opdrachten voor het voortgezet onderwijs - Nieuws in de klas
opdrachten voor het voortgezet onderwijs - Nieuws in de klas
opdrachten voor het voortgezet onderwijs - Nieuws in de klas
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
THEATER<br />
IN DE KRANT<br />
<strong>opdrachten</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>voor</strong>tgezet <strong>on<strong>de</strong>rwijs</strong>
Inhoud<br />
Toelicht<strong>in</strong>g <strong>voor</strong> <strong>de</strong> docent .............................................................................................................1<br />
Begrippenlijst ................................................................................................................................. 2<br />
Opdracht: Functies van theater ......................................................................................................3<br />
Opdracht: Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant ........................................................................................................4<br />
Opdracht: <strong>Nieuws</strong> over theater ......................................................................................................5<br />
Opdracht: Recensies lezen..............................................................................................................6<br />
Opdracht: Recensenten vergelijken ................................................................................................9<br />
Opdracht: Kiezen ..........................................................................................................................10<br />
Opdracht: Zelf een recensie schrijven ..........................................................................................11<br />
Opdracht: Evaluatie ......................................................................................................................14<br />
Theatertips ...................................................................................................................................15<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant is een uitgave van <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong> (<strong>voor</strong>heen Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas).<br />
De <strong>opdrachten</strong> zijn bestemd <strong>voor</strong> scholieren <strong>in</strong> <strong>het</strong> <strong>voor</strong>tgezet <strong>on<strong>de</strong>rwijs</strong>. De bun<strong>de</strong>l is tot stand<br />
gekomen <strong>in</strong> samenwerk<strong>in</strong>g met Theaterfestival Tweetakt.<br />
© Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong>, Amsterdam<br />
Mei 2011 (oorspronkelijke uitgave: april 2009)<br />
Samenstell<strong>in</strong>g: Toon Michel<br />
Redactie: Chris van Hall<br />
E<strong>in</strong>dredactie: Fifi Schwarz<br />
Ontwerp: Rob Sprenger<br />
Opmaak: Rob Sprenger, Desk TopStudio<br />
Coverontwerp: Desk TopStudio<br />
<strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong><br />
Postbus 12040<br />
1100 AA Amsterdam Zuidoost<br />
Telefoon: 020-4309190<br />
Fax: 020-4309199<br />
E-mail: <strong>in</strong>fo@nieuws<strong>in</strong><strong>de</strong><strong>klas</strong>.nl<br />
Internet: www.nieuws<strong>in</strong><strong>de</strong><strong>klas</strong>.nl<br />
Het kopiëren van <strong>de</strong>len van <strong>de</strong>ze uitgave ten behoeve van <strong>het</strong> gebruik door leerl<strong>in</strong>gen is onbeperkt<br />
toegestaan. Het kopiëren van enig on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el ten behoeve van elk an<strong>de</strong>r gebruik is alleen toegestaan<br />
na schriftelijk verkregen toestemm<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> uitgever.
Inleid<strong>in</strong>g<br />
Deze lesuitgave is bedoeld om leerl<strong>in</strong>gen kennis te laten maken met cultuur door gebruik te maken van<br />
kranten. Er wordt <strong>voor</strong>al <strong>in</strong>gegaan op theater, maar <strong>de</strong> <strong>opdrachten</strong> zijn ook te gebruiken bij an<strong>de</strong>re<br />
kunstvormen. De leerl<strong>in</strong>gen leren eerst hoe zij artikelen over theaternieuws, <strong>voor</strong>beschouw<strong>in</strong>gen en<br />
recensies kunnen lezen en <strong>in</strong>terpreteren. Vervolgens gaan zij zelf aan <strong>de</strong> slag: ze schrijven een recensie over<br />
een theater<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g die zij zelf bezoeken.<br />
Theaterbezoek<br />
Met <strong>het</strong> bezoeken van een theaterfestival of theater<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g gaat <strong>het</strong> on<strong>de</strong>rwerp echt leven <strong>voor</strong> <strong>de</strong><br />
leerl<strong>in</strong>gen. Zie bij<strong>voor</strong>beeld <strong>de</strong> Theateradviesgids en theateradviesdag.nl, waar<strong>in</strong> aangegeven wordt welke<br />
<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>gen door scholen goed kunnen wor<strong>de</strong>n bezocht. En on<strong>de</strong>rzoek <strong>de</strong> kort<strong>in</strong>gsmogelijkhe<strong>de</strong>n …<br />
On<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> (jeugd)theaterfestivals v<strong>in</strong><strong>de</strong>n buiten schoolvakanties plaats.<br />
Jonge Harten, www.jongeharten.nl, Gron<strong>in</strong>gen november<br />
Tweetakt, www.tweetakt.net, Utrecht maart<br />
Cement, www.festivalcement.nl, Den Bosch <strong>voor</strong>jaar<br />
Festival aan <strong>de</strong> Werf, www.festivalaan<strong>de</strong>werf.nl, Utrecht mei<br />
Over ’t IJ, www.over<strong>het</strong>ij.nl, Amsterdam juli<br />
Etcetera, www.festivaletcetera.nl, Amersfoort juli<br />
Recensies schrijven<br />
Na <strong>het</strong> bezoeken van een <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g of evenement is <strong>het</strong> schrijven van een recensie een goe<strong>de</strong> oefen<strong>in</strong>g <strong>in</strong><br />
<strong>het</strong> reflecteren over kunst. Daarbij oefenen leerl<strong>in</strong>gen ook meteen hun schrijfvaardigheid. De recensieopdracht<br />
<strong>in</strong> <strong>de</strong>ze <strong>opdrachten</strong>bun<strong>de</strong>l is afkomstig uit educatief materiaal van <strong>het</strong> Theaterfestival Tweetakt.<br />
Gebruik kranten<br />
Gebruik kranten<br />
In een aantal <strong>opdrachten</strong> staan krantenknipsels. Vaak wordt <strong>de</strong> leerl<strong>in</strong>g ook uitgedaagd <strong>in</strong> <strong>de</strong> actuele<br />
In een aantal <strong>opdrachten</strong> staan krantenknipsels. Vaak wordt <strong>de</strong> leerl<strong>in</strong>g ook uitgedaagd <strong>in</strong> <strong>de</strong> actuele<br />
kranten relevante artikelen op te sporen en daarbij vragen te beantwoor<strong>de</strong>n. Het is daar<strong>voor</strong> handig kranten<br />
kranten relevante artikelen op te sporen en daarbij vragen te beantwoor<strong>de</strong>n. Het is daar<strong>voor</strong> handig kranten<br />
<strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong> te hebben. Hier<strong>voor</strong> kan gebruik gemaakt wor<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> gratis twee weken krantenservice. Voor<br />
<strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong> te hebben. Hier<strong>voor</strong> kan gebruik gemaakt wor<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> gratis twee weken krantenservice. Voor<br />
<strong>het</strong> <strong>voor</strong>tgezet <strong>on<strong>de</strong>rwijs</strong> bestaat ook <strong>de</strong> mogelijkheid leerl<strong>in</strong>gen gratis twee weken <strong>de</strong> krant thuis te laten<br />
<strong>het</strong> <strong>voor</strong>tgezet <strong>on<strong>de</strong>rwijs</strong> bestaat ook <strong>de</strong> mogelijkheid leerl<strong>in</strong>gen gratis twee weken <strong>de</strong> krant thuis te laten<br />
ontvangen. Zie hier<strong>voor</strong> www.nieuws<strong>in</strong><strong>de</strong><strong>klas</strong>.nl<br />
ontvangen. Zie hier<strong>voor</strong> www.krant<strong>in</strong><strong>de</strong><strong>klas</strong>.nl<br />
Tip: In <strong>opdrachten</strong> waar<strong>in</strong> wordt verwezen naar <strong>de</strong> krant, kan ook <strong>de</strong> onl<strong>in</strong>e krant wor<strong>de</strong>n gebruikt, hier<strong>voor</strong> kan<br />
Tip: In <strong>opdrachten</strong> waar<strong>in</strong> wordt verwezen naar <strong>de</strong> krant, kan ook <strong>de</strong> onl<strong>in</strong>e krant wor<strong>de</strong>n gebruikt, hier<strong>voor</strong> kan<br />
<strong>de</strong> Krantenportal als startpunt dienen (www.krantenportal.nl). Via <strong>de</strong>ze website van <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong> is ook <strong>voor</strong><br />
<strong>de</strong> Krantenportal als startpunt dienen (www.krantenportal.nl). Via <strong>de</strong>ze website van Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas is<br />
twee weken gratis toegang aan te vragen tot <strong>de</strong> onl<strong>in</strong>e archieven van alle dagbla<strong>de</strong>n.<br />
ook <strong>voor</strong> twee weken gratis toegang aan te vragen tot <strong>de</strong> onl<strong>in</strong>e archieven van alle dagbla<strong>de</strong>n.<br />
Opdrachten<br />
Opdrachten<br />
De <strong>opdrachten</strong> zijn afzon<strong>de</strong>rlijk te gebruiken of kunnen dienen ter <strong>in</strong>spiratie <strong>voor</strong> eigen <strong>opdrachten</strong>.<br />
De <strong>opdrachten</strong> zijn afzon<strong>de</strong>rlijk te gebruiken of kunnen dienen ter <strong>in</strong>spiratie <strong>voor</strong> eigen <strong>opdrachten</strong>.<br />
Niveaus<br />
Niveaus<br />
De <strong>opdrachten</strong> zijn gericht op <strong>het</strong> <strong>voor</strong>tgezet <strong>on<strong>de</strong>rwijs</strong>. Daar<strong>in</strong> is geen specifiek on<strong>de</strong>rscheid gemaakt<br />
De<br />
tussen<br />
<strong>opdrachten</strong><br />
verschillen<strong>de</strong><br />
zijn gericht<br />
niveaus.<br />
op<br />
<strong>Nieuws</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>voor</strong>tgezet<br />
<strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong><br />
<strong>on<strong>de</strong>rwijs</strong>.<br />
laat <strong>het</strong> aan<br />
Daar<strong>in</strong><br />
<strong>de</strong> docent<br />
is geen<br />
over<br />
specifiek<br />
om <strong>in</strong><br />
on<strong>de</strong>rscheid<br />
te schatten welke<br />
gemaakt<br />
tussen<br />
<strong>opdrachten</strong><br />
verschillen<strong>de</strong><br />
geschikt<br />
niveaus.<br />
zijn <strong>voor</strong><br />
Sticht<strong>in</strong>g<br />
zijn leerl<strong>in</strong>gen.<br />
Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas laat <strong>het</strong> aan <strong>de</strong> docent over om <strong>in</strong> te schatten welke<br />
<strong>opdrachten</strong> geschikt zijn <strong>voor</strong> zijn leerl<strong>in</strong>gen.<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 2 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 1 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong>
Absurdisme<br />
Vorm van theater waarbij <strong>de</strong> gebruikelijke regels<br />
van <strong>het</strong> theater wor<strong>de</strong>n on<strong>de</strong>rmijnd.<br />
Acteur<br />
(ook: speler) Persoon die een rol speelt <strong>in</strong> een<br />
<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g.<br />
Akte<br />
(ook: bedrijf) On<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el van een theaterstuk dat<br />
bestaat uit samenhangen<strong>de</strong> scènes.<br />
Auteur<br />
Heeft <strong>het</strong> toneelstuk geschreven.<br />
Boventitel<strong>in</strong>g<br />
Vertal<strong>in</strong>g van <strong>het</strong> toneelstuk <strong>in</strong> een vreem<strong>de</strong> taal<br />
op een lichtkrant boven <strong>het</strong> toneel.<br />
Choreograaf<br />
Ontwerpt een dans(<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g).<br />
Coulissen<br />
Panelen aan <strong>de</strong> zijkant van <strong>het</strong> toneel.<br />
Decor<br />
Alles wat op <strong>het</strong> toneel staat (behalve <strong>de</strong> acteurs<br />
en rekwisieten).<br />
Dialoog<br />
Gesprek tij<strong>de</strong>ns een <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g.<br />
Drama<br />
Toneelstuk.<br />
Dramaturg<br />
Doet on<strong>de</strong>rzoek naar i<strong>de</strong>eën en achtergron<strong>de</strong>n<br />
van een toneelstuk. Is daarnaast <strong>de</strong> eerste<br />
toeschouwer die kijkt of <strong>de</strong> bedoel<strong>in</strong>g van <strong>de</strong><br />
regisseur overeenkomt met <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g.<br />
(Maatschappelijk) Engagement<br />
Betrokkenheid bij <strong>de</strong> maatschappij.<br />
Festival<br />
Evenement waarbij verschillen<strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>gen,<br />
films, bands en/of an<strong>de</strong>re kunstvormen wor<strong>de</strong>n<br />
gecomb<strong>in</strong>eerd <strong>in</strong> een programma van een of<br />
meer dagen.<br />
Genre<br />
Soort toneel (zie ook blz. 13)<br />
Inleid<strong>in</strong>g<br />
Verhaal met achtergrond<strong>in</strong>formatie dat <strong>voor</strong> een<br />
<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g wordt verteld door een <strong>de</strong>skundige.<br />
Personage<br />
Persoon die door <strong>de</strong> acteur wordt gespeeld.<br />
Begrippenlijst<br />
Plot<br />
De opeenvolg<strong>in</strong>g van verschillen<strong>de</strong><br />
gebeurtenissen zoals <strong>het</strong> getoond wordt <strong>in</strong> <strong>de</strong><br />
<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g.<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 3 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 2 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong><br />
Première<br />
De eerste officiële <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g, waarbij <strong>de</strong> meeste<br />
recensenten komen kijken.<br />
Productielei<strong>de</strong>r<br />
Persoon die verantwoor<strong>de</strong>lijk is <strong>voor</strong> <strong>de</strong><br />
praktische zaken rondom een <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g.<br />
Realisme<br />
Vorm van theater die lijkt op <strong>de</strong> werkelijkheid.<br />
Recensie<br />
Beoor<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g <strong>in</strong> dagblad of an<strong>de</strong>r medium van een<br />
toneelstuk, boek, film of product.<br />
Regisseur<br />
Maakt met <strong>de</strong> acteurs <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g door te<br />
kijken en te coachen.<br />
Rekwisieten<br />
Voorwerpen die gebruikt wor<strong>de</strong>n <strong>in</strong> een<br />
toneel<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g.<br />
Repertoire<br />
Verzamel<strong>in</strong>g toneelstukken dat een bepaal<strong>de</strong><br />
groep vaker speelt.<br />
Reprise<br />
(ook: hernem<strong>in</strong>g) Ongewijzigd opnieuw spelen<br />
van een <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g.<br />
Scène<br />
Afgerond on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el b<strong>in</strong>nen een toneelstuk.<br />
Meestal gaan een of meer acteur(s) af aan <strong>het</strong><br />
e<strong>in</strong><strong>de</strong> van een scène.<br />
Gezelschap<br />
(ook : toneelgezelschap of -groep of<br />
theatergroep) is een organisatie die zich bezig<br />
houdt met <strong>het</strong> repeteren en uitvoeren van<br />
theater<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>gen.<br />
Try-out<br />
Opvoer<strong>in</strong>g van een <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g die nog <strong>in</strong><br />
ontwikkel<strong>in</strong>g is. Er wordt nog gekeken hoe <strong>de</strong><br />
<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g verloopt met publiek. Deze v<strong>in</strong>dt<br />
altijd plaats vóór <strong>de</strong> première. Vaak zijn <strong>de</strong><br />
kaartjes goedkoper dan bij reguliere<br />
<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>gen.
Functies van theater<br />
Theater bestaat al heel lang. In <strong>het</strong> ou<strong>de</strong> Griekenland wer<strong>de</strong>n heel regelmatig theaterstukken opgevoerd. In<br />
theaterstukken wer<strong>de</strong>n vaak machthebbers of go<strong>de</strong>n op <strong>de</strong> hak genomen en <strong>de</strong> bezoekers wer<strong>de</strong>n er aan<br />
<strong>het</strong> <strong>de</strong>nken gezet. Theatermakers vertolkten gevoelens van mensen en hiel<strong>de</strong>n bezoekers een spiegel <strong>voor</strong>.<br />
Theater dient dus vaak niet alleen ter vermaak, maar ook om er wat van te leren. Denk bij<strong>voor</strong>beeld aan<br />
“<strong>in</strong>fota<strong>in</strong>ment” (<strong>in</strong>formatieve enterta<strong>in</strong>ment).<br />
Opdracht 1<br />
Ben je wel eens bij een theater<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g geweest?<br />
Zo ja, beantwoord vraag a, b en c; Zo nee, beantwoord vraag d en e.<br />
a. Noteer <strong>de</strong> naam van <strong>het</strong> laatste theaterstuk dat je hebt gezien.<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
b. Wat heb je als belangrijkste boodschap onthou<strong>de</strong>n?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
c. Was <strong>het</strong> stuk <strong>voor</strong>al ontspannend, of leerzaam? Licht toe.<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
d. Noteer <strong>de</strong> titel van een theaterstuk waarover je wel eens hebt gehoord of gelezen.<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
e. Is dat <strong>voor</strong>al bedoeld <strong>voor</strong> ontspann<strong>in</strong>g of om iets te leren? Waarom <strong>de</strong>nk je dat?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Opdracht 2<br />
Veel theater<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>gen zijn maatschappelijk geëngageerd. Dat houdt <strong>in</strong> dat met <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g een<br />
maatschappelijke kwestie aan <strong>de</strong> kaak wordt gesteld. Bij<strong>voor</strong>beeld een <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g over globaliser<strong>in</strong>g,<br />
waarbij een schrijnend verschil wordt getoond tussen armoe<strong>de</strong> <strong>in</strong> een <strong>de</strong>r<strong>de</strong>wereldland en rijkdom <strong>in</strong><br />
Ne<strong>de</strong>rland.<br />
a. Waarom <strong>de</strong>nk je dat <strong>het</strong> goed kan werken om een maatschappelijk probleem <strong>in</strong> <strong>de</strong> vorm van een<br />
theaterstuk te vertonen?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
b. Kun je, naast ontspann<strong>in</strong>g en maatschappelijk engagement, nog an<strong>de</strong>re functies van theater be<strong>de</strong>nken?<br />
Noteer.<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 4 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 3 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong>
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Om nieuws en recensies over theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant te v<strong>in</strong><strong>de</strong>n, moet je soms goed zoeken. Het verschilt per<br />
krant en per dag hoeveel er <strong>in</strong> staat. De ene krant besteedt meer aandacht aan theater, <strong>de</strong> an<strong>de</strong>r aan<br />
enterta<strong>in</strong>ment. In <strong>de</strong> maandagkranten staan vaak recensies van stukken die op zaterdag <strong>in</strong> première zijn<br />
gegaan en <strong>in</strong> <strong>de</strong> kranten op don<strong>de</strong>rdag en vrijdag staan vaak veel <strong>voor</strong>beschouw<strong>in</strong>gen en tips <strong>voor</strong> <strong>het</strong><br />
weekend. In <strong>de</strong> onl<strong>in</strong>e archieven van kranten kun je ook veel recensies en nieuws v<strong>in</strong><strong>de</strong>n.<br />
Opdracht 1<br />
a. Zoek <strong>in</strong> één papieren krant zo veel mogelijk over theater. Het mag alles zijn wat met theater te maken<br />
heeft: recensies, <strong>voor</strong>beschouw<strong>in</strong>gen, advertenties. Hoeveel en wat heb je gevon<strong>de</strong>n?<br />
.................................................................................................................................................................<br />
.................................................................................................................................................................<br />
.................................................................................................................................................................<br />
b. Zoek ook artikelen over film. V<strong>in</strong>d je meer of m<strong>in</strong><strong>de</strong>r artikelen?<br />
.................................................................................................................................................................<br />
c. Be<strong>de</strong>nk een verklar<strong>in</strong>g <strong>voor</strong> dit verschil.<br />
.................................................................................................................................................................<br />
.................................................................................................................................................................<br />
Opdracht 2<br />
a. Zoek nu <strong>in</strong> een onl<strong>in</strong>e krant (<strong>de</strong> website van een krant) <strong>in</strong>formatie over<br />
theater. Noteer eerst <strong>de</strong> naam van <strong>de</strong> krantensite die je gaat bezoeken.<br />
.................................................................................................................................................................<br />
b. Wat v<strong>in</strong>d je <strong>voor</strong>al <strong>voor</strong> <strong>in</strong>formatie (achtergrondartikelen, recensies,<br />
<strong>voor</strong>beschouw<strong>in</strong>gen of iets an<strong>de</strong>rs)?<br />
.................................................................................................................................................................<br />
.................................................................................................................................................................<br />
c. Op welke an<strong>de</strong>re manieren besteedt <strong>de</strong>ze onl<strong>in</strong>e krant aandacht aan theater?<br />
.................................................................................................................................................................<br />
.................................................................................................................................................................<br />
Opdracht 3<br />
Bekijk <strong>de</strong> theateragenda hier rechts.<br />
a. On<strong>de</strong>rstreep met rood <strong>de</strong> namen van <strong>de</strong> regisseurs.<br />
b. On<strong>de</strong>rstreep met groen <strong>de</strong> namen van <strong>de</strong> acteurs.<br />
c. On<strong>de</strong>rstreep met blauw <strong>de</strong> namen van <strong>de</strong> auteurs.<br />
d. On<strong>de</strong>rstreep met geel <strong>de</strong> namen van <strong>de</strong> gezelschappen.<br />
e. On<strong>de</strong>rstreep met zwart <strong>de</strong> namen die wel genoemd staan <strong>in</strong> <strong>de</strong> agenda maar<br />
niet <strong>in</strong> <strong>de</strong>ze categorieën horen. Geef aan waarom ze genoemd staan..<br />
.................................................................................................................................................................<br />
.................................................................................................................................................................<br />
.................................................................................................................................................................<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 5 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 4 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong><br />
Bron: Trouw, 12-6-2008
<strong>Nieuws</strong> over theater<br />
De overheid steunt veel vormen van kunst en cultuur, waaron<strong>de</strong>r ook theater. Dit gebeurt omdat cultuur<br />
een belangrijke functie heeft <strong>in</strong> <strong>de</strong> samenlev<strong>in</strong>g. Zon<strong>de</strong>r f<strong>in</strong>anciële steun (subsidies) van <strong>de</strong> overheid kunnen<br />
veel theatergezelschappen niet overleven. Ook veel theatergebouwen zijn met gemeenschapsgeld<br />
gebouwd. Toch is er maar een kle<strong>in</strong> <strong>de</strong>el van <strong>de</strong> bevolk<strong>in</strong>g dat theater regelmatig bezoekt. Het kost veel<br />
moeite om mensen te verlei<strong>de</strong>n om naar <strong>het</strong> theater te komen. Regelmatig wordt er gediscussieerd over <strong>het</strong><br />
nut en <strong>de</strong> hoogte van <strong>de</strong> subsidies.<br />
Opdracht 1<br />
Zoek <strong>in</strong> een onl<strong>in</strong>e krant berichten over cultuursubsidies. Gebruik daar<strong>voor</strong> <strong>het</strong> zoekvenster en zoek<br />
bij<strong>voor</strong>beeld naar ‘theater’, ‘subsidie’ of ‘cultuur’.<br />
a. Noteer welke argumenten wor<strong>de</strong>n gegeven waarom een subsidie is stopgezet of juist niet stopgezet.<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
b. Be<strong>de</strong>nk argumenten <strong>voor</strong> <strong>de</strong>ze stell<strong>in</strong>g:<br />
‘Subsidies <strong>voor</strong> cultuur zijn goed besteed geld’ of: ‘Het is belangrijk <strong>voor</strong> <strong>de</strong> samenlev<strong>in</strong>g dat theater<br />
gesubsidieerd wordt’.<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Opdracht 2<br />
Lees on<strong>de</strong>rstaand on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el van een artikel over theater <strong>voor</strong> jongeren.<br />
Bron: NRC Han<strong>de</strong>lsblad, 26-10-2006<br />
................................................................................<br />
c. Be<strong>de</strong>nk een manier waarop jij, naar iets cultureels (een theater<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g) kan wor<strong>de</strong>n ‘gelokt’.<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
d. Be<strong>de</strong>nk argumenten <strong>voor</strong> en tegen <strong>de</strong>ze stell<strong>in</strong>g:<br />
‘Theatermakers moeten bij hun <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>gen reken<strong>in</strong>g hou<strong>de</strong>n met wat <strong>het</strong> publiek wil.’<br />
Voor: .................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Tegen: ..............................................................................................................................................................................................................<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 6 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 5 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong><br />
a. Waarom gaan jongeren niet meer<br />
naar <strong>het</strong> ‘traditionele toneel’, <strong>de</strong>nk je?<br />
................................................................................<br />
................................................................................<br />
................................................................................<br />
................................................................................<br />
b. Waarom wel?<br />
................................................................................<br />
................................................................................
Recensies lezen (1/3)<br />
De meeste ruimte over theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant wordt besteed aan recensies. Recensies bevatten meestal vier<br />
soorten <strong>in</strong>formatie: feitelijke gegevens, een samenvatt<strong>in</strong>g (zon<strong>de</strong>r teveel te verklappen), een analyse en een<br />
beoor<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g. De theaterrecensent wil <strong>de</strong> lezers genoeg <strong>in</strong>formatie geven om zelf te bepalen of zij naar een<br />
<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g willen gaan. De <strong>in</strong>teresse <strong>voor</strong> <strong>de</strong> recensie wordt bij <strong>de</strong> lezer gewekt met <strong>de</strong> kop en <strong>de</strong> eerste z<strong>in</strong><br />
van <strong>de</strong> recensie. Meestal staat <strong>de</strong> beoor<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g pas aan <strong>het</strong> e<strong>in</strong><strong>de</strong>, maar soms is halverwege al dui<strong>de</strong>lijk wat<br />
<strong>de</strong> recensent van <strong>het</strong> stuk vond.<br />
Opdracht 1<br />
a. Kies een recensie uit een dagblad.<br />
Vul <strong>in</strong>:<br />
naam en datum van <strong>de</strong> krant:<br />
naam van <strong>de</strong> recensent<br />
b. On<strong>de</strong>rstreep met verschillen<strong>de</strong> kleuren <strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong><br />
soorten <strong>in</strong>formatie:<br />
- met rood <strong>de</strong> feitelijke gegevens,<br />
- met groen <strong>de</strong> samenvatt<strong>in</strong>g,<br />
- met blauw <strong>de</strong> analyse en<br />
- <strong>de</strong> beoor<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g met geel.<br />
Opdracht 2<br />
a. Wordt <strong>in</strong> <strong>de</strong> recensie <strong>in</strong> opdracht 1 <strong>het</strong> verhaal helemaal<br />
verteld?<br />
........................................................................................................................................<br />
b. Zo ja, is dat erg? Zo nee, waarom niet?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Opdracht 3<br />
Gaan recensenten altijd naar <strong>de</strong> première? Probeer na te gaan of <strong>de</strong> recensie uit opdracht 1 is geschreven<br />
naar aanleid<strong>in</strong>g van een première. Gebruik eventueel <strong>in</strong>ternet. Noteer je bev<strong>in</strong>d<strong>in</strong>gen<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Opdracht 4<br />
Zoek een recensie op waar met sterretjes, bolletjes of cijfers een oor<strong>de</strong>el wordt gegeven.<br />
a. Vergelijk <strong>de</strong> sterretjes/bolletjes-aanduid<strong>in</strong>g met <strong>de</strong> recensie. Komt <strong>de</strong>ze score overeen met <strong>de</strong> tekst van <strong>de</strong><br />
recensie? Waarom?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
b. Wat is een <strong>voor</strong><strong>de</strong>el van sterretjes en bolletjes bij recensies?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
c. Wat is een na<strong>de</strong>el ervan?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 7 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 6 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong><br />
Feitelijke gegevens<br />
wie is <strong>de</strong> regisseur, wie spelen <strong>de</strong><br />
hoofdrol, wie is <strong>de</strong> auteur, waar heeft <strong>de</strong><br />
recensent <strong>het</strong> stuk gezien? waar is <strong>het</strong><br />
nog te zien?<br />
Samenvatt<strong>in</strong>g<br />
samenvatt<strong>in</strong>g van <strong>het</strong> verhaal.<br />
Analyse<br />
hoe zit <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g <strong>in</strong> elkaar? wat is <strong>het</strong><br />
doel van <strong>de</strong> schrijver, regisseur?<br />
Beoor<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g<br />
wat v<strong>in</strong>dt <strong>de</strong> recensent goed en slecht en<br />
waarom?
Recensies lezen (2/3)<br />
Van recensies wordt vaak gezegd dat ze te negatief zijn. Recensenten zijn daarom niet altijd even populair<br />
bij <strong>de</strong> theatergezelschappen. Dat komt omdat zij met hun oor<strong>de</strong>el veel <strong>in</strong>vloed kunnen uitoefenen op <strong>de</strong><br />
keuze van <strong>het</strong> publiek om wel of niet <strong>het</strong> theater te bezoeken.<br />
Bron: NRC Han<strong>de</strong>lsblad, 3-6-2008<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 8 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 7 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong><br />
Opdracht 1<br />
Lees <strong>de</strong>ze column van Wilfred Takken.<br />
a. Zijn volgens Takken recensenten negatiever<br />
dan <strong>het</strong> publiek?<br />
......................................................................................<br />
......................................................................................<br />
......................................................................................<br />
b. Wat zegt Takken over <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse<br />
theaterwereld?<br />
......................................................................................<br />
......................................................................................<br />
......................................................................................<br />
c. Staat Takken nog steeds achter zijn eerste<br />
recensie?<br />
......................................................................................<br />
......................................................................................<br />
......................................................................................<br />
d. Denk je dat <strong>de</strong> brievenschrijfster ook naar<br />
<strong>de</strong> Servaes Nelissen een brief heeft gestuurd?<br />
Licht toe.<br />
......................................................................................<br />
......................................................................................<br />
Opdracht 2<br />
Zoek een recensie op <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant.<br />
a. On<strong>de</strong>rstreep <strong>de</strong> positieve en negatieve<br />
kritiek. Gebruik rood <strong>voor</strong> <strong>de</strong> negatieve en<br />
groen <strong>voor</strong> <strong>de</strong> positieve opmerk<strong>in</strong>gen.<br />
b. Hoeveel positieve opmerk<strong>in</strong>gen heb je<br />
gevon<strong>de</strong>n?<br />
......................................................................................<br />
c. Hoeveel negatieve opmerk<strong>in</strong>gen?<br />
......................................................................................<br />
d. Zoek ook een conclusie van <strong>de</strong> recensent.<br />
Komt die overeen met <strong>de</strong> hoeveelheid<br />
positieve en negatieve opmerk<strong>in</strong>gen? Licht<br />
toe.<br />
......................................................................................<br />
......................................................................................
Recensies lezen (3/3)<br />
In recensies wor<strong>de</strong>n verschillen<strong>de</strong> argumenten gebruikt om commentaar te leveren op een toneelstuk.<br />
Sommige argumenten gaan meer uit van <strong>het</strong> gevoel dat <strong>de</strong> recensent heeft, maar ook veel argumenten<br />
gaan over meer feitelijke zaken, bij<strong>voor</strong>beeld dat <strong>de</strong> acteurs niet goed te verstaan waren, of dat <strong>de</strong><br />
boventitel<strong>in</strong>g handig was <strong>voor</strong> mensen die <strong>het</strong> Duits niet goed kunnen volgen. Een recensent zal toch<br />
meestal proberen om net als zijn lezers te kijken, zodat <strong>de</strong> lezers ook wat aan <strong>de</strong> recensie hebben.<br />
Hieron<strong>de</strong>r volgt een aantal punten waar een recensent op kan letten bij <strong>het</strong> beoor<strong>de</strong>len van een<br />
theater<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g.<br />
Gevoel: De kijker ervaart emoties bij <strong>het</strong> kijken van een stuk.<br />
Intentie: De <strong>in</strong>tentie is <strong>de</strong> bedoel<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> toneelschrijver of <strong>de</strong> regisseur. Bij<strong>voor</strong>beeld ‘aan <strong>het</strong> <strong>de</strong>nken<br />
zetten’ of ‘woe<strong>de</strong> oproepen’. In hoeverre is <strong>de</strong>ze bedoel<strong>in</strong>g geslaagd?<br />
Vernieuw<strong>in</strong>g: Elke theatermaker zal proberen orig<strong>in</strong>eel te zijn. Dit kan soms botsen met <strong>de</strong> bedoel<strong>in</strong>g van <strong>de</strong><br />
schrijver (bij<strong>voor</strong>beeld Shakespeare) of juist overeenkomen met <strong>de</strong> i<strong>de</strong>eën van <strong>de</strong> schrijver. Sommige<br />
vernieuw<strong>in</strong>gen voegen wat toe en an<strong>de</strong>re niet.<br />
Acteren: Hoe acteren <strong>de</strong> acteurs: dui<strong>de</strong>lijke uitspraak, tekstvast, plezier <strong>in</strong> <strong>het</strong> spelen. Hebben ze talent?<br />
Realistisch: Hoe goed lukt <strong>het</strong> om je als kijker <strong>in</strong> te leven <strong>in</strong> <strong>het</strong> stuk? Maar ook: is <strong>het</strong> onlogisch? Gaat <strong>het</strong> <strong>in</strong><br />
<strong>het</strong> echt ook zo?<br />
Moreel: I<strong>de</strong>eën over wat goed (of slecht) is komen overeen met die van <strong>de</strong> kijker. Maar ook i<strong>de</strong>eën over wat<br />
op <strong>het</strong> toneel mag en kan (kippen slachten, naakt).<br />
Maatschappelijke relevantie: In hoeverre komen <strong>de</strong> kwesties <strong>in</strong> <strong>het</strong> toneelstuk overeen met thema’s uit <strong>de</strong><br />
samenlev<strong>in</strong>g.<br />
Mise-en-scène: Hoe bewegen <strong>de</strong> acteurs over <strong>het</strong> toneel?<br />
Aankled<strong>in</strong>g: Geven <strong>de</strong>cor, kostuums, vi<strong>de</strong>oschermen en an<strong>de</strong>re techniek toegevoeg<strong>de</strong> waar<strong>de</strong> aan <strong>het</strong> stuk?<br />
Schoonheid: V<strong>in</strong>dt <strong>de</strong> kijker <strong>het</strong> toneelstuk en aankled<strong>in</strong>g mooi?<br />
Randprogramma: Bij sommige <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>gen gebeurt er nog van alles omheen, soms geïntegreerd met <strong>de</strong><br />
<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g. Bij<strong>voor</strong>beeld een toneel<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g met een maaltijd of een <strong>in</strong>leid<strong>in</strong>g.<br />
Opdracht<br />
a. Knip uit een dagblad een recensie. Noteer <strong>de</strong> naam van <strong>het</strong> artikel, <strong>het</strong> toneelstuk en <strong>de</strong> recensent.<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
b. Streep <strong>de</strong> z<strong>in</strong>nen aan waar<strong>in</strong> <strong>de</strong> recensent oor<strong>de</strong>elt over <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g.<br />
c. Over welke punten (<strong>in</strong> bovenstaand ka<strong>de</strong>r) heeft <strong>de</strong> recensent <strong>het</strong>?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
d. Wat gaf <strong>de</strong> doorslag bij zijn/haar oor<strong>de</strong>el? Licht toe.<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 9 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 8 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong>
Recensenten vergelijken<br />
Om zelf te kunnen bepalen of je wat aan <strong>het</strong> oor<strong>de</strong>el van recensie hebt, moet je recensies goed kunnen<br />
lezen. Dat gaat alleen niet vanzelf. Om recensies goed te beoor<strong>de</strong>len is <strong>het</strong> handig om er veel te lezen en<br />
ook <strong>in</strong> <strong>de</strong> gaten hou<strong>de</strong>n wie <strong>de</strong> recensent is. Als je <strong>het</strong> vaak eens bent met een recensent, dan kun je er<br />
steeds meer op vertrouwen dat <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>gen die hij/zij aanraadt ook bij jou <strong>in</strong> <strong>de</strong> smaak zullen vallen.<br />
Opdracht 1<br />
Zoek twee recensies van verschillen<strong>de</strong> recensenten over <strong>het</strong>zelf<strong>de</strong> stuk (gebruik hier<strong>voor</strong> <strong>het</strong> onl<strong>in</strong>e<br />
krantenarchief van verschillen<strong>de</strong> kranten). Beantwoord dan <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> vragen.<br />
a. Zijn bei<strong>de</strong> recensenten <strong>het</strong> eens? Ra<strong>de</strong>n ze allebei <strong>het</strong> stuk aan/af?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
b. Welke argumenten (zie p. 9) gebruiken ze om tot hun oor<strong>de</strong>el te komen?<br />
Recensent 1 Recensent 2<br />
Opdracht 2<br />
Kies een vaste recensent uit een krant. Vraag eventueel om hulp aan ou<strong>de</strong>r/docent als je niet precies weet<br />
wie <strong>de</strong> vaste recensenten zijn. Vergelijk dan drie recensies van <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> recensent.<br />
a. Wat is <strong>de</strong> naam van <strong>de</strong>ze recensent?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
b. Voor welke krant werkt <strong>de</strong>ze recensent?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
c. Wat kun je zeggen over <strong>de</strong> smaak van <strong>de</strong>ze recensent?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 10 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 9 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong>
Kiezen<br />
Zelf een theater<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g uitkiezen is niet altijd makkelijk. Hoe doe je dat? Sommige mensen kiezen<br />
er<strong>voor</strong> om met zo m<strong>in</strong> mogelijk <strong>voor</strong>kennis naar een <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g te gaan. Dan is <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g altijd<br />
verrassend, maar <strong>het</strong> kan natuurlijk ook heel erg tegenvallen. Recensies kunnen helpen bij <strong>het</strong> kiezen van<br />
een <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g. Maar ook vrien<strong>de</strong>n, docenten, ou<strong>de</strong>rs die <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> smaak hebben of die weten wat jouw<br />
smaak is kunnen helpen.<br />
Opdracht 1<br />
Als je geen recensies hebt, dan kun je ook afgaan op an<strong>de</strong>re <strong>in</strong>formatie.<br />
a. Maak een top-5 van soorten <strong>in</strong>formatie die jij <strong>het</strong> belangrijkst v<strong>in</strong>dt.<br />
- Affiche<br />
- Website groep<br />
1. ............................................................................<br />
-<br />
-<br />
Naam van <strong>het</strong> stuk<br />
Toneelgroep<br />
2. ............................................................................<br />
-<br />
-<br />
CJP.nl<br />
Acteurs<br />
3. ............................................................................<br />
- Theater of Schouwburg<br />
4. ............................................................................<br />
-<br />
-<br />
Regisseur<br />
Wat v<strong>in</strong><strong>de</strong>n vrien<strong>de</strong>n ervan?<br />
5. ............................................................................<br />
- Wat v<strong>in</strong><strong>de</strong>n vijan<strong>de</strong>n ervan?<br />
- Wat v<strong>in</strong><strong>de</strong>n ou<strong>de</strong>r, familielid ervan?<br />
- Wat v<strong>in</strong>dt je favoriete docent ervan?<br />
b. Licht je top-5 toe.<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
c. Noem drie bronnen van <strong>in</strong>formatie die niet onbe<strong>voor</strong>oor<strong>de</strong>eld zijn.<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Opdracht 2<br />
Zoek een recensie op waardoor je z<strong>in</strong> krijgt om ergens heen te gaan. Noteer hier <strong>de</strong> naam van <strong>de</strong> recensie en<br />
<strong>de</strong> recensent, <strong>de</strong> bron en <strong>de</strong> datum. Geef ook aan waardoor je geprikkeld bent.<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Opdracht 3<br />
Ga naar een <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g waarvan je recensies hebt gelezen. Noteer <strong>de</strong> naam van <strong>het</strong> stuk. Beschrijf kort met<br />
welke argumenten uit <strong>de</strong> recensies je <strong>het</strong> eens was en met welke argumenten niet.<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 11 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 10 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong>
Zelf een recensie schrijven (1/3)<br />
Aan <strong>de</strong> slag<br />
Het schrijven van een recensie is meer dan alleen maar opschrijven wat je gezien hebt tij<strong>de</strong>ns een<br />
<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g. Als je een goe<strong>de</strong> recensie wilt schrijven moet je jezelf dw<strong>in</strong>gen om goed op te letten. Wanneer<br />
je goed oplet zal je merken dat je veel meer zal zien en opmerken tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g.<br />
Be<strong>de</strong>nk allereerst goed dat een <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g geen film is. Bij elke filmverton<strong>in</strong>g kijken bezoekers naar<br />
<strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> film, bij een toneel<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g kijken bezoekers elke keer naar een nieuwe <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g.<br />
Voorbereid<strong>in</strong>g<br />
Je kunt je afvragen of <strong>het</strong> nodig is een grondige <strong>voor</strong>bereid<strong>in</strong>g te hebben op <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g die je gaat<br />
bezoeken. Je moet je immers niet laten beïnvloe<strong>de</strong>n door bij<strong>voor</strong>beeld an<strong>de</strong>re recensies, maar <strong>de</strong> site van<br />
<strong>de</strong> theatergroep of artiest bezoeken kan geen kwaad. Zoek daar achtergrond<strong>in</strong>formatie over <strong>de</strong><br />
theatergroep en <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g die je gaat bekijken. Als je foto’s, biografieën en an<strong>de</strong>re zaken tegenkomt,<br />
bewaar die dan. Deze kan je eventueel gebruiken <strong>in</strong> je recensie. Zorg dat je wel onthoudt of noteert waar je<br />
je <strong>in</strong>formatie vandaan hebt gehaald <strong>voor</strong> <strong>de</strong> bronvermeld<strong>in</strong>g.<br />
Als basisregel geldt: ga onbe<strong>voor</strong>oor<strong>de</strong>eld naar <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g, maar niet on<strong>voor</strong>bereid. Zorg dat je weet<br />
wat je gaat zien, wie <strong>de</strong> acteurs zijn en van welke theatergroep <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g is.<br />
Opdracht 1 Het vaststellen van criteria<br />
Een recensie is een tekst waar<strong>in</strong> je vertelt wat jij van <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g vond en hoe je tot die men<strong>in</strong>g bent<br />
gekomen. Omdat je tij<strong>de</strong>ns een <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g op veel verschillen<strong>de</strong> on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>len moet letten, is <strong>het</strong> handig om<br />
van te voren een lijstje van criteria te maken. Per on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el kan je dan een rapportcijfer noteren en <strong>het</strong><br />
gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> zou dan <strong>het</strong> e<strong>in</strong>door<strong>de</strong>el zijn. Dit kan je als houvast gebruiken bij <strong>het</strong> schrijven van <strong>de</strong> recensie.<br />
Het cijfer is dus puur een handigheidje <strong>voor</strong> jezelf, verwerk <strong>het</strong> cijfer niet <strong>in</strong> <strong>de</strong> recensie.<br />
a.Vul <strong>in</strong> on<strong>de</strong>rstaand ka<strong>de</strong>r <strong>de</strong> criteria aan en neem dit mee naar <strong>de</strong> theater<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g die je gaat<br />
recenseren:<br />
Criterium Cijfer Opmerk<strong>in</strong>gen<br />
Acteerprestaties<br />
Muziek<br />
Vi<strong>de</strong>obeeld<br />
Decor<br />
Belicht<strong>in</strong>g<br />
Spann<strong>in</strong>g/vaart <strong>in</strong> <strong>het</strong> verhaal<br />
(verhaallijn)<br />
Kled<strong>in</strong>g<br />
…<br />
b. Dit zijn maar een aantal on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>len. Vul <strong>het</strong> aan met an<strong>de</strong>re criteria die je zelf be<strong>de</strong>nkt.<br />
Probeer tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g niet te schrijven en ga ook zeker niet met je mobiel <strong>in</strong> <strong>de</strong> weer. De kans dat je<br />
dan iets mist is groot en <strong>het</strong> leidt acteurs en an<strong>de</strong>re bezoekers af van <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g.<br />
c. Bespreek <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g na afloop met vrien<strong>de</strong>n en/of <strong>klas</strong>genoten. Misschien dat zij je an<strong>de</strong>re belangrijke<br />
punten on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> aandacht kunnen brengen. Vul op basis daarvan je schema aan.<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 12 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 11 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong>
Zelf een recensie schrijven (2/3)<br />
Een recensie is niet alleen een beoor<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g over <strong>het</strong> werk van <strong>het</strong> theatergezelschap, maar <strong>het</strong> is ook een<br />
advies aan jouw lezers. Je kunt er van uit gaan dat <strong>de</strong> lezer <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g niet kent, dus be<strong>de</strong>nk goed welke<br />
<strong>in</strong>formatie <strong>de</strong> lezer nodig heeft om te beslissen of hij <strong>de</strong>ze wil gaan zien of niet. De plot weggeven of <strong>het</strong><br />
e<strong>in</strong><strong>de</strong> verklappen is uiteraard uit <strong>de</strong>n boze!<br />
Opdracht 2 Praktische <strong>in</strong>formatie<br />
Beg<strong>in</strong> vast met <strong>het</strong> verzamelen van <strong>de</strong> praktische <strong>in</strong>formatie<br />
- Titel van <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g<br />
- Naam van <strong>de</strong> theatergroep, eventueel <strong>de</strong> namen van <strong>de</strong> bekendste acteur(s)<br />
- Waar heb je <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g gezien, datum en plaats<br />
- Wanneer <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g nog te zien is, verwijs dan naar <strong>de</strong> website van <strong>de</strong> groep<br />
Opdracht 3 Schrijven<br />
Let goed op: <strong>de</strong> uitdag<strong>in</strong>g van een recensie is dat je wel je eigen men<strong>in</strong>g geeft, maar ook niet al te stellig<br />
moet zijn. Wat jij erg slecht v<strong>in</strong>dt, kan een lezer juist waar<strong>de</strong>ren. Het is dus beter om wat neutraler te zijn dan<br />
om een <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g helemaal <strong>de</strong> grond <strong>in</strong> te boren. Maar <strong>het</strong> is ook weer niet <strong>de</strong> bedoel<strong>in</strong>g dat je reclame<br />
gaat maken <strong>voor</strong> <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g als je hem super vond. Probeer <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g dus met een neutrale blik te<br />
bekijken. Het helpt ook zeker om jouw oor<strong>de</strong>el te vergelijken met an<strong>de</strong>ren door even na te praten.<br />
Je kunt <strong>de</strong> recensie opbouwen <strong>in</strong> on<strong>de</strong>rstaand ka<strong>de</strong>r, vul <strong>de</strong> z<strong>in</strong>nen aan en noteer daar ook argumenten bij!<br />
Maar je kunt ook een eigen opbouw kiezen.<br />
De <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g past <strong>in</strong> <strong>het</strong> genre …<br />
Dat is <strong>voor</strong>al te merken aan …<br />
De <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g gaat over…<br />
Het spel van <strong>de</strong> acteurs vond ik …<br />
Omdat…<br />
(Tip: noem ook <strong>de</strong> namen van <strong>de</strong> acteurs. Dat kunnen lezers <strong>in</strong>teressant v<strong>in</strong><strong>de</strong>n.)<br />
Het publiek reageer<strong>de</strong> …<br />
De <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g is <strong>voor</strong>al <strong>in</strong>teressant <strong>voor</strong> mensen die hou<strong>de</strong>n van …<br />
Het verhaal of <strong>de</strong> acteur <strong>de</strong>ed me <strong>de</strong>nken aan …<br />
Probeer <strong>het</strong> stuk of <strong>het</strong> spel van <strong>de</strong> acteurs te vergelijken met een an<strong>de</strong>r toneelstuk, film, of een<br />
gebeurtenis uit <strong>het</strong> echte leven (of misschien zelfs <strong>de</strong> politiek).<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 13 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 12 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong>
Soorten theater<br />
Zelf een recensie schrijven (3/3)<br />
Beweg<strong>in</strong>gstheater Theatervorm waarbij <strong>het</strong><br />
bewegen, <strong>het</strong> gebruik van <strong>de</strong> ruimte en <strong>de</strong> visuele<br />
aspecten <strong>het</strong> belangrijkst zijn. De beweg<strong>in</strong>gen<br />
vormen beel<strong>de</strong>n en <strong>de</strong>ze vertellen een verhaal.<br />
Improvisatietheater Bij improvisatietheater<br />
verz<strong>in</strong>nen <strong>de</strong> spelers <strong>het</strong> verhaal, <strong>de</strong> personages en<br />
<strong>de</strong> gesprekken ter plekke.<br />
Komedie (ook: blijspel) Vrolijk toneelstuk.<br />
Locatietheater Theater<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g die niet <strong>in</strong> een<br />
zaal plaatsv<strong>in</strong>dt, maar op een speciale plaats.<br />
Lijsttheater De eerste rijen publiek bev<strong>in</strong><strong>de</strong>n zich<br />
lager dan <strong>de</strong> achterste en <strong>de</strong> spelers wor<strong>de</strong>n omlijst<br />
door gordijnen, coulissen of <strong>de</strong>cor.<br />
Mime Toneelspelen zon<strong>de</strong>r woor<strong>de</strong>n: door te<br />
bewegen en met gelaatsuitdrukk<strong>in</strong>gen.<br />
Montage<strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g Een <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g opgebouwd<br />
uit fragmenten zon<strong>de</strong>r een vaste verhaallijn en<br />
waarbij ook <strong>de</strong> chronologie is losgelaten.<br />
Musical Voorstell<strong>in</strong>g waarbij zang, dans en<br />
toneelspel wor<strong>de</strong>n gecomb<strong>in</strong>eerd.<br />
Theatersport Spel <strong>in</strong> wedstrijdvorm waarbij<br />
groepen elkaar proberen af te troeven door te<br />
improviseren<br />
Tragedie(ook: treurspel) toneelstuk waar<strong>in</strong> thema’s<br />
naar voren komen als lief<strong>de</strong>, wraak, verraad en<br />
jaloezie met een tragische/noodlottige afloop.<br />
Vlakkevloertheater Theater waarbij <strong>het</strong> publiek op<br />
<strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> hoogte zit als <strong>de</strong> hoogte waarop <strong>het</strong> toneel<br />
zich bev<strong>in</strong>dt. Zo is <strong>het</strong> publiek meer betrokken bij <strong>de</strong><br />
spel.<br />
Tenslotte: enkele tips<br />
Be<strong>de</strong>nk altijd: als ik <strong>de</strong> lezer ben, wat zou ik dan<br />
willen lezen?<br />
- Een recensie heeft een uitnodigen<strong>de</strong> kop,<br />
een pakken<strong>de</strong> open<strong>in</strong>gsz<strong>in</strong> of korte<br />
anekdote, een mid<strong>de</strong>nstuk en een slotz<strong>in</strong><br />
of ‘uitsmijter’<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 14 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 13 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong><br />
- Trek <strong>de</strong> aandacht van <strong>de</strong> lezer met een<br />
goe<strong>de</strong> open<strong>in</strong>gsz<strong>in</strong> of een leuke anekdote.<br />
- Geef niet eerst heel veel <strong>in</strong>formatie en<br />
daarna je oor<strong>de</strong>el, maar probeer <strong>het</strong> een<br />
beetje door elkaar te laten lopen.<br />
- Ver<strong>de</strong>el je recensie <strong>in</strong> al<strong>in</strong>ea’s en gebruik<br />
tussenkopjes.<br />
- Maak niet te lange z<strong>in</strong>nen, maar ook niet<br />
alleen maar korte z<strong>in</strong>nen. Varieer een<br />
beetje.<br />
- Gebruik geen vaktermen. Het is wel leuk<br />
om bij<strong>voor</strong>beeld te laten zien hoeveel je<br />
van opera en van zang weet, maar als je<br />
lezer te veel woor<strong>de</strong>n niet begrijpt, haakt<br />
hij af.<br />
- Haal een paar opvallen<strong>de</strong> <strong>de</strong>tails naar<br />
voren, maar dram niet te lang door over<br />
één on<strong>de</strong>rwerp.<br />
- Probeer je argumenten met enthousiasme<br />
en overtuig<strong>in</strong>gskracht op te schrijven.<br />
- Vertel wat <strong>de</strong>ze <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g speciaal<br />
maakt.<br />
- Gebruik niet te vaak <strong>het</strong> woord ‘ik’. Je<br />
probeert immers als objectieve<br />
toeschouwer te kijken. Wat wel kan, is<br />
zoiets als: ‘persoonlijk houd ik niet van<br />
musicals, maar <strong>de</strong>ze was erg goed’.<br />
- Laat <strong>het</strong> door iemand an<strong>de</strong>rs even lezen.<br />
Deze persoon kan letten op je schrijfstijl<br />
en hij kan vaststellen of <strong>de</strong> <strong>in</strong>formatie<br />
overkomt. Pas je recensie eventueel aan.<br />
Let er wel op dat je <strong>de</strong> <strong>in</strong>houd niet<br />
veran<strong>de</strong>rt. Zeker als je volledig achter je<br />
men<strong>in</strong>g staat!<br />
- Geen spelfouten!<br />
- Maak <strong>de</strong> recensie niet te lang. Doorgaans<br />
bestaan recensies uit ongeveer 300<br />
woor<strong>de</strong>n.<br />
- Misschien kan je op <strong>in</strong>ternet ook nog een<br />
leuke foto v<strong>in</strong><strong>de</strong>n (vermeld wel je bron!).<br />
- Zet je naam on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> recensie.
Evaluatie<br />
Je hebt nu een groot aantal <strong>opdrachten</strong> gedaan rondom theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant en een eigen recensie<br />
geschreven. Bij een evaluatie kijk je terug op wat je hebt gedaan en wat je ervan vond.<br />
Opdracht 1<br />
Beoor<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> <strong>opdrachten</strong>?<br />
Je kunt verschillen<strong>de</strong> on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>len van <strong>de</strong> <strong>opdrachten</strong> beschrijven, <strong>de</strong>nk aan:<br />
Wat vond je leuk en wat vond je m<strong>in</strong><strong>de</strong>r leuk?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Wat vond je moeilijker dan verwacht?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Wat heb je ervan geleerd?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Welke <strong>opdrachten</strong> vond je leuker, <strong>de</strong> <strong>opdrachten</strong> waarbij je kranten moest lezen, of <strong>de</strong> <strong>opdrachten</strong> waarbij<br />
je zelf een recensie moest schrijven? Waarom?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Hoe zou je <strong>de</strong> <strong>opdrachten</strong> <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> keer an<strong>de</strong>rs doen?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Opdracht 2<br />
Laat je recensie een week liggen en lees hem dan nog eens na. Ben je <strong>het</strong> nog steeds met jezelf eens?<br />
Waarom wel of waarom niet?<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Opdracht 3<br />
Ruil je recensie met een <strong>klas</strong>genoot; lees elkaars recensie aandachtig door. Vervolgens ga je ze bespreken.<br />
a. Ook als je allebei een an<strong>de</strong>re <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g hebt gezien, kun je overeenkomsten ont<strong>de</strong>kken. Bespreek die.<br />
Wat zijn verschillen?<br />
b. Wat begrijp je niet aan <strong>de</strong> recensie van je <strong>klas</strong>genoot? Hebben jullie <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> smaak?<br />
c. Zijn <strong>de</strong> belangrijkste on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>len van een recensie aan bod gekomen?<br />
d. Krijg je z<strong>in</strong> om <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g te bezoeken of juist niet? Noteer <strong>de</strong> gezamenlijke conclusies hieron<strong>de</strong>r.<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
.............................................................................................................................................................................................................................<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 15 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 14 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong>
Theatertips<br />
Voor <strong>het</strong> bezoeken van theaterfestivals kun je <strong>in</strong>formatie v<strong>in</strong><strong>de</strong>n op <strong>de</strong> sites van <strong>de</strong> theaterfestivals en <strong>in</strong> <strong>de</strong><br />
aanloop en tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> festivals natuurlijk ook <strong>in</strong> <strong>de</strong> kranten.<br />
Maar je kunt natuurlijk ook naar theater gaan bij jou <strong>in</strong> <strong>de</strong> buurt.<br />
Heb je er al z<strong>in</strong> <strong>in</strong>? Dan kun je nu contact opnemen met...<br />
Tweetakt www.tweetakt.net Utrecht Maart<br />
Cement www.festivalcement.nl Den Bosch Voorjaar<br />
Festival aan <strong>de</strong> Werf www.festivalaan<strong>de</strong>werf.nl Utrecht Mei<br />
Oerol www.oerol.nl Terschell<strong>in</strong>g Juni<br />
Hollandfestival www.hollandfestival.nl Amsterdam Juni<br />
De Para<strong>de</strong><br />
www.<strong>de</strong>para<strong>de</strong>.nl Den Haag, Rotterdam, Zomer<br />
Utrecht, Amsterdam<br />
Over ’t IJ festival www.over<strong>het</strong>ij.nl Amsterdam Juli<br />
Festival Etcetera www.festivaletcetera.nl Amersfoort Juli<br />
Karavaan www.karavaan.nl Noord-Holland Juli / Augustus<br />
Boulevard www.festivalboulevard.nl Den Bosch Augustus<br />
Het Limburg Festival www.limburgfestival.nl Limburg Augustus<br />
Jonge Harten www.jongeharten.nl Gron<strong>in</strong>gen November<br />
… … … …<br />
Vaak is er bij een <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g of festival meer mogelijk dan een bezoek aan <strong>de</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>in</strong>g alleen. Denk<br />
bij<strong>voor</strong>beeld aan <strong>voor</strong>- of nagesprekken, workshops of an<strong>de</strong>re activiteiten en projecten. Aarzel dan ook niet<br />
om contact op te nemen met <strong>de</strong> educatief me<strong>de</strong>werker van <strong>het</strong> betreffen<strong>de</strong> gezelschap <strong>voor</strong> meer<br />
<strong>in</strong>formatie over <strong>de</strong>ze mogelijkhe<strong>de</strong>n.<br />
Sticht<strong>in</strong>g Krant <strong>in</strong> <strong>de</strong> Klas 16 Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant<br />
Theater <strong>in</strong> <strong>de</strong> krant 15 © Sticht<strong>in</strong>g <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong>
Wat biedt <strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong> nog meer:<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
De gratis krantenservice: twee weken gratis dagbla<strong>de</strong>n <strong>voor</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong><br />
Het leerl<strong>in</strong>genabonnement: twee weken gratis dagbla<strong>de</strong>n bij <strong>de</strong> leerl<strong>in</strong>gen thuis bezorgd,<br />
alleen <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>voor</strong>tgezet <strong>on<strong>de</strong>rwijs</strong><br />
Opdrachtenbun<strong>de</strong>ls en afzon<strong>de</strong>rlijke les<strong>opdrachten</strong> over diverse on<strong>de</strong>rwerpen gratis te<br />
downloa<strong>de</strong>n via <strong>de</strong> website<br />
<strong>Nieuws</strong> over ontwikkel<strong>in</strong>gen van <strong>de</strong> nieuwsmedia, met bijbehoren<strong>de</strong> <strong>opdrachten</strong><br />
Maan<strong>de</strong>lijks <strong>de</strong> gratis <strong>Nieuws</strong>quiz uit <strong>de</strong> Krant, te gebruiken als actualiteitentoets<br />
Een gratis e-mailnieuwsbrief met updates over nieuwe lesmaterialen en activiteiten van<br />
<strong>Nieuws</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>klas</strong><br />
Zie ook www.nieuws<strong>in</strong><strong>de</strong><strong>klas</strong>.nl