De lezingen van Wietse van Houten - Vrouwen van Nu Friesland
De lezingen van Wietse van Houten - Vrouwen van Nu Friesland
De lezingen van Wietse van Houten - Vrouwen van Nu Friesland
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>Wietse</strong> <strong>van</strong> <strong>Houten</strong> (1943) is oud-directeur <strong>van</strong> een textiel-import-groothandel.<br />
In de loop <strong>van</strong> zijn werkzame jaren, heeft hij een curieuze collectie ondergoed<br />
verzameld,<br />
aan de hand waar<strong>van</strong> hij een boeiend, humoristisch en wetenswaardig en soms<br />
educatief verhaal houdt.<br />
<strong>De</strong> tijdsduur <strong>van</strong> de lezing kan in overleg en is maximaal 2 x 45 min. (of<br />
desgewenst korter)<br />
Het is altijd een bijzonder gezellige avond/middag zo is de ervaring en geeft<br />
veel interactie en<br />
herkenning in de zaal.<br />
Omdat er met het onderhouden en aanvullen <strong>van</strong> de museumcollectie toch wel<br />
wat geld is gemoeid,<br />
zijn de kosten per lezing € 60,00 + reiskosten (€ 0,20 p/km).<br />
Waarbij opgemerkt, dat een deel <strong>van</strong> het honorarium wordt afgestaan aan de<br />
Stichting: Stop Kinderarbeid.<br />
Onderstaand ter illustratie een artikel uit een plaatselijke krant.<br />
In 2006 was er ook een optreden in het bekende TV programma "Man bij hond"<br />
waarna er veel "werk"was<br />
voor ondergetekende.<br />
Met vriendelijke groet,<br />
<strong>Wietse</strong> <strong>van</strong> <strong>Houten</strong><br />
wietsevh@wxs.nl<br />
<strong>Wietse</strong> <strong>van</strong> <strong>Houten</strong> geeft <strong>lezingen</strong> over ondergoed door de jaren heen<br />
‘Verhalen komen voort uit liefde voor textielvak’<br />
IJLST – <strong>De</strong> <strong>lezingen</strong> <strong>van</strong> <strong>Wietse</strong> <strong>van</strong> <strong>Houten</strong> (67) uit IJlst zijn altijd een feest <strong>van</strong><br />
herkenning voor zijn toehoorders. Gewapend met drie koffertjes vol textiel geeft de<br />
inwoner <strong>van</strong> IJlst zo’n tien keer per jaar presentaties over textiel door de jaren heen<br />
aan. ,,Mijn verhalen komen voort uit de liefde voor het vak”, aldus de oprichter <strong>van</strong><br />
textielgroothandel Van <strong>Houten</strong> Nauta.<br />
Door Wendy Noordzij<br />
<strong>Wietse</strong>’s vrouw komt uit een echte textielfamilie. Haar voorouders hebben de winkel Nauta,<br />
die vroeger aan de Oosterdijk 83 in Sneek gevestigd was, opgericht. In 1961 kwam ook<br />
<strong>Wietse</strong> in het textielvak terecht. Uiteindelijk startte hij in 1982 samen met zijn vrouw<br />
Textielgroothandel en –import Van <strong>Houten</strong>-Nauta, dat na overname tegenwoordig zetelt in<br />
Leeuwarden en Drachten. . Naast de groothandel had het echtpaar ook kleinschalige<br />
kledingwinkels in onder meer IJlst, Joure, Grou, Earnewâld en Terhorne . Ik ben een echte
textielman geworden”, zegt <strong>van</strong> <strong>Houten</strong>, die vroeger een heel ander beroep had. ,,Ik ben<br />
oorspronkelijk boekhouder en heb voor ik in de textiel terecht kwam enkele jaren bij een<br />
touwfabriek en in de glashandel gewerkt. <strong>De</strong> kennis <strong>van</strong> de cijfertjes komt me in mijn werk<br />
goed <strong>van</strong> pas. Als koopman mag ik graag handeldrijven.”<br />
Het idee voor zijn bijzondere <strong>lezingen</strong> ontstond acht jaar geleden. ,,Ik ben lid <strong>van</strong> de<br />
herensociëteit in Wymbritseradiel en in het kader daar<strong>van</strong> werd mij gevraagd om een<br />
bedrijfspresentatie te houden voor vijftig ondernemers uit de regio. Daarvoor heb ik<br />
verschillende spullen uit ons magazijn gehaald en het viel me op dat ik eigenlijk overal een<br />
leuk verhaal bij kon vertellen. Oude kledingstukken maakten de presentatie compleet.” <strong>De</strong><br />
avond werd een groot succes. ,,<strong>De</strong> ondernemers hebben de avond <strong>van</strong> hun leven gehad en<br />
hebben ontzettend veel gelachen. Zelf heb ik ook genoten en zo ontstond het idee om vaker<br />
<strong>lezingen</strong> te geven.”<br />
Inmiddels is zijn collectie historisch textiel flink uitgebreid. ,,Eén <strong>van</strong> de nevenactiviteiten<br />
<strong>van</strong> Van <strong>Houten</strong> Nauta was het opkopen <strong>van</strong> inventaris en voorraden als winkels stopten,<br />
failliet waren of een overtollige voorraad hadden. Dan kwamen regelmatiug ouderwetse<br />
kledingstukken aan het licht. Zo stuitte hij bij de sluiting <strong>van</strong> Magazijn <strong>De</strong> Bron in Groningen<br />
op de allereerste damesonderbroek met kruis, die uit 1850 stamt.”<br />
Trots toont Van <strong>Houten</strong> tijdens zijn <strong>lezingen</strong> de gigantische broek aan zijn publiek. ,,Het is<br />
misschien moeilijk voor te stellen maar voor 1850 droegen de dames inderdaad geen kruis in<br />
hun onderbroek. Dat was letterlijk en figuurlijk erg luchtig”, zegt hij lachend. <strong>De</strong> spreker laat<br />
de kledingstukken altijd in chronologische volgorde de revue passeren. ,,Ik begin met de<br />
broek uit 1850 en eindig met de string <strong>van</strong> nu.” Daar tussenin behandel ik ook items als<br />
thermo-ondergoed, het werk <strong>van</strong> een groothandel, meerdere leuke anecdotes en technische<br />
informatie over de verschillende stoffen”, legt hij uit.<br />
Tijdens iedere presentatie neemt hij drie koffertjes mee: een ouderwetse koffer met<br />
kledingstukken uit vroegere tijden, een moderne met ondergoed uit deze tijd en één met Friese<br />
textiel items. ,,Het eerste koffertje is <strong>van</strong> mijn schoonvader geweest. Als een soort<br />
vertegenwoordiger ging hij vroeger op de fiets langs kleine dorpswinkeltjes om zijn textiel<br />
aan de man te brengen. In die tijd verkocht bijna iedere dorpswinkel naast suiker en<br />
leverworst ook een bolletje wol en een onderbroek. Mijn schoonvader zorgde ervoor dat deze<br />
bij zijn textielgroothandel <strong>van</strong>daan kwamen.”<br />
Door de <strong>lezingen</strong> komt hij overal. Van damesclubs, vrouwenverenigingen tot<br />
kerkgezelschappen en <strong>van</strong> ouderensociëteiten en bejaardencentra tot dorpshuizen. ,,Mijn<br />
doelgroep bestaat voornamelijk uit mensen tussen de 40 en 85 jaar. Dat zijn dankbare<br />
luisteraars, omdat zij zich nog ouderwets ondergoed kunnen herinneren. Het leuke is dat ik<br />
soms <strong>van</strong> mijn publiek ook oude kledingstukken krijg, zoals deze ouderwetse herenborstrok<br />
uit 1900”, vertelt de liefhebber, terwijl hij in zijn koffertje duikt om het betreffende<br />
kledingstuk te voorschijn te toveren. ,,<strong>De</strong>ze heb ik <strong>van</strong> iemand uit Reahûs gekregen. Hij werd<br />
vooral door vissersmannen op Urk gebruikt.”<br />
Een blik <strong>van</strong> herkenning gaat door de zaal als Van <strong>Houten</strong> een halfwollen dames hemdje<br />
toont. ,,Dit is door ouderwetse vlakbreimachines gemaakt”, laat hij weten. ,,Het heeft een<br />
hoge rug, want men was <strong>van</strong> mening dat dit reumatiek tegenging. Meestal werden deze<br />
hemdjes veel te groot gekocht. Ze zijn <strong>van</strong> half wol en half katoen gemaakt, waardoor ze<br />
ontzettend krimpen.”
Van <strong>Houten</strong> geniet <strong>van</strong> alles reacties uit het publiek. ,,Ik hield een keer een lezing in het<br />
woonzorgcentrum in IJlst en toen liet ik een halfwollen dames directoire zien, die de vrouwen<br />
vroeger op zaterdagavond droegen. Dan gingen ze een stukje lopen in de hoop een jongen<br />
tegen te komen om mee uit dansen te gaan. ‘Ik durf het bijna niet te zeggen, maar we hadden<br />
een naam voor die onderbroeken”, fluisterde een bewoonster mij toe. ‘Wij noemden dat altijd<br />
pikkenverschrikkers.’ Sindsdien vertel ik dat verhaal altijd tijdens mijn <strong>lezingen</strong> en het slaat<br />
geweldig aan.”<br />
In de tweede koffer zit thermo-ondergoed en andere modernere lingerie. ,,Ondergoed is in de<br />
loop <strong>van</strong> de tijd erg veranderd”, weet de expert. ,,In 1850 werd ondergoed gedragen om warm<br />
te blijven. In de jaren twintig veranderde dat en werden de Franse kantenbroekjes, de qulottes,<br />
populair. Na de oorlog werd de onderkleding door geldgebrek weer sober, maar <strong>van</strong>af 1975<br />
mag lingerie weer gezien worden en is het ondergoed weer erg populair.”<br />
Ook technische informatie over ouder- en nieuwerwetse stoffen wordt niet overgeslagen. ,,Bij<br />
het kopen <strong>van</strong> ondergoed vragen vrouwen vaak of er viscose in het artikel zit, maar als ik hen<br />
op de man af vraag wat viscose precies is, dan hebben ze geen idee. Viscose is een<br />
natuurproduct. Van hout is garen gemaakt en dat is gemengd met katoen. Daardoor is het<br />
product niet alleen oersterk, maar ook ademend. Als je kwalitatief goed ondergoed koopt,<br />
zweet je nooit aan de binnenkant, maar alleen aan de buitenkant <strong>van</strong> je ondergoed”, vertelt de<br />
kenner.<br />
In koffer drie zit Friese textiel, zoals T-shirts met diverse Friese opschriften. ,,Ik ben de<br />
bedenker <strong>van</strong> veel Friese kreten op T-shirts”, laat de ondernemer weten. Ik ben ooit begonnen<br />
met de tekst ‘Doge jo wol’ en dat was zo’n succes dat ik nog veel meer kreten heb bedacht.”<br />
Zijn teksten bedenkt hij vaak in de auto. ,,Ik ben nogal veel onderweg en dan heb ik nooit de<br />
radio aan. <strong>De</strong>ze tijd gebruik ik om nieuwe dingen te bedenken.”<br />
Inmiddels heeft hij al <strong>van</strong> alles op de markt gebracht, waarbij slabbetjes met de tekst ‘Ik<br />
flieberje krekt as ús pake’ en ‘Soe ik letter krekt sa eamelje as ús beppe’ vrij recent zijn. Op<br />
het gebied <strong>van</strong> slabbetjes heeft de textielkenner laatst nog wat bijzonders bedacht. ,,Ik kwam<br />
een keer bij de leverancier en toen zag ik kruisstukken voor lange onderbroeken liggen. Kan<br />
daar geen gat in?, vroeg ik hem, terwijl hij me verbaasd aanstaarde. Ik heb een schaar gepakt<br />
en er een gat ingemaakt, dit is met een stukje boordstof afgewerkt en zo is een nieuw soort<br />
slabbetje ontstaan, dat gemakkelijk over het hoofd <strong>van</strong> het kindje kan worden omgedaan.” In<br />
totaal heeft Van <strong>Houten</strong> zo’n dertig tot veertig verschillende kreten bedacht, waarbij hij zich<br />
ook af en toe op de Nederlandse markt heeft gericht. <strong>De</strong> tekst ‘Heb je nog sex of golf je al?’ is<br />
daar een voorbeeld <strong>van</strong>.<br />
In totaal duurt de lezing anderhalf uur, maar meestal komt hij tijd te kort, omdat de<br />
belangstellenden veel vragen hebben. In Joure zaten een keer 120 dames op me te wachten. Ik<br />
vroeg me af of ik zo’n grote groep wel de baas zou kunnen, maar uiteindelijk zaten de dames<br />
ademloos te luisteren.”<br />
Het stylen <strong>van</strong> artikelen zal Van <strong>Houten</strong> het meest missen. ,,Het bedenken <strong>van</strong> kledingstukken<br />
vind ik het leukst aan het vak. Dat is echt een ‘booming business’. Er is zoveel mogelijk.<br />
Vorig jaar heb ik bijvoorbeeld fleece jacks met een ingebouwde radio op de markt gebracht.”<br />
Via zijn <strong>lezingen</strong> blijft de liefhebber toch bij de textiel betrokken.
,,Als ik ergens enthousiast over ben, móet ik er over vertellen. Mijn vrouw zegt wel eens<br />
tegen me: ,,Je praat zoveel dat je op een roestige pedaalemmer lijkt. Als ik eenmaal mijn<br />
mond (klep) open doe, gaat hij voorlopig niet meer dicht.” Voor ouderwetse<br />
ondergoederen/kledingstukken houdt Van <strong>Houten</strong> zich altijd aanbevolen. ,,Mensen zouden me<br />
er erg blij mee maken, want zo kan ik mijn presentatie nóg verder uitbreiden. Er is zoveel<br />
over textiel te vertellen. Ik weet er zelf redelijk veel <strong>van</strong> en mocht ik iets niet weten, dan zoek<br />
ik het op internet op.”