OOG VOOR AFRIKA - Ontdek Zuid-Afrika
In deze inspirerende gids maak je kennis met de 9 provincies van Zuid-Afrika. Je ontdekt de mooiste plekken, soms (ver) weg van de gebaande, soms juist de must sees.
In deze inspirerende gids maak je kennis met de 9 provincies van Zuid-Afrika. Je ontdekt de mooiste plekken, soms (ver) weg van de gebaande, soms juist de must sees.
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Hét reismagazine over <strong>Afrika</strong> | 2024 | € 9,50<br />
<strong>OOG</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
<strong>VOOR</strong><br />
<strong>Ontdek</strong><br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
BP<br />
De mooiste bezienswaardigheden van 9 provincies<br />
˙ Verrassende routes ˙ Wilde wijnreis door de<br />
Kaapse wijnlanden ˙ De wow-factor van de Garden<br />
Route ˙ Op safari, ja natuurlijk…
3<br />
FAMILY<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
TRAVEL<br />
with the experts<br />
Samen reizen met de familie is een waardevolle<br />
ervaring, vol herinneringen die generaties<br />
overstijgen. Het delen van avonturen,<br />
ontdekkingen en gelach versterkt de<br />
familiebanden. Van het verkennen van exotische<br />
bestemmingen tot het delen van verhalen bij het<br />
kampvuur, elk moment wordt gekoesterd.<br />
Of het nu gaat om een verjaardag, jubileum of<br />
gewoon om samen te zijn, deze reizen vieren het<br />
leven en creëren herinneringen die een leven lang<br />
meegaan.<br />
Botswana | Kenia | Madagaskar | Malawi | | Mozambique | Namibië | Rwanda | Tanzania | Uganda | Zambia | Zimbabwe | <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
Malediven | Mauritius | Réunion | Seychellen | Sri Lanka<br />
Oman | Saudi-Arabië | Verenigde Arabische Emiraten<br />
www.bms-travellers.nl +31 (0)85 04 10 400
nhoud<br />
Bestemmingen<br />
Gauteng 8<br />
KwaZulu-Natal 26<br />
Limpopo 40<br />
Mpumalanga 52<br />
Noordkaap 68<br />
Noord-West Provincie 82<br />
Oostkaap 90<br />
Vrijstaat 100<br />
Westkaap 108<br />
<strong>Ontdek</strong>ken<br />
De glimlach van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> 10<br />
Johannesburg schrijft de toekomst 16<br />
De Sani Pass – op het dak van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> 28<br />
72 uur in Durban 32<br />
De parels van Limpopo 42<br />
Krugers mooisten 54<br />
Songimvelo – de wieg van <strong>Afrika</strong> 64<br />
Tussen Kaapstad en Namibië 70<br />
De mooiste fotomomenten in Madikwe 84<br />
Culinaire safari door de Karoo 92<br />
Clarens – kunstenaars, gewijde grotten<br />
en bergen 102<br />
Wijnreis door de Westkaapse wijnlanden 110<br />
<strong>Afrika</strong>Burn – vuurfeest in de woestijn 134<br />
De WOW-factor van de Garden Route –<br />
71 tips 138<br />
Een monument voor een taal 154<br />
Kriskras door <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> 156<br />
10 De glimlach van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
16 Johannesburg<br />
En ook<br />
Van de redactie 6<br />
Verhalen bij de boma 50<br />
Word abonnee 51<br />
Webshop <strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong> 80<br />
Geheimtips 81<br />
Geheimtips 153<br />
Colofon 166<br />
<strong>OOG</strong><strong>VOOR</strong><strong>AFRIKA</strong><br />
28 De Sani Pass – op het dak van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>
5<br />
32 72 uur in Durban<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
54 Krugers mooisten<br />
84 De mooiste fotomomenten in Madikwe<br />
70 Tussen Kaapstad en Namibië<br />
138 Garden Route<br />
110 Wijnreis door de Westkaapse wijnlanden<br />
156 Kriskras door <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>
Verliefd op de toekomst<br />
De Tokarawijngaarden aan Helshoogte<br />
Op 31 januari 2024 lachte het leven me toe. Alles veranderde<br />
op 15 februari. Nu zit ik in een zwaar medisch traject en is er<br />
vasculitis bij mij vastgesteld. En dan stopt alles. Even geen<br />
reizen naar <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>. Gelukkig was ik net terug van twee<br />
heerlijke weken in mijn favoriete Westkaap. Een ‘rondje<br />
heimwee’ noemen fotograaf Peter en ik het vaak.<br />
En gelukkig zijn er als je om hulp durft te vragen altijd lieve<br />
helpende handen waardoor er nu toch weer een heel fijne<br />
en hopelijk inspirerende <strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong> voor je ligt.<br />
Later dan verwacht. Kleiner in formaat dan je gewend bent.<br />
Groter in aantal pagina’s.<br />
We hebben besloten deze en de volgende editie Special<br />
Places (waarin we de leukste lodges, guest houses,<br />
hotels en B&B’s aan je voorstellen die ons stempel van<br />
goedkeuring hebben) het handige reisformaat van een gids<br />
mee te geven. Hij past dus in je tas. Hij mag mee op reis.<br />
In deze <strong>Ontdek</strong> <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> laten we in alfabetische volgorde<br />
per provincie – dat zijn er negen – onze aanraders zien.<br />
En die aanraders, dat zijn steden, routes, bestemmingen,<br />
foto’s die je wilt blijven bekijken. En dat voorzien van<br />
talloze tips. Soms (ver) weg van de gebaande paden,<br />
soms zijn het hoogtepunten. De must sees als Kaapstad<br />
met de Tafelberg, Johannesburg met Soweto, Kruger<br />
National Park, de Kaapse wijnlanden, de pinguïns op het<br />
Kaapse schiereiland. Maar hoogtepunten zijn niet voor<br />
niets hoogtepunten, toch?<br />
Het doel van deze supergids: dat jij misschien nog meer<br />
verrast wordt door de veelzijdigheid van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>, nog<br />
meer zin krijgt om er een eerste of een volgende vakantie<br />
te boeken.<br />
Persoonlijk kan ik niet wachten. Het is heerlijk om<br />
herinneringen in woord en beeld op te halen, maar het<br />
is nóg fijner om nieuwe herinneringen te maken. En dan<br />
graag weer in goede gezondheid.<br />
Wij wensen je heel veel zin in de toekomst, veel reisplezier<br />
en mooie ontdekkingen. Laat de (reis)liefde stromen en<br />
omhels de toekomst. Tot de volgende <strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>.<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Marjolein Westerterp<br />
Peter Boshuijzen
7<br />
Jacaranda Alley, op de R317 vanaf Bonnievale<br />
naar Robertson<br />
Bainskloof Pass tussen Ceres en Wellington<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
De Woordenboom bij Tokara<br />
Kunst bij La Petite Colombe in Franschhoek<br />
Wijnlandgoed Creation in de Hemel-en-Aarde Vallei<br />
In Yzerfontein lopen de struisvogels vrij rond<br />
Grande Provence in Franschhoek Bainskloof Pass tussen Ceres en Wellington De Culture Winebar op de<br />
Waterfront in Kaapstad
Gauteng<br />
De dichtstbevolkte van de negen provincies met de twee grote steden Johannesburg en Pretoria (Tshwane – wij zijn<br />
hetzelfde. Een naamsverandering die symbool staat voor het breken met apartheid), ook wel bekend als de “paarse<br />
stad”, vanwege de lanen omzoomd door wel zeventigduizend jacaranda’s. Ze zijn op hun mooist in oktober en het<br />
best te zien Charles Street. Witte jacaranda’s omzomen Herbert Baker Street.
Zeker zien in Gauteng<br />
5 Cradle of Humankind met Mrs. Ples en Little Foot,<br />
www.maropeng.co.za<br />
5 Voortrekker Monument<br />
5 Lesedi Cultural Centre<br />
5 Constitution Hill, https://www.constitutionhill.org.za<br />
5 Soweto met het huis van Nelson en Winnie Mandela,<br />
8115 Vilakazi Street, en het Hector Peterson<br />
monument<br />
5 Apartheid Museum<br />
5 WitsArtMuseum (WAM), een van de beste collecties<br />
<strong>Afrika</strong>anse kunst, www.wits.ac.za/wam<br />
5 Satyagraha House, waar in het begin van de vorige<br />
eeuw Mahatma Gandhi woonde, nu hotel en museum<br />
in een, https://www.satyagrahahouse.com/<br />
5 Walter Sisulu en Pretoria Botanical Garden. De<br />
botanische tuinenworden ook wel liefdevol levende<br />
musea genoemd. Dwaal door de paradijzen<br />
van biodiversiteit, ruik, voel, kijk en neem de<br />
adembenemende schoonheid in je op, www.sanbi.org<br />
5 Bezoek een cricketwedstrijd in het fameuze Wanderers<br />
Stadium in Johannesburg<br />
5 Union Buildings in Pretoria<br />
5 Tswaing Meteorite Crater<br />
5 Cullinan diamantmijn
Tekst: Marjolein Westerterp Foto’s: Peter Boshuijzen
De glimlach<br />
van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
Afgezien van het prachtige landschap, de heerlijke restaurants en de prachtige wijndomeinen, hebben de<br />
meeste mensen die <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> bezoeken de hoogste waardering voor de vriendelijkheid en gastvrijheid van de<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>nen. Tijd om na te denken over wie ze zijn en te genieten van hun stralende lach.<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> is zoals we weten een land met een rijke en diverse<br />
geschiedenis en cultuur. Een van de opvallendste kenmerken<br />
van deze diversiteit zijn de verschillende inheemse<br />
volken die er van oudsher wonen. Deze gemeenschappen<br />
hebben elk hun eigen taal, tradities en geschiedenis en hebben<br />
een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van het<br />
moderne <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> en de ooit bedoelde regenboognatie<br />
van Nelson Mandela en Desmond Tutu.<br />
Zoeloes<br />
De grootste en bekendste inheemse gemeenschap wordt<br />
gevormd door de Zoeloes. Zij leven voornamelijk in de<br />
provincie KwaZulu-Natal en hebben een rijke en trotse<br />
geschiedenis. Denk maar aan koning Shaka Zulu en de Slag<br />
om de Bloed Rivier waar de Voortrekkers en de Zoeloes een<br />
bloedige strijd uitvochten.<br />
Xhosa<br />
Tijdens de apartheid was de oprichting van “onafhankelijke”<br />
thuislanden voor inheemse volken voor de regering een<br />
manier om raciale ongelijkheid te legitimeren. Transkei, in<br />
de Oostkaap, werd aangewezen als het thuisland voor de<br />
Xhosa. Het was de geboorteplaats van Nelson Mandela -<br />
die later de “vader van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>” werd - en de thuishaven<br />
van het ANC. Interessant genoeg behoorden veel andere<br />
beroemde vrijheidsstrijders ook tot de Xhosa: Govan en »
Thabo Mbeki, Walter Sisulu, Oliver Tambo, Desmond Tutu,<br />
Chris Hani en Steve Biko. En ook de ongelooflijk populaire,<br />
internationaal bekende komiek Trevor Noah is van Xhosa<br />
afkomst.<br />
Pedi<br />
De Pedi vormen een kleinere inheemse gemeenschap<br />
die voornamelijk in de provincie Limpopo leeft. De Pedi<br />
zijn altijd actief geweest in de strijd tegen de apartheid in<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> en in de strijd voor de rechten en vrijheid van<br />
alle <strong>Afrika</strong>anse volkeren.<br />
Basotho of Sotho<br />
De Sotho werden tijdens de apartheid verdreven naar de<br />
Vrijstaat en leven nu voornamelijk in Lesotho, ook wel het<br />
koninkrijk op het dak van de wereld genoemd. Het is de enige<br />
onafhankelijke staat ter wereld die volledig boven 1000<br />
meter ligt en het is een van de slechts drie landen ter wereld<br />
die volledig worden omringd door één ander land. De Sotho<br />
zijn voornamelijk boeren die koeien, geiten en schapen hoeden<br />
en graan en tabak verbouwen. Ze zijn te herkennen aan<br />
de hoofddoeken en de kegelvormige hoeden die ze dragen.<br />
Hiermee tonen ze hun positie in de gemeenschap, belangrijke<br />
momenten en mijlpalen in de familie. »
Ndebele<br />
De Ndebele hoorden oorspronkelijk bij de Zoeloes. Tegenwoordig<br />
leven ze vooral in de provincies Gauteng en<br />
Mpumalanga. Je kunt de status van de vrouw afleiden<br />
aan haar sieraden. Wanneer ze is getrouwd, draagt zij<br />
koperen ringen om haar nek, armen en benen als bewijs<br />
van trouw aan haar man. De Ndebele-vrouwen beschilderen<br />
volgens traditie hun woningen met heldere, geometrische<br />
ontwerpen, die gebaseerd zijn op driehoeken<br />
en rechthoeken. Deze vaardigheden worden doorgegeven<br />
van moeder op dochter en de gebruikte vormen zijn<br />
vaak geïnspireerd door hun complexe kralenwerk.<br />
Ontmoet de glimlach<br />
De beste plek om oog in oog te komen staan met de<br />
verschillende inheemse bewoners van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> is het<br />
Lesedi Cultural Village, ook wel de wieg van de levende<br />
<strong>Afrika</strong>anse cultuur genoemd. Lesedi ligt in het hart van<br />
het <strong>Afrika</strong>anse bushveld tussen de rotsachtige heuvels<br />
in de Cradle of Humankind, een Werelderfgoedlocatie.<br />
Hier vind je vijf “homesteads” die worden bewoond door<br />
Zoeloe-, Xhosa-, Pedi-, Basotho- en Ndebele-stammen<br />
die leven volgens de folklore en tradities van hun voorouders.<br />
˙<br />
https://www.lesedi.com, Kalkheuwel, Broederstroom<br />
R512, Lanseria.
Johannesburg<br />
Kaapstad, het Kruger National Park en Soweto zijn uitgeroepen tot de drie topbestemmingen<br />
‘die <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> wereldwijd op de kaart hebben gezet’. Een portret van Johannesburg en<br />
Soweto, het bonkende, rijke, hippe en rauwe hart van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>.
17<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
schrijft de toekomst<br />
Tekst: Marjolein Westerterp Peter Boshuijzen / Bureaux.co.za - Greg Lee
Johannes en Johannes<br />
De Australische gelukszoeker George Harrison ontdekte<br />
in 1886 als eerste de aanwezigheid van een gigantische<br />
hoeveelheid goud. Hij was niet zo slim om zijn vondst<br />
geheim te houden en binnen de kortste keren werd de<br />
plaats waar hij de goudader had gevonden, overspoeld<br />
met duizenden gelukszoekers. Er werden twee<br />
regeringscommissarissen aangesteld om de situatie<br />
ter plekke in goede banen te leiden. Johannes Rissik en<br />
Johannes Joubert werden de naamgevers van de plaats<br />
waar in 1892 al meer dan honderdduizend mensen<br />
woonden: ‘e’Goli’, stad van goud. Zakenlieden, bankiers,<br />
oplichters en prostituees vulden de straten en gaven de<br />
stad de uitstraling van een metropool. De mijnen werden<br />
geëxploiteerd door rijke lords, terwijl de mijnwerkers het<br />
zware werk moesten opknappen. Tot in het begin van<br />
de twintigste eeuw leefde iedereen die met de mijnen te<br />
maken had bij elkaar, totdat de blanke afkeer van zoveel<br />
zwarte armoede groeide. Er werden aparte wijken voor de<br />
arbeiders gesticht en zo werden langzaam de contouren<br />
zichtbaar van de apartheidsstructuur die bepalend is<br />
geweest voor de geschiedenis van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>.<br />
Hoop en geloof<br />
Een bezoek aan Johannesburg is niet compleet zonder<br />
een bezoek aan Soweto, de SOuth WEstern TOwnship, de<br />
zwarte stad ten zuidwesten van Jo’burg. Een miljoenenstad<br />
voor mensen die er niet toe deden in de ogen van de rijke<br />
blanken. Nu een toeristische attractie, omdat het de plek<br />
was waar grauwe geschiedenis is geschreven. De lucht
19<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Johannes en Johannes<br />
De Australische gelukszoeker George Harrison ontdekte<br />
in 1886 als eerste de aanwezigheid van een gigantische<br />
hoeveelheid goud. Hij was niet zo slim om zijn vondst<br />
geheim te houden en binnen de kortste keren werd de<br />
plaats waar hij de goudader had gevonden, overspoeld<br />
met duizenden gelukszoekers. Er werden twee<br />
regeringscommissarissen aangesteld om de situatie<br />
ter plekke in goede banen te leiden. Johannes Rissik en<br />
Johannes Joubert werden de naamgevers van de plaats<br />
waar in 1892 al meer dan honderdduizend mensen<br />
woonden: ‘e’Goli’, stad van goud. Zakenlieden, bankiers,<br />
oplichters en prostituees vulden de straten en gaven de<br />
stad de uitstraling van een metropool. De mijnen werden<br />
geëxploiteerd door rijke lords, terwijl de mijnwerkers het<br />
zware werk moesten opknappen. Tot in het begin van »
21<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
de twintigste eeuw leefde iedereen die met de mijnen te<br />
maken had bij elkaar, totdat de blanke afkeer van zoveel<br />
zwarte armoede groeide. Er werden aparte wijken voor de<br />
arbeiders gesticht en zo werden langzaam de contouren<br />
zichtbaar van de apartheidsstructuur die bepalend is<br />
geweest voor de geschiedenis van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>.<br />
Hoop en geloof<br />
Een bezoek aan Johannesburg is niet compleet zonder<br />
een bezoek aan Soweto, de SOuth WEstern TOwnship, de<br />
zwarte stad ten zuidwesten van Jo’burg. Een miljoenenstad<br />
voor mensen die er niet toe deden in de ogen van de rijke<br />
blanken. Nu een toeristische attractie, omdat het de plek<br />
was waar grauwe geschiedenis is geschreven. De lucht<br />
is ijl en stof glinstert in de zon. Er zijn de geboortehuizen<br />
van aartsbisschop Tutu en het huis waar Nelson en Winnie<br />
Mandela woonden, 8115, Vilakazi Street. ‘Het huis is niet<br />
groot, integendeel, maar het was mijn eerste echte huis<br />
en ik was er trots op. Een man is pas een man als hij een<br />
eigen huis heeft,’ schrijft Mandela in De lange weg naar<br />
vrijheid. De scholierenopstand in Soweto in 1976 betekende<br />
het begin van het einde van apartheid. De blanke politie<br />
beantwoordde de protestmars met kogels en er vielen<br />
honderden doden. Een van hen was Hector Peterson. Een<br />
kind nog. Op de foto die symbool is geworden voor de »
opstand twee scholieren. Ze dragen het jongetje weg, hun<br />
ogen groot van ongeloof.<br />
Johannesburg 2.0<br />
Het stadscentrum van Johannesburg is vooral nog een<br />
zakenwijk, afgewisseld met soms wat dubieuze oude<br />
wijken. Alle winkels en hotels zijn uitgeweken naar de<br />
luxueuze buitenwijken. Sandton is zo’n wijk met Sandton<br />
City als het chicste winkelcentrum van het zuidelijk<br />
halfrond. En Mandela Square, waar Mandela je tegemoet<br />
komt. Groter dan het leven zelf. Er is Melrose Arch, met<br />
winebars, luxe restuarants en hotels, een plein dat ’s avonds<br />
vol stroomt met zij die willen zien en gezien worden. De<br />
doorgaande weg lijkt een catwalk voor dure auto’s.<br />
Op zondag is het Zoo Lake een verzamelplaats voor<br />
families die picknicken onder de majestueuze bomen.<br />
Er zijn de galleries op Jan Smuts Avenue die kunnen<br />
wedijveren met de beste van New York. Er is Braamfontein<br />
met een Neighboor Good Market, waar verse producten te<br />
koop en te proeven zijn. En 4th Street in Parkhurst die met<br />
7th Avenue een walhalla is voor ‘city-dwellers’.<br />
Het Maboneng Precinct, ‘de plek van het licht’, is het<br />
creatieve centrum voor kunstenaars. Arts on Main<br />
het hart, met expressieve kunst gevestigd in oude<br />
fabrieksgebouwen, middenin het leven van de dag.<br />
Jozi is een stad als geen andere in de wereld, met de 24/7<br />
energie van New York, een interessante mix van culturen<br />
en kleuren, het is de nieuwe stad waar verleden, heden en<br />
toekomst elkaar ontmoeten en de toekomst geschreven<br />
wordt. ˙
23<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>
13 tips<br />
Een fietstocht door Soweto. Je gidsen zijn<br />
1 inwoners van Soweto en zij zullen verhalen,<br />
eten en de straten met je delen. Als je de plek<br />
bezoekt waar Hector Peterson werd gedood tijdens de<br />
studentenopstanden, leer je hoe dapper deze jonge<br />
activisten waren, maar helaas betaalden ze dat met hun<br />
leven en hebben ze nooit kunnen leven in de vrijheid<br />
waarvoor ze vochten,<br />
https://www.sowetobackpackers.com<br />
5<br />
6<br />
7<br />
Maboneng is een cultureel centrum voor<br />
kunstenaars en bruist van de creatieve energie,<br />
http://mabonengprecinct.com<br />
Neem de Gautrain, een fantastische manier om het<br />
drukke verkeer in Johannesburg te ontwijken en<br />
winkel tot je erbij neervalt in Sandton,<br />
https://www.gautrain.co.za<br />
Rosebank Shopping Mall waar op zondag een<br />
geweldige markt op het dak is,<br />
https://www.rosebanksundaymarket.co.za<br />
25<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
8<br />
Neighbourgoods Market in Braamfontein,<br />
www.neighbourgoodsmarket.co.za<br />
9<br />
Begin je zondag op een ontspannen manier bij Arts<br />
on Main met een gastronomisch ontbijt en verken<br />
het design dat wordt aangeboden,<br />
https://www.artsonmain.co.za<br />
10<br />
27 Dozen Container Designer Mall, Melville is een<br />
fantastische winkelervaring als je van <strong>Afrika</strong>ans<br />
design, kunst en mode houdt, www.27boxes.co.za<br />
2<br />
3<br />
Bungeejumpen van de Soweto Towers,<br />
https://sowetotowers.co.za<br />
In het Apartheid Museum vind je alle verhalen<br />
van de vrijheidsstrijders, de wetten die werden<br />
ingevoerd, videomateriaal en ervaar je hoe het<br />
voelt om buitengesloten te worden. Als je het<br />
museum binnengaat, moet je kiezen voor de alleen<br />
blanken-ingang of de niet-blanken-ingang,<br />
https://www.apartheidmuseum.org<br />
11<br />
12<br />
Goldreef City is een van de grootste themaparken<br />
in zuidelijk <strong>Afrika</strong>. Het is gevestigd op een oude<br />
goudmijn die in 1972 werd gesloten,<br />
www.goldreefcity.co.za<br />
Cradle of Human Kind. De wieg van de mensheid<br />
ligt ongeveer 50 km ten noordwesten van<br />
Johannesburg, dus je moet een auto huren of<br />
misschien een rondleiding boeken. We raden deze<br />
plek aan omdat het in feite de geboorteplaats van<br />
de mensheid is, https://www.maropeng.co.za/<br />
content/page/introduction-to-your-visit-to-thecradle-of-humankind-world-heritage-site<br />
4<br />
Als je geïnteresseerd bent in het turbulente<br />
verleden van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> is een bezoek aan<br />
Constitution Hill je topprioriteit. Het voormalige<br />
gevangeniscomplex is omgetoverd tot een<br />
museum dat de bijzondere <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>anse reis<br />
naar democratie na honderden jaren kolonialisme<br />
en apartheid vertelt, www.constitutionhill.org.za<br />
13<br />
44 Stanley, Braamfontein is<br />
een plek voor kunst en lekker<br />
eten, www.44stanley.co.za
KwaZulu-Natal
Misschien – hoewel je dat ook van de Oost- en Westkaap kunt zeggen – is KwaZulu-Natal<br />
de meest afwisselende provincie. Je vindt er gekende natuurparken als Hluhluwe/iMffolozi,<br />
iSimangaliso Wetland Park en het Tembe Elephant Reserve. Prachtige strandbestemmingen als<br />
de Dolphin Coast, Kosi Bay en Thonga Beach, er zijn de Drakensbergen en de Midlands Meander<br />
en… deze provincie was het thuis van Shaka Zulu. De monumenten bij Bloedrivier en langs de<br />
Battlefields route zijn de stille getuigen van de veldslagen die hier hebben plaatsgevonden.<br />
Zeker zien in KwaZulu-Natal<br />
5 uKhahlamba - ‘barrière van speren’ - Drakensberg Park<br />
5 In Bergville kun je een helikoptervlucht maken naar de<br />
verlaten toppen van Cathedral Peak,<br />
https://bergflying.co.za<br />
5 Vanuit Winterton stijg je in een heteluchtballon op<br />
boven de Drakensbergen,<br />
https://www.drakensbergballooning.com<br />
5 Nijlpaarden en nijlpaarden (ook in de straten) bij Saint<br />
Lucia<br />
5 Ali Shoal bij Umkomaas staat in de top tien van beste<br />
duiklocaties ter wereld. Je kunt er snorkelen met de<br />
imposante walvishaai<br />
5 uMhlanga vraagt om een lekker dagje uit<br />
5 Een tocht door de Inanda Vallei laat je kennismaken<br />
met het plattelandsleven<br />
5 Thula Thula Private Game Reserve bij eMpangeni<br />
herbergt de fameuze kudde olifanten uit het boek De<br />
Olifantenfluisteraar van Lawrence Anthony,<br />
https://thulathula.com<br />
5 Bij Howick vind je de Mandela Capture Site<br />
5 Rijd de Battlefield Route die je voert langs de<br />
belangrijkste monumenten. Dundee is daarbij een<br />
handige uitvalsbasis voor bezoeken aan Rorkes Drift,<br />
Isandlwana, Fugitives Drift en Bloed Rivier/Ncome,<br />
https://www.battlefieldsroute.co.za<br />
5 De Heritage Route 66 is een must, de 250 kilometer<br />
lange route begint bij het Dokodweni tolstation aan de<br />
N2, net ten zuiden van Durban. Je rijdt landinwaarts<br />
naar Eshowe langs suikerrietvelden en glooiende<br />
heuvels naar Zulu hoofdstad uLundi. Hier vond de slag<br />
op Gqokli Hill plaats, de laatste slag in de Anglo-Zulu<br />
oorlog. In Ondini vind je de nagebouwde residentie<br />
van koning Cetshwayo. Van hieruit kun je naar het<br />
Hluhluwe-iMfolozi Park of verder naar Pongola en het<br />
iSimangaliso Wetland Park.
De Sani Pass<br />
Op het dak van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
29<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Ook al is de tocht naar het dak van <strong>Afrika</strong> in de fameuze Drakensbergen door het verbeterde<br />
wegdek iets minder uitdagend geworden, wat blijft is een haarspeldbochtige weg waarbij je een<br />
hoogteverschil van 1544 meter naar 2873 meter moet overbruggen, in de winter langs<br />
sneeuw en ijs. Ook onveranderd zijn de fenomenale uitzichten.<br />
Tekst: Marjolein Westerterp Foto’s: Peter Boshuijzen
31<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Wat is er aan de hand? De bochtige, uitdagende gravelweg<br />
die vanuit het <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>anse Himeville naar een hoogte<br />
van 2873 meter zigzagt en daar het dak van <strong>Afrika</strong> bereikt, is<br />
geasfalteerd. Daarmee wordt het makkelijker om Lesotho<br />
vanuit Underberg en Himeville te bereiken, maar er wordt<br />
ook een stuk, wat heet, van het avontuur weggenomen.<br />
Waaghalzen<br />
De ‘weg’ tussen Lesotho en <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> was ooit een pad<br />
dat gebruikt werd door handelaren die per muilezel hun<br />
waar van het meest afgelegen deel van Lesotho naar<br />
KwaZulu Natal wilden vervoeren. Net breed genoeg om<br />
paarden en muilezels elkaar te kunnen laten passeren.<br />
In 1948 besloot waaghals Godfrey Edmonds het pad met<br />
een jeep te bedwingen. Het kostte hem bijna negen uur om<br />
boven te komen en waarschijnlijk heel wat gevloek van zijn<br />
gezelschap dat moest helpen met duwen, maar het lukte<br />
hem. En als er eenmaal één schaap over de dam is, volgen<br />
er meer en de route is nu een populaire uitdaging voor<br />
iedereen met een 4x4 die zijn eigen stuurmanskunsten wil<br />
meten met de berg.<br />
De weg voor dare devils<br />
Want een avontuur is het: Vanuit het plaatsje Himeville<br />
volg je de borden Sani Pass waarna je het Sani Pass Hotel<br />
passeert, de ruïnes van de Good Hope Trading Post, de<br />
Giant’s Cup Hiking Trail tot je de grenspost van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
bereikt. Je bevindt je dan op een hoogte van 2000 meter. Tot<br />
dan is de tocht nog vrij lieflijk geweest met de snelstromende<br />
Mkhomazana rivier en de groen fluwelen berghellingen<br />
begroeid met protea’s. Maar dan begint het feest voor de<br />
avonturiers onder ons. In negen kilometer stijg je bijna 900<br />
meter en passeer je bochten als de Suicide Bend, ontmoet<br />
je haarspeldbochten die hun weerga niet kennen en beland<br />
je uiteindelijk bij de laatste uitdaging voor je de top bereikt,<br />
de Ice Corner. Een plek waar de zon bijna nooit komt en waar<br />
een bevroren waterval de rotswand bekleedt en de weg vaak<br />
spiegelglad maakt. Terugkijkend vanaf het plateau zie je de<br />
weg die als een litteken kriskras in de bergen is gekerfd.<br />
Op het dak van de wereld<br />
Als je de top bereikt hebt, moet je de formaliteiten afhandelen<br />
bij de Lesotho Grenspost. Ook al lijkt het vervallen kantoortje<br />
een formaliteit, zo zien de lokale autoriteiten dat niet. Voordat<br />
je bij de Sani Mountain Lodge, met de hoogste pub ter<br />
wereld, kunt genieten van een prachtig uitzicht over de pas<br />
en de auto’s die een weg naar boven zoeken, moet er eerst<br />
betaald worden. Natuurlijk proberen de plaatselijke bewoners<br />
je te verleiden om iets te kopen − een typische Lesotho-hoed,<br />
bijvoorbeeld − of een financiële bijdrage te leveren aan het<br />
tweestemmige gezang van de muzikale broertjes. Veel meer<br />
is er in de leegte niet te doen. Ja, je kunt je verwonderen over<br />
het feit dat er een caravan staat die ooit als een weddenschap<br />
naar boven is gebracht. ˙<br />
QuickFACTS<br />
Sani Mountain Lodge, https://www.sanimountain.co.za<br />
Sani Pass Tours, www.sanipasstours.com<br />
Drakensberg Adventures (ook voor tweedaagse<br />
paardrijtochten), www.drakensbergadventures.co.za
UUR IN<br />
Durban lcswart/ Shutterstock<br />
De warmste stad van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
Durban is na Johannesburg en Kaapstad de grootste stad van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>. Prachtig gelegen in het hart van<br />
KwaZulu-Natal aan de Indische Oceaan tussen uitgestrekte suikerrietplantages en gouden stranden. Met<br />
meer dan driehonderd dagen zon per jaar, een goudgele kustlijn en goede golven is Durban een paradijs<br />
voor zonaanbidders en surfers. Wij hebben 72 uur om de stad vanbinnen en -buiten te ontdekken.<br />
Shark City<br />
Durban, de warmest city of Africa, maakt haar naam<br />
meer dan waar. De zon brandt onbarmhartig, de<br />
vochtigheidsgraad is hoog. De stad of beter de oceaan<br />
staat bekend om de aanwezigheid van de great white,<br />
de meedogenloze witte haai, onderdeel van de Big 7.<br />
De Sharks Board belooft een inkijkje in het leven van<br />
deze meedogenloze killer. Ik verwacht er een oog in oog<br />
ontmoeting met levende exemplaren, maar daarvoor<br />
moet ik dus in zee zijn of bij het uShaka Marine World.<br />
We leren hier hoeveel verschillende haaien er zijn, dat<br />
Durban netten ophangt om haar badgasten te beschermen<br />
tegen de monsters. We dommelen wat weg terwijl Jaws<br />
z’n dreigende tandenrijen toont. En schrikken wakker:<br />
het grote moment van de ontleedshow is aangebroken.<br />
De tribune vult zich met bloeddorstige toeschouwers. Op<br />
de ontleedtafel ligt een kleine haai met een label aan zijn<br />
staartvin. We lusten hem rauw. Vliegen zoemen eromheen<br />
en de ontleder opent professioneel het beest om te laten<br />
zien wat er nou allemaal in zo’n haai zit. Fascinerend vies.<br />
Een hartje met maar twee kamers, een maag die uitgerekt<br />
kan worden als een damesnylon en die zelfs een helm (de<br />
slager toont hem met een groots gebaar) kan bevatten.<br />
Segway boulevard<br />
Langs de boulevard van de wijken North en South Beach, »<br />
Tekst: Marjolein Westerterp Foto’s: Marjolein Westerterp en Peter Boshuijzen
33<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>
vind je talloze hotels, winkeltjes, pretparken, een enorme<br />
skatebaan en restaurants waar je de lekkerste vis en<br />
Indische gerechten eet. Deze streek met zijn gouden<br />
stranden wordt heel toepasselijk ook de Golden Mile<br />
genoemd. De brede boulevard smeekt erom door segways<br />
bereden te worden, een helling op en af, langs het Blue<br />
Waters Hotel, langs Joe Cools, langs het Elangeni, down<br />
memory lane so to say. Dit zijn namelijk de plaatsen die we<br />
jaarlijks bezoeken als Durban gaststad is van de Indaba,<br />
dé beurs op het gebied van al het moois dat <strong>Afrika</strong> haar<br />
toeristen te bieden heeft. Op de pier die diep uitsteekt in<br />
de warme Indische Oceaan wordt gevist, geflaneerd en<br />
dus gesegwayt. Op de weg terug vereren we (heuvel op,<br />
poortjes door) het indrukwekkende, futuristisch ogende<br />
Moses Mabhida Stadium met een bezoek. De ingang doet<br />
denken aan de opengesperde bek van een haai. Wil je<br />
een werkelijk verbijsterend uitzicht op de stad, dan ga je<br />
naar boven met de SkyCar of je kiest ervoor de 500 treden<br />
tellende Adventure Walk te nemen. Meer adrenaline? Met<br />
The Big Rush Big Swing maak je een 80 meter lange vrije val<br />
het stadion in, en schommel je in een boog van 220 meter.<br />
Dat kan nu even niet, want op de grasmat – we hebben<br />
geluk – werkt het Bafana Bafana voetbalteam een training<br />
af. De uShaka Pier Bar is na gedane arbeid een van de beste<br />
plekken in Durban om met een drankje in je hand van de<br />
zonsondergang te genieten. Het is vakantie!<br />
De curry-experience<br />
Het meest opvallend is de grote Indiase gemeenschap die<br />
vooral uit hindoes bestaat. Ooit kwamen ze naar de stad<br />
als arbeiders op de suikerrietplantages. Vanwege het grote<br />
aantal Indiërs is Durban cuisine dan ook vooral bekend om<br />
de curries. Een typisch fastfood gerecht is de Indiase Bunny<br />
Chow. Het is een stuk brood dat gevuld wordt met curry.<br />
Een van de bekendste restaurants dat je eigenlijk moet<br />
aandoen is het House of Curries op de gezellige Florida »
35<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
ljbor / Shutterstock<br />
Timothy Hodgkinson / Shutterstock
Icswart / Shutterstock<br />
Road. Geen trek in curry? Het Roma Revolving Restaurant<br />
biedt een heerlijk menu en nog leuker: je hebt een prachtig<br />
– draaiend – uitzicht over de stad. Een zeer bijzondere<br />
eetervaring is het Freedom Café, relaxed hip met geweldig<br />
eten.<br />
Het warme kloppende stadshart<br />
In de ochtend is het heerlijk om de dag rustig te starten op<br />
een van de terrasjes op de trendy Florida Road. Je wordt<br />
weer gegrepen door het heerlijke vakantiegevoel. Maar we<br />
willen de stad verkennen en gaan op pad. De eerste stop<br />
is de Herbal Market, ook wel de Muthi Market genoemd<br />
omdat je hier alles en meer kunt kopen wat ook nog steeds<br />
gebruikt wordt door de traditionele genezers. Het oogt als<br />
een <strong>Afrika</strong>anse apotheek, waar patiënten met klachten een<br />
medicijn kunnen krijgen. Van de flyover waar de gedroogde<br />
zeesterren, boomschors, en zelfs dode pangolins zijn<br />
uitgestald, dalen we af naar de groentemarkt waar ook<br />
gegeten kan worden. Traditioneel. De Victoria Market in<br />
het hart van de stad is een geweldige plek om kennis te<br />
maken met de kleurrijke lokale koopwaar. We dwalen door<br />
het indrukwekkende koloniale hart en krijgen een mooie<br />
dwarsdoorsnede van de stad. In het African Art Centre op<br />
Florida Road zien we het neusje van de zalm van <strong>Afrika</strong>anse<br />
kunst van lokale artiesten. In het stadhuis leren we dat<br />
‘persone wat spykerhakskoene aan het’ helaas niet naar<br />
binnen mogen. Alle foto’s tonen echter een dramatische,<br />
bijna inktzwarte lucht, want terwijl wij genieten staat een<br />
opslagloods vol chemicaliën in brand en braakt zwarte rook<br />
uit tegen de anders zo blauwe hemel.<br />
Nachtleven<br />
Durbs zoals de stad door zij die er wonen of die hem heel<br />
goed kennen en ervan zijn gaan houden, wordt genoemd<br />
leeft net als veel <strong>Afrika</strong>anse st eden op het ritme van<br />
muziek. In <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> is jazz heel belangrijk, waarbij<br />
<strong>Afrika</strong>anse instrumenten als de marimba en trommels<br />
worden toegevoegd. Ervaar het zelf in de Zulu Jazz Lounge.<br />
Dé plek voor een broeierig avondje uit is Joe Cools, op North<br />
Beach, pal voor de deur van alle grote hotels met uitzicht<br />
op de Indische Oceaan. En natuurlijk ga je naar de<br />
Florida Road met de talloze barretjes. Of … je gaat op
ontdekkingstocht bij de buren in Umhlanga waar het<br />
absolute vakantiegevoel hoogtij viert. Drink bijvoorbeeld<br />
een cocktail in de Lighthouse Bar van het fameuze Oyster<br />
Box hotel. Wij beloven je … deze ambiance ga je niet<br />
vergeten. Dat geldt ook voor The Dutch, eveneens een<br />
superieure cocktail lounge. Eten doen we Italiaans bij<br />
Remo’s. Omdat we de zingende obers willen zien.<br />
Inanda Valley<br />
De volgende ochtend brengt ons dertig kilometer de stad<br />
uit, de groothartige Baja Bhengu geeft ons een dag lang<br />
een inzicht in een andere wereld, het platteland dat haaks<br />
staat op het leven in de grote stad. De Inanda Valley, een<br />
township in de groene heuvels rond Durban, is van grote<br />
historische betekenis. Hier staat de eerste school die door<br />
een zwarte, John Dube, is gesticht. Hij werd medeoprichter<br />
en eerste president van het ANC en Nelson Mandela koos<br />
juist deze plek, het Ohlanga Institute om zijn stem uit de<br />
brengen bij de eerste democratische verkiezingen in 1994.<br />
Nadat hij had gestemd liep Mandela naar het gedenkteken<br />
van John Dube en zei daar: ‘I have come to report. Mr<br />
President, that South Africa is now free.’ De bebrilde man<br />
die ons langs deze bijzondere plek leidt vertelt vol trots<br />
dat hij Mandela de hand heeft mogen schudden. In de »<br />
37<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>
uimte staat nu een bronzen beeld van Mandela, er branden<br />
kaarsen en foto’s vertellen het verhaal van de lange weg<br />
naar de democratie.<br />
Kunstenaars in de Valley<br />
Baja heeft zich tot doel gesteld ons zoveel mogelijk van<br />
haar vallei, haar uitgestrekte township te laten zien. Haar<br />
fascinatie, komend uit de apartheid, betreft het aantal<br />
kamers dat de eenvoudige huizen die we bezoeken hebben.<br />
Meestal had een gezin een huisje met één slaapkamer<br />
toegewezen gekregen. Als we er treffen met twee, een<br />
ongekende luxe, verzucht ze steeds: ‘Zo had het moeten<br />
zijn. Iedereen heeft twee slaapkamers nodig.’<br />
We gaan op bezoek bij kralenkunstenaar Caesar Mkhize<br />
en zijn vrouw Thafa die inmiddels roem heeft vergaard in<br />
het buitenland. Twee slaapkamers wijst Baja, terwijl Caesar<br />
gitaar voor ons speelt.<br />
In de Esikhumuleni Coöperatie maken vrouwen tassen van<br />
gerecyclede materialen. De warmte en ambitie om een<br />
plek in de wereld te veroveren raken mijn hart vol. Het blijkt<br />
een opmaat voor meer bijzondere ontmoetingen die Baja<br />
voor ons in petto heeft. We lunchen in het hippe Fashion<br />
café waar de waterpijpen klaar staan en gaan daarna op<br />
zoek naar Mama Mtshali die ons zal leren hoe je een te leuk<br />
kralenarmbandje zoals je overal in <strong>Afrika</strong> vindt, zelf kunt<br />
maken. Misschien omdat Mama maar één kamer heeft,<br />
maar Baja kan haar niet vinden en we dwalen tussen de<br />
groene heuvels langs piepkleine plattelandshuisjes. Als we<br />
het huisje eenmaal ontwaren is Baja als eerste boven, op<br />
haar hakken. Dit is haar land, wij hijgen achter haar aan.<br />
De grande finale van dit bijzondere stukje Durban zijn de<br />
heilige uMzinyata Falls die worden gebruikt bij talrijke<br />
rituelen.
39<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
De vijf B’s<br />
We krijgen nog een uitsmijter van Baja mee, een<br />
handig ezelsbruggetje waarom iedereen Durban op<br />
zijn vakantielijst moet zetten. Het zijn de vijf B’s: de<br />
Buzz van de stad, de gouden Beaches, de Berg (in het<br />
achterland begint de Drakensbergketen), de Battlefields<br />
waar bloedige oorlogen zijn uitgevochten en de Bush<br />
(waar de wilde dieren leven), op minder dan twee uur<br />
rijden. En Durban is het warme stralende hart van dit<br />
alles. ˙<br />
Doen en zien in Durban en omgeving<br />
Sharks Board: www.shark.co.za<br />
Een tour met de segway:<br />
www.segwayglidingtours.com<br />
African Art Centre: www.afriart.org.za<br />
<strong>Ontdek</strong> de Inanda Valley met<br />
www.wowzulu.co.za<br />
Durban Botanical Gardens * Stadswandeling door de<br />
historische binnenstad * De Ocean Walker in UShaka Marine<br />
World * Juma Masjid Moskee * Hare Krishna Temple of<br />
Understanding in de wijk Chatsworth * Curry eten bij Mrs<br />
Govenders Curry Kitchen, 290 Sirdar Road * Dwaal door<br />
uMhlanga en spendeer er zeker een heerlijke avond *<br />
Bezoek de Capture Site in Howick
Limpopo<br />
Limpopo, genoemd naar de machtige rivier beschikt werkelijk over een aantal prachtige<br />
pareltjes. De nadruk ligt vooral op de private game reserves die je verspreid over de provincie<br />
vindt. Daarnaast zijn er het Mapungubwe National Park, de geheimzinnige Soutpansbergen<br />
en als je kennis wilt maken met wat meer kunst en cultuur, de Ribola Art Route waar je leert<br />
over de Venda-kunst.<br />
Zeker zien in Limpopo<br />
5 De R71 tussen Polokwane en Tzaneen voert door<br />
uitgestrekte wouden en tropische bananen- en<br />
mangoplantages<br />
5 Hoog in de Soutpansbergen ligt het Venda-dorp<br />
Leshiba, gebouwd volgens de beste Venda-tradities<br />
5 Sla Hoedspruit niet over. Dit dorp aan de voet van de<br />
Klein Drakensbergen is aan het uitgroeien tot de heuse<br />
safarihoofdstad van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>. De Panorama Route<br />
en de Greater Kruger area liggen “om de hoek”<br />
5 De warmwaterbronnen bij Bela-Bela<br />
5 In de Waterberg vind je Welgevonden Game Reserve<br />
en Marakele NP, ook Entabeni Prvate Game Reserve<br />
is een aanrader<br />
5 Bezoek de Magoebaskloof bij Tzaneen
Uitzicht op de Royal Hill achter de baobab<br />
Tekst: Marjolein Westerterp Foto’s: Peter Boshuijzen
43<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
In tegenstelling tot de geciviliseerde Westkaap en het bezige<br />
Johannesburg leeft de Limpopo provincie, op de grens met<br />
Zimbabwe en Botswana, nog volgens het ritme van de <strong>Afrika</strong>anse<br />
natuur.
Thomas Kubayi<br />
Steeds lijkt de provincie achteraan in de rij te moeten<br />
staan als er landelijk geld uitgetrokken wordt voor<br />
stedenontwikkeling of verbetering van het wegennet. Maar<br />
voor reizigers die op zoek zijn naar een nog authentiek<br />
gebied in <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> is Limpopo een intrigerende<br />
bestemming. De vraag is hoe je het meeste voldoening<br />
haalt uit een bezoek aan deze etnisch diverse en mystieke<br />
regio, waar traditionele stammen als de Venda, Tsonga en<br />
Sotho leven volgens hun eigen tradities.<br />
Vendakunst<br />
Wat wij niet kennen, is de mogelijkheid om<br />
onaangekondigd bij een kunstenaar op bezoek te gaan.<br />
En toch is dat precies wat we deze dag, samen met<br />
de internationaal bekende kunstenaar David Murathi<br />
doen. In Makulana Village woont houtkunstenaar en<br />
muzikant Thomas Kabuyi die uit boomstammen de meest<br />
indrukwekkende kunstwerken maakt. Mens- en visfiguren<br />
die de vorm van het stuk hout volgen, een magische<br />
combinatie van abstractie en realiteit. Zijn grote trots is een<br />
metershoge figuur die een kluwen mensen in zijn handen<br />
houdt. ‘Nelson Mandela. Hij heeft ons beschermd tegen<br />
alles wat verkeerd had kunnen gaan. Hij is groter dan het<br />
leven.’<br />
In het dorpje Mashau brengt David ons naar het kleinste<br />
atelier dat ik ooit heb gezien. Het is van hem. Hij werkt<br />
graag in het klein zegt hij, maar de thema’s die in zijn<br />
houten sculpturen naar voren komen, zijn groot en pijnlijk:<br />
huiselijk geweld en misbruik van vrouwen zijn de zaken die<br />
deze zachtmoedige man bezighouden. En die hij middels<br />
zijn kunst aan de kaak wil stellen.<br />
We rijden terug naar Cuckoo’s Nest via een kronkelige<br />
David Murathi<br />
bergweg, omzoomd door gekromde bomen die af en toe<br />
het dak van de auto kietelen. Dit woud is een heilige plek<br />
voor de Venda, leren we. Als de zon, zoals zo vaak in <strong>Afrika</strong>,<br />
het landschap in een gouden gloed zet, veranderen de<br />
rauwe randen van het leven die we vandaag gezien hebben,<br />
in een natuurlijk sprookje.<br />
De rondleiding met David is te boeken via Marcelle Bosch,<br />
marcelle@homeofsynergy.co.za, + 31 6 2748 3221<br />
(whatsapp only)<br />
De machtige oude baobabs<br />
De <strong>Afrika</strong>anse vrouwen hechten er grote waarde aan dat<br />
hun haar goed en liefst volgens de laatste mode zit. Dat<br />
betekent extensies en het haar zo stijl en strak mogelijk.<br />
Om geen enkele kans op een inkomen te missen, adverteert<br />
een van de salons – ondergebracht in een golfplaten<br />
onderkomen – niet alleen met haar, maar ook met<br />
levenskunst. Kapper, helderziende en therapeut in één.<br />
Via het bezige grensplaatsje Musina rijden we naar het<br />
Mapungubwe National Park, zo’n zeventig kilometer<br />
verderop. Het park ging in 2003 voor het eerst open voor<br />
publiek en is daarmee het nieuwste nationale park van <strong>Zuid</strong>-<br />
<strong>Afrika</strong>, met echter de oudste geschiedenis. En dat is het<br />
verhaal van een verloren koninkrijk.<br />
Het magische landschap van Mapungubwe, de plaats<br />
van steen, gloeit in meer dan vijftig tinten rood en oranje<br />
op in de brandende zon. Voor ons strekt en rekt zich<br />
een landschap uit dat een testament is van de tijd, van<br />
een verloren koninkrijk. Rotspartijen afgewisseld met<br />
grootse baobabs, sommigen meer dan 2000 jaar oud.<br />
Zij zijn getuige geweest van de opkomst en ondergang<br />
van meerdere beschavingen. Ze worden daarom ook
45<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Kunst van Thomas Kubayi<br />
wel liefkozend de Levensboom genoemd en vormen het<br />
centrum van hele ecosystemen, produceren voedzame<br />
vruchten die honderden diersoorten voeden in het droge<br />
seizoen, slaan water op, bieden onderdak aan vogels<br />
en vleermuizen en schaduw aan olifanten en giraffen.<br />
Daar waar de machtige Limpopo en Shashe rivieren<br />
elkaar ontmoeten, op het drielandenpunt van <strong>Zuid</strong>-<br />
<strong>Afrika</strong>, Botswana en Zimbabwe, zijn de oevers begroeid<br />
met de geelgroene fever trees, zo genoemd omdat<br />
zij de voorspellers waren van de bij malaria horende<br />
koortsaanvallen.<br />
Het verloren koninkrijk<br />
Mapungubwe betekent een reis terug in de <strong>Afrika</strong>anse<br />
geschiedenis. Naar een koninkrijk dat hier een kortstondige<br />
Musina<br />
bloeiperiode beleefde en vervolgens verdween. Een<br />
geschiedenis die wij misschien nooit gekend zouden<br />
hebben zonder gelukszoeker en student geschiedenis<br />
Jerry van Graan en zijn vader die op een boerderij in<br />
Limpopo woonden. Ze hadden verhalen gehoord over een<br />
krankzinnige blanke kluizenaar die aan het eind van de<br />
negentiende eeuw rondbazuinde dat hij op een heuvel in<br />
het nabijgelegen Mapungubwe goud en edelstenen had<br />
gevonden, meer dan hij kon dragen. Een intrigerend verhaal<br />
dat volgens Jerry naar het rijk der fabelen verwezen moest<br />
worden. Het lot bepaalde anders. Toen hij met vrienden<br />
tijdens een leeuwenjacht op zoek ging naar water, kwamen<br />
ze bij een kraal en ontmoetten daar een oude man. Hij bood<br />
hen water aan uit een aardewerken pot. Jerry zag dat die<br />
anders was dan de potten die hij kende en vroeg de man »<br />
Bovenop de heuvel herleeft de geschiedenis<br />
Hier komen de Limpopo en Shashe samen
hem de pot te verkopen. De man weigerde. Iets wat Jerry<br />
hogelijk verbaasde, gezien de armoede die de streek in de<br />
jaren ’30 kende. Hij besloot terug te komen met zijn vader.<br />
De heilige heuvel<br />
Op nieuwjaarsdag 1933 keerde Jerry met zijn vader en drie<br />
vrienden terug met een aanzienlijk bedrag aan geld en<br />
vroeg de oude man hem de heuvel te wijzen waar volgens<br />
de kluizenaar een grote schat moest liggen. De oude man<br />
weigerde. Hij legde uit dat de heilige heuvel verboden<br />
terrein was omdat er koninklijke graven lagen. Ernaar kijken<br />
of zelfs maar naar wijzen zou betekenen dat je een vloek<br />
over jezelf en je familie afriep. Door de angst voor een<br />
onherroepelijke straf van de voorvaderen was het geheim<br />
van de oude graven eeuwenlang bewaard gebleven.<br />
Bij de zoon van de oude man won de hebzucht het echter<br />
van de angst en hij besloot de vijf mannen de heuvel te<br />
wijzen in ruil voor de zilveren munten die ze hem boden.<br />
Toen de jongen in de buurt van de heuvel kwam, begon hij<br />
te trillen van angst. Hij draaide zich om en wees over zijn<br />
schouder naar een grote wilde vijgenboom. De vrienden<br />
vonden daar een uit de rotsen gehouwen trap die naar de 31<br />
meter hoge heuvel voerde.<br />
De verborgen schat<br />
Hun vondst was groter dan ze ooit hadden kunnen<br />
vermoeden. Ze ontdekten gouden munten, kettingen,<br />
glazen kralen, koperen voorwerpen. Een schatkamer vol.<br />
Tijdens zijn universitaire studie had Jerry gehoord over het<br />
verdwenen koninkrijk van Greater Zimbabwe, dat slechts op<br />
een aantal dagen lopen van Mapungubwe lag en hij begon<br />
zich te realiseren dat ze misschien niet alleen een rijke,<br />
maar ook een historische vondst hadden gedaan. Wroeging<br />
begon te knagen en Jerry besloot contact op te nemen met<br />
de universiteit van Pretoria. Langer verhaal kort: Aan de<br />
hand van de vondsten kwam men erachter dat in dit gebied<br />
tussen 1200 en 1270 een rijke dynastie had gewoond die<br />
handelde in goud.<br />
Koninklijke graven<br />
Op de heuvel werden 24 graven ontdekt, waarvan drie<br />
koninklijke, met in elk graf waardevolle gouden objecten<br />
als schalen, kettingen en de inmiddels wereldberoemde<br />
gouden neushoorn. Ondertussen is dit meest intacte<br />
gouden artefact in bewaring bij de universiteit van Pretoria.<br />
Althans, het origineel, al weet niemand 100% zeker dat dit<br />
waar is. Om dieven te misleiden zijn er volgens de verhalen<br />
meerdere exemplaren, te zien in diverse musea. Maar<br />
De gouden neushoorn<br />
Een olifant tussen de fever trees<br />
Deze machtige baobab is eeuwen oud<br />
welke echt is? De koningen waren begraven in een zittende<br />
houding, hun gezichten naar het westen gericht.<br />
Waarom vestigde deze rijke dynastie zich juist hier?<br />
‘Het land zoals je hier ziet, was bekend als olifantsland, er<br />
was dus ivoor in overvloed, daarnaast was de aanwezigheid<br />
van de twee grote rivieren perfect voor het drijven van<br />
handel’, weet de gids. Duidelijk zichtbaar op de heuvel zijn<br />
de fundamenten van wat paleizen geweest moeten zijn.
In Mapungupwe is de natuur de baas<br />
47<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Op weg naar de Royal Hill<br />
We zien de diepe put waaruit water gehaald werd en een<br />
berg stenen. Hier zijn in een traditionele ceremonie in 2007<br />
de lichamen herbegraven die in 1933 zijn weggehaald. De<br />
lokale stammen vonden het nauwelijks te verteren dat hun<br />
voorvaderen hun grond hadden moeten verlaten. Nu rusten<br />
ze voor eeuwig op ‘de heuvel van steen’, op een steenworp<br />
afstand van de samensmelting van de twee rivieren die hen<br />
zo’n rijkdom hebben bezorgd. Het plotselinge vertrek van het<br />
koninkrijk kan verklaard worden met de dood van de koning,<br />
waarna zijn onderdanen besloten verder te trekken. Nu<br />
bewonen olifanten en andere wilde dieren weer de vlaktes.<br />
Zoals het ooit was. ˙
Waar avontuur en<br />
behoud samenkomen<br />
MAPESU PRIVATE GAME RESERVE<br />
Mapesu Private Game Reserve is een 12,500 hectare privé natuurreservaat in het uiterste noorden<br />
van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>, tegenover Mapungubwe National Park, een UNESCO wereld erfgoed. Binnen het<br />
natuurreservaat bevinden zich niet alleen de Big 5 maar ook jachtluipaarden en wildehonden die<br />
met uitsterven bedreigd worden. Voor de echte vogelliefhebber zijn er ook ruim 430 verschillende<br />
soorten vogels te vinden in de Limpopo vallei. Mapesu specialiseert zich in het organiseren van<br />
culturele uitstapjes naar het oude koninkrijk op Mapungubwe Hill en naar de Kaoxa rock art shelter<br />
waar meer dan 170 verschillende rotstekeningen van de Khoi-San te zien zijn. Deze tekeningen zijn<br />
meer dan 3000 jaar oud. Op Mapesu kunt u verblijven in een van drie verschillende lodges, een luxe<br />
safari villa of een camping.<br />
Mopane Bush Lodge<br />
Mopane Bush Lodge is een luxe 4-sterren accommodatie, midden<br />
tussen de Mopane bomen. De lodge heeft een charmante en<br />
typisch <strong>Afrika</strong>anse uitstraling en biedt 19 verschillende rondavels.<br />
Deze lodge heeft tevens vier selfcatering kamers. Kom genieten aan<br />
de bar, naast het zwembad met uitzicht over de water poel waar we<br />
regelmatig onze wilde dieren spotten. Er is een restaurant en een<br />
wijnkelder met een grote variatie van wijnen uit <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>.
Mapesu Wilderness Camp<br />
Mapesu Wilderness Camp ligt bovenop een heuvel met een<br />
prachtig uitzicht over het reservaat. Elke tent heeft een typische<br />
Serengeti stijl uitrusting en uitstraling. Kom tot rust met een gin<br />
& tonic aan de bar of in de lounge naast het zwembad en geniet<br />
van onze gerechten in het restaurant.<br />
Lucca Lodge<br />
Lucca Lodge is een 4-sterren accommodatie en bevindt zich<br />
bovenop een heuvelrug met een prachtig uitzicht over de vlakte en<br />
recht tegenover een water poel voor de wilde dieren. De Lodge heeft<br />
acht unieke kamers, allemaal met hetzelfde prachtige uitzicht.<br />
Ontspan in de lounge, aan de bar of op het deck met een traditionele<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>anse braai terwijl je kunt genieten van alle wilde dieren<br />
beneden op de <strong>Afrika</strong>anse vlakte. Er is ook een zwembad op het<br />
buitendeck. Tevens is er een privé-villa 'Lucca Huis', geschikt voor 8<br />
personen. Ideaal voor besloten groepen en selfcatering. Voor de<br />
gasten die meer luxe wensen is er een butler service.<br />
Activiteiten<br />
Vanuit de accommodaties op het reservaat<br />
bieden we verschillende activiteiten:<br />
• Endangered Wildlife Tracking<br />
• Game Drives op Mapesu Private Game<br />
Reserve of Mapungubwe National Park<br />
• Walking Safari<br />
• Night Drive<br />
• Mapungubwe Heritage & Museum Tour<br />
• Kaoxa Rock Art Shelter<br />
• Specialist Birding Excursion<br />
PRIVATE GAME RESERVE<br />
WhatsApp: +27 083 633 0795<br />
bookings@mapesu.com<br />
www.mapesu.com
Verhalen voor bij de boma<br />
Papa, kijk een leeuw!<br />
Het magische moment. De zon heeft plaatsgemaakt voor een<br />
sterrenhemel, de dieren van de nacht laten zich horen. Een dag vol<br />
avonturen ligt achter je en na een heerlijke maaltijd met nog een<br />
drankje samen rond een knetterend vuur komen de verhalen los.<br />
De avonturen van de bush die je kippenvel of rillingen bezorgen…<br />
‘De termiet eet wortel<br />
De kip eet termiet<br />
De mens eet kip<br />
De leeuw eet mens.<br />
Geduldig wacht de aarde’<br />
Papa kijk, leeuw!<br />
Hoe verrassend de ontmoetingen met wilde dieren en<br />
zeker met de koning van de bush kunnen zijn, blijkt uit<br />
een van die verhalen in de boma. Hij was eigenaar van een<br />
fraaie lodge op steenworp afstand van het Kruger Park. Als<br />
er vrienden of familieleden bij hem logeerden nam hij ze<br />
steevast mee naar de wildtuin. Zo was er een gezin met een<br />
klein dochtertje dat de hele dag al aan de mouw van haar<br />
vader had getrokken om te vertellen dat ze weer een leeuw<br />
had gezien. De vader had de eerste twintig keer geduldig<br />
uitgelegd dat het geen leeuw was maar een impala, of een<br />
koedoe, zebra of giraffe. Maar voor het kind bestond er<br />
maar één dier en dat was de leeuw, in welke verschijning hij<br />
zich ook liet zien. De vader had na de 20e keer het geduld<br />
verloren en besteedde er geen aandacht meer aan.<br />
Nu moest de gastheer nodig plassen. De wagen had hij<br />
geparkeerd bij een drinkplaats waar allerlei antilopen hun<br />
dorst lesten. Hij besloot even uit te stappen en zich schuin<br />
naast de wagen te ontlasten van de gespannen blaas,<br />
decent met de rug naar zijn gasten. Alleen het dochtertje<br />
vond het gedrag van haar oom interessanter dan de<br />
drinkplaats en volgde zijn verrichtingen nauwgezet.<br />
‘Kijk papa, leeuw.’<br />
Het raampje van de auto op de plek waar zij zat stond een<br />
stukje open zodat ook haar oom hoorde wat zij al de hele dag<br />
had geroepen en ook hij besteedde er geen aandacht aan.<br />
Net als de vader die druk met de camera in de weer was.<br />
‘Kijk papa, leeuw, echt wel!’<br />
Oom draaide zich nu om naar zijn nichtje en het viel hem<br />
op dat het kind niet naar hem keek, maar rechts van hem.<br />
Dat was niet te vroeg. Een leeuwin was hem op nog geen<br />
15 meter genaderd. Rustig wandelend kwam ze zijn kant<br />
op. Hij bedacht zich geen seconde, liep om de auto heen en<br />
sprong met inmiddels een grote natte vlek op zijn broek de<br />
auto in. De leeuwin liep onverstoorbaar verder, snoof even<br />
aan de urine en vervolgde haar weg.<br />
Het meisje vond het prachtig dat haar oom in z’n broek had<br />
geplast, haar dag kon niet meer stuk. ˙<br />
Jouw boma-verhaal?<br />
Heb jij ook een “boma-verhaal”? Stuur het naar<br />
info@mw-media.nl. De meest kippenvelrillende plaatsen<br />
we op www.oogvoorafrika.nl en in de decembereditie van<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>.<br />
Tekst: Ruud Troost
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
jaarabonnement 2024<br />
˙ 1 x <strong>Ontdek</strong> <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
dé inspirerende gids voor het mooiste van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
(print en digitaal, 168 pagina’s) à € 9,50<br />
˙ 1 x Special Places<br />
de aanraders van <strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
(print en digitaal, 168 pagina’s) à € 9,50<br />
˙ 1 x <strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
(print en digitaal, 116 pagina’s), à € 8,50<br />
51<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Dit alles voor € 25 per jaar.<br />
Zo haal je <strong>Afrika</strong> inspiratie in huis en je laat zien<br />
dat je om <strong>Afrika</strong> geeft.<br />
Bezoek onze website<br />
www.oogvoorafrika.nl<br />
Een abonnement neem je via<br />
www.oogvoorafrika.nl/ja-ik-word-abonnee/
Mpumalanga<br />
Mpumalanga wordt vooral de toegangspoort tot het Kruger National Park en de fameuze Panoramaroute genoemd.<br />
De hoofdstad is Nelspruit aan de Crocodile River Valley.<br />
Foto: Gerhard van der Westhuizen
Zeker zien in Mpumalanga<br />
5 Aan de zuidkant van het Kruger NP ligt Marloth Park<br />
waar ook een aantal Nederlandse huiseigenaren een<br />
vakantiehuis heeft. Het park ligt op slechts twintig<br />
auto minuten afstand van Crocodile Bridge en dus van<br />
Kruger National Park. Het wild loopt hier vrij rond en<br />
komt vaak tot (dicht) bij de huizen. Aanrader voor het<br />
diner: Serene Oasis aan de Crocodile rivier.<br />
5 Crocodile Bridge staat bekend als een van de beste<br />
gedeelten van Kruger. Hier is op de open vlaktes veel<br />
te zien, zoals impala’s, wildebeest en zebra’s. Deze<br />
kuddes trekken roofdieren aan, dus de kans is groot<br />
dat je vrij snel een leeuw, cheeta of luipaard treft.<br />
De twee beste routes: de S25 naar Malelane langs<br />
de Crocodile River voor de Big Five en de S28, een<br />
zandweg naar Lower Sabie.<br />
5 Kruger Shalati – The train on the bridge. Sinds 2020 is<br />
het uberluxe treinhotel op de brug over de Sabie rivier,<br />
vlakbij Skukuza geopend. Wagons die zijn omgebouwd<br />
tot luxe hotelkamers met uitzicht op de rivier en een<br />
zwembad dat vrij boven het water lijkt te hangen.<br />
www.krugershalati.com<br />
5 De Watervallenroute van ongeveer 100 km voert<br />
langs een aantal schitterende watervallen in de oude<br />
goudmijnstreek tussen Sabie en Graskop.<br />
5 De Blyde River Canyon is een spectaculaire kloof van<br />
maar liefst 30 kilometer lengte en onderdeel van de<br />
Panorama Route in de uitlopers van de Drakensbergen.<br />
Je kunt ook de schitterende Blyde River Canyon Hiking<br />
Trail (60 km, ongeveer 5 dagen) maken langs de<br />
landschappelijke en geologische hoogtepunten.<br />
5 Pilgrim’s Rest is een “levend museum” dat je<br />
terugbrengt naar de tijd van de goudzoekers. Je vindt<br />
hier ook aardig wat Ndebele kunst.<br />
5 Graskop Gorge lift, aan de R553 naar Hazyview. Je zakt<br />
50 meter in de glazen lift naar de Graskop Gorge en de<br />
boardwalk die de Mitsie rivier volgt,<br />
www.graskopgorgeliftcompany.co.za<br />
5 Rijd de Genesis Route in de omgeving van Barberton.<br />
5 Kaapsehoop waar de wilde paarden door het dorp<br />
dwalen, https://kaapsehoopwildhorses.co.za
Ja, hier ben ik dan...<br />
Natuurlijk is een bezoek aan <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> niet compleet zonder het fameuze Kruger National<br />
Park te doorkruisen. Van Crocodile Bridge naar Pafuri (of andersom). In de precies 30 jaar dat<br />
wij <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> bezoeken, hebben we het talloze maken gedaan. En elke keer was (en is)<br />
het weer een feest.<br />
Voor deze editie zocht fotograaf Peter Boshuijzen naar de foto’s die hem steeds weer raken.<br />
Foto’s: Peter Boshuijzen
55<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Ik ook van jou...
Ze zeggen dat het goed is voor je huid...
57<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Buffel met ballen.<br />
Dus dat heb je goed begrepen?
Opij, opzij, opzij...<br />
Rustig eten is er niet bij...<br />
Hatsjieeeee!<br />
Run, baby, run...
We write the future...<br />
59<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>
Gaaaaap ...
61<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Kwestie van perspectief.<br />
Taaie hap.<br />
Wie kijkt naar wie?
Nog een heel leven voor je.<br />
We’re going home...<br />
Beauty...
63<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Hierrrrrr...<br />
Wat een taaie impala...<br />
Zo fragiel.
Songimvelo<br />
de wieg van <strong>Afrika</strong><br />
65<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Het Songimvelo nature reserve in Mpumalanga op de grens met Swaziland is een van de oudste<br />
geologische gebieden op aarde en daarmee uniek. Deze nog onontdekte regio in de Barberton<br />
Mountains staat bij geologen bekend als The Genesis of Life, oftewel de wieg van het leven.<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong> ging er op safari.<br />
Tekst & Foto’s: Niels Bakker
Het natuurreservaat Songimvelo mag met recht een nog<br />
onontdekt <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>ans pareltje worden genoemd.<br />
Tot dusver hebben namelijk nog niet veel bezoekers de<br />
weg weten te vinden naar dit schitterende natuurgebied,<br />
midden in de Barberton Mountains. Dat is eigenlijk best<br />
vreemd, want Songimvelo heeft veel unieks te bieden. Zo<br />
is de natuur in dit gebied van een ongekende schoonheid.<br />
Wildernis zoals je het niet vaak meer tegenkomt, met de<br />
Komati rivier die als levensader door Songimvelo kronkelt.<br />
Daaromheen ligt een gevarieerde ongerepte streek met<br />
bergen, rotsformaties, ravijnen, groene heuvels en valleien.<br />
Oké, de Big Five vind je hier net niet, leeuwen zijn taboe,<br />
maar de rest van <strong>Afrika</strong>’s grootheden en nog veel meer<br />
diersoorten zijn in Songimvelo volop aanwezig. Je moet<br />
er in dit bergachtige gebied wel een beetje naar zoeken,<br />
maar dan kun je olifanten, neushoorns, buffels, giraffen,<br />
zebra’s en wildebeesten tegenkomen, naast krokodillen en<br />
nijlpaarden in de Komati. Neushoorns? Ja, tegen stropers<br />
beschermd met afgezaagde hoorns. De trieste realiteit in<br />
het <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> van nu.<br />
Genesis<br />
Ongerepte natuur voor verwende fijnproevers, zo kun je<br />
Songimvelo misschien nog het best samenvatten, maar<br />
dat is niet het enige dat dit gebied zo aantrekkelijk maakt.<br />
Songimvelo staat namelijk ook bekend als een van de<br />
oudste geologische gebieden op aarde. Niet voor niets<br />
komen geologen vanuit de hele wereld hier naartoe om<br />
met eigen ogen de zogeheten ‘Genesis of Life’ te zien.<br />
De Barberton Mountains met de typerende vulkanische<br />
‘Komatiites rotsen’ (genoemd naar de Komati rivier) zijn<br />
hier honderden miljoenen jaren geleden ontstaan. Dat<br />
maakt Songimvelo en het omliggende gebied tot een van<br />
de meest oorspronkelijke landvormen op aarde en dat<br />
is een claim to fame die ertoe doet. Dat vindt overigens<br />
ook de Unesco World Heritage organisatie, die het<br />
Barberton gebergte met daarin dus Songimvelo, onlangs<br />
tot werelderfgoed promoveerde. Inmiddels heeft ook de<br />
provincie Mpumalanga dit opmerkelijke geologische feit<br />
ontdekt, waarop het provinciale toeristenbureau de Genesis<br />
Route heeft bedacht en op de kaart gezet.<br />
De Genesis Route<br />
De Genesis Route ligt in het hart van Mpumalanga<br />
in de Makhonjwa Mountain Range. De 220 km lange<br />
achtvormige route verbindt de historische stad Barberton<br />
met de vakantiebestemming Badplaas en de agrarische<br />
gemeenschap Louws Creek.<br />
De Genesis Route brengt je langs enkele van de meest<br />
gevarieerde landschappen en spectaculaire uitkijkpunten<br />
van Mpumalanga, van glooiende savannegraslanden tot<br />
rotsachtige bergachtige ravijnen en inheemse bossen. De<br />
Route is de thuisbasis van een paar minder bekende Big 5<br />
game reserves, zoals het heerlijke Nkomazi Game Reserve, is<br />
rijk aan Gold Rush geschiedenis en biedt een unieke geologie<br />
die nergens anders ter wereld te vinden is.<br />
Vergeet niet op weg naar Nelspruit het in de bergen gelegen<br />
dorpje Kaapsehoop met de wilde paarden te bezoeken.
67<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Humala River Lodge<br />
Tot voor enkele jaren was Songimvelo nauwelijks<br />
toegankelijk voor toeristen, maar daar is met de komst<br />
van de Humala River Lodge verandering in gekomen.<br />
Midden in het game reserve is nog niet zo lang geleden<br />
deze comfortabele tented lodge neergezet die bezoekers<br />
de kans biedt om dit fantastische reservaat te ontdekken.<br />
Om bij de lodge te komen moet je je eerst melden bij de<br />
receptie aan de ingang van Songimvelo. De chauffeur van<br />
dienst haalt je vervolgens op met de Land Rover en brengt<br />
je naar de lodge, die op drie kwartier rijden over hobbelige<br />
landweggetjes, midden in de wildernis aan de Komati rivier<br />
ligt. De tenten onder een rieten dak zijn lekker comfortabel,<br />
er is een zwembad, een tented spa, en natuurlijk een<br />
uitstekend restaurant met een goedgevulde bar. Allemaal<br />
tiptop in orde, maar natuurlijk draait het bij Humala vooral<br />
om de safari’s, twee keer per dag, die bij het verblijf zijn<br />
inbegrepen.<br />
Safari<br />
Vijftigduizend hectare aan natuurschoon van de<br />
buitencategorie ligt hier aan je voeten, en meestal rijdt er<br />
maar één safari-jeep door Songimvelo. Gids en chauffeur<br />
Lindo staat ’s morgens om half zes klaar om ons te gidsen<br />
door dit paradijsje. ‘We zullen zien wat we tegenkomen’,<br />
zegt hij monter. ‘Anders dan bijvoorbeeld in Kruger, moet<br />
je hier echt op zoek naar wild en we gaan dus wel eens van<br />
de gebaande paden af.’ Wat dat betreft houdt Lindo woord,<br />
merken we later. Als hij vermoedt dat er buffels te zien<br />
zijn in een schier ondoordringbaar gebied, schroomt onze<br />
dappere chauffeur niet om de Land Rover dwars door de<br />
bush te dirigeren. Na vele uren van wild spotten en genieten<br />
van de natuur, vindt hij het tijd voor de sundowner. Hij<br />
parkeert op een mooie plek in de wildernis en haalt een<br />
koel drankje tevoorschijn. Even later genieten we van<br />
een zonsondergang die zelden zo mooi was als hier in<br />
Songimvelo, de wieg van <strong>Afrika</strong>. ˙<br />
QuickFACTS<br />
<strong>Ontdek</strong> de parels van de Genesis Route:<br />
www.mpumalanga.com/routes/the-genesis-route--rt6134<br />
Ook overnachten in de Humala River Lodge?<br />
www.humala.co.za/songimvelo-reserve/
Noordkaap<br />
Een tijdloos landschap vol dramatische schoonheid waar ontelbare generaties van de ‘Eerste<br />
Mensen’ hun collectieve voetafdruk hebben achtergelaten. Eindeloze luchten, amberkleurige<br />
duinlandschappen, groene wijngaarden, twee grote rivieren, twee oeroude woestijnen en de<br />
mooiste sterrenhemel van het zuidelijk halfrond. Dit is kort samengevat de Noordkaap, de<br />
grootste en tevens meest lege provincie van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>.<br />
Zeker zien in de Noordkaap<br />
5 De drie kilometer lange bloemenroute op het terrein<br />
van Papkuilsfontein, 24 kilometer ten zuiden van<br />
Nieuwoudtville aan de R27. Geniet van de rust en<br />
stilte van deze prachtige boerderij. Verblijf in de oude,<br />
prachtig gerestaureerde stenen huisjes, in je eigen<br />
privé Fynbos-setting. Bekijk de ontzagwekkende<br />
canyon en de waterval van 100 meter hoog. Geniet<br />
in de lente van de wereldberoemde bloemen in deze<br />
“Serengeti van het bloemenrijk”<br />
5 De Quiver Tree Route langs plaatsen als<br />
Keimoes, Kanoneiland, Kenhardt, Augrabies,<br />
Upington and Marchand. Toepasselijk vernoemd<br />
naar de gelijknamige Quiver Tree, https://<br />
experiencenortherncape.com/routes/quiver-treeroute/<br />
5 Onseepkans is de leukste grensovergang (tussen <strong>Zuid</strong>-<br />
<strong>Afrika</strong> en Namibië) ooit gezien. Je neemt hem als je<br />
ook naar Augrabies wilt<br />
5 Augrabies Falls en National Park<br />
5 Kimberley en de Big Hole zijn een niet te missen doel<br />
als je meer wilt weten over de geschiedenis van het<br />
winnen van diamanten. Tijdens de diamantrush de<br />
meest begeerde plek van het land. Je vindt hier ook een<br />
van de mooiste Victoriaanse treinstations van <strong>Afrika</strong><br />
5 Hopetown is een wat minder vrolijke bestemming.<br />
Hier bezoek je het Concentration Camp Cemetery bij<br />
Doornbult. Het laat je de gevolgen zien van de Anglo-<br />
Boer War waar ook in <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> concentratiekampen<br />
verrezen<br />
5 De Kalahari rode duinen route – prachtige uitzichten<br />
tussen Upington en het Kgalagadi Transfrontier Park<br />
5 Het Kgalagadi Transfrontier Park met de rode duinen<br />
en fameuze leeuwen met zwarte manen is een zeer<br />
gewilde bestemming voor safariliefhebbers, vooral<br />
door de kleine kampen die je het gevoel van “weg van<br />
alles” geven. Met name Kielie Krankie en Nossob zijn<br />
zeer gewild<br />
5 De Karoo Highlands Route (tussen Nieuwoudtville en<br />
Victoria West) brengt je door het hart van de Groot<br />
Karoo<br />
5 Sutherland is een typisch Karoo-dorp, door de hoge<br />
ligging heeft het sneeuw in de winter en de helderste<br />
hemel volgens kenners op het zuidelijk halfrond<br />
Daarom staat daar de South African Large Telescope<br />
(SALT) die je kunt bezoeken
Tussen<br />
Kaapstad en<br />
Namibië<br />
Een tocht met sterren<br />
De grote leegte ervaren, dat was onze wens. Weg van de drukte, een zoektocht naar de ziel van<br />
het ‘lege land’. Het werd een verrassingstocht langs het mooiste van de Noordkaap.<br />
Tekst: Marjolein Westerterp Foto’s: Peter Boshuijzen
71<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>
West Coast National Park<br />
Maltese Cross in Cederberg Wilderness Area
73<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Cederberg Wilderness Area<br />
Tussen Kaapstad en Vioolsdrift, een van de<br />
grensovergangen tussen <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> en Namibië loopt de<br />
N7. Een iconische snelweg die bekend staat als de Cape –<br />
Namibiaroute. Het verstilde broertje van de Garden Route<br />
die je dwars door een ongenaakbaar landschap voert. Maar<br />
zoals de Garden Route de R62 heeft die je via kleinere<br />
wegen kennis laat maken met het mooiste van de Westkaap,<br />
is er vanuit Kaapstad naar de woestijnen van de Karoo en de<br />
Noordkaap de R355 die je door een landschap voert dat van<br />
glooiende wijnlanden overgaat naar de ruige bergketens van<br />
de Swartruggens en Cederberg. Van de late herfst tot het<br />
vroege voorjaar kun je hier besneeuwde bergtoppen zien die<br />
als witte wachters uittorenen boven het verstilde landschap<br />
met rode wegen die oneindige vlaktes doorkruisen op weg<br />
naar bijvoorbeeld Augrabies en Het Kgalagadi Transfrontier<br />
Park. De andere optie, en die kozen wij deze keer, is de R27<br />
langs de prachtige West Coast.<br />
De bloemenroute<br />
Op 80 kilometer van Kaapstad aan de R27 vind je wat<br />
de bewoners zelf het mooiste dorpje aan de West<br />
Coast noemen. Met een 16 miles lange Main Beach en<br />
struisvogels die door het dorp paraderen. Het meest<br />
aantrekkelijke is de ruimte en het feit dat er eigenlijk niets<br />
te doen is. En daarmee heeft Yzerfontein alles. Betoverende<br />
zonsondergangen, het voortdurende geluid van de oceaan<br />
die de stilte breekt. Lege stranden en honderden vogels<br />
die genieten van het ontbreken van mensen, waaronder<br />
een heel gezonde populatie oyster catchers. Zwarte vogels<br />
met oranjerode snavels en poten. Met uitsterven bedreigd,<br />
maar hier ruim aanwezig.<br />
De grootste attractie bij Yzerfontein is het West Coast<br />
National Park, een paradijs voor vogelaars, met de<br />
Langebaan Lagoon. In de maanden augustus en september<br />
is de Postberg in het park een grote, wildebloemenzee waar<br />
mensen uren voor in de file staan om de schoonheid te<br />
mogen aanschouwen.<br />
Cederberg<br />
Via Paternoster, wat we wel de foodie hoofdstad van de<br />
West Coast mogen noemen, en Veldrif waar honderden<br />
flamingo’s de wateren kleuren, bereiken we Lambert’s Bay<br />
met de enorme kolonie Kaapse Jan van Genten. Dan steken<br />
we door naar de N7 op weg naar de Cederberg Wilderness »
Golden hour in de Noordkaap
75<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>
Lambert’s Bay<br />
Kokerboomwoud<br />
area. De stilte is als balsem voor onze opgewonden zielen.<br />
Hij weerkaatst bijna tussen de bergketen die ons omhelst.<br />
In de kleuren groen naar bruin, gevolgd door blauw in de<br />
nevelige verte.<br />
We besluiten het ‘wilde gebied’, misschien wel een van de<br />
best bewaarde geheimen van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>, niet al hikend,<br />
maar met de auto en airconditioning aan te ontdekken.<br />
De grootste attractie in het gebied zijn de Rocklands, waar<br />
de meest tot de verbeelding sprekende rotsformaties te<br />
beklimmen, belopen en bewonderen zijn. Een paradijs<br />
voor fotografen die hier eindeloos kunnen ronddwalen op<br />
zoek naar de mooiste plaatjes. Voor de sportievelingen is<br />
een tocht naar Wolfberg Arch en het Maltese Cross een<br />
uitdaging en daarmee een absolute must.<br />
Stadsaal, gelegen op de Uitkyk-pas, is een van de meest<br />
indrukwekkende grotten in het gebied. De krachten<br />
van wind en weer hebben hier een intrigerend doolhof<br />
gecreëerd met talloze openingen, zalen en zuilen.<br />
Laten we hier en op dit moment ook niet vergeten om<br />
de nachten te beschrijven. De Noordkaap is de grootste<br />
en tevens meest lege provincie. De nachten zijn daarmee<br />
onvergetelijk. Bij helder weer is de Melkweg goed<br />
zichtbaar. We zien een hemel, die bezaaid is met miljoenen<br />
flonkerende sterren, diamanten in de kosmos.<br />
Rooiboshoofdstad<br />
Het gebied tussen Clanwilliam, de rooibos hoofstad van<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>, en Citrusdal staat bekend om twee planten:<br />
buchu en rooibos. Beide komen alleen in dit gebied en<br />
alleen in <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> voor. De San en Khoi Khoi ontdekten<br />
de medicinale krachten ervan. Nu is rooibos niet meer weg<br />
te denken uit het thee-assortiment wereldwijd. Buchu is<br />
pas later toegevoegd, toen bekende chef-koks als Margot<br />
Janse ermee begonnen te experimenteren. We nemen de<br />
afslag Paleisheuwel en rijden een prachtige en hobbelige<br />
route naar Skimmelberg en maken kennis met buchu,<br />
een laag groeiend plantje met een onmiskenbare mint/<br />
eucalyptus smaak en met rooibos, eigenlijk een struik<br />
met naalden. Die worden in de buitenlucht, onder die<br />
strakblauwe hemel en blakerende zon gedroogd en krijgen<br />
dan hun typerende rode kleur.<br />
Kokerbomenbos<br />
We hebben de tijd en maken een kleine omweg. Het brengt<br />
ons via de Vanrhynsdorppas op de R27 naar de omgeving<br />
van Nieuwoudtville en vervolgens richting Loeriesfontein.<br />
Hier vinden we het grootste kokerboomwoud van <strong>Zuid</strong>-<br />
<strong>Afrika</strong>. Volg de bordjes ‘Quiver Tree Forest’ en je bereikt een<br />
berglandschap waar de bijzondere bomen op de hellingen<br />
groeien.<br />
Na dit hoogtepunt nemen we de R355 die ons door vlaktes<br />
met glanzende steentjes, de Kners vlakte, naar Springbok<br />
brengt. In de bloementijd zijn het Goegap en Namaqua<br />
National Park daar een must see.<br />
Steinkopf is de volgende halte, niet omdat er iets<br />
bijzonders te doen is, maar omdat we hier de keuze moeten<br />
maken voor de direct doorgaande route en grensovergang<br />
(Vioolsdrif) naar Namibië of zoals wij naar het Richtersveld<br />
National Park, dat officieel het |Ai-|Ais/Richtersveld<br />
Transfrontier Park heet.
77<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Rooibos<br />
Richtersveld met een ‘noordkijker’<br />
Het Richtersveld en de halfmensplant<br />
Dit park spreekt al jaren tot onze verbeelding. Omdat<br />
je hier te maken krijgt met de rauwe kracht van de<br />
woestijnnatuur. De auto moet eigenlijk een 4x4 zijn,<br />
vanwege de niet beste kwaliteit van de wegen die het<br />
gebied doorkruisen. En dat gebied? Onder de blakerende »
Bloemenzee<br />
Richtersveld
79<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Kokerboom<br />
Oyster catchers<br />
Vleermuisvos in de bloemen<br />
zon zijn er zand, rotsen, kloven, steen en af en toe wat<br />
begroeiing. In die kurkdroge aarde wachten ook hier<br />
talloze plantensoorten op de winterbuien. Als die jaarlijkse<br />
regen de grond raakt, lijken alle wilde bloemen wakker te<br />
worden en staat de aarde bijna letterlijk in vuur en vlam. In<br />
dit deel van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> werden voor het eerst diamanten<br />
gevonden. Het nationale park wordt beschouwd als de<br />
enige echte woestijn van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> en als een van de<br />
laatste echte wildernisgebieden. Het is een eldorado voor<br />
liefhebbers van vetplanten. De plant met een verhaal<br />
waar iedereen naar opzoek gaat is de halfmensplant of<br />
‘noordkijker’. Op de top van de doornige stam die wel drie<br />
meter hoog kan worden groeit een kroon van bladeren. Hij<br />
groeit maar een 0,5 tot 1,5 cm per jaar en kan honderden<br />
jaren oud worden. Als je met je hand langs de naalden<br />
op de stam glijdt maakt dat het geluid als de taal van<br />
de Nama die vroeger in het zuidelijke deel van Namibië<br />
woonden. Zij werden verdreven door de San en vluchtten<br />
de Oranjerivier over naar <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> waar ze een nieuw<br />
bestaan opbouwden. Maar vervuld van heimwee staarden<br />
ze naar het noorden waar hun eigenlijke thuis was. Volgens<br />
de overlevering kreeg God medelijden met de geplaagde<br />
Nama en veranderde hen in een plant, zodat ze voor altijd<br />
naar hun thuisland konden kijken.<br />
En er kleven meer verhalen aan deze bijzondere streek:<br />
zoals dat van Wondergat bij Cornell’s Kop, niet ver van de<br />
ingang van het Richtersveld. Volgens de legende woont<br />
in dit bijna veertig meter diepe gat de geest van een van<br />
de voorouders van de Nama, Heitsi Eibib. Als hij van huis<br />
is, wordt het gat bewaakt door de Grote Slang met een<br />
diamant op zijn voorhoofd. Er wordt gezegd dat hij talloze<br />
mensen heeft gedood die zich te dicht bij het gat waagden.<br />
U bent gewaarschuwd…<br />
Dat geldt overigens ook voor je bezoek aan het<br />
Richtersveld: het is niet voor sissies, maar daarmee wel<br />
onvergetelijk. ˙
BP<br />
BP<br />
BP<br />
BP<br />
REISMAGAZINE OVER ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
1e jaargang l nummer 1 - 2012 l losse verkoopprijs € 6.95<br />
<br />
<br />
<br />
BP<br />
On a budget<br />
Tussen zand en steen<br />
<strong>Ontdek</strong>kingsreis door de<br />
Twee Hollandse avonturiers in de bush<br />
N/a’an ku sê<br />
Reis naar het einde van de wereld<br />
BP<br />
BP<br />
reismagazine over zuid-afrika<br />
2e jaargang l nummer 1 - 2013 l prijs e6.95/ZAR 60<br />
BP<br />
BP<br />
01-Cover-3.indd 1 04-09-13 16:17<br />
BP<br />
BP<br />
BP<br />
BP<br />
BP<br />
BP<br />
BP<br />
BP<br />
Haal <strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong> IN HUIS<br />
Ek Sien Jou<br />
De Big Five issue<br />
1e jaargang l nummer 1 - 2012<br />
Focus op de Westkust<br />
Kaapstad à gogo!<br />
Hope<br />
<br />
<br />
2e jaargang l nummer 1 - 2013<br />
• van Big 5 naar Big 4? Het verhaal van hoop & liefde<br />
• Het mysterie van de witte leeuwen van Timbavati<br />
• 20 nederlanders over hun zuid-afrika<br />
• de 10 mooiste Big 5 safari’s<br />
• van kaapstad naar Johannesburg in 5 stops<br />
• de 5 gezichten van de onbekende Wild Coast<br />
16 pagina’s<br />
extRA<br />
boordevol<br />
voordeel<br />
van BusH ToT BeaCH<br />
mee op lezersreis? * fotografiereis naar de Wild Coast * unieke<br />
ontmoeting met witte leeuwen * Proef zuid-afrika met Harm Jan<br />
‘de Braaiman’<br />
met oog voor zuid-afrika leer je het echte zuid-afrika kennen<br />
2e jaargang l nummer 2 - 2013<br />
HÉT REISMAGAZINE OVER <strong>AFRIKA</strong> 2e jaargang l nummer 2 - 2013 l prijs €6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
Vijftig reistips<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
Namibië<br />
Tanzania<br />
Ethiopië<br />
Zimbabwe<br />
• In de voetsporen van Nelson Mandela •<br />
Sossusvlei Vijftig tinten rood • Zanzibar<br />
Eiland van de vergeten tijd • De wow-factor<br />
van Plettenberg Bay • Rik Felderhof: thuis<br />
in Tanzania • Rituelen uit de Omo-vallei<br />
3e jaargang l nummer 1 - 2014<br />
hÉt reismagazine over afrika 3e jaargang l nummer 1 - 2014 l prijs e6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
EEn lEvEn lang MandEla<br />
20 pagina’s EErbEtoon aan Madiba<br />
HEt vErlorEn koninkrijk<br />
van MapungubwE<br />
CapE rivièra<br />
dE kaapsE kust<br />
MasHatu<br />
land van gigantEn<br />
parEls van<br />
liMpopo<br />
kaapstad<br />
dEsign<br />
Hoofdstad 2014<br />
zUiD-afrika<br />
special<br />
3e jaargang l nummer 2 - 2014<br />
hÉt reismagazine over afrika 3e jaargang l nummer 2 - 2014 l prijs e6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
<strong>Zuid</strong>-afRika<br />
Zimbabwe<br />
tanZania<br />
Ode aan Zimbabwe<br />
SpOtlight Op painted dOgS<br />
Jane gOOdall<br />
gelOOf, hOOp & liefde<br />
fOtOwedStRiJd<br />
win een veRbliJf in <strong>Zuid</strong>-afRika<br />
de SchOOnheid van iSimangaliSO<br />
wiJnpROeven peR tRam<br />
tOwnShip tOuRS annO 2014<br />
weReldkindeRen<br />
3e jaargang l nummer 3 - 2014<br />
HÉT REISMAGAZINE OVER <strong>AFRIKA</strong> 3e jaargang l nummer 3 - 2014 l prijs e6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
ZIMBABWE<br />
TANZANIA<br />
MOZAMBIQUE<br />
4e jaargang l nummer 1 - 2015<br />
HÉT REISMAGAZINE OVER <strong>AFRIKA</strong> 4e jaargang l nummer 1 - 2015 l prijs 6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
Into the wild BOTSWANA<br />
NOORDKAAP en NAMIBIË<br />
YOU RUN, YOU DIE :)<br />
Droombestemming in NAMIBIË<br />
TRACTORGIRL<br />
De utlieme safari in TANZANIA<br />
ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
TANZANIA<br />
BOTSWANA<br />
NAMIBIË<br />
4E JAARGANG l NUMMER 2 - 2015<br />
HÉT REISMAGAZINE OVER <strong>AFRIKA</strong> 4e jaargang l nummer 2 - 2015 l prijs 6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
BOTSWANA<br />
KAAPVERDIË<br />
NAMIBIË<br />
ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
WIJNTOURS<br />
OFF THE BEATEN TRACK<br />
ETOSHA NATIONAL PARK<br />
SAFARI MET EEN 4X4 CAMPER<br />
KAAPVERDIË<br />
VAN A NAAR BETER<br />
10 REIZEN EN TIPS<br />
MET <strong>VOOR</strong>DEEL<br />
FOTOGRAFIESAFARI<br />
<strong>OOG</strong> IN <strong>OOG</strong> MET OLIFANTEN<br />
RIJDEN, FIETSEN EN LOPEN<br />
DOOR <strong>AFRIKA</strong><br />
TIJGERS THUIS IN <strong>AFRIKA</strong><br />
4e jaargang l nummer 3 - 2015<br />
hÉt reismagazine over afrika 4e jaargang l nummer 3 - 2015 l prijs e6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
collector’s iteM & eXtra dik<br />
de<br />
101<br />
Mooiste<br />
lodGes in<br />
<strong>Zuid</strong>elijk<br />
afrika<br />
Ghana<br />
Mauritius<br />
<strong>Zuid</strong>-afrika<br />
naMibië<br />
tanZania<br />
Mauritius: beauty en de beach<br />
Verhalenwedstrijd: win een Verblijf in <strong>Zuid</strong>-afrika<br />
naMibië de leVende woestijn<br />
24 uur in stone town<br />
5E JAARGANG l NUMMER 1 - 2016<br />
HÉT REISMAGAZINE OVER <strong>AFRIKA</strong> 5e jaargang l nummer 1 - 2016 l prijs 6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
COLLECTOR’S ITEM NUMMER 10<br />
ETHIOPIË<br />
LESOTHO<br />
MADAGASKAR<br />
TANZANIA<br />
11<br />
ACTIEVE EN<br />
AVONTUURLIJKE<br />
REIZEN<br />
IN <strong>AFRIKA</strong><br />
ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
• BAOBABS EN LEMUREN IN MADAGASKAR<br />
• IN GALOP DOOR LESOTHO<br />
• NAAR DE TOP VAN DE KILIMANJARO<br />
• SPOTLIGHT OP DE WITTE HAAI<br />
• HIKEN LANGS DE WILD COAST<br />
• EXPEDITIE ETHIOPIË – DE STAMMEN IN DE OMO-VALLEI<br />
5e jaargang l nummer 2 - 2016<br />
hÉt reismagazine over afrika 5e jaargang l nummer 2 - 2016 l prijs e6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
BELEEF <strong>AFRIKA</strong> NUMMER 11<br />
NAMIBIË<br />
SWAZILAND<br />
TANZANIA<br />
ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
24 UUR<br />
IN DAR ES SALAAM<br />
SAy chEESE<br />
BIjZoNDERE DIERENpoRTRETTEN<br />
NAMIBIË - DE MooISTE LANDSchAppEN<br />
STAATSBEZoEK AAN SWAZILAND<br />
DE SMAAK vAN ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
MAAgDENcEREMoNIE<br />
IN ZoELoELAND<br />
KAApSTAD:<br />
10 x goED vooR EEN gLIMLAch<br />
UBUNTU - EEN SpIRITUELE REIS<br />
6E JAARGANG l NUMMER 1 - 2017<br />
HÉT REISMAGAZINE OVER <strong>AFRIKA</strong> 6e jaargang l nummer 1 - 2017 l prijs 6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
DE MOOISTE REIZEN EN HERINNERINGEN<br />
BOTSWANA<br />
TANZANIA<br />
ZIMBABWE<br />
ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
ZIMBABWE – DE EERSTE LIEFDE<br />
FOTOSAFARI OP DE CHOBE<br />
<strong>OOG</strong> IN <strong>OOG</strong> MET<br />
KIM – HYENAMAN – WOLHUTER<br />
RIK FELDERHOF<br />
OVER ZIJN TANZANIA<br />
BOER ZOEKT VROUW ANNEKIM<br />
IS ÓNZE VROUW IN ZAMBIA<br />
6 DROOMLODGES EN –HOTELS<br />
DÉ ULTIEME <strong>AFRIKA</strong> BUCKETLIST<br />
6E JAARGANG l NUMMER 2 - 2017<br />
HÉT REISMAGAZINE OVER <strong>AFRIKA</strong> 6e jaargang l nummer 2 - 2017 l prijs 6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
DE MOOISTE REIZEN EN HERINNERINGEN<br />
BOTSWANA<br />
ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
DROOMHUIS<br />
ONDER DE ZON<br />
GORDON ZEGT JA<br />
DE STEMMEN VAN<br />
ROBBEN ISLAND<br />
VLIEGEN IN<br />
DE <strong>AFRIKA</strong>ANSE WILDERNIS<br />
PIKANTE WALVISSEN<br />
WILD BOTSWANA<br />
MET EEN BUSHCAMPER<br />
8 ULTIEME REISTIPS<br />
VAN <strong>AFRIKA</strong> EXPERTS<br />
<strong>AFRIKA</strong> JA, IK WIL<br />
7E JAARGANG l NUMMER 1 - 2018<br />
HÉT REISMAGAZINE OVER <strong>AFRIKA</strong> 7e jaargang l nummer 1 - 2018 l prijs 6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
DE MOOISTE REIZEN EN HERINNERINGEN<br />
GAMBIA<br />
NAMIBIË<br />
OEGANDA<br />
ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
NAMIBIË<br />
LEEG LAND VOL ZAND<br />
FIETSEN IN GAMBIA<br />
OEGANDA<br />
HET GROENE HART VAN <strong>AFRIKA</strong><br />
DE SMAAK VAN <strong>AFRIKA</strong><br />
3 CHEFS UIT PATERNOSTER<br />
2018<br />
HET JAAR VAN DE WILDE HOND<br />
ANDRIES BOTHA<br />
KUNSTENAAR MET EEN VERHAAL<br />
72 UUR IN DURBAN<br />
VITAMINE <strong>AFRIKA</strong><br />
7e jaargang l nummer 3 - 2018<br />
hÉt reismagazine over afrika 7e jaargang l nummer 3 - 2018 l prijs e6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
eSwatini<br />
Kenia<br />
MadagaScar<br />
Oeganda<br />
<strong>Zuid</strong>-afriKa<br />
fOtOwedStrijd<br />
win een luMix fZ300 caMera<br />
reiStrendS 2019<br />
MadagaScar en eSwatini<br />
de verbOrgen wereld<br />
van KaraMOja<br />
Het avOntuur begint Hier<br />
van nairObi tOt KaapStad<br />
Ode aan de<br />
Olifant<br />
8E JAARGANG l NUMMER 1 - 2019<br />
HÉT REISMAGAZINE OVER <strong>AFRIKA</strong> 8e jaargang l nummer 1 - 2019 l prijs 6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
ESWATINI<br />
KENIA<br />
NAMIBIË<br />
TANZANIA<br />
ZAMBIA<br />
ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
RIMPELS VAN ROERLOOS ZAND<br />
17 WOESTIJNTIPS<br />
<strong>AFRIKA</strong> IN BRUSSEL<br />
HET ECHTE VERHAAL<br />
TARZAN IN TANZANIA<br />
VANISHING KINGS<br />
DE WOESTIJNLEEUWEN VAN<br />
NAMIBÏE<br />
AFRICA INSIDE OUT<br />
DUURZAME SAFARI’S IN KENIA<br />
STRAATKUNST<br />
KAAPSTAD<br />
8E JAARGANG l NUMMER 3 - 2019<br />
HÉT REISMAGAZINE OVER <strong>AFRIKA</strong> 8e jaargang l nummer 3 - 2019 l prijs 6.95 l www.oogvoorafrika.nl<br />
ONTDEK DE ZIEL VAN<br />
KAAPVERDIË<br />
IN DE VOETSPOREN VAN<br />
THE LION KING<br />
DE ROUGH AUNTIES VAN<br />
ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
KUNST,<br />
CULTUUR &<br />
CADEAUTIPS<br />
ESWATINI<br />
KAAPVERDIË<br />
MAURITIUS<br />
TANZANIA<br />
ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
ODE AAN DE SAFARI<br />
25 SAFARITIPS<br />
HÉT REISMAGAZINE OVER <strong>AFRIKA</strong> prijs e 12,50 l www.oogvoorafrika.nl<br />
VAKANTIEBOEKVAKANTIEBOEK<br />
KENIA ˙ NAMIBIË ˙ RWANDA ˙ SENEGAL ˙<br />
TANZANIA ˙ ZAMBIA ˙ ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
HÉT REISMAGAZINE OVER <strong>AFRIKA</strong> prijs €12,50 l www.oogvoorafrika.nl<br />
VAKANTIEBOEKVAKANTIEBOEK<br />
ESWATINI ˙ ETHIOPIË ˙ KENIA ˙ MAROKKO ˙ MOZAMBIQUE<br />
˙ NAMIBIË ˙ OEGANDA ˙ SENEGAL ˙ ZUID-<strong>AFRIKA</strong><br />
GA NAAR<br />
www.oogvoorafrika.nl/webshop/<br />
en bestel ze allemaal<br />
SAFARI’S•CULTUUR •ONTMOETINGEN•<br />
ONTDEKKINGEN•REISVERHALEN EN -TIPS<br />
SAFARI’S • REISROUTES EN -TIPS •<br />
KUNST EN CULTUUR • SPECIAL PLACES<br />
Vanaf € 3,- per editie
De geheimtips<br />
van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> experts<br />
81<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
‘Mijn tip zou zijn om je niet blind te staren op het Krugerpark, de Big Five of alle andere toeristische trekpleisters. Breng<br />
liever wat tijd door buiten de gebaande paden, verken de culturen van andere mensen en ga op zoek naar de verborgen<br />
juweeltjes, want <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> heeft zoveel meer te bieden. Het Mapungubwe National Park bijvoorbeeld heeft wildlife, een<br />
oogstrelende natuur, eeuwenoude baobabbomen en het prachtige verhaal van het verdwenen koninkrijk.’<br />
Quinten Knipping, Mapesu Private Game Reserve<br />
‘Ik heb twee geheimtips, waaruit ik eigenlijk niet kan kiezen. Mijn eerste aanrader is Fryer’s<br />
Cove Vineyard met The Jetty Restaurant bij Doringbaai aan de West Coast. De wijnstokken van<br />
Fryer’s Cove staan verspreid over de heuvels op 500 meter van de plaats waar de golven van de<br />
koude Atlantische Oceaan tegen de rotsachtige kust slaan, https://fryerscove.co.za<br />
Ook geweldig: De Dylan Lewis Sculpture Garden bij Stellenbosch. Hier vind je in een prachtige<br />
wilde tuin maar liefst zestig beelden. Er wordt per dag een beperkt aantal mensen toegelaten.<br />
Je wandelt de vier kilometer lange kunstroute daarom vooral alleen. Een lust voor het oog’,<br />
https://www.dylanlewis.com<br />
Saskia Reinders, Gemsbok Reisarchitecten<br />
Paternoster, het witte vissersplaatsje aan de West Coast begint steeds populairder te<br />
worden. Maar mijn geheimtip is: huur een luxe en knus huis van The Cottage Collection. Ze<br />
liggen in de straten vlakbij restaurant Leeto. Voor de deur ligt een verlaten strand waar je<br />
eindeloos kunt wandelen. We zagen vanaf het strand dolfijnen springen’, In het plaatsje vind<br />
je minimaal vijf heel goede restaurants, https://www.thecottagecollection.co.za<br />
Anne Ariesen, <strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
‘Ik kan heel kort zijn: Botlierskop Private Game Resort heeft mij van m’n stoel geblazen.<br />
Alles, maar dan ook alles klopt hier. Het landschap, het luxe onderkomen, de gamedrives’,<br />
perfect voor mensen die in de Westkaap toch wilde dieren willen zien’,<br />
https://www.botlierskop.co.za<br />
Henk Kroneberg, <strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
‘Mijn geheimtip is misschien voor de hand liggend omdat wij al ruim twintig jaar in Swellendam wonen. Mensen gebruiken<br />
Swellendam vaak als koffiestop en dat is zonde. Er is hier in de omgeving zoveel te doen: ik noem alleen al De Hoop<br />
Nature Reserve, maar ook het Bontebok en Marloth natuurreservaat, de Tradouw Pass is prachtig. Swellendam dus.’<br />
Marjolein van Mourik Borrias, De Kloof Estate
Noord-West<br />
Provincie<br />
Eh waar? De Noord-West Provincie ligt ver weg van het alledaagse <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>anse leven en heeft een schilderachtig<br />
landschap met golvende velden maïs en zonnebloemen en uitgestrekte vlaktes met <strong>Afrika</strong>anse bush. De ‘Sun-kissed’<br />
provincie kent oude culturen en dorpen, zoals het historische Mafikeng. Maar je gaat vooral naar deze provincie<br />
vanwege het Pilanes National Park, het Mafikeng Game Reserve en het Madikwe Game Reserve dat gezien wordt als<br />
hét safarigeheim van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>.<br />
Zeker zien in De Noord-West Provincie<br />
5 Sun City was ooit een prachtige stad, gebouwd door<br />
nomaden, in het hart van een oude vulkaan. Hij werd<br />
verwoest door een aardbeving en nu is daar Sun<br />
City verrezen. International gezien als een van de<br />
grootste attracties van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>. In deze glamour<br />
stad kan ‘iedereen’ zich vermaken. Toppunt van al het<br />
kitsch is The Palace of the Lost City, een gigantisch<br />
entertainment complex. Het landschap is volledig<br />
aangepast aan de behoeftes van de fortuinzoekers<br />
die hier komen: er liggen zwembaden, ‘stranden’,<br />
golfbanen en is er een jungle van 25 ha nagebouwd. In<br />
de Valley of the Waves groeien 22 soorten vegetatie en<br />
vindt er om het uur een soort ‘nep aardbeving’ plaats<br />
waardoor de grond heen en weer schudt.<br />
5 Mafikeng is een levendige stad met een roerige<br />
geschiedenis. Het werd gesticht als de administratieve<br />
hoofdstad van het British Protectorate of<br />
Bechunaland – tegenwoordig Botswana. Tijdens de<br />
Anglo-Boerenoorlog in 1899-1902 was het korte<br />
tijd wereldberoemd toen de Britten met slechts 217<br />
man standhielden tegen de Boeren, die rond de stad<br />
gelegen waren. De Britten stonden in die tijd bekend<br />
als helden die in staat waren geweest lange tijd de<br />
Boeren van zich af te houden, terwijl de officieren<br />
van het Britse leger zich prima vermaakten met luxe<br />
diners die ze voorgeschoteld kregen van de Baralong<br />
en Mfengu-stammen. In het Mafikeng Museum is een<br />
interessante tentoonstelling over deze periode zien.<br />
5 De krater van een dode vulkaan zorgt voor de<br />
ongewone setting van het Pilanesberg National Park.<br />
In de prehistorie was dit een kolkende krater, maar<br />
nu is het een groot stuwmeer met daaromheen drie<br />
groepen heuvels van gestolde lava. Dit is een van<br />
de grootste vulkanische complexen van de wereld!<br />
Tijdens project Operation Genesis in 1979 werden 6000<br />
zoogdieren uitgezet in het park. Onder andere zebra’s,<br />
elanden, witte en zwarte neushoorns, olifanten en<br />
buffels werden erheen gebracht. Extra bijzonder is het<br />
maken van een ballonvaart. Het landschap is hier zo<br />
uniek dat het de niet geringe prijs van de ballonvaart<br />
zeker loont.<br />
5 Magaliesberg en de Hartbeespoort Dam voor<br />
prachtige natuur en outdoor (waterpret) activiteiten.
Tekst: Marjolein Westerterp Foto’s: Peter Boshuijzen
Madikwe<br />
Game Reserve<br />
85<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
De mooiste fotomomenten<br />
Het klinkt wellicht raar, maar Madikwe, op de grens van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> en Botswana, is zo<br />
rauw en puur, dat het lijkt alsof dit gebied altijd voorbestemd is geweest om leefgebied<br />
voor wilde dieren te zijn.
87<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Madikwe, in de Noord-West Provincie tussen de Highveld<br />
en de Kalahari woestijn, moet tot de top tien van de wereld<br />
horen als je ziet welke dieren je er kunt ontmoeten: zwarte<br />
en witte neushoorns, leeuwen, luipaarden en cheeta’s,<br />
de fameuze wilde honden, gevlekte en bruine hyena’s,<br />
buffels, olifanten, giraffen, zebra’s, nijlpaarden, diverse<br />
antilopen waaronder springbokken, rode hartebeest, eland<br />
en gemsbokken. Al deze dieren, en daarnaast nog zo’n<br />
340 verschillende soorten vogels, waaronder de graag<br />
geziene Kori bustard. Dat gegeven alleen maakt dat dit<br />
private game reserve (tevens een van de grootste van<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>) een uitgelezen kans biedt om met de mooiste<br />
foto’s thuis te komen. Gemaakt tijdens je gamedrives of<br />
walking safari’s, maar je kunt de kunst van het fotograferen<br />
ook perfectioneren door bijvoorbeeld een Photographic<br />
Safari Experience te boeken (via Jaci’s<br />
Lodges) en/of je zet je camera klaar in<br />
de ondergrondse Terrapin Hide en kijkt<br />
welke dieren er naar de waterplaats<br />
komen. Omdat er in het game reserve<br />
geen dagjesmensen of selfdrive<br />
wordt toegestaan, ervaar je een<br />
privé safaribeleving. En dat is geen<br />
loze reclamekreet. De gidsen doen<br />
werkelijk alles wat in hun vermogen<br />
ligt om jou het beste van Madikwe te<br />
laten ervaren.<br />
Succesverhaal<br />
Maar Madikwe is vanwege die bijzondere ligging, grenzend<br />
aan de Kalahari, ook landschappelijk van een boeiende<br />
schoonheid. Je zou het soms kunnen omschrijven als<br />
apocalyptisch. Waar rijd je anders langs een boulevard<br />
omlijnd door prachtige en machtige baobabs, afgewisseld<br />
door majestueuze palmen, die weer plaatsmaken voor<br />
rotsachtige kopjes. In de uitgestrekte open vlaktes is het<br />
wachten op de cheeta die met razende snelheid jaagt op<br />
haar prooi.<br />
Hoe het game reserve zo rijk aan wild komt? Vanaf 1991<br />
werden er gedurende een periode van zeven jaar meer<br />
dan 8000 dieren van 28 soorten in het gebied gebracht.<br />
Operatie Phoenix is daarmee nog altijd het meest<br />
omvangrijke en succesvolle herintroductieprogramma ter<br />
wereld.<br />
Madikwe is kortom een<br />
‘Het leven wordt niet<br />
afgemeten aan het aantal<br />
keren dat we ademhalen,<br />
maar aan die moment<br />
waarop ons de adem<br />
benomen wordt’<br />
succesverhaal voor het behoud<br />
van wilde dieren, economische<br />
empowerment van de lokale<br />
gemeenschap en privaat/publiek<br />
ondernemerschap. De staat<br />
beheert het land en de dieren,<br />
privé-investeerders profiteren van<br />
de lodges en drie nabijgelegen<br />
dorpen profiteren van duurzame<br />
banen en de ontwikkeling van<br />
vaardigheden. ˙
89<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>
Oostkaap<br />
Verwacht het onverwachte, dat is de beste insteek om deze bijzondere provincie te<br />
ontdekken. De nog relatief onbekende Oostkaap wordt ook wel de provincie van het avontuur<br />
genoemd of het echte <strong>Afrika</strong>.<br />
Zeker zien in de Oostkaap<br />
5 Bezoek Qunu waar Nelson Mandela opgroeide en<br />
begraven is en het Nelson Mandela Museum & tour<br />
5 De sardine run in juni/juli aan de Wild Coast rond het<br />
plaatsje Port St Johns<br />
5 Hole in the Wall bij Coffee Bay is een van die dingen die<br />
je gezien wilt hebben<br />
5 Big 7 safari, behalve de officiële Big Five (leeuw,<br />
luipaard, neushoorn, buffel en olifant) vind je hier ook<br />
de walvis en de witte haai rond Addo National Park en<br />
Port Elizabeth (Gqeberha)<br />
5 Valley of Desolation bij Graaff-Reinet in het Camdeboo<br />
National Park<br />
5 De surfstranden bij St Francis en Jeffreys Bay<br />
5 De Baviaanskloof, een van de beschermde<br />
natuurgebieden van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> en een World Heritage<br />
Site<br />
5 Bezoek het Owl House Museum in Nieu-Bethesda<br />
5 De grillige rotsformaties op de stranden van Kentonon-Sea<br />
5 In het achterland, tussen Grahamstown en Kenton-on<br />
Sea vind je een aantal prachtige private game reserves,<br />
zoals Kariega, Amakhala en Shamwari<br />
5 De N9 tussen Graaff-Reinet en Willowmore is een<br />
prachtige route<br />
5 Bedwing de indrukwekkende Prince Alfred’s Pass<br />
tussen het plaatsje Avontuur en Plettenberg. Neem de<br />
tijd om even still te staan in wat wij noemden Mimosa<br />
Alley en snuif de zoete bloemengeuren op<br />
5 Aliwal North aan de Orange rivier
Mount Camdeboo Private Game<br />
Culinaire safari<br />
door<br />
de Karoo<br />
Een zevendaagse culinaire safari, weg van gebaande paden, brengt smulpapen Henna en Anneli<br />
door het hartland, zoals zij de Karoo liefdevol omschrijven. Ze maken kennis met historische<br />
plekken, lokale gebruiken, bijzondere accommodaties, inspirerende koks, een imposante<br />
natuur en … de smaak van de traditionele Karoo keuken.<br />
Van Port-Elizabeth naar Somerset East<br />
Startpunt van onze avontuurlijke ontdekkingstocht door de<br />
Oostkaap is Port Elizabeth. Het begin- of eindpunt van de<br />
Garden Route. De vriendelijke stad of winderige stad, twee<br />
bijnamen die allebei kloppen, is echter alleen de springplank.<br />
Safari vraagt om dieren die we in overvloed vinden<br />
in het Addo Elephant Park. Dit prachtige park werd in 1931<br />
speciaal opgericht voor de elf resterende olifanten die in<br />
dit gebied leefden. Het is een van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>’s grootste<br />
successen, want de nog altijd groeiende populatie bestaat<br />
inmiddels uit ongeveer vijfhonderd olifanten. Dankzij de<br />
lage begroeiing kunnen de dieren makkelijk gezien worden.<br />
Culinaire stop: Nanaga Farm Stall in Alexandria, een van de<br />
meest bezochte farmstalls in <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> en fameus om hun<br />
wildpasteitjes. www.nanaga.co.za/our-story<br />
Wegen die lijken op te lossen in het grote niets. Het is de<br />
aantrekkingskracht van de Karoo. Een rauw landschap dat<br />
kunstenaars en fotografen uitnodigt het te ontdekken, veroveren.<br />
Somerset East bijvoorbeeld is het dorp van Walter<br />
Battiss, een vooraanstaande <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>anse schilder die<br />
bevriend raakte met Picasso, en er een evenzo bijzondere<br />
leefstijl op nahield. Hij kroonde zich tot koning van het<br />
denkbeeldige eiland Fook en reisde op een zelfontworpen<br />
paspoort. In Somerset East kun je zijn werken zien in het<br />
naar hem vernoemde museum.<br />
Culinaire stop: Angler & Antelope Guesthouse. Specialiteit<br />
op het menu is forel, op een heerlijke wijze bereid door<br />
gastvrouw Annabelle Hobson. Niets in de Karoo belandt<br />
echter vanzelf op je bord, zoals gezegd: het moet veroverd<br />
worden. Daarom neemt echtgenoot Alan je mee om te<br />
gaan vliegvissen. Hij is een van de meest »<br />
Tekst: Henna Renfurm en Anneli Bronkhorst Foto’s: Adrienne Southey
❶<br />
❷<br />
93<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
❸<br />
❹<br />
❺<br />
❻<br />
1. Bereiding roosterkoeken bij Nanaga<br />
2. Kerk Somerset East<br />
3. Lamsschenkel bij Angler and Antelope guesthouse<br />
4. Pad naar de viswaters bij Somerset East<br />
5. Angler and Antelope guesthouse<br />
6. Filering van forel
Tuishuise in Cradock<br />
gerenommeerde gidsen van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> op dat gebied en<br />
hij rust niet voordat je met een verse forel huiswaarts gaat.<br />
Forellenboer noemt hij zichzelf, als we in het tot eetzaal<br />
omgedoopte kerkje van een whisky en verse forel genieten.<br />
http://www.anglerandantelope.co.za<br />
Van Somerset East naar Cradock<br />
We besluiten een kleine omweg te maken om in het plaatsje<br />
Bedford het jaarlijkse Soulfood Festival mee te maken dat<br />
zich richt op eetbare planten en bloemen, die niet alleen<br />
goed voor ons lichaam, maar ook helend voor de ziel zijn.<br />
Culinaire stop: De leading lady op het gebied van soulfood<br />
en de flora van de Karoo is Kim van Niekerk, een van de<br />
medeoprichtsters van Kims Green Gardens.<br />
https://www.thegreatkaroo.com/event/bedford_soul_<br />
food_festival<br />
Cradock, op een steenworp afstand van het Mountain Zebra<br />
National Park heeft een belangrijke historische waarde.<br />
Literaire legendes als Etienne van Heerden en feministische<br />
schrijfster Olive Schreiner hebben er gewoond. Een<br />
paar van de 32 ‘tuishuise’, gerenoveerde historische huizen<br />
in één straat die nu als gastenverblijven dienen, zijn naar<br />
hen genoemd. Even buiten het dorp, op een heuvel staat<br />
het monument De Cradock Four. Een eerbetoon aan vier<br />
antiapartheidsactivisten die door het apartheidsregime zijn<br />
vermoord en die nu als helden worden vereerd. Het is een<br />
magische plek om de dag af te sluiten met een skemerkelkie,<br />
versgesneden biltong en droëwors.<br />
Culinaire stop: Restaurant True Living met de schaduwrijke<br />
binnentuin was vroeger de bakkerij van Lanie Lombaard en<br />
haar dochter Louzel, inmiddels nationale tv-sterren sinds ze<br />
met hun Karoo-baksels furore maakten in het programma<br />
My Kitchen Rules South Africa. De gerechten die uit hun<br />
keuken komen zijn onnavolgbaar fantastisch.<br />
https://truelivingshop.com<br />
Het Victoria Manor Hotel is een van de oudste hotels in<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>, gebouwd in 1848. Cecil Rhodes was een van de<br />
beroemde gasten. In de Boerenoorlog werd de kelder gebruikt<br />
als gevangenis, nu is het een sfeervolle pub. »
❶<br />
❷<br />
95<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
❸<br />
❹<br />
❺<br />
❻<br />
1. Chef van Tuishuise, Maswazi Mabuselo<br />
met zijn speciale worteltaart<br />
2. Xhosa kookworkshop door Maswazi<br />
3. Sonka Samanzi, Xhosa stoombrood<br />
4. Aardappelgerecht, Kim van Niekerk in<br />
Bedford<br />
5. Lanie en Louzel Lombard van True Living<br />
6. Mountain Zebra National Park bij Cradock
Vallei van Verlatenheid, Graaff-Reinet<br />
Lisa Antrobus en haar moeder beheren het hotel en de<br />
tuishuise die al sinds jaar en dag in de familie zijn. Lisa’s<br />
overgrootvader kwam als achttienjarige jongeling vanuit<br />
Engeland naar <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> en begon er in de hitte te boeren<br />
met een vlinderstrikje om zijn nek. Hij legde hiermee de<br />
basis voor de huidige welvaart van de familie. Op de kaart:<br />
een traditioneel Karoo-menu, opgediend bij kaarslicht.<br />
http://tuishuise.co.za »<br />
Van Cradock naar Nieu Bethesda<br />
Verkeer was ooit zo zeldzaam in dit mooie dorp, dat sommige<br />
straten werden gebruikt voor de teelt van aardappelen.<br />
Nog steeds is er geen asfalt, slechts een par huizen, een<br />
wit kerkje langs stoffige lanen. Door haar isolement heeft<br />
Nieu Bethesda haar zeldzame historische en architectonische<br />
integriteit behouden. Het dorp is beroemd vanwege<br />
het Owl House, het huis waar de <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>anse excentrieke<br />
kunstenares Helen Martins (1897-1976) geleefd en<br />
gewerkt heeft. Ze probeerde er een nieuwe werkelijkheid te<br />
scheppen vol glinstering en kleur. En met een karavaan van<br />
pelgrims, engelen en kamelen in steen. Martins verzorgde<br />
er ook haar ouders. De relatie met haar vader was zo slecht<br />
dat ze hem, na de dood van haar moeder, verbande naar de<br />
buitenkamer, een hok zonder daglicht met zwart geschilderde<br />
muren.<br />
Culinaire stop: De Karoo Lamb, tegenover het Owl House,<br />
dagelijks geopend voor ontbijt, lunch en avondeten. De<br />
braai staat er op straat, een trage ezelkar wiegt voorbij. Iets<br />
verderop in de straat is de Two Goats Brewery, een lokale<br />
bierbrouwerij.<br />
Zeven kilometer buiten Nieu Bethesda, aan de voet van de<br />
Sneeuberge ligt de schapenboerderij en het fossielenmuseum<br />
Ganora van JP en Hester Steynberg. Een familiebedrijf<br />
met een eeuwenoude geschiedenis. Alles wat er in het<br />
nationaal erkende museumpje te bezichtigen is, is door de<br />
Steynbergjes gevonden op hun eigen land. Op het terrein<br />
zijn ook vierduizend jaar oude rotstekeningen van de San te<br />
zien. Op het menu: Karoolam, hoenderpastei, koedoe- en<br />
andere wildgerechten, biologisch geteelde groentes en<br />
melktert en koeksisters. Typisch Karoo. www.ganora.co.za<br />
Van Ganora naar Graaff-Reinet<br />
Het historische plaatsje Graaff-Reinet is de parel in de kroon<br />
van de Karoo. Een dorp dat oogt als een openluchtmuseum,<br />
met in het hart het fameuze Drostdy Hotel. »
❶<br />
❷<br />
97<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
❸<br />
❹<br />
❺<br />
❻<br />
1. Zonsondergang bij Ganora<br />
2. Malva pudding bij Mount Camdeboo<br />
3. Wildpasteitjes bij Nanaga padstal<br />
4. Karoo Lamb in Nieu Bethesda<br />
5. Botterbroodjies (Scones) van Blue Magnolia in Graaff-Reinet<br />
6. Karoo rundmerg en potjiekos op het vuur by Karoo Lamb in Nieu Bethesda
Henna Renfurm tijdens wandelsafari kijkend naar de cheeta, Mount Camdeboo Private Game Reserve<br />
Het bijzondere aan Graaff-Reinet is, dat het helemaal<br />
omringd is door natuurparken. Een daarvan is de Vallei der<br />
Verlatenheid die deel uit maakt van het Karoo Natuurreservaat.<br />
De vallei staat bekend om de wonderlijke dolomietformaties,<br />
waarvan sommige meer dan honderd meter boven<br />
de grond uittorenen.<br />
Culinaire stops: Tapas bij The Muller House, theetuin Blue<br />
Magnolia voor de allerlekkerste zelfgemaakte taarten en<br />
andere lekkernijen.<br />
Van Graaff-Reinet naar Camdeboo National Park<br />
Camdeboo, ‘plaats van groene heuvels’ in de oude Khoisantaal,<br />
is misschien wel een van de mooiste natuurparken van<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>. En dat weet bijna niemand.<br />
Culinaire stop: Mount Camdeboo Private Game Reserve.<br />
Na een indruwekkende high tea wekken we de eetlust weer<br />
op door een safari onder leiding van ranger Lukanyo Ntoli.<br />
Hoogtepunt van de safari is de ontmoeting met een van<br />
de twee cheeta’s in het reservaat. Ze zijn voorzien van een<br />
halsband met zender en daarmee redelijk eenvoudig te<br />
vinden. Na de ontmoeting gingen we in een dodemansrit<br />
met de safari-jeep naar de top van Mount Camdeboo voor<br />
een sundowner. ‘Dichter bij God kom je niet’, zeiden we<br />
tegen elkaar.<br />
Op het programma stond die avond een ‘Boma’ diner, een<br />
diner in de open lucht rond een open vuur, bereid door de<br />
jonge vrouwelijke chef-kok Gladness Makelene. Haar signature<br />
dish ‘Pofadder’ is een vette darm, die grondig gewassen<br />
is in azijn en daarna gevuld wordt met stukjes lever, ui,<br />
knoflook, pepers en kruiden. Dit wordt dan gegaard op een<br />
kolenvuur en geserveerd met een pikante salsa. Gladness<br />
heeft nog veel meer Karoo specialiteiten op haar menu:<br />
pompoenbeignets met een saus van kaneel en butterscotch,<br />
mosbolletjies (beskuit gemaakt met druivenmost als<br />
rijsmiddel) en bijvoorbeeld chakalaka (een pittige tomatenen<br />
uiensaus).<br />
www.mountcamdeboo.com<br />
Na zeven dagen ronden we de culinaire safari af in Port<br />
Elizabeth. De vriendelijke stad met brede stranden, leuke<br />
eettentjes en ontelbaar veel dolfijnen in de warme wateren<br />
van de Indische Oceaan. ˙<br />
QuickFACTS<br />
Voor alle info: www.karooheartland.com
❶<br />
❷<br />
99<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
1. Cheeta (Mount Camdeboo Game Reserve)<br />
2. Forel op vers gebakken geroosterd brood bij Angler<br />
and Antelope guesthouse<br />
3. Ezelkar in Nieu Bethesda<br />
4. Brandewijn pudding van Ganora Guest Farm<br />
5. Owl House in Nieu Bethesda<br />
6. Struisvogelomelet (1 ei is gelijk aan 24 gewone eieren),<br />
Mount Camdeboo Private Game Reserve<br />
❸<br />
❻<br />
❹<br />
❺
Vrijstaat<br />
De Free State ligt in het hart van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> midden tussen velden vol zonnebloemen, maïs en schapen die worden<br />
doorkruist door smalle landwegen. Het platteland van “de graanschuur van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>” reikt hier kilometers ver.<br />
Mandela zei ooit: ‘No matter what my mood. When I am here I feel that nothing can shut me in, that my thoughts can<br />
roam as far as the horizons…’<br />
Maar er is natuurlijk ook de prachtige Drakensbergketen, die erom smeekt om ontdekt te worden en het Golden gate<br />
Highlands National Park. De hoofdstad van de provincie is Bloemfontein.
Zeker zien in Vrijstaat<br />
5 Ficksburg, een echt plattelandsstadje op de grens met<br />
Lesotho en het centrum van de kersenteelt<br />
5 Bethlehem, waar je op game drive kunt bij<br />
LIONSROCK Big Cat Sanctuary,<br />
https://www.lionsrock.org<br />
5 Het Basotho Culturele Dorp is de moeite waard. Een<br />
traditionele genezer neemt je mee op een wandeling,<br />
terwijl allerlei kruiden en hun werking aan bod komen<br />
5 Bloemfontein: Bezoek het Anglo-Boer War Museum en<br />
het National Museum. Voor het militaire museum staat<br />
het National Women’s Monument, ter nagedachtenis<br />
aan de duizenden vrouwen en kinderen die zijn<br />
omgekomen in Britse concentratiekampen tijdens<br />
de Anglo-Boer War. Voor kunstliefhebbers is er het<br />
Oliewenhuis Art Museum. Vanaf Naval Hill heb je<br />
een prachtig uitzicht over de stad. Aan de voet van<br />
de heuvel, in Hamilton Park, biedt het Orchid House<br />
plaats aan 3000 soorten orchideeën die in <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
groeien. Iets buiten de stad vind je de Free State<br />
Botanical Gardens<br />
5 De mooiste wandeling van de Vrijstaat is de Sentinel<br />
Hiking Trail in de Drakensbergen. Deze route van 10<br />
km is te bereiken vanuit Phuthaditjhaba. Daarvandaan<br />
gaan er taxibusjes naar de wandeling<br />
5 Jagersfontein, een mijnstad uit het recente verleden<br />
en beroemd om zijn diamantvondsten. Er zijn nog<br />
steeds originele waterpompen op straat te zien. De<br />
fascinerende historie van de stad is vastgelegd in het<br />
Open Mine Museum. En… de big hole is groter dan die<br />
van Kimberley<br />
5 Fauresmith staat bekend als een van de drie steden in<br />
de wereld met een spoorlijn dwars door het centrum.<br />
Er rijdt nog altijd een oude stoomtrein<br />
5 Bij Petrusburg strekken zich zoutpannen uit zover als<br />
het oog reikt. Emmaus, het middelpunt van <strong>Zuid</strong>-<br />
<strong>Afrika</strong>, ligt er 20 km vandaan<br />
5 Het Golden Gate Highlands National Park dankt<br />
zijn naam aan de vlaktes die door de zon in de late<br />
namiddag een gouden gloed krijgen. Een mooie<br />
wandeling is de Rhebok Hiking Trail (33 km lang, twee<br />
dagen)
Tekst: Marjolein Westerterp Foto’s: Marjolein Westerterp en Peter Boshuijzen
Clarens<br />
Kunstenaars, gewijde grotten en bergen<br />
103<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> stikt van de verborgen juweeltjes die uitnodigen voor een weekend<br />
of weekje weg. Clarens, in de Vrijstaat hoort daar zeker bij.<br />
Tekst Marjolein Westerterp Foto’s: Peter Boshuijzen en Hanneke de Vries
105<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Dit plaatsje aan de voet van de Maluti Mountains en op<br />
maar 17 km van de ingang van het Golden Gate Highlands<br />
National Park, oefent een waanzinnige aantrekkingskracht<br />
uit op wandelaars en kunstenaars. Is het de stilte, de<br />
zuivere berglucht, het steeds wisselende kleurenpalet? De<br />
lieflijke huizen of het heerlijke gemak waarmee je door dit<br />
plaatsje kunt dwalen?<br />
In town<br />
Restaurants, coffeeshops, de Clarens Brewerie en galeries<br />
omzomen het centrale plein, waar families picknicken op<br />
het gazon en verkoopsters de heerlijkste kersen aanbieden.<br />
Om te eten is er keuze zat, maar ‘haute cuisine’ restaurant<br />
Clementines, op de hoek van Church en Van Zyl Street<br />
móet vermeld worden. Niet alleen omdat ze volgens<br />
het gezaghebbende tijdschrift Eat Out bij de 500 beste<br />
restaurants van heel <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> horen, maar de sfeer in het<br />
omgebouwde busstation ademt pure gezelligheid uit. Om<br />
teleurstellingen te voorkomen, is reserveren een must.<br />
Outdoor<br />
Alhoewel een wandeling door het dorp niet langer dan een<br />
uurtje duurt, kunnen de aangeboden activiteiten je »
107<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
dagen bezighouden: paardrijden, golfen, vissen, varen in<br />
een heteluchtballon en natuurlijk wandelen in het Golden<br />
Gate Highlands National Park naar adembenemende<br />
vergezichten en het vulture feeding project. Of bedwing de<br />
“Angel Wings trail”, een pittige tocht van twee dagen.<br />
Mocht dit allemaal nog te soft zijn dan is er altijd nog<br />
Xtreme Adventures, die activiteiten in woelig water,<br />
zweven in de ijle lucht, en rauzen op quadbikes aanbiedt.<br />
Je kunt vanuit hier ook makkelijk een gamedrive doen bij<br />
LIONSROCK net buiten het plaatsje Bethlehem.<br />
Motouleng, ‘de plaats waar de drums altijd klinken’<br />
Op minder dan een halfuur rijden bevindt zich de<br />
Motouleng Fertility Cave. Deze heilige grot is de op een na<br />
grootste overhangende grot op het zuidelijk halfrond. Je<br />
volgt de R711 naar Fouriesbrug, sla af bij het bord Surrender<br />
Hill en volg Braamhoff.<br />
Je parkeert de auto bij een muur met het bord Heritage<br />
Site. Een bewaker of suppoost, in ons geval een jongen<br />
van een jaar of elf, opent na een kleine betaling het hek en<br />
wijst de richting. Je volgt het pad en kruist het stroompje.<br />
Na ongeveer een half uur kom je bij een kleine bron. Die<br />
markeert het begin van de treden naar boven en het<br />
steile pad voert naar de opening van de imposante grot,<br />
de verblijfplaats van veel traditionele genezers, die er<br />
vaak maanden “wonen” en rituelen uitvoeren of er een<br />
eerbetoon aan hun voorouders opdragen. De voorouders<br />
zijn ook de intermediairs tussen God en mensen. Via<br />
dromen zoeken zij contact met hun aardse familieleden.<br />
‘Ik vind het fijn om met de voorouders te werken, ze zijn<br />
zo veel aardiger in de omgang dan mensen. Ze vertellen<br />
mij iedere dag wat ze nodig hebben. Vandaag zijn dat<br />
twee bananen en een flesje cola’, weet een vrouw die zich<br />
vooroverbuigt naar een brandend kaarsje.<br />
Veel bezoekers komen er om te helen of vruchtbaar te<br />
worden en niet zelden worden hier de voorouders bij<br />
ingeschakeld door gebed of chanting.<br />
Pas je aan. De aanwezigen zijn op een serieuze missie<br />
en luidruchtig voyeuristische toeristen met flitsende<br />
fototoestellen en een weinig respectvolle houding kunnen<br />
de sfeer snel veranderen. Het is een kwestie van aanvoelen<br />
en opgaan in de immense ruimte … ˙
Westkaap<br />
Hoeveel jubel kan een beschrijving van de Westkaap opleveren? Heel heel veel.<br />
Allereerst is er Kaapstad met haar magische Tafelberg. De wijnlanden, de Garden Route en de<br />
wonderschone kustlijn aan zowel de Atlantische als Indische Oceaan. Er zijn knispervlaktes en<br />
bergketens, (half)woestijnen en bloementapijten zover als het oog reikt. Daarmee is de Westkaap<br />
misschien wel de eerste provincie op je bucketlist om te ontdekken.<br />
Zeker zien in Westkaap<br />
5 Kaapstad, de Tafelberg, de wijnlanden en Garden<br />
Route is een must<br />
5 Rijd via Chapman’s Peak naar het Cape Peninsula en<br />
bezoek de pinguïns in Boulders Beach, het Table<br />
Mountain NP is een bezoek meer dan waard<br />
5 <strong>Ontdek</strong> de West Coast en het West Coast National Park<br />
tussen Yzerfontein en Langebaan. Je kunt hier ook de<br />
zesdaagse Crayfish Trail lopen<br />
5 Ga op zoek naar de Great White (de witte haai) bij<br />
Gansbaai<br />
5 Bloubergstrand, met een prachtig uitzicht op Kaapstad<br />
en de talloze kite-surfers<br />
5 Kirstenbosch, misschien wel de mooiste botanische<br />
tuin van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
5 Route 62 van Robertson naar Oudtshoorn is een must<br />
om te rijden<br />
5 De charme van het witte vissersdorp Paternoster dat<br />
zich ontwikkelt tot een culinaire hotspot, met Wolfgat<br />
als topper, www.wolfgat.co.za<br />
5 Dwarskersbos is de nieuwe ‘weg van de gebaande<br />
paden’-bestemming aan de West Coast<br />
5 De Swartbergpas en Die Hel voor iedereen die van<br />
uitdagingen en vergezichten houdt<br />
5 Bird Island bij Lambert’s Bay. Tussen april en<br />
september zie je naast de aalscholvers en pinguïns de<br />
paringsdansen van de Kaapse Jan van Genten die hier<br />
in een kolonie van ongeveer 14000 vogels leven<br />
5 Tulbagh is een dorp met witte Kaap-Hollandse en<br />
Victoriaanse huizen in de ‘verlaten vallei’ van de<br />
Westkaap
WIJNREIS<br />
DOOR DE WESTKAAPSE WIJNLANDEN
Over wijn en wilde dieren<br />
Het was al jarenlang een wens: <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> bezoeken met zijn inmiddels volwassen zoons,<br />
Mick en Luka. Er waren tal van aanleidingen: Henk Kroneberg wordt dit jaar 70, Mick is<br />
afgestudeerd en slaat zijn vleugels uit in de wereld van de events en hospitality, Luka werd<br />
maître-sommelier bij een sterrenrestaurant in Den Bosch. Wijn speelt een hoofdrol in<br />
de levens van deze drie genieters.<br />
De reis werd een droomreis langs de mooiste plekken van de Kaapse wijnlanden. Met veel<br />
wijn, en af en toe een tikje wild. Een watertandend lekker verhaal. Het is februari 2024.<br />
111<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Tekst en foto’s: Henk Kroneberg
Aankomst Kaapstad – dag 2<br />
Na een prima nachtvlucht en een shuttleservice naar het<br />
hotel arriveren we in Kaapstad. En dan schijnt de zon.<br />
Het Onomo Hotel ligt aan het altijd bezige (en ja ook<br />
toeristische) Greenmarket Square, waar je kunt ontbijten<br />
en gadeslaan hoe op rumoerige <strong>Afrika</strong>anse wijze een lokale<br />
markt wordt opgebouwd. Het eerste uitstapje gaat naar de<br />
Waterfront, where else?<br />
Verblijf: Onomo Hotel, familiekamer met drie bedden,<br />
www.onomohotels.com/en/hotel/onomo-hotel-capetown-inn-onthe-square/<br />
Diner: Den Anker, een groot “Belgisch” restaurant aan het<br />
Victoria & Albert Waterfront<br />
Wijn: Southern Right van Hamilton Russel<br />
Hop on Hop off – dag 3<br />
Met de Uber om 09.00 uur naar de Tafelberg. Helaas<br />
deze ochtend nog bedekt door de bekende Kaapse<br />
“wolkendeken”. Mede daardoor nog rustig qua bezoekers<br />
waardoor we direct met de kabelbaan naar boven<br />
kunnen. Waar we vervolgens in de wolken lopen, wat een<br />
bijzondere, maar frisse gewaarwording is. Het uitzicht<br />
vanaf het vertrekpunt van de gondelbaan is echter<br />
magnifiek. Op deze hoogte geen mist, dus helder uitzicht<br />
op de stad en omgeving.<br />
Met de redline Hop-on Hop-off-bus maken we een mooi<br />
kennismakingsrondje rondje langs de kust via Camps<br />
Bay, het superluxe Clifton, Bantry Bay en Sea Point. Bij<br />
de Waterfront stappen we over op de blueline die ons<br />
onder meer naar de vissershaven Hout Bay voert, waar de<br />
zeeleeuwen op de kades voor je poseren. »<br />
Verblijf: Onomo Hotel<br />
Lunch: Lookout in Houtbay<br />
Diner: Gigi Rooftop in het Gorgeous George Hotel,<br />
www.gigirooftop.com<br />
Wijn: Klein Constantia Brut
113<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>
Robbeneiland – dag 4<br />
Pech. Ons bezoek aan Robbeneiland kan niet doorgaan<br />
omdat de boot naar het eiland al enkele dagen kapot is.<br />
Christo Brand die ons privé begeleidt zorgt voor een prima<br />
alternatief programma in de haven bij Jetty 1, waarvandaan<br />
vroeger de gevangenen naar Robbeneiland werden<br />
gebracht. Aan de hand van foto’s en maquettes vertelt hij<br />
honderduit over het leven op het eiland. Hij is er jarenlang<br />
de persoonlijk bewaker van Nelson Mandela geweest<br />
waarmee hij in die tijd goed bevriend is geraakt. Na de<br />
vrijlating van Mandela bleef hij, nu in de rol van persoonlijke<br />
lijfwacht, tot aan zijn dood nauw verbonden met Nelson<br />
en zijn familie. Christo’s boek Doing Life with Mandela, My<br />
Prisoner, My Friend is een prachtig verslag van die tijd, maar<br />
een middag luisteren naar zijn unieke verhalen maakt de
geschiedenis wel heel erg levend en je beseft je nog beter<br />
wat Mandela voor <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> heeft betekend.<br />
Aan de rand van de V&A Waterfront nodigt Time Out<br />
Market je in een oud pakhuis uit om met wel vijftien<br />
verschillende keukens kennis te maken. Onze aandacht<br />
gaat vooral uit naar de authentieke <strong>Afrika</strong>anse gerechten,<br />
maar ook de sushi is voortreffelijk. Het echte hoogtepunt<br />
is de kennismaking met de Explosive Pops van Kapoochka.<br />
Smaakbommen. Voor de dorstige mens: The Culture<br />
Winebar heeft een prachtig assortiment open wijnen en<br />
nog mooiere wijnen per fles.<br />
Verblijf: Onomo Hotel<br />
Privérondleiding Christo Brand:<br />
https://christobrand.co.za en christobrand60@gmail.com<br />
Cocktails: One&Only<br />
Diner: Time Out Market<br />
Wijn: proeverij Van The Culture Winebar<br />
115<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Kaapstad > Riebeek Kasteel 87 km – dag 5<br />
Op weg naar Riebeek Kasteel bezoeken we twee<br />
wijnbedrijven. De Grendel is prachtig gelegen, net buiten<br />
Kaapstad met een schitterend uitzicht over de stad,<br />
de oceaan en natuurlijk de Tafelberg. Een eeuwenoud<br />
landgoed waar pas een jaar of 25 wijn geproduceerd wordt.<br />
Het is oogsttijd waardoor we geen blik in de kelders gegund<br />
krijgen, maar wel een proeverij.<br />
We slagen er vervolgens spontaan in een omweg te maken<br />
langs het in de Paarl regio gelegen Avondale, een volledig<br />
biologisch wijnbouwbedrijf. De tussen de wijnranken<br />
scharrelende eenden die de slakken opeten krijgen we<br />
helaas niet te zien. Ze zijn aan de andere kant van het 70 ha<br />
grote domein hard aan het werk en voor het begeleiden van<br />
bezoek is tijdens de oogst helaas geen tijd. We proeven een<br />
prachtige bruisende Avondale Armilla, een Blanc de Blanc<br />
uit 2016.<br />
De middag, avond en nacht zullen we doorbrengen in<br />
The Royal Hotel in Riebeek Kasteel. Dit vorstelijke hotel<br />
dat zijn naam meer dan eer aandoet, heeft prachtige<br />
suites, kamers, een mooie tuin en zwembad. Mijn royale<br />
tweekamer suite heeft een open haard, een comfortabel<br />
bankstel en een riante slaapkamer met een bed waarin je<br />
eigenlijk wakker wilt blijven.<br />
Rond vier uur ’s middags is er een Chenin proeverij voor »
ons gereserveerd op het terras van de overburen: The Wine<br />
Kollective. De eigenzinnige Anton Espost begeleidt de<br />
proeverij die uiteindelijk meer gaat over het wel en wee van<br />
de wijnbouwers in Swartland. We proeven mede daarom<br />
niet de “rockstars” van Eben Sadie of Badenhorst, maar<br />
Chenin’s die Anton vergelijkt met Lady Gaga, Beyoncé of<br />
JLO.<br />
’s Avonds dineren we in de naast het hotel gelegen Au<br />
Bouchon Rouge Brasserie en wanen ons een avond lang<br />
in Frankrijk wat de geserveerde gerechten betreft. Alleen<br />
de wijnkaart is enigszins chauvinistisch <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>ans<br />
natuurlijk, met enkele Franse voor de handliggers als<br />
Châteauneuf du Pape. ‘Ik ben nu al verliefd op dit dorp’,<br />
zucht Mick. ‘Maar één nacht is te kort.’<br />
Verblijf: The Royal Hotel in Riebeek Kasteel,<br />
https://royalinriebeek.com<br />
Diner: Au Bouchon Rouge Brasserie<br />
Wijn: Proeverij De Grendel, proeverij Avondale, Swartland<br />
Chenin proeverij bij The Wine Kollective<br />
Riebeek Kasteel > Inverdoorn Game Reserve 125 km, dag<br />
6 en 7<br />
De circa 125 kilometer van Riebeek Kasteel naar Inverdoorn<br />
is er één van zeldzame schoonheid. Kronkelende wegen<br />
door bergen die toch echt anders zijn dan die in Europa.<br />
De boomgrens ligt hier lager waardoor de toppen van kaal<br />
graniet zijn. Maar ook passeren we oneindig uitgestrekte<br />
graanvelden en wat kleine wijngebieden.<br />
We rijden op zaterdagmorgen dwars door de<br />
provinciehoofstad Ceres. Het is druk op straat met<br />
de inwoners die boodschappen aan het doen zijn op<br />
verschillende markten, in de rij staan bij de bank of gewoon<br />
gezellig rondlopen. Nog kilometerslang zien we wandelaars<br />
bepakt en bezakt met boodschappen. We weten dat ze uit<br />
Ceres komen, maar waar gaan ze heen?<br />
In de berm grazen schaapskuddes. En dan opeens, met<br />
nog een kilometer of vijftig te rijden richting Inverdoorn<br />
houdt de geasfalteerde weg op en vervolgen we onze<br />
route op een stoffige gravelroad. De weg is verlaten. We<br />
komen zegge en schrijve op het laatste stuk nog één auto »
117<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>
tegen. Midden op de weg doen we een door Luka bedachte<br />
fotoshoot. Zo’n grote leegte kennen we echt niet in<br />
West-Europa. En dan arriveren we in het spreekwoordelijk<br />
paradijs.<br />
Inverdoorn Game Reserve ligt in een enorme woestijn, de<br />
Karoo, beschermd door een bergketen en is ruim 10.000 ha<br />
groot. Dagelijks logeren en genieten er maximaal 45 gasten<br />
van rust, rust en nog eens rust en een bijzonder gastvrije<br />
crew.<br />
We arriveren om 12.00 uur en worden hartelijk ontvangen<br />
met bubbels en uitleg over het programma, gevolgd door<br />
een lunch in de schaduwrijke tuin.<br />
Om 16.00 uur vertrekken we voor de eerste game drive,<br />
met natuurlijk de befaamde sundowner op een plek met<br />
een prachtig uitzicht. Onder leiding van de 23-jarige ranger<br />
Shane hobbelen we vier gamedrives van 2,5 à 3 uur lang<br />
door de woestijn en verkennen we op fatbikes de omgeving<br />
op “jacht” naar de Big Five. We ontmoeten olifanten,<br />
wildebeesten, Cape buffalo’s, leeuwen, cheeta’s, nijlpaarden,<br />
neushoorns, springbokken, struisvogels en oryxen, de<br />
giraffen lieten zich vier game drives lang niet zien.<br />
Inverdoorn is bekend om zijn cheeta fokprogramma. Om<br />
de cheeta’s in conditie te houden worden ze dagelijks<br />
uitgedaagd achter een “prooi” aan een katrol aan te<br />
rennen. Met als beloning een kip. Spectaculair om de<br />
snelheid die ze ontwikkelen te zien.<br />
Verblijf: Inverdoorn Game Reserve,<br />
https://inverdoorn.com<br />
Lunch & diner: inclusief
119<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Inverdoorn > Montagu 148 km, dag 8<br />
Na de vierde gamedrive verlaten we rond 10.00 uur<br />
’s morgens ons “wildverblijf”, rijden eerst weer 35 kilometer<br />
door de verlaten woestijn, een stofwolk van jewelste<br />
achterlatend op de gravelroad.<br />
De tussenstop van vandaag is rond lunchtijd bij het<br />
toonaangevende champagne huis Graham Beck, een<br />
proeverij van vijf sparkling wines in een prachtige<br />
ontvangstruimte vol met hedendaagse kunst.<br />
We verblijven in Avalon Springs by Dream Resorts. En<br />
een droom is het. Het resort is gebouwd rondom een<br />
mineraalhoudende bron die onophoudelijk 37 graden<br />
Celsius warm water geeft. Tussen de steile rotswanden van<br />
de kloof zijn verschillende zwembaden aangelegd in een<br />
parkachtige omgeving. Tientallen dassies rennen over de »
otsen en tussen de gasten aan het zwembad door.<br />
’s Avonds dineren we in stijl in het circa honderd jaar<br />
oude Montagu Country Hotel in het hartje van het dorp.<br />
Witgedekte tafels, linnen servetten en professionele<br />
bediening op leeftijd. Heerlijke gerechten, waarbij de “De<br />
Schildpadjes” van Mick een smakelijk avontuur is.<br />
Verblijf: Avalon Spings by Dream Resorts,<br />
https://dreamresorts.co.za/hotels-resorts/avalon-springs/<br />
Diner: Montagu Country Hotel, Charleston Restaurant<br />
Wijn: Graham Beck<br />
Montagu > Hermanus 138 km, dag 9<br />
PJ Basson is behalve eigenaar van het hotel in Montagu<br />
ook eigenaar van twee vintage Amerikanen. Een Chevrolet<br />
Impala en een prachtige Cadillac de Ville. Met zo’n slagschip<br />
rijdend door de glooiende groene wijngaarden ben je<br />
een bezienswaardigheid. We bezoeken in het wijngebied<br />
rond Robertson drie wijnbouwers, Zandvliet, Excelsior en<br />
Rietvallei.<br />
Van Montagu gaat de reis door naar Hermanus waar<br />
honderden kite-surfers in de winderige baai capriolen<br />
uitvoeren. We overnachten in de Hemel-en-Aarde Vallei.<br />
Een vallei die haar naam eer aandoet. Ontzettend mooie<br />
natuur en de ligging van de wijngaarden in de luwte van de<br />
rondom gelegen bergen is ongekend prachtig. We hebben<br />
voor twee nachten een cottage gereserveerd op de High<br />
Season Farm. Een working farm met een kudde koeien,<br />
kippen, pauwen en nog veel meer. De cottage is behoorlijk<br />
luxury: twee grote slaapkamers, twee badkamers, grote<br />
woonkamer en een prachtige keuken. Rondom terrassen<br />
met prachtig uitzicht op de bergen. Voor de eerste avond<br />
hebben we een braai besteld. Hoogtepunt ter begeleiding<br />
is de fles Columella 2021 van Eben Sadie. Een trouvaille<br />
binnen het <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>anse wijnspectrum. »<br />
Verblijf: High Season Farm Luxury Cottage<br />
Activiteit: Cadillac tour – res@montagucountryhotel.co.za<br />
Diner: braai<br />
Wijn: Columella van Eben Sadie
121<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>
Hemel-en-Aarde Vallei, dag 10<br />
Als je in deze vallei verblijft speelt wijn natuurlijk de<br />
hoofdrol. De dag start goed met een ontbijt bij Creation.<br />
Het 50 ha grote wijndomein van het echtpaar Jean Claude<br />
Martin en Carolyn née Finleyson. In 2002 ontdekten<br />
ze hun paradijs. Er groeide toen nog geen wijnstok.<br />
Na enkele jaren van pionieren werd in 2006 de eerste<br />
oogst binnengehaald. Inmiddels uitgegroeid tot een<br />
bedevaartsoord voor foodies en wijnliefhebbers die houden<br />
van de specifieke cool climate wijnen van Creation. De Art<br />
of Chardonnay by Creation is een werkelijk fantastische<br />
MCC. Mooie evenwichtige volle Chardo zonder “hoerig”<br />
te worden (karakteristieke beschrijving door Luka).<br />
De ontbijtgerechten zijn stuk voor stuk smakelijke<br />
schilderijtjes.<br />
Als tussendoortje bezoeken we Ataraxia. Daarna staat<br />
een uitgebreide proeverij bij het vermaarde wijnbedrijf<br />
Hamilton Russell, bekend om zijn Chardonnays en Pinot<br />
Noirs op het programma.<br />
Verblijf: High Season Farm Luxury Cottage<br />
Ontbijt: Creation<br />
Lunch: Hamilton Russell<br />
Wijn: Art of Chardonnay by Creation, de wijnen van<br />
Hamilton Russell
123<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Hermanus naar Franschhoek, 106 km, dag 11<br />
De eerste stop is Betty’s Bay. Het Stony Point Nature<br />
Reserve is bekend om een unieke kolonie <strong>Afrika</strong>anse<br />
pinguïns. Betty’s Bay zelf is een ruim opgezet vakantiedorp<br />
uitgestrekt langs de oceaan met luxe villa’s. De<br />
eerste pinguïn begroet ons al vanaf de heg rond het<br />
parkeerterrein. En op de rotsen in zee zien we er ook<br />
honderden.<br />
Via de N44 de beroemde Whale Coast Route rijden we<br />
richting Stellenbosch. De bochtige route langs de oceaan<br />
is schitterend. Op weg naar Franschhoek hebben we een<br />
tussenstop gepland: Lunch en wijnproeven bij Tokara op<br />
Helshoogte. Een schitterende plek omringd met kleurrijke,<br />
geurige tuinen en een onvergetelijk uitzicht. Bij helder<br />
weer kan je zelfs de Tafelberg zien. In Nederland zou dit<br />
restaurant zeker een ster verdienen, maar geen Nederlands<br />
restaurant heeft het onvergetelijke uitzicht over de<br />
wijnranken en vergezicht tot aan de Oceaan.<br />
Na de copieuze lunch rijden we naar ons verblijf voor de<br />
komende twee dagen. De buiten Franschhoek tegen de »
ergen aangelegen Stony Brook Vineyard waar we in een<br />
schitterende en zeer ruime driekamer, twee badkamer<br />
cottage verblijven. Midden in de natuur en met een heerlijk<br />
zwembad.<br />
Om half tien zijn we doodmoe van de reisdag, het buiten<br />
zijn, eten en wijnen en vallen we snel in slaap. Dromend<br />
van wijn drinkende pinguïns en vooral van de unieke Tokara<br />
Brandy waarmee de lunch van vandaag werd besloten.<br />
Verblijf: Stony Brook Vineyard,<br />
www.stonybrookcottages.co.za/<br />
Lunch: Tokara<br />
Diner: braai<br />
Wijn: Tokara Methode Cap Classique Blancs de Blancs 2016,<br />
Tokara Director’s Reserve 2011 en 2020, Stony Brook Ghost<br />
Gum Semillion Sauvignon 2011, Stony Brook Cabernet<br />
Sauvignon 2001
125<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Franschhoek, dag 12<br />
Wakker worden in onze Stony Brook Cottage is een feestje.<br />
Wat is het ongelofelijk stil hier. Als je naar buiten kijkt zie<br />
je de schitterende bergketen die rond Franschhoek ligt en<br />
zorgt voor het specifieke klimaat waarin de druivenstok<br />
zo goed gedijt. We kunnen uitslapen, maar dat kunnen we<br />
niet. Doordat we ’s avonds wel erg vroeg ons bed ingaan<br />
zijn we nog voor zonsopgang alle drie weer klaarwakker.<br />
We maken een wandeling door de hoofdstraat van het<br />
sfeervolle, gezellige Franschhoek met tal van leuke winkels,<br />
kunsthandelaren en prachtige restaurants. En dan is het<br />
lunchtijd. Deze keer bij Delaire Graff. Het schaduwrijke<br />
schitterende terras biedt plaats aan meer dan 150 gasten.<br />
Voor het eerst op deze reis schrikken we van de prijzen,<br />
maar de plek, het uitzicht en zien wat hier zoal gebeurt<br />
doen ons besluiten te blijven en er wat Rand extra tegen<br />
aan te gooien.<br />
Na de lunch chillen we aan de rand van het zwembad ter<br />
voorbereiding op de avond, het culinaire hoogtepunt van<br />
deze reis. We gaan dineren bij La Petite Colombe by Leeu<br />
Estates. Een van de beste restaurants van <strong>Afrika</strong>, bekroond<br />
met Drie Bordjes: het <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>anse equivalent van<br />
Michelinsterren in ons werelddeel. Drie amuses, negen<br />
gerechten, zeven wijnen. Mick en Luka raken welhaast in<br />
extase van wat er zoal voorbijkomt op het bord en in het<br />
glas. Denken ook dat papa een geldpers achter in de auto<br />
heeft staan en bestellen bij het uitgebreide menu nog wat<br />
simpele extra’s als kaviaar, Champagne, extra glazen wijn<br />
en bij de koffie de Tokara Brandy, want die was wel erg<br />
lekker. Een once in a life time experience. »<br />
Verblijf: Stony Brook Vineyard,<br />
www.stonybrookcottages.co.za/<br />
Lunch: Delaire Graff<br />
Diner: La Petite Colombe<br />
Wijn: oa Delaire Graff Chardonnay Estate Reserve 2016
Franschhoek > Stellenbosch, 55 km, dag 13<br />
Komende dagen gaan we op ontdekkingstocht door de<br />
wijngaarden rond Stellenbosch. Onderweg maken we<br />
een korte stop bij Simonsig. Daarna wandelen we door<br />
Stellenbosch en dineren bij Hussar’s Grill. Een rustig dagje.<br />
Verblijf: De Haas Living in Stellenbosch, appartement met<br />
eigen zwembad<br />
Diner: Hussar’s Grill<br />
Wijn: niet<br />
Stellenbosch, dag 14<br />
Met gids Vuyo Mgijima bezoeken we vanochtend het<br />
township Kayamandi. In circa 50.000 hutjes en huisjes<br />
wonen naar schatting ruim 200.000 mensen. Gelovige<br />
mensen; op deze zondag is er op vrijwel iedere straathoek<br />
wel een kerkdienst met luid gezang van elk denkbare<br />
stroming aan de gang. Vanuit ons perspectief biedt een<br />
township een onbestaanbare woonsituatie. In Kayamandi<br />
is het echter de dagelijkse werkelijkheid. Verschillende<br />
ngo’s zorgen voor scholen en gezondheidszorg. Kinderen<br />
gaan verplicht (geüniformeerd) naar school. In en<br />
rond Stellenbosch is best veel werkgelegenheid voor<br />
de township bewoners. Heineken brouwt hier bier, er
zijn zuivel- en kaasfabrieken, natuurlijk de beroemde<br />
wijngaarden en een grote universiteit. Dat dit veel<br />
werkgelegenheid biedt zie je terug in dit township. Ieder<br />
hutje is aansloten op elektriciteit en heel Kayamandi is<br />
door een provider voorzien van draadloos internet. De<br />
winkels verkopen stroom en internet cards. Het biedt zeker<br />
nog niet de welvaart waar wij aan gewend zijn, maar onze<br />
indruk is dat de mensen hier kansen pakken om verder te<br />
komen. En wie we ook spreken, we ervaren een ongekende<br />
hartelijkheid.<br />
Restaurant The Fat Butcher is een begrip in Stellenbosch.<br />
En het eerste restaurant op onze reis waar de bediening<br />
geheel in handen is van blanke, studentikoze, behoorlijk<br />
extroverte, overenthousiaste jongens. De menukaart<br />
bestaat voor een groot deel, het ligt voor de hand, uit<br />
perfecte vleesgerechten. »<br />
Verblijf: De Haas Living in Stellenbosch, appartement met<br />
eigen zwembad<br />
Activiteit: https://www.visitstellenbosch.org/<br />
entrepreneurial-gems-of-kayamandi/<br />
Diner: The Fat Butcher<br />
Wijn: De Toren Edition Z Vintage 2018, One Man Band by<br />
Iona 2019<br />
127<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>
Stellenbosch, dag 15, De Toren en Aaldering<br />
Vandaag staan er twee bijzondere proeverijen op de<br />
planning: De Toren en Aaldering.<br />
De Toren gelooft dat complexiteit gevonden kan<br />
worden door middel van design. De wijngaarden van<br />
het landgoed zijn van meet af aan ontworpen om wijnen<br />
van wereldklasse te produceren. Het maken van een<br />
gemengde wijn wordt gezien als schilderen, waarbij<br />
elke textuur, geur en smaak een andere kleur heeft. Het<br />
De Toren-palet bestaat uit een selectie van bodems,<br />
onderstammen, wijnstokken, cultivars en vaten. De<br />
Toren gebruikt 25 verschillende klonen van de vijf nobele<br />
Bordeaux-variëteiten, waaronder Cabernet Sauvignon,<br />
Merlot, Cabernet Franc, Malbec en Petit Verdot. Die zijn<br />
gekoppeld aan 10 verschillende onderstammen, voordat<br />
ze werden geplant in vijftien verschillende grondsoorten.<br />
Elke variëteit, kloon en onderstam werd afgestemd op het<br />
optimale bodemtype om zoveel mogelijk complexiteit uit<br />
de wijngaard te halen.<br />
129<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Na ons ruim twee uur durende bezoek aan De Toren gaan<br />
we snel door naar Aaldering Vineyards. Bij de entree van<br />
dit wijndomein wapperen de <strong>Afrika</strong>anse en Nederlandse<br />
vlag. Want we gaan op bezoek voor een proeverij bij de<br />
100% Nederlandse wijnboer Aaldering. Marianne en Fons<br />
Aaldering vatten in 2004 het plan op om in Devon Valley<br />
een 23 ha grote wijngaard te kopen en daar een van de<br />
beste wijnen van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> te gaan produceren. Het<br />
management van Aaldering Vineyards & Wines ligt nu in<br />
handen van dochter Jacqueline en schoonzoon Gert-Jan.<br />
We worden hartelijk ontvangen en direct meegenomen<br />
naar de kelders waar wijnmaker Jaco Parson samen met<br />
een externe consultant een barrel tasting houdt van het<br />
de afgelopen weken geoogste en geperste druivensap.<br />
Ongelofelijk hoe snel het druivensap in wijn verandert en al<br />
goed weergeeft wat de smaak zal worden.<br />
Op het terras van de tasting room onder de schaduw van<br />
een reusachtige boom waarin een grote uil huist, proeven<br />
we onder leiding van Gert-Jan de onder meer de 2022<br />
Pinotage rosé met aroma’s van aardbeien en frambozen.<br />
Zonder twijfel een van de lekkerste rosé’s die we tijdens<br />
onze wijntrip gedronken hebben. »<br />
Verblijf: De Haas Living in Stellenbosch, appartement met<br />
eigen zwembad<br />
Wijn: Tasting De Toren, tasting Aaldering
Stellenbosch > Camps Bay, 138 km, dag 16<br />
Onze wilde wijnreis nadert zijn einde. Gisteren proefden<br />
we onze honderdste wijn bij Aaldering Vineyards.<br />
Vandaag stappen we op de (elektrische) mountainbike<br />
om onder leiding van een gids door de wijngaarden rond<br />
Stellenbosch ‘te scheuren’. Heuvel op, heuvel af, alsof we<br />
meedoen aan het WK veldrijden. Tijdens de ruim drie uur<br />
durende fietstocht met prachtige vergezichten over de<br />
wijngaarden proeven we wijnen van Neethlingshof Estate<br />
en Skilpadvlei.<br />
Vervolgens rijden we door een prachtig heuvellandschap<br />
naar Camps Bay. Ons verblijf, Stone Cottages, ligt op<br />
een steenworp afstand van het schitterende strand.<br />
Het is een schattig complexje met voornamelijk<br />
tweepersoonscottages en een prima schaduwrijk<br />
zwembad. We wandelen wat langs de boulevard en het<br />
strand en zoeken een restaurant uit voor het diner later op<br />
de avond.<br />
Verblijf: Stone Cottages<br />
Activiteit: Bikes ’n Wines,<br />
www.capeadventurebrands.co.za/<br />
Wijn: tasting Neethlingshof en Skilpadvlei
131<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>
Camps Bay, dag 17<br />
De voorlaatste vakantiedag van onze reis gaan we naar Hout<br />
Bay om te zwemmen met Cape Fur Seals. Nadat we ons<br />
in professionele wetsuits hebben gewurmd, uitleg krijgen<br />
over snorkelen en het zwemmen met de zeehonden, gaan<br />
we aan boord van een rubberboot met 2 x 100 PK en varen<br />
in circa 20 minuten naar Duiker Island waar naar schatting<br />
5.000 Cape Fur Seals zich zo thuis voelen dat ze er het jaar<br />
rond verblijven. We trekken handschoenen aan, bevestigen<br />
flippers aan de waterlaarsjes, zetten de snorkelbril op en<br />
duiken het 12 graden koude water in. De zeehonden zijn<br />
heel nieuwsgierig en komen je al snel op armlengte afstand<br />
bekijken. Wateracrobaten zijn het die de mooiste capriolen in<br />
zee uithalen en flinke sprongen uit het water vertonen.<br />
Via Chapman’s Peak Road, de mooiste weg langs de<br />
Atlantische Oceaan zegt men, rijden we dwars door<br />
Kaapstad terug naar Stone Cottages in Camps Bay. We<br />
genieten van het super relaxte sfeertje van deze kustplaats<br />
en de zonsondergang ’s avonds is van ongekende<br />
schoonheid. Na het diner besluiten Mick en Luka nog wat<br />
kroegen te bezoeken, hetgeen uitmondt in een taxirit naar<br />
Modular, een hippe club in Kaapstad.<br />
Verblijf: Stone Cottages<br />
Activiteit: Animal Ocean Seal Snorkeling,<br />
https://www.sealsnorkeling.com<br />
Campsbay > Kaapstad International Airport, 35 km, dag 18<br />
Het onvermijdelijke einde beleven we in mijmerende stilte.<br />
De afgelopen decennia zijn we vaak in familieverband op<br />
reis geweest. Na de scheiding bezochten we met zijn drieën<br />
wijngebieden of wereldsteden. En bouwden we aan mooie<br />
herinneringen. Ook dit was een onvergetelijke vader-enzoons<br />
reis.<br />
QuickFACTS<br />
Vliegtickets: Emirates, geboekt via Expedia. Leuke tip: de<br />
ticketprijs zakte aanzienlijk bij een pakketboeking: vlucht<br />
Amsterdam – Kaapstad (met een overstap in Dubai), met drie<br />
nachten in het ****Onomo Hotel aan Greenmarket Square.<br />
Autohuur: Sunny Cars<br />
Verblijven: In verband met drie volwassenen vooral gezocht<br />
naar appartementen. Een voordeligere optie vaak dan “family<br />
rooms” in hotels, met eveneens meer vrijheid om eens zelf te<br />
braaien.
133<br />
JAAR<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
De mooiste reizen<br />
bouw je samen<br />
• Gemsbokness<br />
elke reiziger een unieke reis<br />
• Écht maatwerk<br />
we brengen u naar de meest<br />
bijzondere plekjes<br />
• Onbezorgd op reis<br />
we ontzorgen door u alles uit<br />
handen te nemen<br />
• Creatieve routes<br />
we gebruiken gebaande én<br />
ongebaande paden<br />
• Routeboek op maat<br />
u krijgt van ons gedetailleerde<br />
informatie over uw route<br />
• Aandacht voor detail<br />
uw reis is tot in de puntjes geregeld<br />
• Extra betrokkenheid<br />
aandacht voor medische zorg of<br />
als u iets te vieren heeft<br />
Mail of bel met<br />
Saskia Reinders<br />
<br />
Gemsbok Reisarchitecten<br />
Buitenerf 154<br />
4824 HL Breda<br />
Tel: +31 (0)6 800 400 85<br />
info@gemsbok.nl<br />
www.gemsbok.nl<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> – Namibië – Botswana – Zambia – Zimbabwe – Malawi – Mozambique – Madagaskar – Mauritius – Tanzania - Kenia
<strong>Afrika</strong>Burn<br />
Vuurfeest in de woestijn<br />
Ja, ik wilde al jaren een ‘Burner’ worden, de maagdenstatus voorbij.<br />
In 2017 lukte het. Dit festival behoort tot een van onze<br />
meest bijzondere <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> herinneringen.<br />
Tekst: Marjolein Westerterp Foto’s: Peter Boshuijzen
135<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
‘Play is the highest form of research’ – Albert Einstein
137<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Begin november 2016 zat ik met kloppend hart klaar: de<br />
online kaartverkoop voor <strong>Afrika</strong>Burn zou die dag beginnen.<br />
YES. Na een bio aangemaakt te hebben verscheen het felbegeerde<br />
kaartje in mijn mailbox.<br />
26 april 2017. Na een ruige 113 kilometer over de gevreesde<br />
zandweg 355 van Ceres naar Calvinia, een weg die autobanden<br />
schijnt te vreten en waar stofwolken over oneindig<br />
woestijnland-schap dwarrelen, zien we het bord. Tankwa<br />
Town. Voor de toegangspoort tot de magische stad die wij<br />
een aantal dagen met nog 12.998 mensen zullen bewonen<br />
moeten we een stofbad nemen, het inwijdingsritueel. Als<br />
Burners zetten we de tent op tussen de dorre struiken in de<br />
brandende zon, begeleid door techno, house en trance die<br />
we 24 uur per dag horen. We drinken lauwe wijn, eten soep<br />
uit een pak, staan in de rij voor de open toiletten en dwalen<br />
via 10ish Boulevard en Binnekring Road over de vlakte waar<br />
de artworks staan, waar mutant vehicles rijden en we ons<br />
in een levend decor van Mad Max wanen. De zon brandt,<br />
liefde voor elkaar, kunst, ijsblokjes, gratis koffie en muziek<br />
en vuur overspoelen me. Liefde is geven, heb ik gelezen<br />
in de WTF?-guide. Wat kan ik geven? Tijd, besluit ik. Tijd in<br />
overvloed. Gedienstig wijs ik mijn mede-Burners naar de<br />
burns die op het programma staan. Zodra de zon onnavolgbaar<br />
prachtig is ondergaan worden volgens een strak<br />
schema de houten kunstwerken in brand gestoken. In de<br />
volstrekte duisternis onder de sterrenhemel rijden de verlichte<br />
vehicles, zoals Molly the Molusc, naar weer een werk<br />
dat voor even ieders aandacht heeft en daarna verwordt tot<br />
as. Loslaten en doorgaan, het zijn wijze lessen. Een die diep<br />
binnenkomt bij de ‘silent burn’ van de Temple of Gratitude.<br />
De muziek valt stil, twaalf mensen met fakkels zetten het<br />
prachtige kunstwerk in vuur en vlam. Iedereen zwijgt, kijkt,<br />
in gedachten verzonken. Als het vuur haar hoogtepunt<br />
bereikt, klinkt alleen het ijle geluid van een viool over de<br />
immense vlakte. Op de terugweg naar de tent komt een<br />
optocht van dansende, lichtgevende kwallen me tegemoet.<br />
Hoe ga ik dit ooit beschrijven?<br />
Het leven in Tankwa Town is een 24 uurs economie. Dansen,<br />
dwalen, drinken, slapen en weer doorgaan.<br />
Na een week van zinderende energie verlaten de Burners<br />
Tankwa Town in wolken van stof en wordt de Quaggafontein<br />
Farm weer een lege, dorre zandvlakte, rustend onder<br />
de zon en sterren. See you in the dust!!!! Lekker. ˙<br />
QuickFACTS<br />
Voor tickets, inspiratie en informatie ga naar<br />
https://www.afrikaburn.org.<br />
<strong>Afrika</strong>Burn 2025 vindt plaats van 28 april tot 4 mei.
WOW De Factor<br />
van de Garden Route<br />
Tekst: Marjolein Westerterp Foto’s: Peter Boshuijzen
139<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
71 tips<br />
voor onderweg<br />
De Garden Route? Gaan we dan allemaal tuinen bekijken? Nee, zeker niet. Je gaat tussen<br />
Kaapstad en Gqeberha (Port Elizabeth) een van de mooiste delen van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> ontdekken.<br />
800 kilometer moet je overbruggen, als je de N2 volgt in<br />
een redelijk rechte lijn. Je kunt er echter voor kiezen om<br />
voor het eerste deel de prachtige R62 te nemen, of zoals<br />
wij, beginnen met de Walvisroute. »
Etappe 1:<br />
Van Kaapstad naar Hermanus<br />
Dutchies<br />
Betty’s Bay<br />
Ficks<br />
De walvisroute<br />
De mooiste route van Kaapstad naar de Garden Route is de<br />
weg langs de Atlantische kust: de R44 tussen Gordon’s Bay<br />
en Pringle Bay. En vervolgens langs de fraai aangelegde,<br />
bochtenrijke kustweg met uitkijkpunten om walvissen<br />
te spotten via Betty’s Bay met de pinguïnkolonie en<br />
Kleinmond naar Hermanus, de walvissenhoofdstad van<br />
<strong>Afrika</strong>. En de enige stad ter wereld waar men zelfs een<br />
walvisomroeper (de Whale Crier) heeft aangesteld. Hij of<br />
zij patrouilleert langs de kust en blaast op een hoorn
zodra er walvissen te zien zijn. Wil je op een fijne manier<br />
van het uitzicht op Walker Bay genieten, zoek dan een<br />
plaatsje bij restaurant en wine bar Bientang’s Cave. Het<br />
wordt geroemd als het beste whale watching restaurant ter<br />
wereld. De grijze giganten komen naar de baai om te baren<br />
– de meeste kalveren worden geboren in de periode juli/<br />
augustus – en te paren.<br />
Is het buiten het walvisseizoen ook leuk in Hermanus?<br />
Jazeker. Behalve walvisfonteinen en walvisbankjes om<br />
uit te rusten biedt het gebied rond de oude haven, het<br />
hart van Hermanus, ook een fascinerende en wisselende<br />
outdoor collectie moderne kunst, Sculpture on the Cliffs.<br />
De collectie wisselt jaarlijks net voor het Whale Festival dat<br />
altijd eind september plaatsvindt. Hier, bij Gearing’s Point<br />
begint ook het fameuze Cliff Path langs de grillige rotskust<br />
naar de nieuwe haven waar de walvisboten vertrekken.<br />
Onderweg kun je een culinaire stop maken bij Ficks aan<br />
de tidal pool. Deze tapas-cocktailbar is van dezelfde<br />
Nederlandse eigenaren als het fameuze Dutchies bij Grotto<br />
Beach, aan een prachtig strand.<br />
Waenhuis Cave<br />
141<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Etappe 2:<br />
Cape Agulhas, De Mond en Arniston<br />
Het zuidelijkste puntje van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
De Mond<br />
Arniston<br />
Vanuit Hermanus bereik je via Gansbaai en Pearly Beach<br />
Cape Agulhas. Het zuidelijkste puntje van <strong>Afrika</strong> waar de<br />
warme Indische Oceaan en de koelere Atlantische Oceaan<br />
bij elkaar komen. Ja, dat gebeurt hier en niet zoals iedereen<br />
denkt bij Kaap De Goede Hoop.<br />
Een boardwalk langs de grillige kustlijn met het<br />
scheepswrak van de Meisho Maru brengt je vanuit de<br />
vuurtoren naar de gedenksteen en het Southernmost Tip<br />
monument.<br />
Vanuit het kustdorp Struisbaai rijd je vervolgens naar »<br />
Cape Agulhas
Bredasdorp en vandaar naar Swellendam. Maar … dat<br />
is jammer. Neem de moeite om de zandweg naar het<br />
kustdorp Arniston te nemen met de oude vissershuisjes<br />
aan Kassiesbaai, de mysterieuze Waenhuiskrans grot<br />
die je alleen bij laag water bereikt en het fantastische<br />
natuurgebied De Mond waar je betoverd wordt door de<br />
kleuren.<br />
Etappe 3:<br />
Van Swellendam naar Knysna<br />
Swellendam is na Kaapstad en Stellenbosch het oudste<br />
plaatsje in <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>. Ideaal gelegen halverwege Kaapstad,<br />
de fameuze wijnlanden en de Garden Route. Het langgerekte<br />
stadje met als baken de enorme witte Moederkerk en als<br />
toeristisch hoogtepunt het historistische Drostdy museum,<br />
ligt in een groene vallei met prachtig uitzicht op de<br />
Langebergen. Het grenst aan het Bontebok National Park,<br />
Marloth Park en de adembenemende Tradouw Pass.<br />
Mossel Bay en de langste zipline ter wereld<br />
Begin 2020 is hij geopend, de langste (1,1 kilometer) zipline<br />
ter wereld boven de oceaan. Je vindt hem in Mossel Bay<br />
bij Point High School. Met een snelheid van 80 kilometer<br />
zweef je naar het deck van het Shark Lab aquarium.<br />
https://mosselbayzipline.co.za<br />
Wilderness<br />
Tussen George en Sedgefield ligt het plaatsje Wilderness.<br />
Je zou er zomaar voorbijrijden, maar dat is echt zonde.<br />
Na de Kaaimans River Pass zie je aan je rechterhand de<br />
kilometerslange ongerepte gouden zandstranden die je<br />
lokken om even de benen te strekken. In het Wilderness<br />
National Park vind je de Touw Rivier board walk (7.2 km)<br />
met de poëtische naam Half-collared Kingfisher Trail. Je<br />
kunt er veel vogels zien en een verfrissende duik nemen bij<br />
een waterval.<br />
STOP: Knysna<br />
Hart van de Garden Route<br />
‘Het hart van de Tuinroute’, dat is<br />
bijnaam van Knysna. Deze kustplaats,<br />
want dat is het inmiddels geworden, ligt<br />
aan een serene lagune, te midden van het eeuwenoude<br />
Diepwallebos. Ooit struinden er honderden bosolifanten<br />
rond, maar door de opkomst van de houtindustrie werden<br />
de olifanten verjaagd en groeide Knysna uit tot een heuse<br />
hippiestad. Artistiek, relaxed en homovriendelijk. De naam<br />
Knysna is waarschijnlijk afgeleid van het Khoisan Xthuys<br />
Xna, wat letterlijk “de plaats waar het hout is” betekent.<br />
www.visitknysna.co.za<br />
Oesters<br />
Bij fijnproevers is Knysna bekend vanwege de oesters.<br />
Halverwege de twintigste eeuw opende de Knysna<br />
Oyster Company haar deuren en groeide Knysna uit<br />
tot de oesterhoofdstad van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>. Bezoek een
zagerij. Net als de Waterfront in Kaapstad werd hier een<br />
industriegebied tot bezoekersmagneet omgevormd.<br />
Door de prachtige huizen aan het water, allemaal met een<br />
eigen steiger, is dit inmiddels de populairste woonbuurt<br />
van Knysna. De prachtige “voorstad” bezit tal van goede<br />
restaurants en het coole Turbine Boutique Hotel in de<br />
voormalige elektriciteitscentrale van het eiland. Hier werd<br />
houtafval van de zagerijen verbrand, waarmee genoeg<br />
stroom kon worden opgewekt voor Knysna en zelfs<br />
Plettenberg Bay.<br />
143<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
oesterboerderij of proef verse oesters bij Tapas & Oysters<br />
op Thesen Island. En als je je écht wilt onderdompelen in<br />
oesters, plan je je rondreis door <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> tussen juni en<br />
juli. Dan vindt het tiendaagse Knysna Oyster Festival plaats,<br />
www.oysterfestival.co.za<br />
Het eiland Thesen<br />
Een must see is Thesen Island. Het door een brug met<br />
het vasteland verbonden eiland was ooit een reusachtige<br />
Kapitein van je eigen vakantie<br />
Hier liggen ook de luxe motorjachtjes van Knysna<br />
Houseboats. Je huurt met vrienden of je gezin deze luxe<br />
en van alle gemakken voorziene boten en doorkruist de<br />
Knysna Laguna en de wateren van het achterland. Voor<br />
je de trossen los mag gooien moet je wel even een kort<br />
vaarexamen afleggen, www.knysnahouseboats.com<br />
Waterfront<br />
De vele boetiekjes en interieurwinkels aan de Knysna Quays<br />
zijn zeker de moeite waard om eens te verkennen. »<br />
De Knysna Laguna met uitzicht op het Featherbed Reserve
Knysna Laguna<br />
34 Degrees South is een drukke zaak vanwege het<br />
voortreffelijke zeebanket, waaronder sushi en oesters.<br />
Heads<br />
De belangrijkste attractie en toegangspoort vanaf de<br />
oceaan tot Knysna. Voor een spectaculair uitzicht kun je<br />
een van de twee “heads” bewandelen. Deze zandstenen<br />
kliffen lopen door tot het punt waar de lagune overgaat in<br />
de Indische Oceaan. Vanaf de Head aan de oostkant heb je<br />
een adembenemend uitzicht over de lagune en Leisure Isle.<br />
Ga met Knysna Dive Charters op zoek naar het bijzondere<br />
Knysna zeepaardje dat net als een kameleon van kleur kan<br />
veranderen, www.dirtyboots.co.za. Het East Head Café,<br />
www.eastheadcafe.co.za is een favoriet onder de locals.<br />
Je kunt er terecht voor ontbijt en lunch, borrelplankjes met<br />
lokale kazen en <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>anse wijnen. Aan de westkant<br />
van The Heads ligt het Featherbed natuurreservaat,<br />
www.knysnafeatherbed.com<br />
Jubilee Creek ligt in een vallei, diep in het Goudveld Forest.<br />
Een prachtige plek om te picknicken en af te koelen onder<br />
de waterval.<br />
Tien minuten buiten Knysna, aan een beschutte baai en<br />
een heerlijk strand ligt een aantal bijzondere strandhuizen,<br />
Noetzie Castles, soms met het uiterlijk van heuse kastelen.<br />
Het is een bijzondere plek om er in het huwelijksbootje te<br />
stappen of er een paar nachten door te brengen.<br />
Etappe 4:<br />
Van Knysna naar Plettenberg Bay<br />
Op weg naar Plettenberg passeer je de Emily Moon River<br />
Lodge. Het restaurant en guesthouse staat op de bucketlist<br />
van bijna iedereen die de Garden Route bezoekt. Het<br />
uitzicht is weergaloos, de sfeer magisch, het eten superb.
Je mag er als gast daarnaast bovendien een mountainbike<br />
of kano lenen om de omgeving te verkennen.<br />
STOP: Plettenberg<br />
Het vakantieparadijs<br />
‘Bahia Formosa - de mooie baai’ is de<br />
naam die Portugese schipbreukelingen<br />
in 1630 bedachten voor de plek waar nu<br />
de populaire vakantieplaats Plettenberg Bay ligt. Samen<br />
met Robberg Nature Reserve met de zeehondenkolonie,<br />
Keurboom, The Crags en Nature’s Valley een<br />
vakantieparadijs met 101 dingen te doen en zien.<br />
Nature’s Valley<br />
Volg vanuit The Crags de borden naar Nature’s Valley,<br />
ongeveer tien kilometer verder. Het verlaten strand voelt<br />
als het einde van de wereld. De rit ernaartoe voert langs<br />
een magisch bomenbos en prachtige uitzichten.<br />
Oog in oog met … de Big Five<br />
In The Crags vind je aan de Animal Alley een aantal<br />
opvangcentra voor wilde dieren. Voorop staat dat er<br />
verantwoord wordt omgegaan met de dieren, dat hun<br />
welzijn op de eerste plaats staat. In Jukani Wildlife<br />
Sanctuary leven uit vaak erbarmelijke omstandigheden<br />
145<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Keurboom strand met Enrico’s aan de horizon<br />
Gouden stranden<br />
Wat maakt ‘Plett’ zo bijzonder? In de allereerste plaats<br />
de ligging en de prachtige stranden met aantrekkelijke<br />
strandtenten. Enrico’s met uitzicht op Keurboom strand en<br />
spelende dolfijnen in de golven van de Indische oceaan. The<br />
Grand restaurant en Lookout Deck aan Lookout Beach. Ook<br />
Beacon Island Hotel en The Bungalow bij Hobie Beach zijn<br />
aanraders voor een cocktail.<br />
geredde ‘grote katten’, www.jukani.co.za<br />
In Tenikwa, het Wildlife Awareness & Rehabilitation Centre,<br />
krijg je de kans kennis te maken met de ‘kleinere katten’<br />
zoals de caracal en <strong>Afrika</strong>anse wilde kat, maar er zijn ook<br />
cheeta’s en luipaarden, apen, maraboes, stokstaartjes en<br />
pinguïns. De filosofie is om dieren die hier opgevangen<br />
worden zoveel mogelijk weer terug in het wild te brengen.<br />
Dieren waarbij dat niet meer kan, blijven hier en zijn »
Birds of Eden<br />
Bramon<br />
ambassadeurs voor het leven. Om iedereen die niet de<br />
kans heeft op safari te gaan, kennis te laten maken met<br />
de schoonheid van wild <strong>Afrika</strong>. Je kunt verschillende tours<br />
doen, waaronder een heuse fotosafari,<br />
www.tenikwa.co.za<br />
Bij The Elephant Sanctuary kun je hand in slurf lopen met<br />
de vriendelijke grijze reuzen. Dieronvriendelijk? Sollen met<br />
olifanten? Nee, maakt The Sanctuary duidelijk. De olifanten<br />
staan niet aan kettingen en zijn niet voor de toeristen uit<br />
het wild gehaald. Erop rijden mag niet meer. Het summum<br />
is de Elephant keeper for a day-experience waarin je een<br />
dag lang met de olifanten optrekt en er alles over leert,<br />
www.elephantsanctuary.co.za<br />
Zowel Monkeyland als Birds of Eden bieden in een prachtige<br />
omgeving een nieuw leven aan apen en vogels uit de hele<br />
Monkeyland<br />
wereld, die elders in barre omstandigheden verbleven. In<br />
kooitjes, gevangen en gehouden door onwetende mensen.<br />
In een prachtig woud wandel je tussen ruim 500 apen die<br />
hier hun relatieve vrijheid genieten. Er zijn natuurlijk de<br />
<strong>Afrika</strong>anse meerkatten, maar ook de iconische lemuren,<br />
kapucijnaapjes en de ondeugende gibbons.<br />
Adembenemend is het Birds of Eden complex dat eraan<br />
grenst. Het is de grootste volière ter wereld. Op een<br />
oppervlakte van 23.000 vierkante meter is op een hoogte<br />
van 50 meter een net gespannen. Zo is een “dome”’<br />
ontstaan waar je door het subtropische woud wandelt,<br />
terwijl meer dan 3500 vogels rondvliegen, zwemmen en op<br />
de voederplateaus afkomen. Een handige identificatiegids<br />
legt alle 280 verschillende soorten uit,<br />
www.monkeyland.co.za en www.birdsofeden.co.za
Wijn in The Crags<br />
Nog een verrassing die je zomaar zou passeren. Er wordt<br />
wijn verbouwd in The Crags. Net als in de zo gewilde<br />
Kaapse wijnlanden, vind je hier topwijnen die zijn gekust<br />
door de krachtige zon en koele oceaanbries. Hoe heerlijk<br />
is het als je in de schaduw van de witte parasols, tussen<br />
de wijnranken geniet van een tapasachtige lunch en een<br />
begeleidende bubbly bij de eerste winery in The Crags,<br />
Bramon, www.bramonwines.co.za<br />
Aan Redford Road vind je inmiddels acht wine estates die<br />
behalve tastings ook (bijna) allemaal lunches aanbieden.<br />
En als extra attractie kun je ze bezoeken met een paard en<br />
wagen, www.horseridinggardenroute.com.<br />
Bezoek in ieder geval Lodestone Wine & Olives,<br />
https://lodestonewines.co.za en Kay + Monty Vineyards,<br />
www.kayandmonty.com<br />
147<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Etappe 5:<br />
Van Plettenberg Bay naar Tsitsikamma<br />
De plek van overvloedig water<br />
Dit is een gebied dat erom smeekt om lopend of per kano<br />
ontdekt te worden. De mooiste wandelroute is de Otter Trail,<br />
een 42,5 kilometer lange tocht langs de kust van de Storms<br />
River Mouth naar Nature’s Valley. Om de kwetsbare natuur<br />
en het dierenleven niet te veel te verstoren worden dagelijks<br />
maar twaalf mensen toegelaten. Iets toegankelijker is de<br />
Dolphin Trail, www.hikingsouthafrica.co.za.<br />
Het National Park Tsitsikamma op de grens van de West- en<br />
Oostkaap noemt zich wel de ‘echte tuin’ van de Garden<br />
Route. In de taal van de Khoisan, de eerste bewoners van<br />
wat nu <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> heet, betekent de naam Tsitsikamma<br />
“de plek van overvloedig water” en dat is er dan ook.<br />
Rivieren en getijdestromen doorkruisen oeroude bossen.<br />
In de oceaan zijn regelmatig scholen dolfijnen te<br />
bewonderen. Wie geluk heeft, ziet de zeldzame Kaapse<br />
otter. Vogelliefhebbers zullen genieten van de zwarte<br />
oystercatcher, een zeldzame kustvogel, en de Knysna<br />
loerie. »
Big Tree<br />
Suspension Bridge
149<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Bloukans Bridge<br />
Big Tree<br />
In het Tsitsikamma Forest staat naar verluidt de oudste boom<br />
van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>, een yellowwood die tussen de 600 en 800 jaar<br />
wordt geschat. De dwarsdoorsnede van de stam is zo’n negen<br />
meter, de hoogte rond 37 meter. Vanaf de parkeerplaats aan<br />
de N2 loop je er in ongeveer tien minuten naartoe.<br />
En actie…<br />
Storms River Village met de Suspension Bridge aan het<br />
begin van het Tsitsikamma NP is het kloppende hart voor<br />
alle activiteiten die je in dit gebied kunt ondernemen.<br />
www.stormsriver.com<br />
En wat te denken van het Segway Forest Adventure waarbij<br />
je op een segway door de bossen gaat en onderweg de Big<br />
Tree bezoekt, www.segwayfun.co.za<br />
Of tubing, waarbij je op een minivlot, een autoband of tube<br />
over het zwarte water van de rivier raast. Of kajakken en<br />
paddleboarden naar de Storms River Gorge,<br />
www.untouchedadventures.com en<br />
www.blackwatertubing.net<br />
Met een canopytour zweef je tussen de boomtoppen,<br />
www.capecanopytour.co.za en de beroemdste plek in <strong>Zuid</strong>-<br />
<strong>Afrika</strong> om te bungeejumpen is de Bloukrans Bridge waarbij je je<br />
216 meter naar beneden stort, https://bloukransbungy.com »
Etappe 6:<br />
Van Tsitsikamma naar Port Elizabeth<br />
Vanuit Tsitsikamma op weg naar Port Elizabeth passeer je<br />
de twee fameuze surfmekka’s: St. Francis Bay en Jeffreys<br />
Bay, heerlijke, slaperige vakantiedorpen aan de Indische<br />
oceaan.<br />
Port Elizabeth (Gqeberha)<br />
Het begin of het einde?<br />
In 1820 vestigden de eerste kolonisten zich in Port<br />
Elizabeth of PE dat inmiddels is omgedoopt tot<br />
Gqeberha, als eerbetoon aan de Xhosa geschiedenis en<br />
de iconische rivier. De stad heeft daardoor een aantal<br />
historische bezienswaardigheden als Fort Frederick en<br />
het negentiende-eeuwse stadhuis. De Donkin Heritage<br />
Trail is een vijf kilometer lange wandelroute die je naar<br />
meer dan 50 belangrijke historische plekken in Gqeberha<br />
brengt, zoals de Campanile toren, het marktplein en St<br />
Mary’s Anglican Cathedral. Bezoek ook de Route 67, een<br />
eerbetoon aan de 67 jaren die Nelson Mandela heeft gewijd<br />
aan de <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>anse vrijheidsstrijd, www.nmbt.co.za<br />
Ook zien: The Red Location Museum in de township New<br />
Brighton * Het Jewish Pioneer Memorial Museum * Nelson<br />
Mandela Bay Stadium * Van Staden’s Wild Flower Reserve *<br />
Kragga Kamma Game Park<br />
Donkin vuurtoren
151<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
Voting Line<br />
Zand en strand<br />
Naast Algoa Bay zijn Kings Beach, Humewood Beach en<br />
Hobie Beach populaire stranden, het laatste vooral bij<br />
zeilers en surfers. Natuurlijk neem je ook je board onder je<br />
arm en ga je de prachtige zandduinen aan de monding van<br />
de Sundays River of bij Sardinia Bay waar de locals graag<br />
naartoe gaan, te lijf voor een rondje sandboarden.<br />
Loop als je even de benen wilt strekken de Sacramento<br />
Trail. Deze populaire wandelroute van ongeveer 8 kilometer<br />
begint bij Schoenmakerskop en eindigt bij Sardinia Bay.<br />
Toch even vermelden: Addo Elephant Park<br />
Ten noorden van Port Elizabeth ligt het Addo Elephant<br />
National Park, het enige Big Seven Park in <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong>,<br />
dankzij de aanwezigheid van walvissen en witte haaien,<br />
www.addoelephantpark.info. Het marine life, met orka’s,<br />
dolfijnen, walvissen en witte haaien ontdek je met Raggy<br />
Charters, www.raggycharters.co.za. ˙<br />
Addo Elephant Park
The Retreat offers for the happy few an exclusive hide away, fully equipped designer style cottage situated in the historic village<br />
of Swellendam - Western Cape - South Africa. Ideally situated halfway Cape Town and the Garden Route between wines, whales,<br />
nature & game reserves. An ideal destination to explore the region for a couple of days.<br />
The Retreat Swellendam is part of De Kloof Heritage Estate Est 1801<br />
accommodation collection Swellendam South Africa. Info: www.dekloof.co.za<br />
Ons cadeau: Reserveer je verblijf met kortingskode "Oogvoor<strong>Afrika</strong>" en profiteer direct<br />
van 10% korting op je boeking.<br />
WWW.DEKLOOF.CO.ZA
De geheimtips<br />
van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> experts<br />
‘Onze geheimtip is zonder meer Tswalu Kalahari Reserve: een van de<br />
laatst overgebleven wildernissen van <strong>Afrika</strong>. Quality is not expensive; it’s<br />
priceless!’<br />
Marcello Piacenti, BMS-Travellers<br />
153<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
‘Eigenlijk staat deze hele editie vol met geheimtips. Ik voeg er nog<br />
twee aan toe. Tsaarbank, aan het einde van het West Coast National<br />
Park. Mijn geluksmoment daar was met een glas bubbels kijken naar<br />
drie walvissen die in de golven speelden. Mijn ontdekking die ik zou<br />
willen delen is de Embizweni Cottage in het Karoo National Park, 45<br />
km van de hoofdingang van het park aan de Nuweveld Trail. Een plek in<br />
het niets met een uitzicht op alles. Een goede auto en stuurmanskunst<br />
zijn gewenst, maar dan beleef je het ultieme alleen op de wereldgevoel,<br />
midden in de wildernis. Ik wilde er nooit meer weg’,<br />
https://www.sanparks.org/parks/karoo/accommodation<br />
Marjolein Westerterp, <strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
‘Reizigers gaan tijdens hun vakantie steeds meer op zoek naar rust midden in de natuur. Mijn tip is dan ook, bezoek de<br />
Baviaanskloof. Een stuk ongerepte wildernis aan het einde van de (geheime tip op de) Tuinroute!’<br />
https://www.goafrica.nl/alles-wat-je-moet-weten-over-de-baviaanskloof/<br />
Ingrid Gorter, GoAfrica.nl<br />
‘Echte aanraders hebben te maken met gevoel. En verrassing. Ik kies uiteindelijk<br />
voor het Kosi Bay Nature Reserve in het uiterste noorden van het iSimangaliso<br />
Wetland Park. Het is een stukje wildernis vlak bij de Indische Oceaan. De Kosi<br />
Lakes zijn vier meren die met elkaar verbonden zijn door smalle waterwegen.<br />
Je bereikt ze na een wandeling door het grootste woud met raffia palmen ter<br />
wereld. Op de meren zie je nog traditionele vissersvallen. Niet ver ervandaan<br />
liggen Thonga Beach en Mabibi Bay tussen uitgestrekte cashewplantages. Op<br />
de stranden van Thonga leggen schildpadden hun eieren. En er is bijna niemand.<br />
Het voelde als een stukje van het paradijs’,<br />
https://www.isibindi.co.za<br />
Peter Boshuijzen, <strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>
or ER Riller STROKIESVERHA<br />
oen SLAP TJIPS Vonkelwyn BOERBOK Takbok VERKLE<br />
IEKOUSE Amperbroekie KLEEFBROEK Plakkies SWEET<br />
isversierder BLOKKIESVLOER Spindroer WINSKOPIE V<br />
IESVERHAAL Broeikasbaba ALLEENLOPER Bottelstoo<br />
onkelwyn BOERBOK Takbok VERKLEURMANNETJIE<br />
roekie KLEEFBROEK Plakkies SWEETPAK Paddavoete S<br />
IESVLOER Spindroer WINSKOPIE Vuurhoutjie PAPWI<br />
sbaba ALLEENLOPER Bottelstoor STADIG Vinnig PEU<br />
OK Takbok VERKLEURMANNETJIE Bobbejaan KAME<br />
BROEK Plakkies SWEETPAK Paddavoete SWEMPET Aft<br />
oer WINSKOPIE Vuurhoutjie PAPWIEL Vulstasie AFRIG<br />
NLOPER Bottelstoor STADIG Vinnig PEUSELHAPPIE S<br />
LEURMANNETJIE Bobbejaan KAMEELPERD Voelstruis<br />
TPAK Paddavoete SWEMPET Aftree-oord HYSBAK Binn<br />
outjie PAPWIEL Vulstasie AFRIGTER Riller STROKIESV<br />
IG Vinnig PEUSELHAPPIE Suurlemoen SLAP TJIPS Von<br />
jaan KAMEELPERD Voelstruis BROEKIEKOUSE Amper<br />
PET Aftree-oord HYSBAK Binnehuisversierder BLOKKI<br />
IEL Vulstasie AFRIGTER Riller STROKIESVERHAAL B<br />
g PEUSELHAPPIE Suurlemoen SLAP TJIPS Vonkelwyn B<br />
EELPERD Voelstruis BROEKIEKOUSE Amperbroekie KL<br />
e-oord HYSBAK Binnehuisversierder BLOKKIESVLOER<br />
GTER Riller STROKIESVERHAAL Broeikasbaba ALLEE<br />
emoen SLAP TJIPS Vonkelwyn BOERBOK Takbok VERK<br />
EKIEKOUSE Amperbroekie KLEEFBROEK Plakkies SWE<br />
ehuisversierder BLOKKIESVLOER Spindroer WINSKOP<br />
KIESVERHAAL Broeikasbaba ALLEENLOPER Bottels<br />
S Vonkelwyn BOERBOK Takbok VERKLEURMANNETJ<br />
erbroekie KLEEFBROEK Plakkies SWEETPAK Paddavoe<br />
KKIESVLOER Spindroer WINSKOPIE Vuurhoutjie PAPW<br />
ikasbaba ALLEENLOPER Bottelstoor STADIG Vinnig P<br />
RBOK Takbok VERKLEURMANNETJIE Bobbejaan KA<br />
EFBROEK Plakkies SWEETPAK Paddavoete SWEMPET<br />
droer WINSKOPIE Vuurhoutjie PAPWIEL Vulstasie AFR<br />
EENLOPER Bottelstoor STADIG Vinnig PEUSELHAPP<br />
RKLEURMANNETJIE Bobbejaan KAMEELPERD Voelst<br />
EETPAK Paddavoete SWEMPET Aftree-oord HYSBAK B<br />
lstasie AFRIGTER Riller STROKIE<br />
TJIPS V<br />
Een monument<br />
voor een taal<br />
Voor een Nederlander of Vlaming is een van de bijzondere dingen van een bezoek aan<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> dat je op een afstaand van bijna 10.000 kilometer mensen ontmoet die een taal<br />
spreken die je met een beetje moeite kunt verstaan en lezen.<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> kent 11 talen; naast het <strong>Afrika</strong>ans en het<br />
Engels zijn sinds de invoering van de democratie in 1994<br />
ook negen talen van de diverse stammen zoals Xhosa en<br />
Zoeloe officieel verklaard. Het <strong>Afrika</strong>ans is ontstaan uit de<br />
talen van de bonte mengeling van volken die vroeger in de<br />
Kaapkolonie leefden. Naast de blanke Europese bewoners<br />
en de inheemse Khoisan waren er slaven uit <strong>Zuid</strong>- en<br />
<strong>Zuid</strong>oost-Azië en West- en Oost-<strong>Afrika</strong>, die vooral Maleis en<br />
Portugees spraken, de gangbare handelstalen in Oost-Indië.<br />
Het monument<br />
Gelegen op een heuvel met uitzicht op de stad Paarl<br />
in de provincie Westkaap bevindt zich een van de twee<br />
taalmonumenten in de hele wereld. Het <strong>Afrika</strong>ans<br />
Taalmonument, ontworpen door Jan van Wyk, werd officieel<br />
geopend in 1975 en herdenkt het halve eeuwfeest van het<br />
uitroepen van het <strong>Afrika</strong>ans tot officiële taal van <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
in 1925 dankzij de Eerste <strong>Afrika</strong>anse Taalbeweging. Het<br />
werd ook opgericht op de 100e verjaardag van de oprichting<br />
van Genootskap van Regte <strong>Afrika</strong>ners (de Vereniging van<br />
Echte <strong>Afrika</strong>ners) in Paarl, de organisatie die hielp de<br />
identiteit van <strong>Afrika</strong>ners en hun trots op hun eigen taal te<br />
versterken.<br />
Het andere taalmonument vind je in Burgersdorp, de<br />
oudste stad in de Oostkaap. Dit monument werd opgericht<br />
in 1893 en is gewijd aan de Nederlandse taal met als motto<br />
de overwinning van de Hollandsche taal.<br />
Het monument in Paarl bestaat uit verschillende taps<br />
toelopende bolle en holle structuren, die de invloeden van<br />
Tekst: Marjolein Westerterp
PAK Paddavoete SWEMPE<br />
uurhoutjie PAPWIEL Vulstasie AFRIGTER Riller<br />
r STADIG Vinnig PEUSELHAPPIE Suurlemoen SLAP<br />
Bobbejaan KAMEELPERD Voelstruis BROEKIEKOUSE<br />
WEMPET Aftree-oord HYSBAK Binnehuisversierder<br />
EL Vulstasie AFRIGTER Riller STROKIESVERHAAL<br />
SELHAPPIE Suurlemoen SLAP TJIPS Vonkelwyn<br />
ELPERD Voelstruis BROEKIEKOUSE Amperbroekie<br />
ree-oord HYSBAK Binnehuisversierder BLOKKIESVLOE<br />
TER Riller STROKIESVERHAAL Broeikasbaba<br />
uurlemoen SLAP TJIPS Vonkelwyn BOERBOK Takbok<br />
BROEKIEKOUSE Amperbroekie KLEEFBROEK Plakkie<br />
ehuisversierder BLOKKIESVLOER Spindroer WINSKOP<br />
ERHAAL Broeikasbaba ALLEENLOPER Bottelstoor<br />
kelwyn BOERBOK Takbok VERKLEURMANNETJIE<br />
broekie KLEEFBROEK Plakkies SWEETPAK Paddavoete<br />
ESVLOER Spindroer WINSKOPIE Vuurhoutjie<br />
roeikasbaba ALLEENLOPER Bottelstoor STADIG<br />
OERBOK Takbok VERKLEURMANNETJIE Bobbejaan<br />
EEFBROEK Plakkies SWEETPAK Paddavoete SWEMPE<br />
Spindroer WINSKOPIE Vuurhoutjie PAPWIEL Vulstasie<br />
NLOPER Bottelstoor STADIG Vinnig PEUSELHAPPIE<br />
LEURMANNETJIE Bobbejaan KAMEELPERD Voelstru<br />
ETPAK Paddavoete SWEMPET Aftree-oord HYSBAK<br />
IE Vuurhoutjie PAPWIEL Vulstasie AFRIGTER Riller<br />
toor STADIG Vinnig PEUSELHAPPIE Suurlemoen SLAP<br />
IE Bobbejaan KAMEELPERD Voelstruis BROEKIEKOUS<br />
te SWEMPET Aftree-oord HYSBAK Binnehuisversierder<br />
IEL Vulstasie AFRIGTER Riller STROKIESVERHAAL<br />
EUSELHAPPIE Suurlemoen SLAP TJIPS Vonkelwyn<br />
MEELPERD Voelstruis BROEKIEKOUSE Amperbroekie<br />
Aftree-oord HYSBAK Binnehuisversierder BLOKKIESVL<br />
IGTER Riller STROKIESVERHAAL Broeikasbaba<br />
IE Suurlemoen SLAP TJIPS Vonkelwyn BOERBOK Takbo<br />
ruis BROEKIEKOUSE Amperbroekie KLEEFBROEK Plak<br />
innehuisversierder BLOKKIESVLOER Spindroer WINSK<br />
SVERHAAL Broeikasbaba ALLEENLOPER Bottelstoor<br />
onkelwyn BOERBOK Takbok VERKLEURMANNETJIE<br />
ROEK Plakkies SWEETPAK Paddavo<br />
tjie<br />
verschillende talen en culturen op het <strong>Afrika</strong>ans zelf<br />
symboliseren. Op een grote plaquette bij de ingang staan<br />
twee citaten van prominente dichters die in het <strong>Afrika</strong>ans<br />
schrijven:<br />
Het <strong>Afrika</strong>ans is de taal die West-Europa en <strong>Afrika</strong><br />
verbindt... Het vormt een brug tussen het grote, stralende<br />
Westen en het magische <strong>Afrika</strong>... En wat voor grootse<br />
dingen er uit hun vereniging kunnen voortkomen - dat is<br />
misschien wat er voor het <strong>Afrika</strong>ans in het verschiet ligt om<br />
te ontdekken. Maar wat we nooit mogen vergeten, is dat<br />
deze verandering van land en landschap deze nieuwe taal<br />
heeft aangescherpt, gekneed en gebreid... En zo werd het<br />
<strong>Afrika</strong>ans in staat om vanuit dit nieuwe land te spreken...<br />
Onze taak ligt in het gebruik dat we maken en zullen maken<br />
van dit glanzende voertuig...<br />
- N.P. van Wyk Louw<br />
Piet van Sterkenburg, die al<br />
meer dan 15 jaar samenwerkt<br />
met het Woordeboek<br />
van die <strong>Afrika</strong>anse Taal in<br />
Stellenbosch, laat zien wat<br />
er met het Nederlands in het<br />
<strong>Afrika</strong>ans gebeurd is.<br />
Waarom heet iemand die zijn<br />
haar helemaal in de war heeft<br />
een bossiekop, bijvoorbeeld?<br />
€ 17,50<br />
Leuke woorden<br />
Huis & tuin:<br />
Aftree-oord – complex met<br />
bejaardenwoningen<br />
Hysbak – lift<br />
Binnehuisversierder –<br />
binnenhuisarchitect<br />
Blokkiesvloer – parket<br />
Spindroer – centrifuge<br />
Winskopie – aanbieding<br />
Vuurhoutjie – lucifer<br />
Papwiel – lekke band<br />
Vulstasie – benzinepomp<br />
Afrigter – trainer<br />
Riller – thriller<br />
Strokiesverhaal – stripverhaal<br />
Broeikasbaba – couvesuebaby<br />
Alleenloper – vrijgezel<br />
Bottelstoor – slijterij<br />
Stadig – langzaam<br />
Vinnig – snel<br />
Dieren:<br />
Boerbok – geit<br />
Takbok – hert<br />
Verkleurmannetjie – kameleon<br />
Bobbejaan – baviaan<br />
Kameelperd – giraf<br />
Voelstruis – struisvogel<br />
Ons skryf soos ons praat<br />
Het <strong>Afrika</strong>ans stond in de twintigste eeuw symbool<br />
voor onderdrukking en racisme. In 1976 protesteerden<br />
duizenden scholieren tegen de gedwongen invoering<br />
van de <strong>Afrika</strong>anse taal op zwarte scholen. Nederlandse<br />
antiapartheidsbewegingen zorgden er vervolgens voor<br />
dat “Apartheid” wereldwijd het bekendste Nederlandse<br />
woord is geworden. Op het gebied van grammatica<br />
en spelling zijn de verschillen met het Nederlands heel<br />
groot. Uitgangspunt van het <strong>Afrika</strong>ans is: ‘Ons skryf soos<br />
ons praat.’ ˙<br />
‘Jy sal merk als jy reg stadig<br />
praat, dat hulle jou makkelik<br />
versta’<br />
Kleding:<br />
Broekiekouse – panties<br />
Amperbroekie – string<br />
Kleefbroek – legging<br />
Plakkies – slippers<br />
Sweetpak – joggingpak<br />
Paddavoete – zwemvliezen<br />
Swempet – badmuts<br />
Eten:<br />
Peuselhappie – snack<br />
Suurlemoen – citroen<br />
Slap tjips - patates frites<br />
Vonkelwyn – champagne<br />
155<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong>
Kriskras door<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
De hele wereld in één land. Elke keer worden wij - en<br />
onze lezers - weggeblazen door de magisch mooie<br />
landschappen. <strong>Ontdek</strong> zelf waarom wij <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
onze droombestemming noemen.<br />
Tekst: Marjolein Westerterp
<strong>OOG</strong> IN <strong>OOG</strong> MET<br />
DE <strong>AFRIKA</strong>ANSE<br />
PINGUÏN<br />
In Boulders Beach in False Bay<br />
leeft een kolonie <strong>Afrika</strong>anse<br />
pinguïns. Ontmoet ze in hun<br />
waggelende glorie op het<br />
prachtige strand. Het is met<br />
Betty’s Bay de enige plek ter<br />
wereld waar je dicht bij deze<br />
fascinerende dieren kunt komen.
CHAPMAN’S PEAK<br />
WEST KAAP<br />
Deze tolweg die in 1922 werd<br />
geopend is uitgehakt in de<br />
bijna verticale bergwand aan<br />
de westkant van het Kaapse<br />
Schiereiland en is daarmee een<br />
van de meest spectaculaire<br />
kustwegen ter wereld. De<br />
kronkelige 9 km lange weg<br />
van Noordhoek naar Hout Bay<br />
heeft 114 bochten en biedt<br />
spectaculaire uitzichten op de<br />
Atlantische Oceaan, waar je in het<br />
seizoen ook walvissen kunt zien.<br />
Het duurde 7 jaar om de route te<br />
voltooien.
COFFEE BAY<br />
OOSTKAAP<br />
Coffee Bay is een kleine<br />
gemeenschap ten zuiden van<br />
Durban aan de Wild Coast van<br />
de Oostkaap. Het gebied is<br />
vernoemd naar de honderden<br />
koffiestruiken, maar beroemd om<br />
de Hole-in-the-Wall rotsformatie.<br />
De plaatselijke bevolking gelooft<br />
dat het een poort is naar de<br />
wereld van hun voorouders.<br />
NATUURRESERVAAT<br />
DE MOND<br />
WESTKAAP<br />
De Mond is een ongerept natuurreservaat<br />
aan de kust bij de monding van de<br />
rivier de Heuningnes. Dit UNESCO<br />
Werelderfgoedgebied ligt aan de<br />
zuidwestkust van de Westkaap, tussen<br />
de kustplaatsjes Arniston en Struisbaai.<br />
Hier vind je ook groepen roze flamingo’s<br />
die tegen de achtergrond van de<br />
spierwitte duinen, het blauwe water en<br />
de azuurblauwe lucht prachtige foto’s<br />
opleveren.
CONTRADICTIE IN<br />
DE WESTKAAP<br />
Inverdoorn is de naam van dit<br />
bijzondere game reserve, vlakbij<br />
Ceres. In de winter kan er sneeuw<br />
vallen op de hogere bergtoppen.<br />
Een fenomeen dat veel bezoekers<br />
naar de Ceresvallei brengt, die<br />
ook wel ‘het Zwitserland van <strong>Zuid</strong>-<br />
<strong>Afrika</strong>’ wordt genoemd.
HET STRAND VAN<br />
NOORDHOEK<br />
WESTKAAP<br />
Het plaatsje Noordhoek aan<br />
de westkust van het Kaapse is<br />
vooral bekend om zijn kustlijn<br />
en het lange, brede zandstrand,<br />
dat zich zuidwaarts uitstrekt tot<br />
het naburige dorp Kommetjie.<br />
Aan de zuidkant van dit strand<br />
ligt het wrak van het stoomschip<br />
“Kakapo”, dat in 1900 aan de<br />
grond liep toen de kapitein<br />
Chapman’s Peak aanzag voor<br />
Kaap de Goede Hoop.<br />
PILANESBERG<br />
NATIONAL PARK<br />
- NORTHWEST<br />
PROVINCE<br />
De vulkaankrater waarin dit<br />
park ligt, is het resultaat van<br />
een uitbarsting die ongeveer 1,2<br />
miljard jaar geleden plaatsvond.<br />
Meer dan 40 jaar geleden werd<br />
het wildverplaatsingsproject<br />
Operation Genesis opgezet om<br />
de wildpopulatie in het gebied<br />
te vergroten. Meer dan 6000<br />
dieren werden geherintroduceerd.<br />
Dit park bekijken vanuit een<br />
heteluchtballon hoog in de lucht is<br />
een ongelooflijke ervaring.
KOKERBOMEN IN<br />
DE NOORDKAAP<br />
Waar de Kalahari en de Nama-<br />
Karoo woestijn samenkomen,<br />
stroomt de Great Gariep rivier.<br />
Volg hier de Quiver Tree Route<br />
langs plaatsen als Keimoes,<br />
Kanoneiland, Kenhardt,<br />
Augrabies, Upington and<br />
Marchand. De Quiver Tree is een<br />
van de boeiendste botanische<br />
symbolen van deze regio.<br />
https://experiencenortherncape.com/<br />
DE VUURTOREN<br />
VAN<br />
KOMMETJIE<br />
WESTKAAP<br />
Slangkop (1919) is de hoogste<br />
gietijzeren toren aan de <strong>Zuid</strong>-<br />
<strong>Afrika</strong>anse kust. De 33 meter<br />
hoge toren kijkt uit over de<br />
surfers, vissers en duikers in<br />
het Westkaapse kustdorpje<br />
Kommetjie. Door de jaren heen<br />
diende hij om schepen rond de<br />
gevaarlijke rotsen en verborgen<br />
riffen van de Atlantische Oceaan<br />
te sturen.
TSITSIKAMMA<br />
NATIONAAL PARK<br />
Het Tsitsikamma National Park is<br />
een beschermd, ongerept gebied<br />
aan de beroemde Garden Route.<br />
Het kustreservaat staat bekend<br />
om zijn inheemse bossen en<br />
dramatische kustlijn, waarvan<br />
Storms River Mouth, met zijn<br />
beroemde hangbrug, het meest<br />
bekend is.
DE TWAALF<br />
APOSTELEN<br />
WESTKAAP<br />
Deze bergketen loopt ruwweg<br />
van Kloof Nek (het zadel tussen<br />
de Tafelberg en Lion’s Head) naar<br />
Hout Bay. Maar waarom staat<br />
deze bergketen van achttien<br />
pieken nu bekend als de Twaalf<br />
Apostelen? De theorie hierachter<br />
is dat alleen de twaalf steunberen<br />
(de rotsachtige uitsteeksels die<br />
een of meer pieken ondersteunen)<br />
werden geteld en niet de pieken<br />
zelf.<br />
VALLEI DER<br />
VERLATENHEID<br />
OOSTKAAP<br />
In het hart van de Oostkaap ligt<br />
het historische plaatsje Graaff-<br />
Reinet, een dorp dat helemaal<br />
omringd is door natuurparken.<br />
Een ervan is de Valley of<br />
Desolation. De vallei staat bekend<br />
om z’n bizarre rotsformaties<br />
waarvan sommige meer dan<br />
120 meter boven de bodem<br />
uittorenen
Colofon<br />
<strong>OOG</strong> <strong>VOOR</strong> <strong>AFRIKA</strong><br />
is een uitgave van MW media en TekstBeeld/haarlem<br />
Uitgever en hoofdredactie<br />
Marjolein Westerterp<br />
M. info@mw-media.nl<br />
T. +31 (0)6 404 161 88<br />
I. www.oogvoorafrika.nl<br />
Fotografie<br />
Peter Boshuijzen<br />
TekstBeeld/haarlem<br />
M. tekstbeeld@upcmail.nl<br />
T. +31 (0)6 408 760 06<br />
I. www.oogvoorafrika.nl<br />
Acquisitie en advertentiemarketing<br />
Marjolein Westerterp<br />
M. marjoleinwesterterp@gmail.com<br />
T. +31 (0)6 404 161 88<br />
Medewerkers, met dank aan<br />
Anne Ariesen, Niels Bakker, Anneli Bronkhorst,<br />
Bureaux.co.za – Greg Lee, Henk Kroneberg, Henna<br />
Renfurm, Shutterstock – www.shutterstock.com,<br />
Harold Schoonbeek – Studio Harnas, Adrienne<br />
Southey, Ruud Troost, Hanneke de Vries, Gerhard<br />
van der Westhuizen<br />
Nieuws- en persberichten<br />
info@mw-media.nl<br />
Drukkerij<br />
Printall AS, Estland<br />
Distributie losse verkoop<br />
Betapress BV<br />
Burgemeester Krollaan 14<br />
5126 PT Gilze<br />
www.betapress.nl<br />
Abonnementenservice<br />
Jaarabonnement (zie pagina 51) € 25,-<br />
Digitaal abonnement 3 nummers voor € 10,-.<br />
Prijswijzigingen voorbehouden.<br />
Opgave en vragen over abonnementen:<br />
Abonnementenland<br />
Postbus 20<br />
1910 AA Uitgeest<br />
NL: +31 (0)251 257 924<br />
(tijdens werkdagen van 9.00 - 17.00 uur)<br />
What’s app: 06 46 55 80 54<br />
Site: www.bladenbox.nl voor abonneren of<br />
www.aboland.nl voor adreswijzigingen en<br />
opzeggingen. Abonnementenland is ook bereikbaar<br />
via Twitter. Stuur uw tweet naar: @Aboland_klanten<br />
Opgave en vragen over abonnementen BE:<br />
Abonnementenland<br />
Ambachtenlaan 21 Unit 2A<br />
3001 Heverlee<br />
Tel. +32 (0)28 08 55 23<br />
Fax +32 (0)28 08 70 05<br />
Site: www.bladenbox.be voor abonneren of<br />
www.aboland.be voor adreswijzigingen en<br />
opzeggingen.<br />
Kijk ook voor alle informatie en contact over uw<br />
abonnement op<br />
https://www.oogvoorafrika.nl/abonnee-service/<br />
Beëindigen abonnement:<br />
Opzeggingen dienen 4 weken voor afloop van<br />
de abonnementsperiode in ons bezit te zijn.<br />
Opzeggen doet u schriftelijk, minimaal 4 weken voor<br />
beëindiging van de termijn bij Abonnementenland.<br />
U kunt ook gebruikmaken van de Abonneeservice op<br />
onze website<br />
www.oogvoorafrika.nl<br />
Social media<br />
Volg ons op Facebook.com/<strong>OOG</strong><strong>VOOR</strong><strong>AFRIKA</strong>,<br />
Twitter@<strong>OOG</strong><strong>VOOR</strong><strong>AFRIKA</strong> en<br />
www.oogvoorafrika.nl<br />
Adverteerders<br />
BMS-Travellers, www.bms-travellers.nl<br />
De Kloof Luxury Estate, www.dekloof.co.za<br />
Gemsbok Reisarchitecten, www.gemsbok.nl<br />
GoAfrica, www.goafrica.nl<br />
Mapesu Private Game Reserve, https://mapesu.com<br />
Copyright Notice & Auteursrecht voorbehoud<br />
© 2024– MW media, Nederland. Niets uit deze uitgave<br />
mag geheel of gedeeltelijk worden verveelvoudigd,<br />
opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of<br />
openbaar worden gemaakt, op welke wijze dan ook, zonder<br />
schriftelijke toestemming van de uitgever.<br />
Prijswijzigingen voorbehouden.
“Collecting Memories”<br />
Families, bedrijven, honeymooners en vele<br />
individuele reizigers weten GoAfrica.nl<br />
inmiddels te vinden. Een reis geboekt door<br />
GoAfrica.nl is altijd eersteklas maatwerk.<br />
Botswana<br />
Bestemmingen<br />
Mozambique<br />
Kenia<br />
Tanzania<br />
Oeganda<br />
Madagascar<br />
Mauritius<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
Namibië<br />
Botswana<br />
Zimbabwe<br />
En waar gaat uw droomreis naartoe?<br />
Zelf rijden door divers <strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong> of<br />
uitgestrekt Namibië? Een Fly In safari<br />
door Botswana of het nog onontdekte<br />
Zimbabwe? Bijzondere projecten<br />
bezoeken in Oost-<strong>Afrika</strong>, of misschien<br />
wel op expeditie door Angola of<br />
Madagascar? Laat u verrassen en neem<br />
vandaag nog contact met ons op!<br />
Namibië<br />
<strong>Zuid</strong>-<strong>Afrika</strong><br />
Mozambique<br />
Neem contact met ons op voor uw droomreis:<br />
info@goafrica.nl of bel 020-2382939 of kijk<br />
voor reisideeën op https://goafrica.nl
www.oogvoorafrika.nl