449 Johann Georg Ebeling 1666 2 Wat Gott us gewen ... - De Spieker
449 Johann Georg Ebeling 1666 2 Wat Gott us gewen ... - De Spieker
449 Johann Georg Ebeling 1666 2 Wat Gott us gewen ... - De Spieker
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
◌ Ŕ443<br />
<strong>449</strong><br />
<strong>Johann</strong> <strong>Georg</strong> <strong>Ebeling</strong> <strong>1666</strong><br />
2 <strong>Wat</strong> <strong>Gott</strong> <strong>us</strong> <strong>gewen</strong> / kann ick aflesen, / an sin' groot Warken / daar kann ick<br />
marken: / Us <strong>Gott</strong> sin Ehr un sin Macht sind so groot! / Bi sick in'Himmel / na't<br />
Eerdengetümmel, / will he <strong>us</strong> <strong>gewen</strong> / een ewiget Lewen. / Dat stellt he mi vor de<br />
Oogen so groot.<br />
3 Laat <strong>us</strong> nu singen, / de Harten klingen, / Loff un Anbeeden / willt wi nu <strong>gewen</strong>, /<br />
em, de in Christ<strong>us</strong> sin heele Leew schenkt. / Wi willt em bringen / mit Juuchen un<br />
Klingen / <strong>us</strong> heelet Lewen, / dat he <strong>us</strong> doch <strong>gewen</strong>, / un dat he na dat Erlösen<br />
henlenkt.<br />
4 Aabend un Morgen / nimmst du in't Sorgen, / un-ner din Segen / drövt wi nu<br />
lewen, / dat is din Woort un din Doon heel alleen. / Leggt wi <strong>us</strong> slaapen, / denn<br />
hööd <strong>us</strong> din Waaken, / willt wi upstaahen, / denn lettst du upgaahen / över <strong>us</strong><br />
Barmen un Gnaad heel alleen.<br />
5 Vaader in' Himmel, / in't Weltgetümmel / do ick min Arbeit, / wenn se bi di<br />
steiht, / ward se heel seker un glückelk woll gaahn. / Laster un Schannen, / den<br />
Düüwel sin Hannen, / willt na mi f aaten, / du wullf nich tolaaten, / up din Gebot,<br />
Herr, daar laat mi be-staahn.<br />
6 Herr, du schenkst Gnaaden, / wendst af den Schaaden / ook von min Naahsten, /<br />
dat he kann kosten / von din Leew un von din Hülp dör de Tied. / Freud schall mi<br />
maaken, dat du deist sock Saaken, / Giez un sock Sünden / schast bi mi nich<br />
finnen, / Herr, treck min Seel un min Hart up din Siet.<br />
7 Us minschlich Wesen, / dat du <strong>us</strong> <strong>gewen</strong>, / kann nich bestaahen, mutt fix<br />
vergaahen, / denn na <strong>us</strong> grippt all de Dod mit sin Hand. / Heben un Eerden / de<br />
mööt weller weerden / wat se sind wesen. / Dat maakt <strong>us</strong> kein Gräsen, bist du bi<br />
<strong>us</strong>, Herr, gifft nix wat <strong>us</strong> gru<strong>us</strong>t.<br />
03.06.2009
8 Wi mööt vergaahen, / <strong>Gott</strong> blifft bestaahen, / he kann nich wanken / un sin<br />
Gedanken, / sin Will'n un Woort, de hefft ewigen Grund. / Sin Heil un Gnaaden<br />
de heelt all <strong>us</strong> Schaaden, / gewt in <strong>us</strong> Lewen / den himmlischen Segen, / <strong>Gott</strong> slutt<br />
mit <strong>us</strong> nu sin himmlischen Bund.<br />
9 Herr <strong>Gott</strong>, du bist Hööft, / de Sund mi vergew, / laat all min Schulden / ut Gnaad<br />
un Hulden / vor di nich gelten dör min Jes<strong>us</strong> Christ. / Min Dag do föhren, / du,<br />
Herr, schast regeeren / min heelet Lewen,/ dat kannst du woll <strong>gewen</strong>, / Herr, min<br />
Erlöser un Heiland du bist.<br />
10Wullt du min <strong>gewen</strong>, / womit min Lewen / ick kann ernähren, / denn laat mi<br />
hören / alltieds in min Hart din heiliget Woort. / Du, Herr, hest Lewen, / dat<br />
kannst du mi <strong>gewen</strong>, / du bist de Beste, / de Schönste, de Grötste, / hool för mi<br />
aapen de himmlische Poort.<br />
11Herr, schickst du Lieden / mi in min Tieden, / mutt ick mi quälen / un Lasten<br />
dreegen, / will ick annehmen se, Herr, ut din Hand. / Herr, schenk mi Gedüür, /<br />
dör swaäre lied ook stüür / min Liev un Lewen, / din Hülp do mi <strong>gewen</strong>, / ick<br />
weet, Herr, du giffst mi se-keren Stand.<br />
12Us Krüz un Elend / bringt <strong>Gott</strong> to'n goot Enn, / un all dat Strewen / hier in <strong>us</strong><br />
Lewen / bringt he an't rechte un ewige Ziel. / Nu droff ick töven / up ewiget<br />
Lewen, / Freud schall mi weerden / un stillet Henkehren / na Jes<strong>us</strong> Christ<strong>us</strong>, wiel<br />
<strong>Gott</strong> dat so will.<br />
Text na Paul Gerhardt <strong>1666</strong><br />
444 03.06.2009
450<br />
<strong>Johann</strong> Rudolf Ahle 1662, Halle 1704<br />
2 Nehm af in de Morgentied, / wat <strong>us</strong> druckt in <strong>us</strong>e Lewen, / maak <strong>us</strong> Lewen free<br />
un wied / dör din Trost, den du <strong>us</strong> <strong>gewen</strong>. / Herr, wi willt geern bi di ween / at<br />
Gemeen.<br />
3 Dör din Leew, Herr, laat nich to, / dat wi koolt un hart köönt warken, / schenk<br />
<strong>us</strong> mit dat Morgenrot/ Kraft un Leew, Herr, för <strong>us</strong> Harten, / dat, eh wi nu heel<br />
vergaaht / recht upstaaht.<br />
4 Lecht, dat <strong>us</strong> von <strong>Gott</strong> upgeiht, / schenk <strong>us</strong> an din Jüngsten Daage, / dat <strong>us</strong> Liev<br />
ut` Graff upsteiht, / un denn free von Last un Plaagen, / sick daar up din<br />
Freudenbaahn / freuen kann.<br />
5 Schick din Lecht, Herr, wies de Richt, / schenk <strong>us</strong> doch din Lecht vull<br />
Gnaaden, / bring <strong>us</strong> in din Himmelriek / na <strong>us</strong> Weg, de so vull Traanen. /<br />
Schenk <strong>us</strong> daar, dat <strong>us</strong> de Freud / nich vergeiht.<br />
Text na Christian Knorr von Rosenroth 1684<br />
445 03.06.2009
451<br />
Nürnbarg um 1580, bi Michael Praetori<strong>us</strong> 1610<br />
2 In deepen Slaap un heel aahn Macht, / so heff ick de Nacht slaapen, / du hest mi<br />
hööd de heele Nacht, / bit dat ick kunn upwaaken.<br />
3 Bloot du alleen, du groode <strong>Gott</strong>, / du dreggst un hollst <strong>us</strong> Lewen, / dat du <strong>us</strong><br />
hest mit` Morgenrot / heel nee schunken un <strong>gewen</strong>.<br />
4 Ick sing di Loff, Herr, un din Macht, / ook din Tru will ick loven, / dat ick nu na<br />
de düüster Nacht / mit Freud kann up di booen.<br />
5 Laat doch din Segen mit mi gaahn / up all min Weg un Stege, / laat fast mi in<br />
din Lehr ook staahn, / Herr, du kannst dat woll <strong>gewen</strong>.<br />
6 Herr, nehm du doch min Lewen waahr, / up di min Seel will haapen, / staah du<br />
mi bi in de Gefaahr, / Herr, hool min Lewen aapen.<br />
7 Laat mi mit Moot min Wege gaahn, / de Leew schall mi regeeren, / un wat min<br />
Plicht, laat mi dörstaahn, / Herr <strong>Gott</strong>, bloot to din Ehren.<br />
8 Ick will, Herr, at din truen Knecht, / bloot na din Riek henstrewen, / laat mi in<br />
Tucht vör di gerecht / un in din Gnaaden lewen.<br />
9 Laat mi tru bi den Naahsten staahn, / em geern min Hülp ook schenken, / un dat'<br />
de Armen woll kann't gaahn, / daarto, Herr, do mi lenken.<br />
10Min Lewen, Herr, lew ick mit di / in Ehrförcht vör din Gnaaden, / un geiht dat<br />
Lewen maal vörbi, / laat mi in' Himmel kaamen.<br />
Text na Christian Fürchtegott Geliert 1757<br />
446 03.06.2009
452<br />
Rudolf Zöbeley 1941<br />
2 <strong>Gott</strong> lett sin Woort nu gaahen / an mi, fröh an den Dag. / Daar swiegt all Angst<br />
un Klaagen, / un wat bedrööven mag. / Hier gelt bloot <strong>Gott</strong> sin Roopen, / sin<br />
Woort, dat Tru <strong>us</strong> swört, / dat will ook hüüt mi draapen / at Jünger, de em hört.<br />
3 He will, ick schall mi föögen, / daarum gaah ick nich trügg. / <strong>Gott</strong>'s Woort deit<br />
mi genöögen, / is för mi Gluck un Brügg. / Ick gaah ook nich toschannen, / wenn<br />
ick sin Woort vernehm, / he maakt mi free von Banden, / un ick droff bi em ween.<br />
4 Dag för Dag will <strong>Gott</strong> kaamen / un helpen mi torecht. / <strong>Wat</strong> ick von em<br />
annaamen, / gifft sonst kien Herr sin Knecht. / So goot schall mi dat gaahen, /<br />
<strong>Gott</strong> hollt sick för mi praat, / jüst ut den Slaap upstaahen, / deen ick em, he<br />
schenkt Moot.<br />
5 <strong>Gott</strong> will mi heel um<strong>gewen</strong> / mit sin Woort un sin Lecht, / all Daage von min<br />
Lewen / helpt he mi goot torecht. / <strong>Gott</strong> will sin Gnaad mi <strong>gewen</strong>, / fraagt nich, of<br />
ick vermag / <strong>Gott</strong>`s Woort bringt Lecht in't Lewen, / wo düüster ook de Dag<br />
Text na Jochen Klepper 1938<br />
447 03.06.2009
453<br />
14. Jh.<br />
2 Dat von <strong>us</strong> geiht kien leeget Woort, / Stried un Haader gaah von <strong>us</strong> Poort. /<br />
<strong>Gott</strong>, maak <strong>us</strong> Oogen blank un free, / nich eitel, Herr, <strong>us</strong> Hart maak nee.<br />
3 Rein gaaht nu mit jo Lewen um, / week wees jo Hart, de Leew leggt rum. / Von<br />
Hoffaahrt free jo Lewen wees, / un bruukt ook recht jo Trank un Spies.<br />
4 Wenn de Sünn weller unnergeiht / un Düüster weller um <strong>us</strong> steint, / willt wi<br />
singen den Loffgesang / un vör <strong>Gott</strong> bringen <strong>us</strong>en Dank.<br />
5 Loff schall <strong>us</strong> <strong>Gott</strong>, den Vaader ween, / Loff ook för Christ<strong>us</strong>, sinen Söhn, /<br />
Loff ook för <strong>Gott</strong>, den Heilig Geist, / sin Trost doch ewig mit <strong>us</strong> geiht.<br />
Amen.<br />
Text na Jochen Klepper 1939, de na den Hymn<strong>us</strong> „Iam lucis orto sidere" von den<br />
Bischof Ambrosi<strong>us</strong> (um 340-397)<br />
448 03.06.2009
454<br />
ut China<br />
2 <strong>Gott</strong> sin Woort hett maakt de Welt, / hett, wat düüster weer, uphellt. / <strong>Gott</strong> sin<br />
Tru un <strong>Gott</strong> sin Gnaad/ elkeen Morgen na <strong>us</strong> faat`.<br />
3 <strong>Wat</strong> <strong>Gott</strong> maakt, hollt he tohoop, / wer sick plaagt, <strong>Gott</strong> to sick roppt. / <strong>Gott</strong> sin<br />
Tru un <strong>Gott</strong> sin Gnaad / elkeen Morgen na <strong>us</strong> faat'.<br />
4 <strong>Gott</strong> mit Leew de Schuld afdeckt, / mit Gedüür de Sünder dreggt. / <strong>Gott</strong> sin Tru<br />
un <strong>Gott</strong> sin Gnaad / elkeen Morgen na <strong>us</strong> faat`.<br />
5 <strong>Gott</strong> sin Woort roppt Fründ un Fiend, / de he mit sin Geist vereent. / <strong>Gott</strong> sin Tru<br />
un <strong>Gott</strong> sin Gnaad / elkeen Morgen na <strong>us</strong> faat'.<br />
6 Daarum maakt jo Harten wied, / singt <strong>Gott</strong> Loff nu in jo Tied. / <strong>Gott</strong> sin Tru un<br />
<strong>Gott</strong> sin Gnaad / elkeen Morgen na <strong>us</strong> faat`.<br />
<strong>De</strong> Strophen 1,2+6 na <strong>Johann</strong> Christoph Hampe 1950, de Strophen 3-5 na Helmut<br />
Kornemann 1972, beide na „Let <strong>us</strong> with a gladsome mind" (Ps 136) von John<br />
Müton 1623<br />
<strong>449</strong> 03.06.2009
455<br />
na een gälischet Volksleed vor 1900, geistl. vor 1933<br />
2 Daudruppen glitzert in den Sünnenschien, / so weer dat all an den ersten Dag. /<br />
Ick will di danken, <strong>Gott</strong>, ick kann't spöören, / du deist din Wark, un ick seh din<br />
Macht.<br />
3 <strong>Gott</strong> schenkt de Sünn mi, he schenkt den Morgen, / ut` Paradies kurnmt disse<br />
Glanz her. / Ick will di danken an elkeen Morgen, / din Lecht will schienen, ewige<br />
Herr.<br />
Text na Jürgen Henkys 1990, de na dat „Morning has broken" von Eleanor<br />
Farjeon vor 1933<br />
450 03.06.2009
MIDDAGST1ED U� BROT FÖR ELKEE� DAG<br />
457<br />
Fritz Werner 1949<br />
2 Mag luut ook ween um di de Welt, / nu l<strong>us</strong>ter un hool still, / de di leew hett, sick<br />
to di stellt, / sin Gaaw he segen will.<br />
3 <strong>De</strong> Middag kummt, du geihst to Disch, / nu denk an't Aabendmaahl, / <strong>Gott</strong> kennt<br />
de Beeder, dat is wiß, / he kummt geern to <strong>us</strong> daal.<br />
4 <strong>Gott</strong>'s Segen geiht dör't heele Land, / dör Keller, Kaamer, Feld. / <strong>Wat</strong> he <strong>us</strong><br />
segent mit sin Hand, / dat blifft ook goot bestellt.<br />
5 He segent di ook Körw un Kroog, / dat Schapp un wat all din, / för <strong>Gott</strong> sin<br />
Gnaad kann dat ni noog / an Segen un Leew ween.<br />
6 He segent din Bööm un ehr Frucht, / din Kinner, Land un Veh, / he segent, wat<br />
sin Segen socht, / sin Gnaad is jümmer nee.<br />
7 He segent, wenn du kummst un geihst, / he segent, wat du plaanst. / He weet<br />
ook, dat du`t nich versteihst / un ook noch nich maal aahnst.<br />
8 Un doch maakt <strong>Gott</strong> dat jümmer so, / jümmer is Segenstied, / he gifft den Regen<br />
ook daarto, / wenn't för dat Feld ward Tied.<br />
9 <strong>Gott</strong> hett sin gooden Schatz updaan, / dat is sin Himmelriek. / Dag för Dag fangt<br />
sin Segen an, / he blifft sick jümmer gliek.<br />
10Wer sick na <strong>Gott</strong> sin Naamen nennt, / <strong>Gott</strong> kennt em doch all lang. / He segent,<br />
wenn de Schuld ook trennt, / dat Warken von din Hand.<br />
11Laat din Hannen to'n Beeden ruhn, / <strong>Gott</strong> gifft Kraft för din Wark. / Un wat<br />
Beederhannen köönt doon, / geiht allens na sin Raat.<br />
12<strong>De</strong> Sünn nu baald heel baaben steiht. / Nu stärk de Seel, den Liev, / <strong>Gott</strong>`s<br />
Segen seker mit di geiht / hier un daar bi di blifft.<br />
Text na Jochen Klepper 1938<br />
451 03.06.2009
458<br />
Genf 1562<br />
Text na Erasm<strong>us</strong> Alber 1537<br />
459<br />
<strong>Johann</strong> Crüger 1640<br />
2 <strong>De</strong> rechte Sünn is Jes<strong>us</strong> Christ, / de för <strong>us</strong> Lecht to't Lewen is, / dat he för <strong>us</strong><br />
hüüt dör sin Woort / hell schienen lett an elkeen Oort.<br />
3 Wi willt <strong>us</strong> Weg gaahn in dit Lecht, / dat helpt in Düüsternis torecht. / Dit Lecht<br />
maakt <strong>us</strong> dat Lewen hell, / de Düüsternis sick von <strong>us</strong> stell.<br />
Text na Ambrosi<strong>us</strong> Lobwasser 1579<br />
452 03.06.2009
460<br />
<strong>Johann</strong> Crüger 1640<br />
Text na Bartholomä<strong>us</strong> Ringwaldt 1586<br />
462<br />
Königsbarg 1602<br />
Wi seggt di Dank, Herr Jes<strong>us</strong> Christ, / dat du <strong>us</strong> Gast hüüt wesen bist. / Bliev du<br />
bi <strong>us</strong>, denn geiht de Not, / du bist för't Lewen <strong>us</strong> dat Brot.<br />
Text na Albert Knapp 1837<br />
453 03.06.2009
464<br />
Louis Bourgeois 1551<br />
2 Herr, för <strong>us</strong> bist du sülfs dat Brot. / Du deelst di ut dör dinen Dod. / Wi singt din<br />
Loff un wi dankt di, / bloot ut din Leew köönt lewen wi.<br />
Text na Edwin Nievergelt 1979<br />
TO AABE�DTIED<br />
467<br />
Melchior Vulpi<strong>us</strong> 1609<br />
2 Di wees Dank, dat du <strong>us</strong> den Dag / vor Schaaden, G'faahr un mennig Plaag / dör<br />
all din Engel nehmst in Hoot, / dat maakt din Gnaad, du meenst dat goot.<br />
3 Vergew <strong>us</strong> all <strong>us</strong> Sünd un Schann, / hööd du <strong>us</strong> Lewen dör din Hand, / mit<br />
Gnaaden, Herr, deck du <strong>us</strong> to, / laat slaapen <strong>us</strong> in goode Ruh.<br />
4 Din Engel stell rund um <strong>us</strong> up, / tegen den Düüwel <strong>us</strong> to'n Schutz. / Vör<br />
Schrecken, Angst un Füüersnot, / bewaahr to Nacht <strong>us</strong>, leewe <strong>Gott</strong>.<br />
Text na Nikola<strong>us</strong> Herman 1560<br />
454 03.06.2009
468<br />
Straßborg 1429<br />
2 Din Engelschaar staah bi dit Kind, / in' Slaap, in't Waaken, wo du't findst. / Din<br />
Krüz hööd dit Kind, du <strong>Gott</strong>`s Söhn, / dat`denn mag ewig bi di ween. / Jes<strong>us</strong>, dat<br />
bitt ick di, / staah du dit Kind doch bi.<br />
3 Nu slaap, nu slaap, min Kind, slaap in, / Jes<strong>us</strong> schall fründlich bi di ween. / He<br />
wees ook bi di in din Droom, / he mag ook morgen mit di gaahn. / Jes<strong>us</strong>, dat bitt<br />
ick di, / staah du dit Kind doch bi.<br />
4 Een goode Nacht, een gooden Dag / schenk <strong>Gott</strong>, de över di hollt Wacht. / Dat<br />
du von <strong>Gott</strong> den Segen findst, / dat schenk de Herr di, leewet Kind. / Jes<strong>us</strong>, dat<br />
bitt ick di, / staah du dit Kind doch bi.<br />
Text na Heinrich von Laufenberg 1430<br />
455 03.06.2009
469<br />
15.Jh., geistl. bi Cyriak<strong>us</strong> Spangenberg 1568<br />
2 Du leewe Herr, hööd <strong>us</strong> doch hüüt / in disse Nacht vör'n bösen Fiend, / mit di<br />
laat <strong>us</strong> na'n Bett doch gaahn, / dat de Satan nich an <strong>us</strong> kaam.<br />
3 Wenn wi nu maakt de Oogen to, / schenk du <strong>us</strong> Hart ook seker Ruh, / hool över<br />
<strong>us</strong> din rechte Hand, / dat wi nich fallt in Sünd un Schann.<br />
4 Hartlich bitt' wi, Herr Jes<strong>us</strong> Christ: / hööd <strong>us</strong> vör den Düüwel sin List, / de<br />
jürnmer na <strong>us</strong> Seelen tracht, / daar tegen stell doch, Herr, din Macht.<br />
5 Du leewe Herr, wi hört di to, / vergaaten hest du för <strong>us</strong> din Bloot, / so schull dat<br />
ween, <strong>Gott</strong> weer dat recht, / wi hört to di, wi sind din Knecht.<br />
6 Schick du din Engel, staah <strong>us</strong> bi, / hool <strong>us</strong> doch fast, wi hört to di, / laat din<br />
Engel man bi <strong>us</strong> staahn, / denn mutt de Böse von <strong>us</strong> gaahn.<br />
7 So slaapt wi in din Naamen in, / din Engel waakt, de bi <strong>us</strong> sind. / Du heilig <strong>Gott</strong>,<br />
du Dree-in-een, / to din Loff willt wi bi di ween.<br />
Text na Erasm<strong>us</strong> Alber 1566, de na den Hymn<strong>us</strong> „Christe qui lux es et dies" ut dat<br />
6. Jh.<br />
456 03.06.2009
470<br />
ut de oole Kark, bi Lukas Lossi<strong>us</strong> 1553<br />
2 To Morgentied din Loff singt wi, / de Aabend kummt, wi beed vör di, / Herr, wi<br />
singt din Loff to all Tied / hier up Eerd un daar in din Riek.<br />
3 <strong>Gott</strong> Vaader, di wees ewig Ehr, / din Söhn Christ<strong>us</strong> is ewig Herr, / ook den<br />
Tröster, den Heilig Geist,/ gewt wi <strong>us</strong> Loff, Herr, allermeist.<br />
Text na Martin Luther, de na den Hymn<strong>us</strong> „O lux beata trinitas", 9. Jh., froher<br />
Gregor I. toschreeben<br />
457 03.06.2009
471<br />
Böhmische Bröder 1566<br />
2 Driev weg von <strong>us</strong>, Herr, / de unreinen Geister, / över <strong>us</strong> waak geern, / wees du<br />
doch <strong>us</strong> Schutzherr, / hööd <strong>us</strong> Liev un Seel / unner din Bewahren, / Engel laat<br />
kaamen.<br />
3 Laat <strong>us</strong> inslaapen / mit goode Gedanken, / vull Freud upwaaken / un von di nich<br />
wanken. / Laat in <strong>us</strong> Lewen / mit <strong>us</strong> Doon un Weven / di <strong>us</strong> Loff <strong>gewen</strong>.<br />
4 Nehm ook de Kranken, / Herr, in din Gedanken, / help, de in Keden, / Trost<br />
bring in ehr Lewen, / <strong>us</strong> Kinner segen, / dat se di annehmen, / Hülp wullt du<br />
<strong>gewen</strong>.<br />
5 Herr <strong>Gott</strong>, <strong>us</strong> Vaader, / Loff för dinen Naamen, / din Riek schall kaamen, din<br />
Will'n wees annaamen,/ Brot gew vundaagen, / Schuld hett Christ<strong>us</strong> draagen, /<br />
erlös <strong>us</strong>. Aamen.<br />
Text na Petr<strong>us</strong> Herbert 1566<br />
458 03.06.2009
472<br />
Bartholomä<strong>us</strong> Helder vor 1653<br />
2 Nix is up disse Eerden, / dat ewig hett Bestand, / alleen <strong>Gott</strong>`s Gnaad kann<br />
weerden / ewig Hülp von sin Hand, / se steiht all Minschen aapen, / <strong>us</strong> <strong>Gott</strong> verlett<br />
<strong>us</strong> nich, / daarup sett ick min Haapen, / min Trost unToversicht.<br />
3 Daar mutt ick mi in schicken, / in disse leege Welt. / Us Lewen steiht tomidden /<br />
at een Bloom up dat Feld. / Se steiht vör Dag un Dauen, / kann in ehr Farwen<br />
staahn, / bald ward se woll afslaaen, / mööt starwen un vergaahn.<br />
4 Vergew, Herr, mi de Sünden, / min Schann un leeget Doon. / Gnaad kann ick bi di<br />
finnen / at unver-deenten Lohn. / Wenn du mi wullt toschrieven / min Sünd un all<br />
min Schuld, / wo kunn ick vör di blieven? / <strong>De</strong> Dod harr an mi wullt.<br />
5 Nu bitt ick um din Gnaaden, / ick boo up Jes<strong>us</strong> Christ, / von all min Sünd un<br />
Schaaden / maakt he mi free vörwiß. / Din Heilig Geist do <strong>gewen</strong>, / de mi regeer<br />
un föhr, / dat ick hier in min Lewen / nich Weg un Steg verleer.<br />
6 Min Liev, min Seel, min Lewen, / min Hu<strong>us</strong>, min Goot un Ehr, / wat du mi all<br />
hest <strong>gewen</strong>, / befehl ick di, o Herr. / Du kannst mi Segen <strong>gewen</strong> / un hoolen in din<br />
Gnaad, / un geiht to Enn min Lewen, / hool din Riek för mi praat.<br />
Na een Text ut Greif wald 1597<br />
459 03.06.2009
473<br />
Leipzig 1573<br />
2 Burgen bin ick, Herr, in din Leew, / in Tru un Gnaad de Schuld vergew, / ick<br />
will din Naamen nennen. / Daar schall kien Not, / kien Angst, kien Dod, / von all<br />
din Leew mi trennen.<br />
3 Din Woort is waahr un helpt torecht / un hollt ook wiß, wat <strong>us</strong> toseggt, / in' Dod<br />
un ook in't Lewen / Herr, du bist min, / un ick bin din, / di heff ick mi hen<strong>gewen</strong>.<br />
4 <strong>De</strong> Dag nimmt af, Herr Jes<strong>us</strong> Christ, / de du dat Lecht för de Welt bist, / ut'<br />
Graft bist du upstaahen,/ laat na de Nacht / an' neen Dag / in neet Lewen mi<br />
gaahen.<br />
Na een Text ut Königsbarg (1598) 1644<br />
460 03.06.2009
474<br />
Leipzig 1573<br />
2 Ick roop to di, Herr Jes<strong>us</strong> Christ, / de du alleen de Helper bist: / do min Lewen<br />
bewahren, / hool von mi af / Düüwel sin Macht, / din Heil laat mi tokaamen.<br />
3 Stell um <strong>us</strong> her din Engelschaar, / dat se afwend von <strong>us</strong> Gefaahr, / wi willt din<br />
Naamen nennen, / <strong>Gott</strong> Heilig Geist, / din Hülp <strong>us</strong> leist, / wenn't geiht mit <strong>us</strong> to<br />
Enne..<br />
Na Corneli<strong>us</strong> Becker 1602 de 1. Stroph, de Strophen 2+3 stammt ut Breslau 1680<br />
461 03.06.2009
475<br />
<strong>Johann</strong> Schop 1642<br />
2 Loff un Dank will ick nu waagen, / Herr, din Barmen is so groot, / in min Wark hest<br />
du mi draagen, / hest mi hulpen in de Not. / In Schuld hest du mi bewahrt, / dat is so din<br />
Redderaart,/ hest den Bösen von mi dreven, / so kunn ick hüüt vör di lewen.<br />
3 Disse Dag is nu vergaahen, / un de düüster Nacht breckt an, / de Sünn is all<br />
unnergaahen, / de Steerns fangt to schienen an. / O <strong>Gott</strong> Vaader, staah mi bi, / laat din<br />
Glanz doch ween bi mi, / will mi nu ook Nacht um<strong>gewen</strong>, / bliev du bi mi, hööd min<br />
Lewen.<br />
4 Herr, nu nehm mi af in Gnaaden / all min Undöög im min Sünd, / de ick mi up't Hart<br />
heff laaden, / anners ick kien Hülp mehr find'. / Help mi, wenn Satan sin Spill / mi in de<br />
Höll stööten will. / Du alleen, Herr, kannst ver<strong>gewen</strong> / wat min Schuld un Schann in't<br />
Lewen.<br />
5 Herr, wenn ick di harr verlaaten, / so kaam ick weller to di, / Jes<strong>us</strong> hett sin Bloot<br />
vergaaten,/ dat gelt seker ook för mi. / Herr, ick brenn in't Sündenfüür, / man din Gnaad<br />
un din Gedüür / sind veel gröter at min Sünden, / ick schall din Ver<strong>gewen</strong> finnen.<br />
6 Laat de Nacht mi seker slaapen, / schenk min Liev un Seel doch Ruh, / din Ver<strong>gewen</strong><br />
kann't woll maaken, / deck mi doch mit Segen to. / Liev un Seel un Moot un Bloot, /<br />
Froo un Kinner, Hu<strong>us</strong> un Goot, / Fründ un Fiend, Herr, do doch nehmen / unner dinen<br />
Schutz un Segen.<br />
7 Herr, bewaahr mi vör de Schrecken / un laat nich krank weerden mi, / du, Herr, wullt<br />
mit Gnaad mi decken, / ja, du steihst din Kinner bi. / Krieg un Füür un Waatersnot, /<br />
Pest un ook den bösen Dod, / hollst du von mi, ick schall arven / din Riek, ick schall<br />
nich verdarven.<br />
8 O du groode <strong>Gott</strong> un Vaader, / hör doch <strong>us</strong> Gebet un Flehn, / Jes<strong>us</strong> Christ<strong>us</strong>, de <strong>us</strong><br />
Brooder, / will <strong>us</strong> Schutz un Bistand ween. / Heilig Geist, kaam mit din Trost, / maak <strong>us</strong><br />
free un maak <strong>us</strong> los, / Dree-in-een hör du <strong>us</strong> doch geern, / Aamen, ja, dat schall so<br />
passeern.<br />
Text na <strong>Johann</strong> Rist 1642<br />
462 03.06.2009
476<br />
Guillaume Franc 1542<br />
2 Ick sing din Loff, du Herr von Nacht un Daage, / vundaagen hest du mi vör Not<br />
un Plaagen/ hööd dör din Gnaad un mit din groode Macht / hest du mi brocht aahn<br />
Schaaden dör den Dag.<br />
3 Vergew de Schuld, de ick hüüt up mi laaden, / de ick daan heff un dacht un<br />
seggt vundaagen. / Ick gaah to Ruh, laat doch din Gnaadenschien / ook wenn ick<br />
slaap um, mit un bi mi ween.<br />
4 All min Gedanken will ick up di lenken, / een goode Nacht un Ruh kannst du mi<br />
schenken./ In deepen Slaap fall ick in disse Nacht, / laat upstaahn mi, Herr, to een<br />
neen Dag.<br />
5 Stell doch um mi, o Herr, din Engelschaaren, / mi vör de düüster Macht nu to<br />
bewahren. / Min Lewen gew ick, Herr, heel in din Macht, / bist du bi mi, bin seker<br />
ick vunnacht.<br />
6 O Herr, wenn mi de lange Nacht will decken, / un mi in' Dod un in dat Graff<br />
will trecken, / so kiek mi an, Herr, mit din Oogenlecht, / maak den Dod hell, Herr,<br />
ick vertroo di recht.<br />
7 Kummt denn de Jüngste Dag, wo all de Fraamen / upstaaht ut Graff un na di,<br />
Herr, drövt kaamen, / denn roop ook mi in't Lewen ut den Dod. / So hell un klaar,<br />
Herr, denn din Riek is groot.<br />
Na een Text ut Berlin 1647<br />
463 03.06.2009
477<br />
15.Jh.,geistl.l506<br />
2 Wo bist du, Sünn, denn bleben? / <strong>De</strong> Nacht hett di verdreven, / se is den Dag so<br />
fiend. / Man at een annert Lechte, / helpt Jes<strong>us</strong> mi torechte, / sin Lecht hell in min<br />
Hart rin schient.<br />
3 <strong>De</strong> Dag is nu vergaahen, / ick seh de Steerns daar staahen / an' Heben,<br />
wunnerbaar, / weerd ick ut de Welt roopen, / daarup sett ick min Haapen, / staah<br />
ick vör <strong>Gott</strong> in' Himmelssaal.<br />
4 Möö gaah ick nu to min Ruh, / legg af min Kleed un min Schoh, / för't Starwen<br />
is't een Bild, / min Jes<strong>us</strong> will mi <strong>gewen</strong> / een heel neet Kleed to't Lewen, / mit<br />
Gnaad un Ehr he mi inhüllt.<br />
5 <strong>De</strong> Kopp, de Fööt un Hannen, / de köönt to Ruh nu kaamen, / de Arbeit is all<br />
daan. / Dat Hart droff nu still weerden, / dat Elend von de Eerden / un de Sünd<br />
mööt nu von mi gaahn.<br />
6 Nu denn, min mööden Knaaken, / ji drövt to'n Slaap jo maaken, / dat Bett ji<br />
woll begehrt. / Daar kummt ook maal de Stunne, / dat de Liev denn hett funnen /<br />
to sin Ruh een Graff in de Eerd.<br />
7 Dat is nu düüster buten, / ick will de Oogen sluten, / wat maakt min Liev, min<br />
Seel? / Herr, wees bi mi mit Gnaaden, / wend von mi elkeen Schaaden, / du true<br />
Wächter Israel.<br />
8 Herr, maak doch heel wiet aapen / din Arms, un laat mi haapen, / Jes<strong>us</strong>, up di<br />
alleen. / Will Satan mi verslingen, / so laat din Engel singen: / „Dit Kind mutt heel<br />
aahn Schaden ween!"<br />
9 Ook över jo, min Leewen, / schall kaamen kien Bedrööven, / kien Unfall, kien<br />
Gefaahr. / <strong>Gott</strong> laat jo selig slaapen, / stell um jo her to waaken, / sin hell un<br />
lechte Engelschaar.<br />
Text na Paul Gerhardt 1647<br />
464 03.06.2009
478<br />
Adam Krieger 1656, geistl. Meirüngen 1693<br />
2 Bloot du, min <strong>Gott</strong>, du kennst kien Rast, / du waakst un helpst torecht, / wat<br />
düüster, dat is di verhaßt, / du bist ja sülfs dat Lecht.<br />
3 Du leewe <strong>Gott</strong>, denk doch an mi, / wenn kummt de düüster Nacht, / ut all din<br />
Gnaaden schenk du mi / din Bistand un din Wacht.<br />
4 Ick weet, min <strong>Gott</strong>, groot is de Schuld, / de mi vör di klaagt an, / doch Jes<strong>us</strong><br />
Christ sin groode Huld / hett ja noog för mi daan.<br />
5 Mutt in't Gericht ick vör di staahn, / tüügt för mi Jes<strong>us</strong> Christ, / ick kann ja nich<br />
verlooren gaahn / wiel he min Heiland is.<br />
6 Up minen <strong>Gott</strong> richt ick alleen / min Doon un <strong>De</strong>nken hen. / He schall för mi de<br />
Herr bloot ween, / nix mehr trenn mi von em.<br />
7 Nu, Herr, do ick min Oogen to / un slaap heel deep un fast, / min <strong>Gott</strong>, du<br />
waakst över min Ruh, / du bist min Stütt un Rast.<br />
8 Schull disse Nacht min leste ween / hier in dat Jammertaal, / so bring mi na den<br />
Himmel hen, / Herr, in din Freudensaal.<br />
9 In't Lewen un in't Starwen bin / ick din, Herr Zebaoth, / du helpst mi na din<br />
Lewen hen / ut all min Angst un Not.<br />
Text na Adam Krieger 1665 (1. Stroph), <strong>Johann</strong> Friedrich Herzog 1670 (Strophen<br />
2-7,9), ut Leipzig 1693 (Stroph 8)<br />
465 03.06.2009
479<br />
Halle 1708, bi <strong>Johann</strong> Sebastian Bach, Leipzig 1736,<br />
schön is ook de Melodie, de in't oole EKG steiht<br />
un ut Schweinfurt kummt, bi <strong>Georg</strong> Philipp Telemann 1730<br />
2 An' Heben schient de Steerns so goot, / schickt up de Eerd ehr Straahlen, / Dat<br />
gifft mi ook to Nachttied Moot / un Tovertroon to Gnaaden. / Min Jes<strong>us</strong> is min<br />
Lecht, / he helpt min Hart torecht, / min Jes<strong>us</strong> schenkt min Seel de Ruh, / he steiht<br />
mi bi, ick hör em to.<br />
3 Herr Jes<strong>us</strong> Christ<strong>us</strong>, mit dit Leed / will ick di Ehr tosingen, / min Hart vörwiß<br />
nix betert weet, / at di dat Loff to bringen. / Ick bring, wat ick bloot kann, / Herr,<br />
nehm dat gnädig an, / mit Beeden will ick vör di staahn, / min Jes<strong>us</strong>, du wullt mit<br />
mi gaahn.<br />
4 Min Liev is möö, ick gaah to Ruh, / slaap deep un fast in Freeden, / min mööen<br />
Oogen fallt mi to, / in <strong>Gott</strong>'s Will'n bin ick <strong>gewen</strong>. / Herr Jes<strong>us</strong> Christ<strong>us</strong>, help / mi<br />
dör de Nacht un Welt, / help mi ook an den Jüngsten Dag. / O Jes<strong>us</strong>, Jes<strong>us</strong>, nu<br />
goot Nacht.<br />
Text na Christian Scriver 1684<br />
466 03.06.2009
480<br />
Bi Christian Clodi<strong>us</strong> 1669, geistl. bi Gerhard Tersteegen 1745<br />
2 Gedanken free, min Herr un <strong>Gott</strong> maakst nee / min Lewen dör un dör, min<br />
heelet Wesen. / In disse Nacht, Herr, hool bi mi de Wacht, / ick gew mi hen an<br />
di / mit Liev un Lewen.<br />
3 An't Hebenstelt de Steerns hefft ehre Welt. / Herr, laat doch ook vör di min arm'<br />
Lecht brennen. / Segg mi din Woort ook an den düüstern Oort, / wenn Nacht<br />
kummt över mi, / Herr, laat di kennen.<br />
Text na Gerhard Tersteegen 1745<br />
467 03.06.2009
481<br />
15.Jh., geistl. 1506<br />
2 Unnutz sind Tied un Stunnen / in de wi di nich funnen, / denn geiht <strong>us</strong> dat nich<br />
goot, / dat Hart un ook <strong>us</strong> Lewen / hest du, Herr, ut Gnaad <strong>gewen</strong>, / alleen bi di,<br />
<strong>Gott</strong>, find wi Ruh.<br />
3 Ick will mi heel hen<strong>gewen</strong> / Herr, in din Vaadersegen, / in din Gnaad, in din<br />
Hart. / Von de Welt un ehr Drieven / maak free min heelet Lewen, / dat nu to<br />
Nacht de Ruh mi ward.<br />
4 Mit Leew wullt du mi faaten, / Herr, hool min Lewen aapen / för din Woort un<br />
din Riek, / dat is din heelet Strewen, / mi daar din Heil to <strong>gewen</strong>, / dat ick dat<br />
weet, maakt` Hart so wied.<br />
5 Von eenen Dag na'n annern / geiht na <strong>Gott</strong> to min Wandern, / hen na sin ewigt<br />
Riek. / Daar mutt ick mi an wehnen, / <strong>Gott</strong> will min heelet Lewen, / min Heil liggt<br />
nich in disse Tied.<br />
Text na Gerhard Tersteegen 1745<br />
468 03.06.2009
482<br />
<strong>Johann</strong> Abraham Peter Schulz 1790<br />
2 Rundum is't sacht un stille, / de Welt will sick nu hüllen / in troolicht<br />
Aabendlecht, / jüst at een stille Kaamer, / daar wo ji all jo'n Jammer / in Slaap un<br />
Droom ut Gnaad vergeet.<br />
3 Seht ji den Maand an' Heben? / He is man half to sehen / un is doch rund un<br />
schön. / So gifft dat veele Saaken, / wo wi <strong>us</strong> l<strong>us</strong>tig maaken, / wieldat <strong>us</strong> Oogen se<br />
nich sehn.<br />
4 Wi stolten Minschenkinner, / wi sind doch nix at Sünder, / weeten doot wi nich<br />
veel. / Mit spinnerte Gedanken / willt wi woll hoch <strong>us</strong> ranken, / doch kummt nich<br />
wieter <strong>us</strong>e Seel.<br />
5 <strong>Gott</strong>, lehr <strong>us</strong> din Heil kennen, / dat wi din Naamen nennen / köönt at din<br />
Kinnerschaar, / in de Welt drövt wi lewen, / un doch heel di hen<strong>gewen</strong>, / du<br />
groode <strong>Gott</strong>, so wunnerbaar.<br />
6 Wenn nu <strong>us</strong> Tied afloopen, / ween du <strong>us</strong> wullt afroopen / dör eenen sanften<br />
Dod, / so nehm <strong>us</strong> an in Gnaaden, / laat <strong>us</strong> in' Himmel kaamen, / du <strong>us</strong>e Herr<br />
un <strong>us</strong>e <strong>Gott</strong>.<br />
7 In <strong>Gott</strong> sin truen Naamen / willt wi to Bett nu gaahen, / Daak liggt all at een<br />
Dook, / up di, Herr, willt wi haapen, / laat sacht un goot <strong>us</strong> slaapen. / Un <strong>us</strong>en<br />
kranken Naaber ook.<br />
Text na Matthias Claudi<strong>us</strong> (1778) 1779<br />
469 03.06.2009
484<br />
Kaiserswerther Leederbook 1842<br />
2 Un heff ick hüüt Undöög maakt, / reken't mi nich to, min <strong>Gott</strong>. / Herr, din Gnaad<br />
un Jesu Bloot / maakt doch elkeen Schaaden goot.<br />
3 All, de mit mi sind verwandt, / laat Ruh finnen in din Hand, / all de Minschen,<br />
lütt un groot,/ barg bi di, Herr, in din Schoot.<br />
4 Mööe Harten schick din Ruh, / Traanen dröög, maak Oogen to. / Laat den<br />
Maand an' Heben staahn / un över de Welt hengaahn.<br />
Text na Luise Hensel 1816<br />
470 03.06.2009
485<br />
Otto Riethmüller 1934<br />
2 Anbeeden willt wi singen, / de Ewigkeit ehr Leed, / torügg will't wi di bringen /<br />
de anvertroote Tied.<br />
3 Di, Herr, hört doch <strong>us</strong> Lewen, / wi hört heel up din Siet, / help du <strong>us</strong>, Leew to<br />
<strong>gewen</strong>, / din Ehr to priesen wied.<br />
4 Wenn dat nu Nacht will weerden, / wees du sülfs <strong>us</strong>e Lecht, / will Irrlecht <strong>us</strong><br />
verfehren, / help, Herr, du <strong>us</strong> torecht.<br />
5 <strong>De</strong> Schuld will <strong>us</strong> verdrieven, / Herr Christ, vergew se <strong>us</strong>. / Laat <strong>us</strong> Glowen<br />
doch blieven / in dinen Dod sin Ruh.<br />
6 Din Krüzhand gew nu Segen / för de, weck vör di kneet, / elkeen du sülfs<br />
begegen: / „<strong>De</strong> Freeden wees mit di."<br />
Text na Otto Riethmüller 1934, de na den Hymn<strong>us</strong> „<strong>De</strong><strong>us</strong> creator omnium" von<br />
den Bischof Ambrosi<strong>us</strong> (um 340-397)<br />
471 03.06.2009
486<br />
Fritz Werner 1958<br />
2 Du heel alleen, Herr, hollst de Wacht, / wullt helpen in min Bangen, / wenn na<br />
mi in de düüster Nacht / de groode Angst will langen.<br />
3 Din starken Arm hest du utstreckt, / kien Unheil kann mi draapen, / wat mi ook<br />
ut den Slaap upschreckt, / up di, Herr, droff ick haapen.<br />
4 So will ick, wiel de Aabend kummt, / nich an dat Lieden denken, / dat för mi up<br />
dat Eerdenrund / noch kummt, du warst dat lenken.<br />
5 Wenn all <strong>us</strong> Haapen heel umsunst, / wenn't düüster ward in't Lewen, / denn<br />
schenk doch weller, Herr, din Gunst, / do Plaan un Raat <strong>us</strong> <strong>gewen</strong>.<br />
6 Wiel du de rechte Helper bist, / will ick up di vertrooen, / wat för mi goot, weetst<br />
du, Herr Christ, / un daarup kann ick booen.<br />
7 Kummt nu de Nacht, heff ick kien Angst, / ick barg mi in din Gnaaden, / ick<br />
weet, dat du nich mehr verlangst, / at to vertroon din Raaden.<br />
8 Nu slaap ick in, bliev bi mi, Herr, / in din Huld kann ick slaapen, / bliev du bi<br />
mi, help du mi dör, / erfüll doch, Herr, min Haapen.<br />
9 Ick weet, dat ook de nee Dag / mi künnig maakt din Lewen, / du, Herr, bist doch<br />
min Sünn, de lacht, / Andeel wullt du mi <strong>gewen</strong>.<br />
10 Wenn düüster Stunnen nu daar sind, / Herr, so wullt du mi helpen, / dat ick den<br />
rechten Weg doch find / to min Heil in din Welten.<br />
11Du hest de Oogen mi anröhrt. / Ick slaap nu heel aahn Sorgen. / <strong>De</strong> mi in disse<br />
Nacht rinföhrt, / de gifft mi Leit ook morgen.<br />
Text na Jochen Klepper 1938<br />
472 03.06.2009
487<br />
Friedrich Samuel Rothenberg 1948<br />
2 Een de waakt un dreggt alleen / all ehr Sorg un Plaag, / de lett kieneen leddig<br />
ween, / nachts nich oder Daag.<br />
3 Jes<strong>us</strong> Christ, min Hort un Stütt, / an di denk ick nu, / hör doch to, hör up min<br />
Bitt: / Bliev du bi min Ruh.<br />
4 Hollst du över mi de Wacht, / is Trost um mi rum, / ick weet, dat up goode<br />
Nacht / goode Morgen kummt<br />
Text na Rudolf Alexander Schröder 1942<br />
473 03.06.2009
488<br />
William Henry Monk 1861<br />
2 <strong>De</strong> Dag vergeiht, dat Lewen ward so leeg, / de L<strong>us</strong>t verweiht, de Eerdenruhm<br />
ward bleek, / dat heele Lewen is een Up-un-Daal. / Bloot du steihst fast, Herr,<br />
bliev du bi mi staahn.<br />
3 Bliev du bi mi, Herr, hool bi mi de Wacht, / tegen den Bösen helpt alleen din<br />
Macht. / Wer helpt mi sonst, wenn ick den Stand verleer? / In Lecht un Düüster,<br />
Herr, din Gnaad vermehr.<br />
4 Wenn du mi hollst, bin seker burgen ick, / ick heff kien Angst vor Not un<br />
swaare Tied. / <strong>Wat</strong> is de Dod, wenn du, Herr, bi mi bist? / <strong>De</strong>n Stachel nimmst du<br />
em: Herr, bliev bi mi!<br />
5 Herr, up din Krüz sett ick in Tovertroon. / Kummt den de Dod, Herr, will ick<br />
daarup boon. / Von Ostern kummt mi her dat helle Lecht: / Bliev du bi mi, Herr,<br />
help du mi torecht.<br />
Text na Theodor Werner 1952, de na dat „Abide with me" von Henry Francis<br />
Lyte vor 1847<br />
474 03.06.2009
489<br />
Helmut König 1957<br />
2 <strong>Gott</strong>, de de Steerns wiest ehr Loopen, / is Herr, de all de Himmel kennt, / ook to<br />
Nachttied is <strong>us</strong> Haapen, / dat sin Leew noch heller brennt. / <strong>De</strong> all <strong>us</strong> Angst un<br />
Dod hett dwungen, / waakt över'n Slaap, hett <strong>us</strong> funnen.<br />
Priest den Dag un de Nacht!...<br />
Text na Helmut König (1. Stroph) un Christine He<strong>us</strong>er (2. Stroph)<br />
475 03.06.2009
490<br />
Guillaume Franc 1543<br />
2 At över Länder, över dat Meer / de Morgen jümmer wietertreckt, / treckt ook din<br />
Loff, Herr, to din groot Ehr, / de du de Welt mit Gnaaden deckst.<br />
3 Wenn bi <strong>us</strong> is unnergaahn de Sunn / is't bi anner Lü Morgenstunn. / Dat<br />
Morgenloff ward daar denn sungen, / se hefft, Herr, din Wunner funnen.<br />
4 Daar mag so mennig Riek woll fallen, / din herrlicht Riek steiht ewig fast, / un<br />
wasst un wasst din Wollgefallen / de Minschen to, du nimmst de Last.<br />
Text na Karl Albrecht Höppl 1958, de na dat en-gelsche „The day thou gavest,<br />
Lord, is ended" von John F. Ellerton 1870<br />
491<br />
Rolf Schweizer 1974<br />
2 Eh de Sünn unnergeiht, / will ick dat Sorgen laaten. / Wiel du, <strong>Gott</strong>, bi mi<br />
steihst, / bin ick kien Stunn verlaaten.<br />
3 Eh de Sünn unnergeiht, / will ick den Dag di bringen. / <strong>De</strong> Tied unner din Leit, /<br />
will ick di Leeder singen<br />
4 Eh de Sünn unnergeiht, / will ick von Harten beeden: / Nehm den Dag, de<br />
vergeiht, / den din Hand <strong>us</strong> hett <strong>gewen</strong>.<br />
Text na Christa Weiß un Kurt Rommel 1965<br />
476 03.06.2009
US ARBEIT<br />
494<br />
Guillaume Franc 1543, <strong>Johann</strong> Crüger 1653<br />
2 Steiht <strong>us</strong> Wark unner <strong>Gott</strong> sin Leit, / weerd Goodet wi vullbringen, / wenn <strong>Gott</strong><br />
sin Segen mit <strong>us</strong> geiht, / schall <strong>us</strong> dat woll gelingen. / Is <strong>Gott</strong> mit <strong>us</strong> un mit sin<br />
Kark, / liggt Segen ook up all <strong>us</strong> Wark, / ut sin Füll köönt wi lewen.<br />
3 Wenn <strong>us</strong> Sinn steiht up <strong>Gott</strong> sin Riek, / blievt wi up <strong>Gott</strong> sin Wege, / denn<br />
maakt he woll <strong>us</strong> Lewen riek / dör sinen milden Segen. / <strong>Gott</strong> schenkt <strong>us</strong> <strong>us</strong>e<br />
Arbeitskraft, / he schenkt <strong>us</strong> Brot, he maakt <strong>us</strong> satt, / ook Arme köönt wi plegen.<br />
4 Herr Jes<strong>us</strong> Christ<strong>us</strong>, maak mi stark, / help bi min Doon un Warken, / ick weet,<br />
din Gnaad todeel mi ward, / kann't bi min Arbeit marken. / Help, dat min Arbeit<br />
kummt tostand / unner den Segen von din Hand, / ick will up di vertrooen.<br />
5 Mi regeer, Herr, din Heilig Geist, / to doon min Wark mit Freuden, / dat all'ns,<br />
Herr, na din Willen geiht, / laat Fuulween mi nich plaagen. / Help mi, dat ick na<br />
din Gebot / den Naahsten help, du groode <strong>Gott</strong>, / tru will ick bi di blieven.<br />
6 Nu, Jes<strong>us</strong>, kaam un bliev bi mi, / in din Hand will ick <strong>gewen</strong> / min Arbeit, min<br />
Wark un min Tied, / di hört min heelet Lewen. / Herrlich bist du, Herr, bloot<br />
alleen, / dat schall min Loff- un Dankleed ween, / di heff ick mi hen<strong>gewen</strong>.<br />
Text na Salomo Liskow 1674<br />
477 03.06.2009
495<br />
Braunschweig 1648,<br />
de 2. Singwies ut Regensborg 1675 un Meiningen 1693<br />
2 Help mi, dat rechte doon / un up din Woort ook hören, / dat ick min Lewen kann / na<br />
din Gebot ook föhren. / Laat in min Stand un Baahn, / Herr, mi doch seker gaahn, /<br />
alltieds so at ick schall, / du wullt mi ja bistaahn.<br />
3 Herr, hööd du ook min Tung, / dat ick kann fast bestaahen, / laat bloot kien unnutz<br />
Woort / von Tung un Hart mi gaahen. / Un wenn ick in min Amt / dat Woort maal<br />
nehmen mutt, / denn gew min Wöör doch Kraft, / wat waahr is wees min Stütt.<br />
4 Verlangt dat Lewen Moot? / Du kannst mi den woll <strong>gewen</strong>, / dat ick ook in<br />
Gefaahr / min Krüz kann sülfs noch dreegen, / help, dat ick ook min Fiend / mit<br />
Leew bemööten kann, / un wenn ick't nödig heff, / gooden Raat finnen kann.<br />
478 03.06.2009
5 Na Jes<strong>us</strong> Christ sin Richt / laat mi in Freeden lewen / mit all de Minschen hier, /<br />
de mi at Naahste <strong>gewen</strong>. / Giffst du mi Geld un Goot, / laat dat doch rechtens<br />
ween, / denn kann ick in sin Not / den Brooder ook annehm'.<br />
6 Kann ick in disse Welt / so veele Jaahre lewen, / wullt du mi hier up Eerd / een<br />
hohet Oller <strong>gewen</strong>, / so schenk mi, Herr, Gedüür, / vör Sund un Schann bewaahr, /<br />
dat ick in Ehren dreeg/ nu all min griesen Haar.<br />
7 Wenn ick to starwen kaam, / will ick up Christ<strong>us</strong> trooen, / up sin' Dod un<br />
Upstaahn / will ick nu heel fast booen. / Ick weet, du nimmst mi up / bi di in't<br />
Himmelriek, / wenn ick ut Graff un Slaap / roopen weerd to din Tied.<br />
8 <strong>De</strong>nn ward de heele Welt / Posaunenblaasen hören, / de Gräber doot sick up, /<br />
un de din Heil begehrten, / de nimmst du bi di up / in de Schaar, de di hört, / laat<br />
mi daarbi ook ween, / ick heff din Heil begehrt<br />
Text na <strong>Johann</strong> Heermann 1630<br />
496<br />
Braunschweig 1648<br />
Text na <strong>Johann</strong> Heermann 1630<br />
479 03.06.2009
497<br />
16. Jh., Dresden 1608<br />
2 Kien Minsch hett Macht, dat sin Arbeit, / sin heelet Wark ook wieter geiht, / dat he sick<br />
daaran freun kann. / Dat maakt <strong>us</strong> Herrgott doch alleen, / dat he de Arbeit Frucht kann sehn.<br />
3 Daar fangt so mennig klooke Mann / een goodet Wark heel fliedig an / un kriggt doch<br />
nich tostanne,/ he boot een Slott un fastet H<strong>us</strong>s / doch bloot up luuter Sanne.<br />
4 O gew mi doch, min Herr, dat Lecht, / dat von di kummt, denn is dat recht, / schien<br />
midden in min Lewen. / Gew mi de Kraft von dinen Geist, / wullt mi ook Insicht <strong>gewen</strong>.<br />
5 Schenk du mi, leewe Herr, Verstand, / dat jürnmer ick gaah an din Hand / un nich na<br />
eegen Willen. / Wees du min Herr un gew mi Raat, / wat recht is to erfüllen.<br />
6 Herr, laat min Doon vör di bestaahn / un nich bloot na min Willen gaahn, / de Undöög<br />
do afwehren./ <strong>De</strong> höchste Zweck, dat beste <strong>De</strong>el, / is doch din Leew un Ehre.<br />
7 Is min Woort vör di recht un goot, / o Herr, so gew du min Seel Moot, / so will ick di<br />
Loff singen, / wat tegen di, dat laat mi nich / in Wark un Doon vullbringen.<br />
8 Ehrt min Wark di, so laat dat staahn, / is't Minschenwark, so laat' vergaahn, / Herr, regeer<br />
du min Strewen. / <strong>Wat</strong> nich von di kummt, laat vergaahn, / wees du Herr in min Lewen.<br />
9 Gaah du mit mi, Herr, up min Weg, / staah du mi bi un help mi trecht, /laat mi fast bi<br />
di staahen. / <strong>Wat</strong> du in mi anfungen hest, / to een goot Enn laat gaahen.<br />
10Geiht dat Lewen ook maal wat stuur, / steiht de Sorg vör mi at een Muur, / so laat mi<br />
nich vergeeten, / dat du, Herr, hörst, wenn ick di roop / mit Süfzen un mit Beeden.<br />
11Dör <strong>us</strong> Gebet, daar bin ick wiß, / mit Hülp un Gnaad du bi <strong>us</strong> bist, / daarum köönt wi<br />
bestaahen. / Us Sorgen fallt denn von <strong>us</strong> af, / mööt vör din Macht vergaahen.<br />
12Goodet to doon, dat fallt woll swaar, / vull Doornen liggt de Weg denn daar, / man wer<br />
mit Freud will gaahen, / kummt an dat Ziel, Herr, dör din Geist, / wo Freud un din Lecht<br />
staahen.<br />
13Du bist min Vaader, ick din Kind, / wat ick bi mi nich heff un find, / dat hest du över<br />
Maaten. / So help mi, leewe Herr un <strong>Gott</strong>, / dat ick din Heil kann faaten.<br />
14 Din is dat Riek, di gelt de Ehr, / un wat du deist, dat will ick hier / vull groode Freud<br />
vertellen. / <strong>De</strong> Minschen un de heele Welt / mööt up din Siet sick stellen.<br />
Text na Paul Gerhardt 1653<br />
480 03.06.2009
UP REISE�<br />
498<br />
12.Jh,Wittenbarg l524<br />
2 Herr, gaah mit <strong>us</strong>, schenk <strong>us</strong> din Leit, / dat din Hülp jümmer bi <strong>us</strong> steiht, / Herr,<br />
wies du <strong>us</strong> doch Weg un Steg, / hööd vör Gefaahr, help du <strong>us</strong> trecht. / Kyrieleis.<br />
3 Nix ward <strong>us</strong> hindern up <strong>us</strong> Faahrt, / seker bringst du <strong>us</strong> an den Oort, / dat wi <strong>us</strong><br />
Wark mit Freud vullbringt / un di to Loff un Ehren singt. / Kyrieleis.<br />
4 Herr Christ, du bist de rechte Weg, / in <strong>Gott</strong> sin Riek bist du de Steg. / <strong>Gott</strong><br />
Vaader <strong>us</strong> annimmt un kennt, / wiel du din Bloot daaran hest wendt. / Kyrieleis.<br />
Text na Nikola<strong>us</strong> Herman 1560, de na een Wallfaahrtsleed ut dat 13. Jh.<br />
481 03.06.2009
�ATUR U� DÖR DAT JAAHR<br />
499<br />
Paul Ernst Ruppel 1956, na een Spiritual<br />
2 Sünn un Maand un Steerns an'n Heben / böögt sick deep vör <strong>Gott</strong> den Herrn, /<br />
Dag un Nacht se von em tüügen, / singt sin Loff to all Tied geern. / Hallelujaa,<br />
ewig deent nu <strong>Gott</strong> den Herrn.<br />
3 Daarum kannst ook du nich swiegen / vör den Herrn, de herrlich is, / mit din<br />
Loff mußt du em wiesen, / dat du den Herrn dankbaar bist. / Hallelujaa, <strong>Gott</strong> de<br />
Ehr un Jes<strong>us</strong> Christ.<br />
Text na Paul Ernst Ruppel 1956 (Str.1+2), Paul<strong>us</strong> Stein 1961<br />
482 03.06.2009
500<br />
<strong>Johann</strong> Steurlein 1575, geistl. Nürnbarg 1581<br />
2 Herr, schenk du <strong>us</strong> din Segen, / dat <strong>us</strong> de Sünn ook schient, / schenk du <strong>us</strong> Feld<br />
ook Regen,/ allens to rechte Tied. / Laat de Frucht för <strong>us</strong> riepen, / hööd <strong>us</strong> vor<br />
Haagelslag, / könnt wi di, Herr, begriepen?/ Groot is din Ehr un Macht.<br />
3 Herr, schenk ook för <strong>us</strong> Lewen / to riepen, rechte Tied, / wullt du Beschwerden<br />
<strong>gewen</strong>, / staah <strong>us</strong> mit din Hülp bi, / dat wi ook köönt annehmen / Angst, swaare<br />
Tied un Not, / un mööt wi't Lewen <strong>gewen</strong>, / verzaagt ook nich vör'n Dod.<br />
4 Freud in <strong>us</strong> Hart wullt <strong>gewen</strong>, / du leewe Herr un <strong>Gott</strong>, / von di schall <strong>us</strong> nix<br />
scheeden, / ook nich von all din Gnaad. / Du helpst <strong>us</strong> hier up Eerden, / bit wi,<br />
Herr, vör din Thron / staaht un drövt selig weerden, / un kriegt de Ehrenkroon.<br />
Text na Martin Behm 1604<br />
483 03.06.2009
501<br />
<strong>Johann</strong> Steurlein 1575, geistl Nürnbarg 1581<br />
2 Wi willt to Ehr di singen, / Herr, för din rieke Gaaw. / Na't Bleuhn laat Frucht<br />
ook bringen / <strong>us</strong> Feld, wi singt din Loff. / Von di mutt allens kaamen, / du waahrst<br />
dat Feld vör Schaad`, / wi priest din heilig Naamen / un dankt di för din Gnaad.<br />
3 Laat, Herr, din Lecht ook schienen / rin in min düüstert Hart, / help, dat min<br />
Lewen binnen,/ heel vull von din Geist ward. / Dank, Herr, dat du <strong>us</strong> <strong>gewen</strong> / din<br />
reinet heiligt Woort, / dat rieken Trost kann <strong>gewen</strong> / un bringt <strong>us</strong> an din Poort.<br />
4 Min Arbeit laat gelingen, / di to Pries, Ehr un Loff, / laat goode Frucht mi<br />
bringen / dör din Geist, Herr min <strong>Gott</strong>. / Mit Haapen, Leew un Glowen / laat mi<br />
vör di bestaahn, / denn kann ick na min Loopen / to di in din Riek gaahn.<br />
Text Martin Behm 1604<br />
484 03.06.2009
502<br />
Matthä<strong>us</strong> Apelles von Löwenstern 1644<br />
2 Na sin Regeeren / richt sick de heele Welt, / wat sick deit röhren, / unner sin<br />
Macht sick stellt, / un all de Engel um <strong>Gott</strong> sweven, / singt em to Ehren, mööt<br />
Loff em <strong>gewen</strong>, / singt em to Ehren, mööt Loff em <strong>gewen</strong>.<br />
3 All jo Bedrööven, / Minschen in disse Welt, / will <strong>Gott</strong> jo nehmen, / de sick to<br />
Hülp jo stellt, / he lett sin Woort <strong>us</strong> künnig maaken, / von all <strong>us</strong> Sünden will <strong>Gott</strong><br />
free maaken, / von all <strong>us</strong> Sünden will <strong>Gott</strong> free maaken.<br />
4 För <strong>us</strong>e Lewen / schenkt <strong>Gott</strong>, wat nödig is, / Brot deit he <strong>gewen</strong>, / dat is <strong>us</strong> <strong>Gott</strong><br />
sin Wies, / to rechte Tied schickt he <strong>us</strong> Regen, / he füllt <strong>us</strong> Lewen mit rieken<br />
Segen, / he füllt <strong>us</strong> Lewen mit rieken Segen.<br />
5 Pries, Loff un Ehren, / <strong>Gott</strong>'s Barmen is so groot, / sin Loff vermehren / mutt<br />
Jes<strong>us</strong> Christ sin Volk. / <strong>Gott</strong> will <strong>us</strong> waahren vör den Schaaden. / Freu di nu, <strong>Gott</strong><br />
sin Volk, an sin Gnaaden, / freu di nu, <strong>Gott</strong> sin Volk, an sin Gnaaden.<br />
Text na Matthä<strong>us</strong> Apelles von Löwenstern 1644<br />
485 03.06.2009
503<br />
Aug<strong>us</strong>t Härder 1813<br />
2 <strong>De</strong> Bööm breed grööne Kroonen ut, / de Eerd bringt vör ehr Gras un Kruut, /<br />
weet smuck sick antotrecken,( / de Blomen bleuht, dat is een Pracht, / un ook een<br />
König mit sin Macht / kann so kien Pracht upsteken, / kann so kien Pracht<br />
upsteken.<br />
3 <strong>De</strong> Lauerk stigg den Heben to, / de Duuv gesellt sick geern daarto, / in't Holt<br />
hört wi ehr Roopen, / de Nachtigall singt wunnerbaar, / bringt <strong>Gott</strong>, den Herrn,<br />
ehr Loffleed daar, / de Welt is vull von Haapen, / de Welt is vull von Haapen.<br />
4 <strong>De</strong> Kluck föhrt ut ehr Kükenvolk, / de Aaber boot sin Nest in't Hol't, / de<br />
Swolken spiest ehr Jungen,/ un all de <strong>De</strong>ert ut Holt un Feld / sick nu in grööne<br />
Wischen stellt, / kaamt in dat Gras rinsprungen, / kaamt in dat Gras rinsprungen.<br />
5 Dör Heid un Wisch socht ehren Weg / de Beek, se schlengelt sick daar recht, /<br />
an't Över bleuht de Bloomen. / Daar kummt de Harder mit sin Schaap, / he stüürt<br />
un föhrt se mit sin Staab, / an't Över willt se kaamen, / an't Över willt se kaamen.<br />
6 Dat summt un brummt in Sommerluft, / de Immen fleegt na Bloomenduft, /<br />
dreegt Honnig in ehr Waaben, / de Wienstock bringt vull sööten Saft / sin<br />
Druwen, so gifft he ehr Kraft, / de Sünn schient ehr von baaben, / de Sünn schient<br />
ehr von baaben.<br />
7 So rieke Frucht bringt <strong>us</strong>e Feld, / dat maakt de Harten froh un hell, / lett <strong>us</strong> den<br />
Herren loben, / de Oolen un dat junge Volk, / singt Loff un Pries den grooden<br />
<strong>Gott</strong>, / de Segen schickt von baaben, / de Segen schickt von baaben.<br />
486 03.06.2009
8 Daarum kann ick doch ook nich ruhn, / de groode <strong>Gott</strong> un all sin Doon / weckt<br />
mi de Stimm un Sinnen, / ick sing nu mit, wenn allens singt, / vör Loff un Dank<br />
min Hart nu klingt, / <strong>Gott</strong> un sin Ehr to singen, / <strong>Gott</strong> un sin Ehr to singen.<br />
9 Bedenk ick, wat <strong>Gott</strong> <strong>us</strong> hier schenkt, / un wie he hier <strong>us</strong> Lewen lenkt, / dör<br />
disse Welt to gaahen, / wo ward dat woll na disse Tied / bi <strong>Gott</strong>, den Vaader, in<br />
sin Riek / un vör sin Thron to staahen, / un vör sin Thron to staahen.<br />
10<strong>Wat</strong> för een L<strong>us</strong>t un hellen Schien / ward woll in Christi Gaarden ween! / Wo<br />
hell mutt dat daar klingen, / wo doch de Engel alltomaal / vör <strong>Gott</strong> daar in sin<br />
Himmelssaal / ehr Hallelujaa singen, / ehr Hallelujaa singen.<br />
11Stund ick doch all, weer ick doch daar, / du groode <strong>Gott</strong>, in dinen Saal, / un<br />
droog doch all de Palmen, / so wull ick't at de Engel doon / un singen di daar vör<br />
din Thron / veel d<strong>us</strong>end schöne Psalmen, / veel d<strong>us</strong>end schöne Psalmen.<br />
12Bin ick ook noch in disse Welt, / so schall din Loff doch luut un hell / von mine<br />
Lippen klingen, / min Hart is vull, Herr, von din Leew, / daarvon ick geern min<br />
Tüügen gew, / de Ehr will ick di bringen, / de Ehr will ick di bringen.<br />
13Herr, help mi, schenk mi doch din Geist, / mit Segen du mi din Hülp leist, / laat<br />
mi, Herr, för di lewen. / So schenk min Glowen Frucht un Freud, / schenk, dat din<br />
Woort in min Hart bleuht, / du kannst dat, Herr, woll <strong>gewen</strong>, / du kannst dat, Herr,<br />
woll <strong>gewen</strong>.<br />
14Laat wassen mi liek at een Boom, / Herr, dör din Geist, dör all din Doon, /<br />
Herr, laat heel fast mi staahen. / Laat tüügen mi, Herr, von din Riek, / laat veele<br />
Minschen wied un sied / na din Woort gaahn un staahen, / na din Woort gaahn un<br />
staahen.<br />
15Roop du, Herr, mi doch in din Riek, / wenn du mi seggst: „Dat is so wied, / du<br />
mußt to starwen kaamen!" / Bit daarhen will ick mehr un mehr / loffsingen di,<br />
Herr, un din Ehr, / un ook din heilig Naamen, / un ook din heilig Naamen<br />
Text na Paul Gerhardt 1653<br />
487 03.06.2009
504<br />
<strong>Georg</strong> Christoph Strattner 1691<br />
2 Kiek doch up dat Sünnenlecht, / wat daar dör de Wulken breckt, / ook de<br />
Maand, de Steerns vull Pracht, / juucht <strong>Gott</strong> to, wenn still de Nacht.<br />
3 Kiek doch an dat Eerdenrund, / wie is doch de Welt so bunt. / Holt un Feld un<br />
elkeen <strong>De</strong>ert/ wiest up <strong>Gott</strong>, he is de Herr.<br />
4 Kiek doch up de Vaagelschaar / in de Luft daar, Paar bi Paar, / Blitz un Donner,<br />
Wind, de weiht, / allens <strong>Gott</strong> to <strong>De</strong>ensten steiht.<br />
5 Kiek, woher dat Waater bru<strong>us</strong>t, / wo dat na dat Meer hen su<strong>us</strong>t. / Von de Quell<br />
bit an dat Meer / bru<strong>us</strong>t dat Waater <strong>Gott</strong> sin Ehr.<br />
6 In din Wark, so wunnerbaar, / steihst du vor <strong>us</strong> Minschen daar, / in <strong>us</strong> Harten,<br />
Herr, schriev rin, / wat du bist un wat wi sind.<br />
Text na Joachim Neander 1680<br />
488 03.06.2009
505<br />
16. Jh., geistl. Eisleben 1598<br />
2 Wi röhmt <strong>Gott</strong> för sin Gnaaden, / de <strong>us</strong> dat Feld bestellt, / de afwend` allen<br />
Schaaden, / de sick at Helper stellt. / Na <strong>us</strong> <strong>Gott</strong> nu her kaamt, / he will de Sünd<br />
ver<strong>gewen</strong>, / free maaken ook <strong>us</strong> Lewen, / gifft, dat wi seker waahnt.<br />
3 So mennig gooden Segen / hett <strong>us</strong> Hand all verdarvt, / den <strong>Gott</strong> <strong>us</strong> doch wull<br />
<strong>gewen</strong>, / he wull, dat wi em arvt. / <strong>Gott</strong> hett noch veel mehr daan / för <strong>us</strong> un för <strong>us</strong><br />
Lewen, / he hett sin Woort <strong>us</strong> <strong>gewen</strong>, / dat he bi <strong>us</strong> nu waahn.<br />
4 Herr, wi willt di anroopen: / „Help <strong>us</strong>, du fraame <strong>Gott</strong>, / vör Füür, dat <strong>us</strong> will<br />
draapen, / hööd <strong>us</strong>, un vör all Not. / <strong>De</strong> bi <strong>us</strong> hefft dat Leit, / de stüür, Herr, mit<br />
din Gaawen, / dat wi <strong>us</strong> daarmit laaben, / un Freeden mit <strong>us</strong> geiht.<br />
5 Geiht Lewen denn to Enne, / denn nehm <strong>us</strong> gnädig an. / To'n Gooden allens<br />
wenne / dör din barmhartig Hand. / Bi di find wi <strong>us</strong> Ruh, / du nimmst <strong>us</strong> up mit<br />
Freuden / na all <strong>us</strong> Leed un Meuhden*, / dat Ziel, o <strong>Gott</strong>, bist du."<br />
*Mühen<br />
Text na <strong>Gott</strong>fried Tollmann 1725<br />
489 03.06.2009
506<br />
Peter Sohren 1668<br />
2 Wohen sick ook min Oogen wend't, / din Wunner antokieken, / din heele<br />
Schöppung de di nennt, / priest din Wark to all Tieden. / Wer anners hett de Sünn<br />
denn maakt, / de <strong>us</strong> mit warme Straahlen straakt? / Wer sett de Steerns an'n<br />
Heben?<br />
3 Wer seggt den Wind, wenn't weihen schall, / un wer bestimmt den Regen? / Wer<br />
lett dat wassen överall, / dat wi arnten köönt Segen? / O <strong>Gott</strong>, vull Macht to<br />
elkeen Tied, / du bist so groot, du bist so wied, / so wied at Wulken trecken.<br />
4 <strong>De</strong> Sünnenschien din Woort utricht, / an't Meer de Sand bringt Ehren, / un ook<br />
dat allerlüttste <strong>De</strong>ert / roppt up, den Herrn to ehren. / <strong>De</strong> Boom, dat Koorn ook up<br />
<strong>us</strong> Feld / seggt: „Us hett <strong>Gott</strong> hier herbestellt, / bringt nu <strong>us</strong> Schöpper Ehren!"<br />
5 <strong>De</strong>n Minschenliev, Herr, den din Hand / kunn wunnerbaar trecht maaken, / du<br />
geewst de Minschen ook Verstand / för di un för din Saaken. / <strong>De</strong> Minsch, din<br />
lest' un gröttstet Wark, / de weet dat vörwiß in sin Hart: / vull Leew bist du, o<br />
Höchste.<br />
6 Pries, Loff tut Ehr wees nu <strong>us</strong> <strong>Gott</strong>, / Pries, Loff un Ehr sin Naamen, / <strong>us</strong> <strong>Gott</strong>,<br />
de Vaader, helpt ut Not, / un alle Welt seggt Aamen. / <strong>De</strong> heele Welt ehrförcht<br />
den Herrn, / se haapt up em un deent em geern. / Wer wull <strong>us</strong> <strong>Gott</strong> nich deenen?<br />
Text na Christian Fürchtegott Geliert 1757<br />
490 03.06.2009
507<br />
Luxembore 1847<br />
2 <strong>Gott</strong> sin Welt, goot bestellt, / wer tellt denn de Sandkoorns? / Na ehr Taahl,<br />
soveelmaal / will ick priesen minen <strong>Gott</strong>.<br />
3 Sommertied, Wischen wied, / wer tellt von't Gras de Halms? / Na ehr Taahl,<br />
soveelmaal / will ick priesen minen <strong>Gott</strong>.<br />
4 In't Holt Bööm sind so gröön, / woveel Twieg sind daar woll? / Na ehr Taahl,<br />
soveelmaal / will ick priesen minen <strong>Gott</strong>.<br />
5 <strong>De</strong>ep dat Meer, kummt wied her, / woveel Druppens tellst du? / Na ehr Taahl,<br />
soveelmaal / will ick priesen minen <strong>Gott</strong>.<br />
6 Schient de Sünn to di rin, / woveel Straahlen schickt se? / Na ehr Taahl,<br />
soveelmaal / will ick priesen minen <strong>Gott</strong>.<br />
7 Ewig is, vör <strong>Gott</strong> wiß, / ewig, woveel Stunn' sind dat? / Na ehr Taahl,<br />
soveelmaal / will ick priesen minen <strong>Gott</strong>.<br />
Na een Text ut Dresden 1767 Singwies:<br />
491 03.06.2009
508<br />
Hannover um 1800<br />
2 Us <strong>Gott</strong> schickt Dau un Regen, / den Maand- un Sünnenschien, / he stüürt <strong>us</strong> to sin Segen, /<br />
kummt daarmit bi <strong>us</strong> binn'. / He lett sin Segen kaamen / in <strong>us</strong> Feld un <strong>us</strong> Brot, / dat geiht woll<br />
dör <strong>us</strong> Hannen, / kummt aawer her von <strong>Gott</strong>.<br />
All de gooden Gaawen....<br />
3 <strong>De</strong> Welt un all ehr Lewen, / von <strong>Gott</strong> kummt allens her, / he hett de Steerns ook <strong>gewen</strong>, / dat<br />
Gras un ook dat Meer. / Ook B<strong>us</strong>ch un Bööm un Vaagels, / dat Koorn, Appel un Beer, / den<br />
Vörjaahrswind von baaben, / ook Snee un Winterweer.<br />
All de gooden Gaawen....<br />
4 <strong>De</strong> Sünn lett he upgaahen, / he wiest den Maand den Weg, / den Wind lett he upkaamen, / de<br />
Wulken stüürt he recht. / Freud schenkt he för <strong>us</strong> Lewen, / maakt Backen frisch un rot, / deit<br />
Weid för't Vehtüg <strong>gewen</strong> / un <strong>us</strong> Kinner dat Brot.<br />
All de gooden Gaawen...<br />
Text na Matthias Claudi<strong>us</strong> 1783.Dit Leed is tosaamenstellt na Claudi<strong>us</strong> sin Buernleed. Daar lett<br />
sick aawer noch een Stroph ut bilden. Wiel se so schön is föög ick se an.<br />
5 <strong>Gott</strong> schenkt <strong>us</strong> ook den Glowen / un fraamen, stillen Sinn, / he lenkt <strong>us</strong> Tovertrooen up Jes<strong>us</strong><br />
Christ<strong>us</strong> hen. / He geiht mit <strong>us</strong> dör't Lewen, / waakt över Dorp un Hu<strong>us</strong>, / de Beeders will he<br />
<strong>gewen</strong> / sin Hülp un goode Ruh./<br />
Daarum willt Loff singen wi vör <strong>us</strong> <strong>Gott</strong> un Herrn, / un Dag för Dag, / ja, Dag för Dag / hört wi<br />
sin Roopen geern.<br />
492 03.06.2009
509<br />
Richard Rudolf Klein 1962<br />
2 <strong>De</strong> Vaagels unnern Heben / fleut di ut vulle Bost, / de Slang mutt di ook <strong>gewen</strong> / ehr<br />
Zischen at ehr Loff.<br />
To di, to di...<br />
3 <strong>De</strong> Fisch daar in dat Waater, / sind, Herr, vör di nich stumm, / du hörst woll ook ehr<br />
Stimmen, / aahn di kummt kieneen um.<br />
To di, to di...<br />
4 Vör di danzt in den Sünnschien / de heele Müggenswarm, / um di, o Herr, to danken, /<br />
sind Müggen nich to arm.<br />
To di, to di...<br />
5 Sünn, Maand gaaht up un unner / över din schöne Eerd, / un all din grooden Wunner, / de<br />
sind dat Loff woll weert.<br />
To di, to di...<br />
Text na Clemens Brentano 1815<br />
493 03.06.2009
510<br />
Frieda Fronmüller 1928<br />
2 Riek un smuck is <strong>Gott</strong> sin Eerden, / vull von Bloomen, bunt un rot, / un kann<br />
doch veel mehr nich<br />
weerden, / at een Schemel för sin Foot, / at een Schemel för sin Foot.<br />
3 Freut jo över Maand un Sünnschien , / över de Steerns alltomaal, / wo se<br />
schient un schickt ehr Straahlen / över <strong>us</strong>e Eerdentaal, / över <strong>us</strong>e Eerdentaal.<br />
4 Un doch sind se nix at Warke / von den höchsten <strong>Gott</strong> sin Hand, / utstreet övern<br />
wieden Heben, / vör <strong>Gott</strong>`s Thron at een Gewand, / vör <strong>Gott</strong>`s Thron at een<br />
Gewand.<br />
5 Wenn de Eerd un wenn de Heben / all so straahlt von <strong>Gott</strong> sin Hand, / woveel<br />
Glanz mutt woll um<strong>gewen</strong> / <strong>Gott</strong> sin himmlischt Vaaderland, / <strong>Gott</strong> sin<br />
himmlischt Vaaderland.<br />
Text Philipp Spitta 1827<br />
494 03.06.2009
511<br />
Singwies:<br />
vör 1809<br />
2 Weest du, woveel Fleegen speelen / in den warmen Sommerwind? / Weest du,<br />
woveel Fisch in't kohle / un in't frische Waater sind? / <strong>Gott</strong> de Herr reep se mit<br />
Naamen, / so sind se in't Lewen kaamen,/ fleegt un swemmt, dat is een Freud, /<br />
fleegt un swemmt, dat is een Freud.<br />
3 Weest du, woveel Kinner morgens / upstaaht ut ehr Bett un Slaap, / dat se aahn<br />
all Möh un Sorgen / un vergnöögt dör den Dag gaaht? / <strong>Gott</strong> de Herr hööd all ehr<br />
Lewen, / will de Kinner sin Gnaad <strong>gewen</strong>, / kennt ook di un hett di leew, / kennt<br />
ook di un hett di leew.<br />
Text na Wilhelm Hey 1837<br />
495 03.06.2009
512<br />
Halle 1704<br />
2 Herr, up di richt wi <strong>us</strong> Oogen / to all Tied un to all Stunn, / dat du giffst <strong>us</strong> Spies<br />
von baaben / un sorgst goot för elkeen Mund. / Herr, du öpenst <strong>us</strong> din Hannen, /<br />
warst daarbi nich möö un matt, / giffst din Segen up all Lannen, / maakst de<br />
Minschen froh un satt.<br />
3 Herr, du denkst an din Verspreken, / dat du geewst to Noahs Tied, / wullt din<br />
Gnaad nich von <strong>us</strong> trecken, / Herr, din Huld blifft wied un sied, / disse Eerd schall<br />
woll bestaahen / solang du wullt in din Macht, / Saat un Amt schöölt nich<br />
vergaahen, / Frost un Hitt un Dag un Nacht<br />
4 Över <strong>us</strong> hest du utgaaten / von din Gnaad een vullet Hoorn, / geewst <strong>us</strong> allens na<br />
din Maaten, / wassen leetst du Frucht un Koorn. / Schaaden hest du von <strong>us</strong><br />
afwehrt, / un ook Unfall un Gefaahr, / all dat Goot steiht nu unversehrt, / riekelk<br />
segend is dat Jaahr.<br />
5 Herr, wi hefft din grooden Gnaaden / wiß un seker nich verdeent, / <strong>us</strong> Sünd mutt<br />
<strong>us</strong> ja verklaagen, / Herr, <strong>us</strong> arm Geweeten weent. / Schenk <strong>us</strong>, Herr, dat din<br />
Ver<strong>gewen</strong> / an <strong>us</strong> Hart un Selen röhrt, / maak von Schuld free, Herr, <strong>us</strong> Lewen, /<br />
to de Reu un Büß <strong>us</strong> föhr.<br />
6 Disse Eerd laat <strong>us</strong> bewahren, / de du <strong>us</strong> hest anvertroot, / <strong>us</strong> Gebet, Herr, hör in<br />
Gnaaden, / dat wi up din Woort fast boot. / <strong>Wat</strong> wi doot hier in <strong>us</strong> Lewen, / dat is<br />
seiht, Herr, in din Schoot, / un du warst de Arnt <strong>us</strong> <strong>gewen</strong> / so unendlich riek un<br />
groot.<br />
Text na Heinrich Puchta 1843<br />
496 03.06.2009
513<br />
17.Jh.,Königsbarg l885<br />
2 Dat düürt sin Tied, <strong>Gott</strong>, du hest se tomeeten, / bit de Saat riep, de wi denn<br />
kriegt to äten. / Du wullt se <strong>gewen</strong>, wi sammelt de Gaawen, / ja, Herr, wi lewt<br />
bloot von din Huld un Gnaaden.<br />
3 Wenn de Herr seggt sin Woort: „Dat schall nu weerden", / denn wasst all baald<br />
sin Gaawen ut de Eerden. / Wenn <strong>Gott</strong> sick von <strong>us</strong> wend't, mööt wi vergaahen, /<br />
mööt to Stoff weerden, nich in't Lewen staahen.<br />
4 Wi hört to di, Herr, wi willt dat woll dreegen, / <strong>us</strong> Arbeit doon mit Sweet, doch<br />
nich aahn Segen, / bliffst du bi <strong>us</strong>, Herr, köönt wi <strong>us</strong> Weg gaahen, / hool gesund<br />
<strong>us</strong> Liev, so köönt wi bestaahen.<br />
5 Us Haapen willt wi bloot to <strong>us</strong> <strong>Gott</strong> hegen, / de Armen ook von de Amt geern af<br />
<strong>gewen</strong>, / weer de Amt nich goot, wi willt dankbaar blieven, / schenkt he <strong>us</strong><br />
riekelk Brot, ook nich överdrieven.<br />
6 Us anvertroot sind von <strong>Gott</strong> all de Gaawen. / Rekenschup <strong>gewen</strong> mööt wi den<br />
Herrn baaben. / So at Koorn ward meiht, mööt wi Minschen starwen, / is <strong>us</strong> Tied<br />
denn um, weerd to Graff wi draagen.<br />
7 Kummt denn dat Enn', laat <strong>us</strong> in din Riek kaamen, / denn roppst du <strong>us</strong>, Herr<br />
Jes<strong>us</strong>, mit <strong>us</strong> Naamen. / <strong>De</strong> hier mit Traanen utstreet edlen Saamen, / de weerd<br />
mit Freuden bi di arnten. Aamen.<br />
Text na Wilhelm Gortzitza 1858 (Str.l, 2,4 u. 5) Richard Abramowski, 1928<br />
(Str. 3), ut Königsbarg<br />
1884 (Str.7), dat heele Led na een Vörlaag ut Masuren von Bernhard Rostock<br />
1738<br />
497 03.06.2009
514<br />
Köln 1623<br />
2 Storm, de över de Welt hen geiht, Hallelujaa. / Wulken, de över den Heben<br />
weiht, Hallelujaa. / Du Morgenrot to Sommerstied. Hallelujaa. / Du Hebenrot,<br />
dat aabends schient, Hallelujaa. / Singt <strong>Gott</strong> Ehren! Singt <strong>Gott</strong> Ehren. Hallelujaa.<br />
3 Ji Waaterbeeken, rein un klaar, Hallelujaa, / bringt <strong>Gott</strong> alleen jo Loffleed daar,<br />
Hallelujaa. / Ji Füürflammen daar up den Herd, Hallelujaa, / daaran de Minsch<br />
sick wärmt un nährt, Hallelujaa. / Singt <strong>Gott</strong> Ehren! Singt <strong>Gott</strong> Ehren! Hallelujaa.<br />
4 Du Mooder Eerd, so goot un wied, Hallelujaa, / de Segen bringt un Sehnen stillt,<br />
Hallelujaa. / Ji bunten Bloomen un ji Frücht, Halleluja, / de Jaahr för Jaahr kaamt<br />
to Gesicht, Hallelujaa. / Singt <strong>Gott</strong> Ehren! Singt <strong>Gott</strong> Ehren! Hallelujaa.<br />
5 Ji Harten, in de Leewde waahnt, Hallelujaa, / de geern vergewt un den Fiend<br />
schont, Hallelujaa. / <strong>De</strong> ji mööt dreegen Last un Pien, Hallelujaa, / willt vor <strong>Gott</strong><br />
doch gedüllig ween: Hallelujaa. / Singt <strong>Gott</strong> Ehren! Singt <strong>Gott</strong> Ehren! Hallelujaa.<br />
6 <strong>De</strong> du US bringst de leste Not, Hallelujaa, / nimmst ut de Welt <strong>us</strong>, Brooder Dod,<br />
Hallelujaa. / In <strong>Gott</strong> sin Riek föhr <strong>Gott</strong> sin Kind, Hallelujaa, / dat se bi Jes<strong>us</strong><br />
Christ<strong>us</strong> sind. Hallelujaa. / Singt <strong>Gott</strong> Ehren! Singt <strong>Gott</strong> Ehren! Hallelujaa.<br />
7 All wat daar lewt hier in dat Land, Hallelujaa, / gewt jo Harten in <strong>Gott</strong> sin Hand,<br />
Hallelujaa, / Vaader un Söhn un Heilig Geist, Hallelujaa, / de „Dree-in-Een" de<br />
Hülp <strong>us</strong> leist, Hallelujaa. / Em wees Ehren! Em wees Ehren! Hallelujaa.<br />
Text na Karl Budde 1929<br />
498 03.06.2009
STARWE�, EWIGT LEWE�,<br />
U� WE�� DAT TP GRAFF GEIHT<br />
516<br />
Melchior Vulpi<strong>us</strong> 1609<br />
2 Mit Freud will ick hen<strong>gewen</strong> / mi an den Herren Christ, / bi em daar kann ick<br />
lewen / to ewigliche Frist.<br />
3 Ick heff achter mi laaten / all Pien, all Angst un Not, / dör sin Krüz kann ick't<br />
faaten, / up min Siet steiht nu <strong>Gott</strong>.<br />
4 Wenn min Kräft gaaht to Enne, / wees du, Herr, doch min Stütt, / min Sehnen<br />
warst du kennen, / min' Glowen, Herr, nehm mit.<br />
5 Wenn min Hart un Gedanken / vergaaht, jüst at een Lecht, / so laat mi doch nich<br />
wanken, / och Herr, help du mi trecht.<br />
6 Un kaam ick denn to starwen / na din Willen un Raat, / laat mi dat Lewen<br />
arwen, / du groode Herr un <strong>Gott</strong>.<br />
7 Schenk mi een ewigt Lewen / daar in din Himmelriek, / Herr, du kannst mi dat<br />
<strong>gewen</strong>, / maak selig mi bi di.<br />
Na een Text ut Jena 1609<br />
499 03.06.2009
517<br />
Straßborg 1430<br />
2 Ick meen, to Hu<strong>us</strong> in't Himmelriek, / wo ick den Herrn to sehen krieg.<br />
3 Nu to, min SEEL nu streck di wied, / de Engelschaar tövt daar up di.<br />
4 To lütt, min Seel, is di de Welt, / dat Himmelriek, dat is't, wat tellt.<br />
5 Daar is dat Lewen aahn den Dod, / de Freud is groot un heel aahn Not.<br />
6 Daar sind d<strong>us</strong>end Jaahr at een Dag / un nix, wat di verdreeten mag.<br />
7 Nu to, min Hart, heff gooden Moot / un söök nu na dat höchste Goot.<br />
8 <strong>Wat</strong> dat nich is, dat laat nu ut / un sehn di jümmer na <strong>Gott</strong>`s Hu<strong>us</strong>.<br />
9 Du bliffst nich in de Welt ehr Not, / hüüt of ook morgen kummt de Dod.<br />
10 Du kannst nich blieven in dit Land, / hool di nich an de Welt ehrn Tand.<br />
11 Laat von de Sünd un beter di, / strev jümmer na <strong>Gott</strong>`s Himmelriek.<br />
12 Laat los de Welt, <strong>Gott</strong> se bewaahr. / Ick will na <strong>Gott</strong> in' Himmel faahrn.<br />
Text na Heinrich von Laufenberg 1430<br />
500 03.06.2009
518<br />
Salzborg 1456, <strong>Johann</strong> Walter 1524<br />
2 Up <strong>us</strong> los gaaht mit den Dod / Düüwel, Höll un Draaken. / Wer will <strong>us</strong> ut socke<br />
Not, / free un leddig maaken? / Dat deist du, <strong>us</strong> Herr, heel alleen. / Di deit Leed,<br />
Herr, un du hest Barm' / över <strong>us</strong> Klaag un <strong>us</strong> Leed. / Heilige Herr, <strong>us</strong> <strong>Gott</strong>, /<br />
heilige starke <strong>Gott</strong>, / heilige barmhartige Heiland, / du ewige <strong>Gott</strong>, / maak stark<br />
doch <strong>us</strong> Glowen, / wenn de Düüwel an <strong>us</strong> will. / Herr, erbarm di doch.<br />
3 All <strong>us</strong> Undöög un <strong>us</strong> Sünd / willt <strong>us</strong> hart verklagen. / Wo is't, dat wi de Hülp<br />
find, / wo sind wi denn burgen? / Bi di, <strong>us</strong> Herr Christ, heel alleen. / För <strong>us</strong> Sünd<br />
geewst du hen din Bloot, / vergeewst <strong>us</strong>, nehmst <strong>us</strong> in Hoot. / Heilige Herr <strong>us</strong><br />
<strong>Gott</strong>, / heilige starke <strong>Gott</strong>, / heilige barmhartige Heiland, / du ewige <strong>Gott</strong>, / maak<br />
stark doch <strong>us</strong> Glowen / un hool <strong>us</strong> fast bi din Trost. / Herr, erbarm di doch.<br />
Salzborg 1456, Martin Luther 1524 na de Antiphon „Media vita in morte sum<strong>us</strong>"<br />
ut dat 11. Jh.<br />
501 03.06.2009
519<br />
Lk 2,29-32 <strong>Johann</strong> Walter 1524<br />
2 Dat maakt Christ<strong>us</strong>, de is <strong>Gott</strong>'s Söhn, / de leew Heiland, / den druff ick sehn<br />
dör <strong>Gott</strong> sin Gnaad, / <strong>Gott</strong> maakt bekannt, / Christ<strong>us</strong> is dat Lewen min, / min Heil<br />
in Not un Starwen.<br />
3 Du hest bekannt maakt Jes<strong>us</strong> Christ / groot mit Gnaaden, / sin Riek för de Welt<br />
heel praat is, / se is laaden / dör din Woort, din heiligt Woort, / de heele Welt<br />
schall't hören.<br />
4 He is dat Heil, dat selig Lecht / för de Heiden, / un wo dat schient, daar helpt dat<br />
trecht, / will se weiden. / O Herr, för din Volk Israel / is he Freud un Ehr un Pries.<br />
Text na Martin Luther 1524<br />
502 03.06.2009
520<br />
Wittenbarg 1544<br />
2 <strong>De</strong> Liev is naamen von de Eerd, / wenn Minschen starwt, to Eerd se weerd. / Ut<br />
de Eerd droff he denn upstaahn, / wenn de Posaunenschall ward gaahn.<br />
3 Sin Seel lewt ewig denn in <strong>Gott</strong>, / <strong>Gott</strong> reep se ruut ut Not un Dod, / dat se von<br />
Undöög un all Sünd / dör <strong>Gott</strong> sin Söhn Erlösen find'.<br />
4 Sin Klaag, Bedrööven un Elend / is kaamen an een selig End, / is he sin Weg<br />
mit Christ<strong>us</strong> gaahn, / starwt he un ward in't Lewen gaahn.<br />
5 Hier weer sin Liev krank un in Not, / daar ward he lewen free von' Dod. / He<br />
ward daar lewen vull von Freud, / un <strong>Gott</strong> sin Lecht denn vör em steiht.<br />
6 Wi gunnt em nu in't Graff de Ruh, / gaaht wieter <strong>us</strong>e Straaten nu. / Wi schickt <strong>us</strong><br />
in <strong>Gott</strong> sin Gebot, / <strong>us</strong> kummt up glieke Wies de Dod.<br />
7 Nu help <strong>us</strong>, Christ<strong>us</strong>, du <strong>us</strong> Trost, / du hest dör din Bloot <strong>us</strong> erlöst. / Von Satans<br />
Macht wullt du befreen, / di wees Loff, Pries un Ehr alleen.<br />
Text na Michael Weiße 1531, de 7. Stroph na Martin Luther<br />
503 03.06.2009
521<br />
5.Jh., geistl. 1506<br />
2 Min Tied is nu vergaahen, / de Dod will't Lewen haalen, / Starwen is min<br />
Gewinn, / up Eerd kann ick nich blieven, / <strong>Gott</strong> will den Weg mi wiesen, / un<br />
treckt in't Himmelriek mi rin.<br />
3 <strong>Gott</strong> hett min Tovertrooen, / ick will up em fast booen / dör den Herrn Jes<strong>us</strong><br />
Christ, / he hett an't Krüz hen<strong>gewen</strong> / för mi sin Bloot un Lewen, / helpt mi vör<br />
<strong>Gott</strong>, dat is nu wiß.<br />
Na een Text ut Nürnbarg um 1555<br />
504 03.06.2009
522<br />
Frankfurt/M 1569<br />
2 Verklaagt min Sünd mi ook vör <strong>Gott</strong>, / will dat Geweeten slaaen, / wieldat min<br />
Schuld is doch so groot, / will ick doch nich verzaagen. / Ick denk, Herr Jes<strong>us</strong>, an<br />
din Dod, / du hest vergaaten mi din Bloot, / du schenkst mi din Ver<strong>gewen</strong>.<br />
3 Herr Christ, ick hör heel up din Siet, / dat is min Trost in't Starwen, / du hollst<br />
mi fast un steihst mi bi, / dat Lewen schall ick arven. / Starv ick, so fall ick in din<br />
Hand, / du hest dat ewig Vaaderland / dör din Dod för mi öpend.<br />
4 Wiel du bist upstaahn ut den Dod, / mutt ick in't Graft nich blieven. / Dat is,<br />
Herr Jes<strong>us</strong>, nu min Trost, / du wullt Dodsangst verdrieven. / Daar wo du bist, daar<br />
kaam ick hen, / dat ick bi di denn lew un bin, / daar will ick mi up freuen.<br />
5 So föhr ick hen na Jes<strong>us</strong> Christ, / na em will ick mi strecken, / gaah in den Dod,<br />
wenn kummt de Frist, / kien Minsch kann mi upwecken, / bloot Jes<strong>us</strong> Christ<strong>us</strong>, he<br />
alleen / ward mi de Dör to'n Himmel ween, / föhrt mi in't ewig Lewen.<br />
Text na Nikola<strong>us</strong> Hermann 1560, de 5. Stroph ut Bonn 1575<br />
505 03.06.2009
523<br />
Melchior Teschner 1613<br />
2 Wullt mi din Hart towennen, / <strong>Gott</strong>'s Söhn, Herr Jes<strong>us</strong> Christ, / mutt ick ook veel<br />
Keelt kennen, / mit Hülp du bi mi bist. / Herr, help mi dör de Tieden, / dör Leed,<br />
un schenk mi Moot, / laat selig mi afscheeden, / sett mi in din Arvgoot.<br />
3 Heel deep in min Hart binnen / bist du, Herr, to all Tied, / du lettst mi din Lecht<br />
finnen, / dat maakt min Hart so wied. / Wullt mi ook nich verlaaten, / wenn<br />
kummt de leste Not, / na di, Herr, will ick faaten, / du geewst för mi din Bloot.<br />
4 Herr, nehm mi an ut Gnaaden / dör din fief Wurmen rot, / maak free von Sünd<br />
un Schaaden, / Herr, riet mi dör den Dod. / In't Lewen hier up Eerden / weer ick in<br />
din Gemeen,/ nu schall din Riek mi weerden, / in din' Schoot droff ick ween.<br />
5 Schriev doch in't Book fört Lewen / nu ook min Naamen rin, / min Seel kannst<br />
du woll <strong>gewen</strong> / den ewigen Gewinn. / Daar in dat ewig Lewen / will singen ick<br />
din Loff, / din Hartenstru hett' <strong>gewen</strong>, / dat ick bi di ween droff<br />
Text na Valeri<strong>us</strong> Herberger 1613<br />
506 03.06.2009
524<br />
15. Jh., Louis Bourgeois 1551<br />
2 Dag un Nacht daar heff ick roopen / to den Herrn, de is min <strong>Gott</strong>, / wiel mi<br />
jümmer veel Leed draapen, / dat he mi nimmt ut de Not. / Sehnt sick nich een<br />
Wandersmann, / dat sin Weg to Enn ook kaam? / So heff ick mi dat wünscht<br />
eben, / dat to Enne geiht min Lewen.<br />
3 Doornen sind up all min Wegen, / Doornen spitz un vull Gefaahr, / so geiht<br />
denn <strong>us</strong> Christenlewen / dör veel Angst, dat is woll waahr. / At von't Meer de<br />
Wellen sind / un de stieve, koole Wind, / mutt <strong>us</strong> Lewen denn woll weerden / vull<br />
von Not un von Beschwerden.<br />
4 Welt un Düüwel, de Sünd un Höll, / ja, <strong>us</strong> eegen Fleesch un Bloot, / plaagt hier<br />
in de Welt <strong>us</strong> Seelen,/ so verleert wi all <strong>us</strong> Moot. / Wi sind vull von Angst un<br />
Plaag, / luuter Krüz sind hier <strong>us</strong> Daag,/ von Geburt bit hen na den Dod / find' up<br />
Eerd sick Jammer doch noog.<br />
5 Wenn dat Dag ward, fröh an' Morgen, / wenn von <strong>us</strong> de Slaap affallt, / geiht dat<br />
all los mit de Sorgen, / Möh un Plaagen överall. / Use Traanen sind dat Brot, / dat<br />
wi ät, of froh, of laat,/ will de Sünn den unnergaahen / is't kien Enn mit all <strong>us</strong><br />
Traanen.<br />
507 03.06.2009
6 Morgensteern, Herr Jes<strong>us</strong> Christ<strong>us</strong>, / de du ewiglich upgeihst, / wees nich fern,<br />
Herr, bliev doch bi <strong>us</strong>, / din Erlösen mit <strong>us</strong> geiht. / Schenk mi Hülp, Herr, dat ick<br />
geern / loslaat disse Tied up Eerd'n. / Wees min Lecht, Herr, up min Straaten, /<br />
laat din Hülp mi nich verlaaten.<br />
7 Wenn mi willt de Oogen breken / un min Ohr ook nix mehr hört, / ook wenn ick<br />
kann nix mehr spreken, / heel von Sinnen un verkehrt, / bist du doch min Lecht,<br />
min Woort, / Lewen, Lecht un Himmelspoort, / Herr, du wullt mi selig maaken, /<br />
in den Himmel schall ick kaamen.<br />
8 Freu di nu heel dull, du min Seel, / un verget all Not un Quaal, / Jes<strong>us</strong> Christ<strong>us</strong><br />
de schenkt di veel, / roppt di ut dit Jammertaal. / In sin Freud schast du ingaahn, /<br />
schast vor <strong>Gott</strong>, den Herren, staahn, / mit de Engel droffst du singen, / ewig <strong>Gott</strong><br />
din Loff daarbringen.<br />
Na een Text ut Freebarg (Sassen) 1620<br />
525<br />
Bartholomä<strong>us</strong> Gesi<strong>us</strong> 1605, <strong>Johann</strong> Hermann Schein 1628<br />
2 Ick gaah mit di, du leewe Herr, / du lettst mi nich / verdarven. / Du bist vörwiß<br />
von mi nich fern, / wenn ick nu kaam to starwen / un laat de Minschen achter mi, /<br />
de dat bloot goot meent hefft mit mi.<br />
3 Kaam ick nu in de Eerd to Ruh, / bin ick bi di doch bürgen, / för min Seel, leewe<br />
Herr, bist du / dat Heil, ook wenn ick sturwen. / <strong>De</strong> Welt is vull Jammer un Not, /<br />
na Angst im Arbeit kummt de Dod.<br />
4 <strong>De</strong> böse Fiend, Höll, Welt un Sünd / köönt mi nu nich mehr schaaden, / bi di,<br />
Herr, ick dat Redden find, / ick tröst mi mit din Gnaaden. / Din eenig Söhn hett<br />
doch min Schuld / an't Krüzholt draagen in sin Huld.<br />
5 Daarum will ick nich trurig ween, / Christ<strong>us</strong> is doch min Lewen, / he lett mi nu<br />
nich mehr alleen, / hett mi de Schuld ver<strong>gewen</strong>. / So at ick bin nimmt he mi an, /<br />
dör em kann ick vor <strong>Gott</strong> bestaahn.<br />
Text na <strong>Johann</strong> Hermann Schein 1628<br />
508 03.06.2009
526<br />
Berlin 1653<br />
2 Jes<strong>us</strong> Christ, min Heiland, lewt, / ick schall ook in't Lewen kaamen, / de mi<br />
all sin Gnaaden geew, / hett mi roopen bi min Naamen, / Jes<strong>us</strong> Christ lett mi<br />
nich los, / daarup ick min Haapen boo.<br />
3 Haapen is't, dat mi verbind / mit min Heiland hier in't Lewen, / dör em bin ick<br />
<strong>Gott</strong> sin Kind, / he hett mi den Glowen <strong>gewen</strong>, / dat mi ook de Dod nich trennt /<br />
von em, de min Naamen kennt.<br />
4 At een starvlicht Fleesch un Bloot / mutt min Liev to Stoff maal weerden, /<br />
Jes<strong>us</strong> Christ, min Heil un Goot, / ward mi roopen ut de Eerden, / dat ick na de<br />
Lewenstied / bi em bin in't Himmelriek.<br />
5 Mit min Oogen droff ick denn / Jes<strong>us</strong> Christ, min Heiland, kennen, / groode<br />
Freud kummt bi mi, wenn / ick in sin groot Leew droff brennen. / All wat an min<br />
Lewen swaak / fallt af, verweiht at een Daak.<br />
6 <strong>Wat</strong> krank an min Lewen is, / ward daar frisch un herrlich gaahen, / at een<br />
Saat, de vergeiht wiß, / droff ick ut den Dod upstaahen. / All wat swaak is un vull<br />
Angst, / ward mi naamen, <strong>Gott</strong> wees Dank.<br />
7 Weest nu vull Freud un vull Trost, / Jes<strong>us</strong> will sin Hülp jo <strong>gewen</strong>, / weest nich<br />
trurig in de Not, / starwt ji, Christ<strong>us</strong> roppt in't Lewen, / wenn Posaunenschall ward<br />
luut, / roppt he ut dat Graff jo ruut.<br />
Text na Otto von Schwerin 1644<br />
509 03.06.2009
527<br />
15.Jhvgeistl.l506<br />
2 <strong>Wat</strong> wi anstrewt in't Lewen, / kann <strong>us</strong> nich heel veel <strong>gewen</strong>, / <strong>us</strong> Röhmen mutt<br />
vergaahn, / so draa de Dod is kaamen / verweiht ook baald <strong>us</strong> Naamen, / numst fraagt<br />
mehr, wat wi hier hefft daan.<br />
3 Daar helpt ook kien groot Weeten, / wi weerd doch all henreeten, / vör den Dod<br />
sind wi liek. / Us Hu<strong>us</strong> of Slott un Gaarden, / is't all to eng <strong>us</strong> wurden? / <strong>De</strong>nn ward<br />
dat enge Graft to wied.<br />
4 <strong>Wat</strong> wi in't heele Lewen / hefft wunnen dör <strong>us</strong> Strewen, / wat wi mit Sweet upboot,<br />
/ dat allens mutt vergaahen, / kann ewig nich bestaahen, / dat starwt för <strong>us</strong>, wenn<br />
kummt de Dod.<br />
5 So at een Bloom in' Gaarden / unner de Sünn schön wurden, / nu is een Oogenweid,<br />
/ denn aawer kummt de Haagel, / de Bloom mut heel vergaahen, / de Blöder in den<br />
Storm verweiht,<br />
6 So geiht <strong>us</strong> dat up Eerden, / wenn wi meent groot to weerden, / free von Sorgen un<br />
Leed, / denn kummt all dat Verdarven, / wi mööt kaamen to starwen, / de Dod smitt<br />
över <strong>us</strong> sin Kleed.<br />
7 Wi tellt <strong>us</strong> Jaahr un <strong>us</strong> Daag, / man baald all stellt se de Draag / <strong>us</strong> all vor Dör un<br />
Hu<strong>us</strong>. / Daar weerd se <strong>us</strong> ruppleggen / un <strong>us</strong> to Graft den dreegen: / „Goot Nacht, du<br />
Eerd", heet` denn för <strong>us</strong>.<br />
8 O du min Hart, doo't faaten, / wi mööt de Eerd verlaaten, / fasthoolen köönt wi nix,<br />
/ wat wi hier wulln geneeten, / dat is all baald vergeten, / de Eerdenfreud vergeiht so<br />
fix.<br />
9 <strong>Wat</strong> di de Welt kann <strong>gewen</strong>, / Ehr, Haapen, Gunst un Lewen, / daarum di nich<br />
verlaat. / Sett up <strong>Gott</strong> Tovertrooen, / up em kannst du fast booen. / Ewigkeit schenkt<br />
bloot <strong>us</strong>e <strong>Gott</strong>.<br />
10<strong>De</strong> Minsch hett doch bloot fast boot, / wenn he up <strong>Gott</strong>, den Herrn, troot, / is ook<br />
dat Lewen swaar, / vör <strong>Gott</strong> kann he bestaahen, / ward vörwiß nich vergaahen, / wiel<br />
em de Leew dreggt, wunnerbaar.<br />
Text na Andreas Gryphi<strong>us</strong> 1650<br />
510 03.06.2009
528<br />
Michael Franck 1652, <strong>Johann</strong> Crüger 1661<br />
2 Köönt nich staahen, mööt vergaahen, / so ook all <strong>us</strong> Daage! / In de Beek mutt<br />
Waater gaahen, / jümmer loopen, kann nich staahen, / so mutt ook <strong>us</strong> Tied vergaahen.<br />
3 Könnt nich staahen, mööt vergaahen, / so ook all <strong>us</strong> Freuden. / Maal is't düüster,<br />
maal ook vull Lecht, / maal gifft Spleet*, maal Freeden torecht, / ook <strong>us</strong> Freud is<br />
unner de Mächt. * Streit<br />
4 Kann nich staahen, mutt vergaahen, / wat schön an <strong>us</strong> Lewen! / At een Bloom<br />
den Kopp lett hangen,/ / geiht de koole Wind dör Landen, / wat schön, is nich<br />
mehr vörhannen.<br />
5 Kann nich staahen, mutt vergaahen, / dat Gluck in <strong>us</strong> Lewen! / So at de Eerd<br />
dreiht ehr Runden, / maal is't düüster, maal schient Sunnen, / so ook <strong>us</strong>e Gluck<br />
ward funnen.<br />
6 Kann nich staahen, mutt vergaahen, / all <strong>us</strong> Geld un <strong>us</strong> Goot. / Füür un Floot de<br />
köönt gau kaamen, / Hu<strong>us</strong> un Hoff storrt denn tosaamen, / Geld un Goot is <strong>us</strong><br />
denn naamen.<br />
7 Kann nich staahen, mutt vergaahen, / de Minsch in sin Glänzen! / Kroon un<br />
Purpur weerd vergeten / ook wenn he up een Thron seten, / kummt de Dod, is dat<br />
vergeten.<br />
8 Köönt nich staahen, mööt vergaahen, / all de Minschensaaken! / <strong>Wat</strong> <strong>us</strong> Oogen<br />
ook seht staahen, / dat mutt fallen, mutt vergaahen. / Wer <strong>Gott</strong> fürcht, ward ewig<br />
staahen.<br />
Text na Michael Franck 1652<br />
511 03.06.2009
529<br />
Leo Haßler 1601, geisü. Görlitz 1613<br />
2 <strong>Wat</strong> is min heelet Wesen / all von min Kindsbeen an? / Bloot Möh un Not is't wesen! / Solang<br />
ick denken kann / heff ick so mennig Morgen, / se mennig lange Nacht, / mit Kummer un mit<br />
Sorgen / in min Hart woll tobrocht.<br />
3 Up all min Lewenswege / hett mi veel Storm verfehlt, / Blitz, Donner, Wind un Regen / hefft<br />
mi dat Förchten lehrt, / ook aahn eegen Verschulden / geew dat woll Haß un Stried, / ick muß dat<br />
allens dulden / mit Gedüür in de Tied.<br />
4 So gung dat all de Tüügen / för Christ<strong>us</strong> un sin Woort, / up ehrn Weg willt wi blieven, / wenn't<br />
fehlt an elkeen Raat, / se sind ehr Wege gaahen / vull Trost in all ehr Not, / för Christ<strong>us</strong> hefft se<br />
staahen / heel tru bit an den Dod.<br />
5 Ick heff mi heel hen<strong>gewen</strong> / in socket Gluck un Leed, / wat wull ick beter lewen, / at ick't von<br />
Tüügen weet? / Dat Lewen noch bestaahen, / wenn ook de Not nich minn, / wer daar nich is<br />
dörgaahen, / kummt in de Freud nich rin.<br />
6 So will ick denn nu drieven / min Lewen dör de Welt, / man ick will doch nich blieven / hier in<br />
dat Eerdentelt. / Ick gaah mit Trost de Straaten, / de na den Himmel föhrt, / wo ick den aahn all<br />
Maaten / von' Vaader den Trost hör.<br />
7 Min Heimaat is daar baaben, / daar wo de Engelschaar / den grooden <strong>Gott</strong> deit loven, / de allens<br />
heel un gaar / in sine Hand will dreegen / un över allens waakt, / de ward mi Segen <strong>gewen</strong>, / de<br />
allens so goot maakt.<br />
8 Na <strong>Gott</strong> steiht all min Lengen, / bi em much ick woll ween, / de Welt mit all ehr Drängen /<br />
maakt möö, ick bin alleen. / Mutt ick up Eerd noch blieven, / so richt ick Hart un Geist / up <strong>Gott</strong>,<br />
he will mi drieven / daarhen, wo Christ<strong>us</strong> steiht.<br />
9 In disse Welt ehr Daage, / daar is dat Hartleed groot, / mit <strong>Gott</strong> kann ick dat waagen, / he<br />
schenkt mi neen Moot. / Will <strong>Gott</strong> min Lewen enden, / denn nehm ick't dankbaar hen, / he will<br />
mi Gnaad towennen, / dat Heil kummt her von em.<br />
10Wo ick hier so lang wesen, / daar bin ick nich to Hu<strong>us</strong>, / min heelet Doon un Strewen / richt<br />
ick up di, min <strong>Gott</strong>. / <strong>Wat</strong> hier all weer min eegen, / dat legg ick willig af, / an <strong>Gott</strong> bin ick<br />
hen<strong>gewen</strong>, / ook wenn ick gaah to Graft.<br />
11<strong>Gott</strong> is min Freud in't Lewen, / he is för mi dat Lecht, / mutt ick dat Lewen <strong>gewen</strong>, / so helpt he<br />
mi torecht. / In <strong>Gott</strong>`s Riek droff ick kaamen, / daar wo ick freudenvull / jüst at de helle Sünnen /<br />
lüchten un schienen schall. Text na Paul Gerhardt <strong>1666</strong><br />
512 03.06.2009
530<br />
Rothenburg /Tauber 1623/1774, Elberfeld 1805<br />
2 Ick bin heel von Gefaahr um<strong>gewen</strong> / up disse Eerd, in disse Welt, / weerd<br />
morgens noch lebennigt Lewen, /sick aabends all de Dod instellt. Min <strong>Gott</strong>...<br />
3 Herr, help mi dat Enn to bedenken / un laat mi, wenn le Stunn is daar, / up<br />
Jes<strong>us</strong> de Gedanken lenken, / dat ick ook Büß un Reu nich spaar. Min <strong>Gott</strong>...<br />
4 Laat mi bitieds min Hu<strong>us</strong> bestellen, / dat ick praat bin, wenn kummt de Dod, /<br />
laat din Woort Düüsternis erhellen, / at du dat schickst, so is dat goot. Min <strong>Gott</strong>...<br />
5 Jes<strong>us</strong> hett mi all lang annaamen, / de Dööp geew mi dat witte Kleed, / daar reep<br />
he mi to sick mit Naamen, / ick bin <strong>Gott</strong>`s Kind, wat ick woll weet. Min <strong>Gott</strong>...<br />
6 In Brot un Wien hett he sick <strong>gewen</strong>, / so keem he in min Lewen rin, / geew mi<br />
ook <strong>De</strong>el an't ewig Lewen, / ick bin bi em, he bi mi binn'. Min <strong>Gott</strong>...<br />
7 Kummt min Enn hüüt, of kummt dat morgen, / ick weet, dat Jes<strong>us</strong> bi mi is, /<br />
dör sin Bloot un Dod bin ick burgen / in <strong>Gott</strong> sin Leew nu heel vörwiß. Min<br />
<strong>Gott</strong>...<br />
8 Ick lew nu hier mit Trost min Lewen, / un starwen do ick, wenn du roppst. /<br />
Recht is mi, wat <strong>Gott</strong> mi will <strong>gewen</strong>, / vörwiß weet ick doch, wat mi draapt. Min<br />
<strong>Gott</strong>, min <strong>Gott</strong>, / ut Gnaad dör Christ sin Bloot / maakst du dat mit min Enn doch<br />
goot.<br />
Text na Ämilie Juliane Reichsgräfin von Schwarzborg-Rudolstadt 1686<br />
513 03.06.2009
531<br />
Leo Haßler 1601, geistl. Görlitz 1613<br />
2 Laat mi doch mit di lewen, / du min Herr Jes<strong>us</strong> Christ, / un daarna laat mi<br />
strewen, / wat goot för dat Heil is. / Laat ook in min Bedrööven / mi jümmer bi di<br />
ween, / un schenk in't ewig Lewen / din Gnaadensünnenschien.<br />
3 Kummt de Dod, laat mi gaahen, / mit di, Herr Jes<strong>us</strong> Christ. / Dat Leed heff ick<br />
dörstaahen,/ laat mi ween, wo du bist, / föhr mi in't ewig Lewen / un in dat selig<br />
Lecht, / du bist de Sünn för't Lewen, / min <strong>Gott</strong>, help mi torecht.<br />
Na een Text ut de Tied vör 1898<br />
514 03.06.2009
532<br />
Guillaume Franc 1543<br />
2 Nu will min Hart sick daarin finnen, / wat mi so druckt at swaare Last, / o<br />
Heiland, kaam, du kannst verbinnen / de Wunden, bi di find' wi Rast.<br />
3 Nu hett min Hart sick di hen<strong>gewen</strong>, / du hollst un dreggst <strong>us</strong> nu alleen, / bliev bi<br />
<strong>us</strong>, Vaader, in <strong>us</strong> Lewen / schall bloot noch Pries, kien Klaagen ween.<br />
Text na Jochen Klepper 1940<br />
533<br />
Hans <strong>Georg</strong> Bertram 1986<br />
2 Nu f öhrt doch all <strong>us</strong> Wege / dör Schuld, dör Not un Dod / doch rin in <strong>Gott</strong> sin<br />
Segen / un in sin groode Gnaad.<br />
3 Wi sind von <strong>Gott</strong> um<strong>gewen</strong>, / ook midden in de Welt, / in em weerd wi ook<br />
lewen, / sin Riek is <strong>us</strong> bestellt.<br />
Text na Arno Pötzsch 1941<br />
515 03.06.2009
534<br />
Rolf Kroedel 1973<br />
2 Herr, wees bi <strong>us</strong>, ook wenn wi starwen mööt, / wenn Brüggen breken doot,<br />
wenn wi vergaaht. / Herr, wees nich still, wenn <strong>us</strong> Mund swiegen mutt, / wees du<br />
<strong>us</strong> sülfs de Brügg un laat <strong>us</strong> bestaahn.<br />
Text na Lothar Petzold 1974<br />
516 03.06.2009