Opstelten: 'Ik hou wel van een beetje tempo' - Openbaar Ministerie
Opstelten: 'Ik hou wel van een beetje tempo' - Openbaar Ministerie
Opstelten: 'Ik hou wel van een beetje tempo' - Openbaar Ministerie
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
knalt tegen de middenberm, wordt gelanceerd,<br />
slaat tegen <strong>een</strong> lichtmast, draait om de as en<br />
smakt aan de overkant <strong>van</strong> de weg op het dak<br />
neer. Saskia is op slag dood. Hidde is ernstig<br />
gewond en overlijdt <strong>een</strong> paar uur later aan de<br />
gevolgen. Axel is er stuk <strong>van</strong>. Hij wordt ter<br />
plaatse aange<strong>hou</strong>den door de politie en zegt<br />
vertwijfeld: 'Het is mijn schuld. Ik heb haar<br />
vermoord. Ik stuurde bochtjes om stoer te doen.'<br />
De andere slachtoffers worden kort gehoord.<br />
Axel blijkt zo <strong>van</strong> streek dat de politie de<br />
volgende dag, zondag 4 oktober, de piketofficier<br />
vraagt of ze Axel in vrijheid kunnen stellen,<br />
omdat hij door zijn emotionele en geestelijke<br />
gesteldheid nog niet gehoord kan worden.’<br />
slingerbeweging<br />
Op de avond <strong>van</strong> het ongeluk komt de verkeersongevallendienst<br />
automatisch in actie. Ze zetten<br />
de weg af, maken foto's en leggen sporen vast.<br />
Ook nemen ze het autowrak in beslag om te<br />
onderzoeken. Aan de hand <strong>van</strong> alle gegevens<br />
maken ze <strong>een</strong> analyse.<br />
Na <strong>een</strong> paar weken worden alle overlevenden<br />
<strong>van</strong> het ongeluk door de politie gehoord. Ook<br />
getuigen, waaronder <strong>een</strong> beveiligingsbeambte<br />
die toevallig de Volvo had gezien en <strong>een</strong> tegemoetkomende<br />
automobilist, leggen <strong>een</strong><br />
verklaring af.<br />
Eind november ligt het strafdossier op het<br />
bureau <strong>van</strong> zaaksofficier Kuipers.‘Voor mij was<br />
de zaak eigenlijk <strong>van</strong>af het begin duidelijk: Axel<br />
was verdachte. Van wat ik toen wist bestond de<br />
verdenking eruit dat hij qua rijgedrag iets<br />
verkeerds had gedaan.’<br />
Uit de verklaringen in het dossier blijkt dat<br />
verdachte uit joligheid slingerbewegingen met<br />
zijn stuur heeft gemaakt. Dat is vreselijk<br />
verkeerd afgelopen.<br />
Fridolijn vervolgt de verdachte voor artikel 6 <strong>van</strong><br />
de Wegenverkeerswet. ‘Artikel 6 is <strong>een</strong> schulddelict:<br />
<strong>een</strong> delict waarbij zo gevaarlijk is gereden<br />
dat je schuld hebt aan het ongeluk. Daar was<br />
ook hier sprake <strong>van</strong>', zegt ze vastberaden. <strong>'Ik</strong><br />
heb met de verkeersofficier <strong>van</strong> het parket<br />
overlegd om te checken of <strong>een</strong> slingerbeweging<br />
maken <strong>wel</strong> of niet <strong>een</strong> schulddelict oplevert.'<br />
Ondertussen verschijnen, op verzoek <strong>van</strong> de<br />
advocaat <strong>van</strong> Axel, de slachtoffers voor de<br />
rechter-commissaris. De advocaat wil verduidelijking<br />
over wat er is gebeurd. Er wordt op Duco<br />
gewacht tot na zijn terugkomst uit Australië. 'Bij<br />
de politie hadden <strong>een</strong> paar vrienden verklaard<br />
dat ze zagen dat Axel h<strong>een</strong> en weer bewoog met<br />
het stuur om slingerbewegingen met de auto te<br />
maken. Maar bij de rechter-commissaris<br />
vertelden ze dat ze het voelden. Het bewijs is op<br />
dat punt wat afgezwakt', aldus Fridolijn Kuipers.<br />
12 | alles afwegende - Opportuun 3 - maart 2011<br />
Zittingsdag<br />
Op 22 juli 2010 is de rechtszaak. Enkele slachtoffers<br />
en de familie zitten op de publieke tribune.<br />
Ook de ouders <strong>van</strong> Saskia en Hidde zijn aanwezig.<br />
Stap voor stap legt Fridolijn in haar requisitoir<br />
uit wat haar bevindingen zijn: De rijstijl <strong>van</strong><br />
Axel was "sportief" en hij maakte "slingerende<br />
bewegingen". Verschillende slachtoffers en<br />
getuigen hebben dat ook verklaard. Doordat<br />
Hidde en Saskia los in de achterbak zitten, was<br />
de auto nog gevoeliger voor oversturen en is de<br />
rechterkant <strong>van</strong> de auto “uitgebroken”.<br />
Dat wordt ook geconcludeerd door de verkeersongevallendienst.<br />
En volgens de verbalisanten<br />
heeft Axel zelf gezegd dat hij bochtjes aan het<br />
maken was om <strong>een</strong> <strong>beetje</strong> stoer te doen en dat<br />
hij als gevolg hier<strong>van</strong> de controle over het<br />
voertuig was verloren.<br />
De officier maakte korte metten met de latere<br />
verklaring <strong>van</strong> Alex. Na de enkele weken rust<br />
<strong>van</strong>wege zijn emotionele toestand verklaarde<br />
Alex namelijk dat hij Saskia en Hidde liever niet<br />
in de achterbak wilde m<strong>een</strong>emen. En dat hij net<br />
voor het ongeluk over zijn rechtersc<strong>hou</strong>der keek,<br />
om te vragen of het goed met ieder<strong>een</strong> ging.<br />
‘Tot veler verbazing kwam de advocaat tijdens de<br />
Slachtoffergesprek<br />
met de ouders <strong>van</strong> saskia heeft Fridolijn Kuipers <strong>een</strong><br />
slachtoffergesprek gevoerd. ‘de ouders wilden graag dat<br />
duidelijk werd wat axel gedaan had. er was g<strong>een</strong> wrok.<br />
Ze vertelden wat de impact op het gezin is geweest. Hun<br />
advocaat heeft tijdens de zitting nog <strong>een</strong> schriftelijke<br />
slachtofferverklaring voorgelezen. Na de zitting lieten ze<br />
weten dat naar hun gevoel de werkelijke toedracht boven<br />
tafel was gekomen en dat het vonnis recht deed.’<br />
zitting met <strong>een</strong> alternatief scenario. Dat Axel<br />
door het achterom kijken in combinatie met<br />
harde wind de macht over het stuur was<br />
verloren. Dat het oneerlijk was dat all<strong>een</strong> de<br />
verdachte werd vervolgd en de andere inzittenden<br />
niet.' Om tot <strong>een</strong> eis te komen kijkt Fridolijn<br />
Kuipers naar de richtlijnen. 'Artikel 6 kent<br />
verschillende vormen <strong>van</strong> schuld. Ik achtte<br />
bewezen dat het slingeren <strong>van</strong> verdachte zeer<br />
onvoorzichtig was, waarbij hij <strong>wel</strong>bewust<br />
onaanvaardbare risico’s heeft genomen met<br />
zeer ernstige gevolgen <strong>van</strong> dien. Dat is roekeloos<br />
rijgedrag. Voor roekeloos rijden met <strong>een</strong><br />
dodelijk slachtoffer tot gevolg is de richtlijn: acht<br />
maanden ge<strong>van</strong>genisstraf en drie jaar ontzegging<br />
<strong>van</strong> de rijbevoegdheid. Maar hier betreft het<br />
twee doden. Daarentegen vond ik strafverlichtend<br />
dat verdachte zo jong is en de rest <strong>van</strong> zijn<br />
leven belast is met <strong>een</strong> schuldgevoel.'<br />
Fridolijn <strong>hou</strong>dt bij haar eis vast aan de richtlijn:<br />
acht maanden ge<strong>van</strong>genisstraf onvoorwaardelijk<br />
en <strong>een</strong> jaar meer rijontzegging tot vier jaar.<br />
rechtvaardig<br />
Ook de rechtbank acht bewezen dat verdachte<br />
bij wijze <strong>van</strong> grap voorafgaand aan het ongeval<br />
<strong>een</strong> slingerbeweging met het stuur heeft<br />
gemaakt. De rechtbank oordeelt milder dan de<br />
eis <strong>van</strong> de officier. Er is g<strong>een</strong> sprake <strong>van</strong><br />
roekeloos rijgedrag, maar <strong>van</strong> aanmerkelijk<br />
onvoorzichtig handelen. Dat rechtvaardigt deels<br />
<strong>een</strong> ge<strong>van</strong>genisstraf, maar gezien de zeer jonge<br />
leeftijd, de dood <strong>van</strong> twee vrienden en de<br />
emotionele last wordt verdachte veroordeeld tot<br />
<strong>een</strong> werkstraf <strong>van</strong> 240 uur en drie jaar ontzegging<br />
<strong>van</strong> de rijbevoegdheid.<br />
Fridolijn Kuipers: <strong>'Ik</strong> ben niet in hoger beroep<br />
gegaan. Ik kon me er <strong>wel</strong> in vinden. De rechtbank<br />
heeft veel rekening ge<strong>hou</strong>den met het feit<br />
dat verdachte zal moeten leren leven met de<br />
gedachte dat hij verantwoordelijk is voor de dood<br />
<strong>van</strong> twee <strong>van</strong> zijn vrienden en het er zichtbaar<br />
erg moeilijk mee heeft. Hoe<strong>wel</strong> ik nog steeds<br />
achter mijn eis sta, leek het verdriet <strong>van</strong> de<br />
verdachte op zitting oprecht. Uit menselijk<br />
oogpunt vond ik de maximale werkstraf niet<br />
onbegrijpelijk. Kijk, die richtlijnen zijn er niet<br />
voor niks. Ik eis wat ik <strong>een</strong> passende straf vind,<br />
maar ik kan heel goed leven met de werkstraf.'<br />
Tekst: Thea <strong>van</strong> der Geest<br />
Foto’s: Robin Utrecht<br />
‘De emotie<br />
was<br />
voelbaar’<br />
Over FrIdOLIjN KuIPers:<br />
‘als het om <strong>een</strong> aanrijding gaat met meerdere<br />
verkeersslachtoffers lijkt Fridolijn Kuipers de<br />
expert binnen parket den Haag, zeiden<br />
collega-officieren onlangs aan de lunchtafel.<br />
‘dat komt omdat ik in 2007 ook <strong>een</strong> zaak<br />
op zitting had over <strong>een</strong> aanrijding op het<br />
Willem Witsenplein in den Haag waarbij<br />
twee doden vielen.’<br />
de Wassenaarse zaak was zwaar. ‘Ik hoorde<br />
wat het met die jongeren heeft gedaan bij de<br />
rechter-commisaris. Ik zag op de zitting de<br />
emotie <strong>van</strong> de verdachte en het verdriet <strong>van</strong><br />
de nabestaanden. dat was voelbaar.’<br />
Fridolijn Kuipers begon in 2005 bij parket den<br />
Haag als raIO (rechtslijk ambtenaar in<br />
opleiding) na gewerkt te hebben als griffier<br />
bij de amsterdamse rechtbank. ‘daar zag ik<br />
wat het werk <strong>van</strong> <strong>een</strong> rechter inhield.<br />
dat leek me in eerste instantie erg leuk,<br />
maar ik ben uiteindelijk officier geworden<br />
omdat ik dat vak afwisselender vind. Het is<br />
<strong>een</strong> hele uitdaging om <strong>een</strong> goed dossier<br />
samen te stellen.’<br />
Opportuun 4 - mei 2010 - Naam artikel | 13