der etter krigen, men funderte vel meir på<br />
sine eldre dagar. Eg veit ikkje. Han var ein<br />
<strong>av</strong> fleire konservative som eg i utgangspunktet<br />
ikkje hadde så mykje felles tankegods<br />
med, men som eg sette pris på å møte.<br />
Og eg trur dei var fasinerte <strong>av</strong> meg. Slik<br />
vart det ei samhandling, og det er denne<br />
forståinga vi hadde <strong>av</strong> kvarandre som har<br />
gjort at eg kunne skrive denne boka.<br />
Ikkje minneord<br />
– Og no har dei <strong>få</strong>tt sine minneord.<br />
– Ikkje minneord i vanleg forstand. Dei<br />
inneheld vanlegvis berre ros og gode ord.<br />
Men eg kan ikkje skrive slik. Eg kan ikkje<br />
skrive om t.d. Ivar Medaas utan å skrive at<br />
han sleit med alkoholen. Eg vel å fortelje<br />
om heile mennesket, på godt og vondt. Eg<br />
har aldri vore fordømmande, men det høyrer<br />
med i soga.<br />
– Berre det at du hentar dei fram, syner<br />
jo at du har kjærleik til desse menneska?<br />
– Ja, eg opplever at folk som er døde vert<br />
livlause, ein mister lukta, fargane, ja, smaken.<br />
Eg prøver å gje dei nytt liv, gje dei farge,<br />
ljos og humor. Syne fram dei små detaljane<br />
som likevel fortel mykje om livet. Det er eit<br />
Magne Rommetveit<br />
– Han var sentrum i målreiret i Kristian<br />
Augustsgate 14 og styrde oss utan at vi<br />
merka det. Bak brilleglasa lurde alltid<br />
eit lite smil, og alle konfliktar dempa<br />
han med sikker hand. Han var ein pedagog<br />
<strong>av</strong> det sjeldne, han framheva aldri<br />
seg sjølv, men var raus med ros til oss<br />
andre. Han fryda seg når vi gjekk over<br />
stag.<br />
forsøk på å gjere dei levande igjen, og då<br />
nyttar det ikkje å bløffe. Då må eg fortelje<br />
om alkoholen og om nervane.<br />
– Det er mogleg å lese denne boka som<br />
ein slags sjølvbiografi.<br />
– Det er har eg på alle måtar freista å<br />
unngå. Det er likevel ikkje å kome i frå at<br />
dette er personlege tekstar. Eg er ein medspelar<br />
heile vegen, eg er til stades, og det<br />
hadde vore umogleg å skrive dette utan å<br />
vere personleg.<br />
– Så dette er eit svar til dei som vil ha deg<br />
til å skrive ein skikkeleg biografi?<br />
– Ja, det er eit slags svar. For nokre år<br />
sidan g<strong>av</strong> eg ut ei boka Han. Det var ei tynn<br />
bok, vart definert som lyrikk og kjøpt inn<br />
<strong>av</strong> Kulturrådet. Ho har ein god del biografiske<br />
trekk. Og eg har nemnt at eg kunne ha<br />
skrive ein sjølvbiografi med tittelen Flak <strong>av</strong><br />
eit liv, der eg fortel visse ting. Ikkje ein biografi<br />
frå a til å, men berre dei delane som<br />
har vore litt spennande.<br />
Vekk med adjektiva<br />
– Det hadde vel heller ikkje vorte ein murstein.<br />
Du har ein kort og kompakt måte å<br />
formulere deg på?<br />
– Eg har alltid vore oppteken <strong>av</strong> det norrøne<br />
sagaspråket. Det du ikkje kan uttrykkje<br />
med verb, det bør du ikkje uttrykkje. Eg<br />
meiner at det var ein lærar som ein gong<br />
Foto: Johan Brun<br />
Tarjei Vesaas<br />
Dei som feste seg<br />
– Tarjei Vesaas var lett å be både til<br />
Studentmållaget og til Forsøksgymnaset<br />
der han jobba dei første åra.<br />
Han likte seg der, og elevane likte<br />
han, dei mystifiserte han som den<br />
kloke og tagale. Då vi las Is-slottet,<br />
oppdaga eg at jentene elska boka,<br />
medan gutane ikkje skjønte noko.<br />
Det mora han.<br />
HEilE mEnnEskE: – Eg vel å fortelje om heile mennesket, på godt og vondt, seier Erling Lægreid<br />
om portretta i Nærgåande skisser. Foto: Kjartan Helleve<br />
Erling lægrEid<br />
◆ journalist og forfattar<br />
◆ har gitt ut fleire bøker, mellom andre<br />
den humoristiske Då Noreg gjekk <strong>av</strong><br />
skaftet, Hogg i 80-åras elleville historie<br />
(1993), kåserisamlinga Bak maska<br />
(1994) og Han (2006).<br />
◆ tildelt Amboltprisen i 2006 under<br />
poesifestivalen i Ulvik.<br />
◆ aktuell med boka Nærgåande skisser.<br />
sa til meg at overdriven bruk <strong>av</strong> adjektiv er<br />
eit uttrykk for manglande fantasi. Det er eg<br />
samd i. I NRK vert ein tvinga til å snakka<br />
kort, og det er no den evna eg lener meg på<br />
når eg skriv.<br />
– Kva ville Lægreid ha skrive om Lægreid?<br />
– Umogleg å vite. Eg vert fort forbanna,<br />
men det går like fort over. Eg er ikkje alltid<br />
ein god ven, men eg stiller alltid opp<br />
for dei som spør om hjelp. Eg tenkjer mest<br />
på meg sjølv, kva anna skal ein gjere? Eg<br />
spurde Dag Solstad ein gong, om kva det<br />
han ville med dette livet sitt. Då svara han:<br />
Eg vil gjerne vere eit anstendig menneske.<br />
Det kan vere ei god målsetjing.<br />
KJartan Helleve<br />
kjartan.helleve@nm.no<br />
Norsk TideNd Nr. 4 – 2011