You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Minneord om<br />
Jon Vegard Lervåg<br />
20<br />
minneord<br />
<strong>Ein</strong> heidersmann i målrørsla har gått<br />
bort. Jon Vegard Lervåg (1979-2011) frå<br />
Vegsund i Ålesund vart 22. juli 2011 tilfeldig<br />
offer for bomba til ein terrorist.<br />
Eg såg Jon Vegard første gong på eit<br />
nynorsktreff me i Juristmållaget hadde<br />
i Oslo rundt 2005. Han fortalde at han<br />
hadde skrive bokmål på jusstudiet så<br />
langt, men at han hadde skrive nynorsk<br />
på barne- og ungdomsskulen og på vidaregåande,<br />
og at han vurderte å skifta<br />
tilbake når han skulle skriva <strong>av</strong>handling<br />
heilt på slutten <strong>av</strong> studiet. Eg må vedgå<br />
at eg tenkte at det ville vera vanskeleg for<br />
han å skifta tilbake når han hadde kome<br />
så langt og hadde <strong>få</strong>tt heile det juridiske<br />
omgrepsapparatet under huda, men eg<br />
prøvde å oppmuntra han og hjelpa han<br />
så godt eg kunne. Og det vart eit framifrå<br />
resultat, både språkleg og fagleg. Sjølv<br />
har han skildra denne prosessen langt<br />
betre enn eg kan attfortelja i artikkelen<br />
sin «Å skifte frå nynorsk til bokmål til<br />
nynorsk» i festskriftet til Juristmållaget<br />
«Mål og Rett», som kom ut i 2010.<br />
Eg lærte raskt å kjenna Jon Vegard<br />
som ein raus, sosial, engasjert, interessert<br />
og flink kar, med ein god replikk og alltid<br />
i godt humør. Ingen har nokon gong hatt<br />
noko vondt å seia om han, og han hadde<br />
eit nettverk <strong>av</strong> vener som <strong>få</strong> andre. Han<br />
vart raskt med i styret i Juristmållaget, og<br />
han deltok i diskusjonar om språk, juss<br />
og samfunnet elles med stor lyst. Han var<br />
ikkje redd for å ta ordet i forsamlingar,<br />
og tok sjølv initiativ til å halda innlegg i<br />
fadderveka for mange hundre ferske jusstudentar<br />
i Oslo om kor framifrå det var<br />
å skriva nynorsk på jusstudiet.<br />
I yrkeslivet heldt han på nynorsken<br />
både i Advokatfirmaet Kluge i Oslo og<br />
seinare då han vart tilsett i den prestisjetunge<br />
Lov<strong>av</strong>delinga i Justisdepartemen-<br />
Så stilna orda, musikken og den lune latteren<br />
brått og uventa. Arne Sigurd Holto<br />
Haugen døydde brått 15. juli. <strong>Ein</strong> sommardag<br />
då det musikalske skulle feirast.<br />
Eitt år hadde han vore i Hallingdølen,<br />
budd heime på Ål. No skulle det vera ferie<br />
og musikk før ny dyst i Nynorsk Pressekontor.<br />
Arne Sigurd hadde ein mangslungen<br />
bakgrunn frå pressa, som journalist og<br />
sjefredaktør. Han var redaktør for Nynorsk<br />
Pressekontor frå 2002, og vaktsjef,<br />
nyheits- og nettredaktør i Nationen i<br />
perioden 1993–2002. Før dette var han<br />
journalist i Drammens Tidende/Buskerud<br />
Blad, Fremtiden, Dagbladet og VG.<br />
Det var pressemannen Arne Sigurd eg<br />
først lærte kjenna. I 2008 tildelte Mediemållaget<br />
han Nynorsk redaktørpris i lag<br />
med NTBs sjefredaktør Pål Bjerketvedt<br />
for samarbeids<strong>av</strong>talen mellom NPK og<br />
NTB, eit strategisk viktig utviklingsarbeid.<br />
Det vart seinare mange gode<br />
diskusjonar om nynorsken, strategiar,<br />
journalistikk og mangt anna. Arne Sigurd<br />
tet. Eg har <strong>få</strong>tt referert at dei som tilsette<br />
han i Lov<strong>av</strong>delinga, hugsar intervjuet<br />
som noko utanom det vanlege, i og med<br />
at ein ung jurist med stor sjølvtillit argumenterte<br />
sterkt for kor framifrå nynorsk<br />
var som juridisk språk.<br />
Også etter at han byrja i eit tr<strong>av</strong>elt<br />
yrkesliv, tok han del i aktivitetane til<br />
Juristmållaget med full kraft. Sjølv om<br />
han gjekk ut <strong>av</strong> styret og vart varamedlem,<br />
møtte han alltid på nynorsktreffa<br />
våre i Oslo, og han var med som aktiv<br />
debattant på seminara våre så sant det<br />
ikkje kolliderte med viktige gjeremål. Då<br />
framlegget til ny rettskrivingsnorm kom<br />
i vinter, tok han ivrig til orde for at Juristmållaget<br />
måtte skriva ei høyringsfråsegn.<br />
Begge vart me skuffa då det viste seg at<br />
høyringsfristen var sett så kort at det ville<br />
vera umogleg å skriva noko fornuftig<br />
innan fristen.<br />
Dødsfallet er eit stort tap for oss alle.<br />
Ikkje minst er det eit tap for målrørsla,<br />
der Jon Vegard var og ville verta eit stort<br />
førebilete for mange. Jon Vegard kunne<br />
nådd så langt han ønskte å nå innanfor<br />
den juridiske profesjonen. Men tankane<br />
og medkjensla går først og fremst til kona<br />
og til familien elles.<br />
Gunnar O. Hæreid,<br />
leiar i Juristmållaget<br />
Arne Sigurd Holto Haugen<br />
(1953–2011)<br />
minneord<br />
var ein raus og god ven, ein gild samtalepartnar.<br />
Humor og alvor gjekk godt hand<br />
i hand.<br />
Den siste dagen var han på veg til<br />
konsert med Sven Nyhus kvartett, eit<br />
orkester han spelte med i mange år. Musikken<br />
var ein stor del <strong>av</strong> livet hans, og<br />
han var ein omtykt medspelar for mange.<br />
Tre gonger var han nominert til Spellemannsprisen.<br />
Vi er mange som vil sakna orda og<br />
tonene, varmen og venskapen. Fred over<br />
minnet.<br />
Berit Rekve,<br />
leiar for Mediemållaget<br />
Å skifte frå nynorsk<br />
til bokmål til nynorsk<br />
Av Jon Vegard Lervåg<br />
Vidaregåande var over. Den store verda venta. Ingen<br />
hadde varda den vegen eg skulle gå. Diverre hamna eg<br />
tidleg på den breie bokmålsvegen. Det norske forsvaret<br />
kr<strong>av</strong>de nemleg eit offer, og eg måtte til pers.<br />
Eg hadde alltid hatt nynorsk på skulen. Det var ikkje<br />
noko eg hadde eit særleg medvite forhold til. Det var<br />
berre slik det var – den naturlegaste saka i verda. Men<br />
sjølvsagt lærte eg sidemål også. Difor var det ikkje noko<br />
problem då eg oppdaga at forsvarsspråket var bokmål, og<br />
at eg som militærpoliti burde levere rapportane mine på<br />
bokmål. Dei mest radikale sideformene med a-endingar<br />
vart plukka <strong>av</strong> meg <strong>av</strong> ivrig befal, og eg skreiv snart det<br />
skjønneste riksmål.<br />
Så kom dagen då eg vart jusstudent. Bokmålet var no<br />
innprenta i meg, og det var jo også trygt og greitt, sidan<br />
dei fleste professorane kom frå nu- og efter-land. Eg<br />
tenkte dermed aldri ordentleg over kva val eg gjorde då eg<br />
heldt fram med å skrive bokmål også på jussen – utover at<br />
det var minste motstands veg. Slik glei eg raskt inn i ei lei<br />
der eg vart bokmålsbrukar, og nesten aldri nynorskbrukar.<br />
Det skulle gå mange år før eg byrja å tenkje over denne<br />
saka. Eg hadde jo aldri hatt målpolitisk engasjement, så eg<br />
såg ikkje på det som noka stor sak å skulle skrive bokmål.<br />
Først etter fire å på jussen møtte eg ein jusstudent som<br />
skreiv nynorsk. Eg syntest det var flott, og byrja å angre<br />
på at eg ikkje heldt fast på hovudmålet etter vidaregåande.<br />
Eg prøvde så smått å formulere litt jus på nynorsk,<br />
og eg oppdaga til mi store forarging at eg faktisk ikkje<br />
var i stand til det. Eg var opph<strong>av</strong>leg nynorskelev, men no<br />
kunne eg ikkje bruke nynorsken innanfor eige fag! Dette<br />
vart ein oppvekkar.<br />
Sommaren før eg skulle til med spesial<strong>av</strong>handlinga<br />
mi, tok eg difor valet: Eg skulle lære meg nynorsk att, slik<br />
at eg kan bruke både bokmål og nynorsk innanfor jusen.<br />
Heldigvis skulle det ikkje veldig mykje til før ting byrja<br />
å gå <strong>av</strong> seg sjølv: Det gjorde susen med eit raskt kurs<br />
hos Breivega, litt korrektur hos morfar, og etter kvart ei<br />
glødande interesse for å lære mest mogleg om kva som<br />
skil nynorsken frå bokmålet. Ikkje minst var det nyttig å<br />
lese føreordet i ordlista til Nikolaus Gjelsvik, om korleis<br />
setningsbygnaden på norsk skil seg frå riksmål, og at det<br />
ikkje er god norsk alt som er god latin. I tillegg var Juristmållaget,<br />
og høvet til å treffe andre nynorskskrivande<br />
studentar og juristar, viktig for å halde meg inspirert til å<br />
gjennomføre omvendinga.<br />
Master<strong>av</strong>handlinga vart levert på nynorsk. Nokre små<br />
språklege sk<strong>av</strong>ankar var der nok, men alt i alt trur eg arbeidet<br />
gjorde at eg fann att målet mitt på ein god måte. Eg<br />
kan no fullt og heilt kalle meg tospråkleg på norsk. Men<br />
det mest sentrale er at eg gjennom å ta opp att nynorsken<br />
har funne att det personlege i skriftmålet. Gjennom 12 år<br />
med nynorsk på skulen er nynorsken blitt mykje tettare<br />
knytt opp mot min eigen person enn det bokmålet er. Når<br />
eg skriv bokmål blir det derfor ein distanse mellom meg<br />
og teksten som ikkje er der på same måten når eg formulerer<br />
meg på nynorsk. Dette har føremon og ulemper som<br />
eg kan utnytte ved å velje ulike skriftspråk til ulike høve<br />
– på norsk.<br />
Ikkje minst gir nynorsken godt høve til å tenkje gjennom<br />
korleis ein skal formulere seg best mogleg, utan<br />
tvangstrøya ein ofte har innanfor bokmålet, fordi ein<br />
innanfor den juridiske språkstilen har fastna i eit konservativt<br />
og veldig passivt språk. Eg trur den medvitne<br />
haldninga eg må ha når eg skriv nynorsk, gjer meg til ein<br />
betre skribent både på bokmål og nynorsk. Eg vil difor<br />
oppmode andre tidlegare nynorskelevar som har blitt<br />
«målsvikarar» til å ta opp att nynorsken og bruke han<br />
også som fagspråk. Det har iallfall gjort meg til eit rikare<br />
språkmenneske.<br />
Med løyve frå familien, Juristmållaget og Privatrettsfondet trykkjer<br />
Norsk Tidend artikkelen Jon Vegard Lervåg skreiv til festskriftet til Juristmållaget<br />
som kom ut i fjor, utgjeve <strong>av</strong> Privatrettsfondet, Institutt for<br />
privatrett, Juridisk fakultet, Universitetet i Oslo<br />
Norsk TideNd Nr. 4 – 2011