Y-mail 45 - augustus 2023
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>mail</strong><br />
AUGUSTUS <strong>2023</strong> MAGAZINE VAN HET JAN YPERMAN ZIEKENHUIS<br />
EDITIE <strong>45</strong><br />
Zorgpad<br />
STROKE<br />
Nieuwe<br />
ARTSEN<br />
Erkenning<br />
OBESITASKLINIEK
EDITO<br />
Beste lezer,<br />
We hebben een<br />
ouderwetse Belgische<br />
zomer achter de rug.<br />
Goed voor de hortensia’s<br />
en de regen waterputten, zullen<br />
we maar zeggen. Hopelijk heeft<br />
iedereen toch een deugddoende<br />
adempauze kunnen inlassen. In het<br />
Jan Yperman Ziekenhuis zijn we in<br />
elk geval klaar voor de rest van het<br />
jaar. Onze ambitie is onveranderd:<br />
moderne topzorg aanbieden in<br />
‘onze’ Westhoek.<br />
In dit magazine maakt u kennis met<br />
enkele staaltjes van die topzorg,<br />
zoals de Europese accreditatie<br />
van onze obesitaskliniek (p. 7), de<br />
genetische consultaties door professor<br />
dokter Geert Mortier (p. 10) en<br />
de toepassing van sacrale neuromodulatie<br />
in de urologie (p. 6). Topzorg<br />
neemt ook de mens achter de<br />
patiënt mee in het verhaal. Dat doen<br />
we vanaf de geboorte (onze vroedvrouwen<br />
screenen systematisch<br />
zwangere vrouwen op psychosociale<br />
kwetsbaarheden – p. 4) tot de laatste<br />
levensdag (de palliatieve afdeling<br />
viert zijn 25ste verjaardag - p. 14).<br />
Die mooie zorg blijven aanbieden<br />
en verder uitbouwen: het wordt dé<br />
uitdaging van de komende jaren.<br />
Vers talent proberen we te verleiden<br />
met boeiende opleidingen en stages<br />
(p. 16). Nieuwe medewerkers vertellen<br />
ons dat ze veel goeds over het<br />
ziekenhuis hebben gehoord en dat<br />
die reputatie ook blijkt te kloppen.<br />
Dat doet deugd.<br />
Veel leesplezier!<br />
dokter Hans Feys,<br />
hoofdarts
inhoud<br />
04 Zwangere vrouwen screenen<br />
07 EASO-accreditatie obesitaskliniek<br />
14 25 jaar palliatieve 17 Snel ingrijpen bij een CVA<br />
Eind <strong>augustus</strong> gaat de collectieve autodialyse in Diksmuide open.<br />
Daarmee vult het Jan Yperman Ziekenhuis een blinde vlek in het huidige<br />
dialyse-aanbod in. Stabiele patiënten die geen acute medische zorg nodig<br />
hebben, krijgen zo hun behandeling dicht bij huis.<br />
hoofd technische dienst Rik Persyn<br />
Lees alle edities<br />
van Y-<strong>mail</strong><br />
3
DE BROZE WOLK<br />
Sinds kort screenen de<br />
vroedvrouwen van de<br />
materniteit zwangere<br />
vrouwen op psychosociale<br />
kwetsbaarheden. Dat doen<br />
ze met de tool Born in<br />
Belgium Professionals.<br />
Die fungeert ook als<br />
gedeeld platform, zodat<br />
alle hulp verleners het<br />
overzicht behouden.<br />
15<br />
vroedvrouwen<br />
nemen anamneses af<br />
Neerslachtigheid,<br />
ruzie met de partner,<br />
financiële zorgen: niet<br />
elke vrouw zit op een<br />
roze wolk tijdens haar<br />
zwangerschap. Psychische<br />
of sociale kwetsbaarheid<br />
heeft echter een negatieve<br />
impact op de gezondheid<br />
van moeder en kind. De<br />
artsen en vroedvrouwen<br />
op de materniteit van het<br />
Jan Yperman Ziekenhuis<br />
worden er dagelijks mee<br />
geconfronteerd.<br />
Evelien Hahn (hoofdvroedvrouw<br />
materniteit):<br />
“Middelen- en medicatiegebruik<br />
komt geregeld<br />
voor. Denk aan zwangere<br />
vrouwen die cannabis<br />
gebruiken. Als ze die<br />
gewoonte niet afbouwen,<br />
kan de baby na de<br />
geboorte ontwenningsverschijnselen<br />
vertonen.<br />
Partnergeweld is ook een<br />
aandachtspunt, net als<br />
sociaal isolement,<br />
financiële problemen,<br />
depressieve gevoelens,<br />
slechte huisvesting … Het<br />
zijn allemaal dingen waarvan<br />
we de signalen graag<br />
vroeg in de zwangerschap<br />
oppikken, zodat we tijdig<br />
hulp kunnen bieden.”<br />
IN KAART BRENGEN<br />
Ook vroeger ging er in de<br />
materniteit al aandacht<br />
naar de psychische en<br />
sociale situatie van<br />
zwangere vrouwen. Indien<br />
nodig staken medewerkers<br />
van de sociale of psychologische<br />
dienst een handje<br />
toe (zie kader). Dankzij<br />
de digitale tool Born in<br />
Belgium Professionals, een<br />
door het RIZIV gesteund<br />
proefproject, worden<br />
kwetsbaarheden nu<br />
systematisch in kaart<br />
gebracht.<br />
Evelien: “Al onze vroedvrouwen<br />
volgden een<br />
opleiding om de tool te<br />
gebruiken. We proberen<br />
elke zwangere vrouw te<br />
4
HOE VROEGER,<br />
HOE BETER<br />
De focus op psychosociale kwetsbaarheden bij<br />
zwangere vrouwen is niet helemaal nieuw, maar<br />
Born in Belgium Professionals is de eerste tool die<br />
een systematische en gestructureerde doorlichting<br />
mogelijk maakt.<br />
Mieke Staelens (sociale dienst): “Tijdens de<br />
consultatie op de materniteit kan de vroedvrouw<br />
voorzichtig naar problemen polsen, zonder dat het<br />
beschuldigend of stigmatiserend overkomt. Dat<br />
gebeurt best vroeg in de zwangerschap, zodat we<br />
preventief kunnen ingrijpen. Zo hoeven we na de<br />
bevalling niet in zeven haasten oplossingen te zoeken<br />
voor materiële of mentale problemen. De ligduur is<br />
tegenwoordig maar een dag of drie – met de huidige<br />
wachtlijsten in de hulpverlening is dat zeer krap.”<br />
Op de sociale dienst leggen Mieke Staelens en Flore<br />
Colpaert zich toe op moeder-en-kindproblemen.<br />
Ook bij de psychologen zijn er collega’s die prioritair<br />
op die doelgroep werken.<br />
Mieke: “We kunnen niet alle miserie<br />
oplossen. Maar deze aanpak zal voor veel<br />
moeders en kindjes wel een verschil maken.”<br />
hoofdverpleegkundige<br />
Evelien Hahn en<br />
diensthoofd dokter<br />
Jan Quintelier<br />
Mieke Staelens<br />
bereiken op de prenatale<br />
consultatie. Een hele<br />
klus, met gemiddeld<br />
1.050 bevallingen per jaar.<br />
Via 24 vragen peilen we<br />
naar eventuele kwetsbaarheden.<br />
Dat neemt een<br />
halfuurtje in beslag.”<br />
GEDEELD PLATFORM<br />
Als de anamnese alarmbellen<br />
doet afgaan, kan er<br />
actie ondernomen worden.<br />
Voor mama’s die het<br />
moeilijk hebben om voor<br />
zichzelf en hun baby te<br />
zorgen, wordt dan bijvoorbeeld<br />
tijdig opvang gezocht<br />
in een van de gespecialiseerde<br />
centra. Ook psychologische<br />
ondersteuning,<br />
administratieve hulp of<br />
begeleiding bij middelengebruik<br />
zijn mogelijk.<br />
Dokter Jan Quintelier<br />
(diensthoofd materniteit):<br />
“De tool voorkomt<br />
fragmentatie, want Born<br />
in Belgium Professionals<br />
fungeert ook als een<br />
gedeeld platform. Zo weten<br />
alle bevoegde hulp- en<br />
zorg verleners hoe het<br />
professionele netwerk<br />
rond de zwangere vrouw in<br />
elkaar zit en welke diensten<br />
al welke acties ondernomen<br />
hebben. Zo hoeft de vrouw<br />
haar verhaal niet telkens<br />
opnieuw te vertellen. Eén<br />
keer is al pijnlijk<br />
genoeg.”<br />
Secretariaat materniteit<br />
057 35 60 61<br />
ym1@yperman.net<br />
5
ZES NIEUWE TOESTELLEN VOOR HILOTHERAPIE<br />
Koel van top tot teen<br />
Veelgebruikte chemotherapieën zoals doxorubicine, paclitaxel en docetaxel<br />
(bekend onder de merknamen Adriamycine, Taxol en Taxotere) zorgen<br />
voor haarverlies. Daarnaast kunnen de laatste twee ook perifere neuropathieën<br />
veroorzaken: ze tasten de kleine zenuwen in vingers en tenen<br />
aan, wat resulteert in tijdelijke of permanente gevoelsstoornissen. Hilotherapie<br />
helpt die bijwerkingen te verminderen, vertelt oncoloog dokter<br />
Annelies Deldycke. “We koelen de hoofdhuid af tot 5 graden Celsius.<br />
Daardoor vernauwen de bloedvaatjes, richt de chemotherapie minder<br />
schade aan en gaat er minder haar verloren. De voeten en de handen<br />
koelen we af tot respectievelijk 11 graden en 15 graden, de optimale<br />
temperaturen om zenuwschade te voorkomen. Vaak kunnen we zo de<br />
optimale chemodosis blijven geven. Vroeger – zonder koeling – moesten<br />
we de chemo soms afbouwen of stopzetten.”<br />
Tot voor kort was het behelpen met ijsblokjes. Dat was onhandig, arbeidsintensief<br />
en minder efficiënt. “Daarom hebben we in mei vijf torens met<br />
toestellen aangekocht. Die houden hoofdhuid, handen en voeten koel. Een<br />
extra toestel is enkel voor hoofdhuidkoeling bedoeld. Hilotherapie is gratis<br />
beschikbaar voor al onze patiënten.”<br />
STEUN VOOR OEKRAÏNE<br />
Matrassen op<br />
transport<br />
In juni werden de ruim 650<br />
matrassen van het Jan Yperman<br />
Ziekenhuis vervangen. Dankzij<br />
Vero Deruyter, verpleegkundig<br />
secretariaats medewerker in het<br />
oncologisch dagziekenhuis, kregen<br />
honderden exemplaren een tweede<br />
leven in een psychiatrisch centrum<br />
en enkele ziekenhuizen in Oekraïne.<br />
Secretariaat inwendige geneeskunde<br />
057 35 72 70<br />
secinwendige@yperman.net<br />
dokter Annelies Deldycke<br />
LEZING<br />
Verzakkingen<br />
Op dinsdag 12 september, 19 uur,<br />
is iedereen welkom op een infoavond<br />
over blaas- en baarmoederverzakking.<br />
Uroloog dokter Anneleen<br />
Verbrugghe: “Hoe vaak komt het<br />
voor? Wat is de oorzaak? Wat<br />
zijn de mogelijke behandelingen?<br />
Het komt allemaal aan bod. De<br />
bedoeling is patient awareness te<br />
creëren. Een blaas- of baarmoederverzakking<br />
is niks om je voor te<br />
schamen en voor veel van de ongemakken<br />
bestaat een oplossing.”<br />
Inschrijven via info@yperman.net<br />
STUDENT TAKE-OVER<br />
Jong geleerd<br />
In het voorjaar runden twaalf<br />
studenten vier weken lang een<br />
onderdeel van de geriatrieafdeling,<br />
in het kader van hun stage.<br />
Ze werkten zelfstandig, onder<br />
supervisie van een vaste verpleegkundige<br />
van de afdeling en in<br />
samenwerking met de geriaters<br />
van het Jan Yperman Ziekenhuis.<br />
Dokter Bart Werbrouck: “Dit was<br />
weer een fijne samenwerking met<br />
Hogeschool VIVES. We zijn ervan<br />
overtuigd dat projecten zoals deze<br />
helpen om toekomstige verpleegkundigen<br />
warm te maken voor de<br />
ouderenzorg!”<br />
NEUROMODULATIE<br />
Langere levensduur<br />
Sacrale neuromodulatie kan een<br />
oplossing zijn voor patiënten<br />
die zeer frequent plassen of niet<br />
meer spontaan kunnen plassen.<br />
Uroloog dokter Anneleen<br />
Verbrugghe: “Bij ons wordt de<br />
techniek een twintigtal keer per<br />
jaar toegepast. We planten een<br />
neurostimulator met vier elektrodes<br />
in, die zwakke elektrische impulsen<br />
afgeven ter hoogte van de<br />
sacrale zenuwen. De batterij zit<br />
subcutaan in de bil. Normaal gaat<br />
die vijf à zeven jaar mee, bij de<br />
nieuwste generatie (InterStim X)<br />
is dat tien à vijftien jaar.”<br />
6
SAMENWERKING LOONT<br />
De obesitaskliniek is sinds 1 mei erkend<br />
als EASO Europees Centrum voor<br />
Obesitas. Die accreditatie is een<br />
bekroning voor een doorgedreven<br />
multidisciplinaire aanpak, zegt dokter<br />
An Nollet, die de kliniek in 2002 oprichtte.<br />
EASO-accreditatie<br />
obesitaskliniek<br />
10<br />
erkende<br />
EASO-centra<br />
in België<br />
dokter<br />
Barbara<br />
Deconinck<br />
en dokter<br />
An Nollet<br />
Als huisarts, diëtist,<br />
psycholoog of kinesist kunt<br />
u nog deelnemen aan de<br />
derde en vierde module<br />
van ons nascholingsprogramma<br />
over obesitas,<br />
op 28 september en<br />
16 november.<br />
Arteriële hypertensie,<br />
diabetes mellitus,<br />
een gestoord lipidenbilan,<br />
slaapapneusyndroom en<br />
gewrichtsklachten zijn<br />
maar een paar van de<br />
verwikkelingen van overgewicht<br />
en obesitas.<br />
Dokter An Nollet (endo-<br />
cri nologie & diabetologie):<br />
“We spreken van overgewicht<br />
vanaf een BMI van<br />
25 kg/m² en van obesitas<br />
vanaf 30 kg/m². De preventie<br />
en behandeling<br />
vormen een van de<br />
grootste gezondheidsuitdagingen<br />
van deze<br />
eeuw: een op de twee<br />
volwassen Belgen heeft<br />
overgewicht en 16 procent<br />
is obees. Bij jongeren is dat<br />
20 procent en 6 procent.”<br />
TOTAALPLAATJE<br />
Obesitas is meer dan alleen<br />
een levensstijlprobleem.<br />
Het vereist een multidisciplinaire<br />
aanpak, waarbij<br />
het totaalplaatje van de<br />
patiënt wordt bekeken.<br />
Dokter Barbara Deconinck<br />
(endocrinologie & diabetologie):<br />
“We voorzien in<br />
voedingsbegeleiding,<br />
lichaamsbeweging en<br />
gedragstherapie, soms<br />
aangevuld met medicatie,<br />
vanaf een BMI hoger dan<br />
27 kg/m² met complicaties.<br />
Bariatrische chirurgie kan<br />
vanaf een BMI groter dan<br />
35 kg/m² met complicaties<br />
of groter dan 40 kg/m²<br />
zonder complicaties. Voor<br />
kinderobesitas werken we<br />
samen met pediater dokter<br />
Hilde Boens.”<br />
Dokter Nollet: “We zijn er<br />
trots op dat we deel uitmaken<br />
van de belangrijkste<br />
wetenschappelijke beroepsorganisatie<br />
op het vlak van<br />
obesitas in Europa.”<br />
7
SAMENWERKING LOONT<br />
DOKTER GEERT MOYAERT<br />
(DIENST FYSISCHE GENEESKUNDE)<br />
“Met ons revalidatieprogramma mikken we niet<br />
alleen op gewichtsreductie. We proberen onze<br />
patiënten de positieve aspecten van lichaamsbeweging<br />
mee te geven en sporen hen aan om een<br />
actievere levensstijl te hanteren. Engagement en<br />
doorzetting zijn daarbij de belangrijkste pijlers.”<br />
SYBILLE VUCHELEN<br />
(PSYCHOLOOG)<br />
“Bij de psychologische screening gaan we op<br />
zoek naar de voorwaarden voor een succesvolle<br />
aanpassing van de levensstijl. Denk aan factoren<br />
als motivatie, zelfbeeld, eetgedrag, stress, sociale<br />
steun, cognitieve processen, psychiatrische<br />
voorgeschiedenis, verslavingsrisico … In<br />
sommige gevallen kan psychotherapie de kans<br />
op succes op lange termijn bevorderen.”<br />
vanaf een BMI van<br />
30 kg/m²<br />
spreken we van<br />
obesitas<br />
DOKTER LIEVEN DEDRYE EN DOKTER JOHAN FIERENS<br />
(ABDOMINALE CHIRURGEN)<br />
“Bariatrische heelkunde is momenteel de beste behandeling<br />
voor morbide obesitas. De ingreep is duurzaam en verbetert<br />
comorbiditeiten zoals diabetes en slaapapneu. Wij bieden<br />
gastric bypass en sleeve gastrectomie aan. Om op lange termijn<br />
het beste resultaat te behalen, is het belangrijk om de patiënt<br />
goed voor te bereiden en stipt op te volgen.”<br />
SOPHIE DELPUTTE<br />
(DIËTIST)<br />
“Ik leer de patiënten een gezond eetpatroon<br />
aan en motiveer hen om dat<br />
levenslang vol te houden. Het leuke<br />
aan mijn job is hun tevredenheid. Ze<br />
merken zelf dat ze zich beter voelen<br />
wanneer ze de adviezen opvolgen.<br />
Niet enkel hoeveel ze eten, is van<br />
tel. Wat, wanneer en hoe ze eten, is<br />
minstens even belangrijk.”<br />
Secretariaat endocrinologie & diabetologie<br />
057 35 72 70<br />
secinwendige@yperman.net<br />
8
CIJFERS<br />
DIT WAS 2022<br />
2021<br />
17.136<br />
18.586<br />
OPNAMES<br />
2021<br />
28.007<br />
31.873<br />
DIALYSECONTACTEN<br />
2021<br />
22.554<br />
26.817<br />
OPNAMES OP SPOED<br />
2021<br />
506.222<br />
360.236<br />
AMBULANTE CONTACTEN<br />
2021<br />
30.091<br />
31.466<br />
DAGZIEKENHUISCONTACTEN<br />
inclusief<br />
COVID-screenings<br />
1.734 keer<br />
RUKTE DE AMBULANCE/PIT UIT<br />
1.094 interventies<br />
VAN DE MUG<br />
532<br />
ERKENDE BEDDEN<br />
7,3<br />
DAGEN<br />
gemiddelde ligduur<br />
138<br />
ARTSEN<br />
858<br />
STUDENTEN<br />
1.350<br />
PERSONEELSLEDEN<br />
32<br />
ARTSEN-SPECIALISTEN IN OPLEIDING<br />
12,8<br />
MILJOEN EURO<br />
investeringen<br />
in de toekomst<br />
9
NIEUWE ARTSEN<br />
PROFESSOR DOKTER<br />
GEERT MORTIER<br />
“Leuven komt<br />
naar Ieper”<br />
“Samen met genetische counselor<br />
Kristien Philippe neem ik de genetische<br />
consultaties in het Jan Yperman<br />
Ziekenhuis over van mijn collega<br />
professor dokter Koenraad Devriendt.<br />
Opdat de Ieperse patiënten niet naar<br />
Leuven hoeven te reizen voor die<br />
hooggespecialiseerde tertiaire zorg,<br />
komen wij elke eerste maandag van de<br />
maand naar hun vertrouwde ziekenhuis.<br />
De raadplegingen gaan zeer breed: van<br />
prenataal onderzoek, groeistoornissen<br />
en verstandelijke beperkingen tot<br />
en met oncogenetische vragen en<br />
zeldzame erfelijke aandoeningen. Onze<br />
maandelijkse consultatie is ook een<br />
goed moment om live casussen te<br />
bespreken met de Ieperse collega’s.”<br />
specialisme: klinische genetica<br />
start in JYZ: 4 september<br />
daarnaast: hoofd Centrum Menselijke<br />
Erfelijkheid UZ Leuven<br />
hobby’s: fietsen, zwemmen, skiën,<br />
tennissen en tuinieren<br />
057 35 35 35 – geert.mortier@yperman.net<br />
10
specialisme: NKO<br />
gestart in JYZ: 3 juli<br />
voorheen: opleiding in UZ Gent, fellowship<br />
laryngologie CHU UCL Namur<br />
en UMC+ Maastricht<br />
hobby’s: hockey, duiken en skiën<br />
057 35 74 56 – ann-sophie.depaepe@yperman.net<br />
“Terug naar<br />
West-Vlaanderen”<br />
DOKTER ANN-SOPHIE DE PAEPE<br />
“Mijn partner en ik hebben jarenlang<br />
graag in Gent gewoond tijdens mijn<br />
opleiding, maar het was tijd om naar onze<br />
West-Vlaamse roots terug te keren en<br />
aan een nieuw hoofdstuk te beginnen.<br />
Zelf was ik niet vertrouwd met het Jan<br />
Yperman Ziekenhuis, maar zowel artsen als<br />
patiënten praten met een glimlach over het<br />
ziekenhuis, had ik gemerkt. Ik keek er dan<br />
ook naar uit om deel uit te maken van het<br />
team. Bij NKO volg ik dokter Griet Stoffels<br />
op. Ik ga algemene NKO-geneeskunde<br />
combineren met subspecialisaties zoals<br />
laryngologie, waar gelukkig steeds meer<br />
aandacht voor is.”<br />
11
DOKTER ANNE-SOPHIE<br />
VANDENAMEELE<br />
“Hier ben je<br />
geen nummer”<br />
“Ik heb me gespecialiseerd in<br />
foetale echografie en hoogrisico<br />
verloskunde. Denk aan moeders<br />
met een voorgeschiedenis van<br />
zwangerschapscomplicaties of met<br />
een pathologie die een impact op de<br />
zwangerschap kan hebben. Ik kom<br />
in een hechte groep van kundige<br />
gynaecologen terecht. Wat mij betreft<br />
heeft dit ziekenhuis precies de juiste<br />
schaal: groot genoeg om voldoende<br />
uitdaging te creëren en kwalitatieve<br />
zorg te bieden, klein genoeg om gezellig<br />
en overzichtelijk te zijn. Hier ben je geen<br />
nummer. Ons gezin is ook blij dat ik hier<br />
van start kan gaan: we zijn familiaal<br />
en sociaal altijd sterk met de streek<br />
verbonden geweest.”<br />
specialisme: gynaecologie & verloskunde<br />
start in JYZ: 1 september<br />
voorheen: KU Leuven<br />
hobby: tennissen, creatief bezig zijn<br />
057 35 75 75<br />
anne-sophie.vandenameele@yperman.net<br />
12
specialisme: anesthesie, reanimatie, algologie<br />
start in JYZ: 1 september <strong>2023</strong><br />
voorheen: ZOL Genk,<br />
O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Waregem<br />
hobby’s: lopen, fietsen en het gezin<br />
- 057 35 61 61 – seppe.dehaene@yperman.net<br />
“De techniek is<br />
veiliger geworden”<br />
DOKTER SEPPE DEHAENE<br />
“Voor een operatie aan een lidmaat kunnen<br />
we de patiënt met locoregionale anesthesie<br />
tot 24 uur pijnvrij maken. Dat verbetert het<br />
comfort en versnelt het herstel. Desnoods<br />
kan de patiënt zelfs wakker blijven. Door<br />
het gebruik van echografie is de techniek<br />
ook veiliger geworden: je voorkomt dat je<br />
in een zenuw of een bloedvat prikt, wat<br />
schade kan veroorzaken. Vanwaar mijn<br />
overstap naar Ieper? Ik zag dat het ziekenhuis<br />
bleef groeien – kwantitatief, maar ook<br />
technologisch en facilitair. Dat heeft me<br />
overtuigd. Bovendien woon ik binnenkort<br />
op een kilometer van het werk.”<br />
13
25 JAAR PALLIATIEVE<br />
Mooie laatste dagen<br />
De palliatieve eenheid<br />
van het Jan Yperman<br />
Ziekenhuis bestaat 25 jaar.<br />
Bij de opstart in 1998<br />
was ze pas de tweede in<br />
West-Vlaanderen. Wat<br />
toen pionierswerk was,<br />
is uitgegroeid tot een<br />
onmisbaar sluitstuk van<br />
de ziekenhuiszorg.<br />
18<br />
vrijwilligers<br />
op palliatieve<br />
okter Philip Van Belle<br />
D richtte in 1998 de<br />
palliatieve eenheid op.<br />
Dokter Elisabeth De Mont<br />
(geriatrie) volgde hem in<br />
2018 op als diensthoofd.<br />
Hadden de opleidingen<br />
palliatieve zorgen en<br />
LEIFarts haar voorbereid<br />
op de praktijk?<br />
Dokter Elisabeth De Mont:<br />
“Niet helemaal. Maar ik<br />
voelde wel meteen een<br />
klik met de afdeling. Wie<br />
niet vertrouwd is met de<br />
palliatieve dienst, verwacht<br />
misschien kommer en<br />
kwel. Het omgekeerde is<br />
waar. De sfeer is kalm,<br />
warm, soms zelfs vrolijk.<br />
Voor de meeste patiënten<br />
hier is de strijd gestreden,<br />
zijn de grote beslissingen<br />
genomen. Het is gedaan<br />
met bloedafnames, scans<br />
en laatste therapeutische<br />
pogingen. Ze krijgen nu<br />
de kans om, omringd<br />
door hun naasten, het<br />
maximale te halen uit de<br />
tijd die hun nog rest. Wij<br />
maken dat levenseinde zo<br />
comfortabel mogelijk. Het<br />
is een voorrecht om dat te<br />
mogen doen, samen met<br />
onze zorgprofessionals en<br />
vrijwilligers.”<br />
AHA-ERLEBNIS<br />
In het drukke ziekenhuis<br />
is de palliatieve afdeling<br />
een oase van rust, vindt<br />
ook hoofdverpleegkundige<br />
Kobe Sercu.<br />
“Het is mooi dat we<br />
betekenis kunnen geven<br />
aan die laatste levensdagen.<br />
Voor veel mensen<br />
is dat een aha-erlebnis. Ze<br />
zijn verwonderd dat het<br />
ook op die manier kan.”<br />
SUPPORTTEAM<br />
De afdeling telt zes zorgbedden.<br />
Dokter De Mont<br />
herhaalt wat ze vijf jaar<br />
14
DE WETTEN<br />
VAN 2002<br />
In 2002 werden op hetzelfde moment drie wetten<br />
gestemd: de wet op patiëntrechten, op palliatieve<br />
zorgen en op euthanasie. Ondanks de wettelijke<br />
verankering blijft het recht op palliatieve zorgen een<br />
aandachtspunt: in de praktijk zijn die nog altijd niet<br />
voor iedereen even toegankelijk. Vooral de wet op<br />
euthanasie had een grote impact op de werking van<br />
de palliatieve afdeling.<br />
Hoofdverpleegkunde Kobe Sercu: “Euthanasie is<br />
sindsdien een legale mogelijkheid. Wat niet wil<br />
zeggen dat het zomaar wordt toegestaan. Mensen<br />
hebben daar soms een verkeerd beeld van. Het moet<br />
gaan om ondraaglijk fysiek of psychisch lijden ten<br />
gevolge van een aandoening die niet te lenigen is.<br />
Het is aan artsen om dat te interpreteren en te<br />
valideren. De vraag wordt geregeld gesteld, maar valt<br />
vaak weg als palliatieve zorg het lijden vermindert.<br />
Dan ontstaat er rust bij de patiënt en de geliefden.<br />
Hier verblijven ongeveer 150 patiënten per jaar.<br />
Minder dan 10 procent kiest voor euthanasie.”<br />
hoofdverpleegkundige<br />
Kobe Sercu en diensthoofd<br />
doker Elisabeth De Mont<br />
hoofdverpleegkundige<br />
Kobe Sercu<br />
geleden op haar eerste dag<br />
al vertelde: dat zouden er<br />
meer mogen zijn.<br />
Dokter De Mont: “Gelukkig<br />
heeft elke patiënt recht op<br />
palliatieve zorg, ook als er<br />
op de afdeling zelf geen<br />
plaats is. Ons palliatief<br />
supportteam met artsen,<br />
verpleegkungen, psycho–<br />
logen en maatschappelijk<br />
en pastoraal werkers kan<br />
patiënten elders in het<br />
ziekenhuis met dezelfde<br />
zorgen omringen. Soms<br />
geven de patiënten zelf de<br />
voorkeur aan die oplossing,<br />
omdat ze een bepaalde<br />
afdeling gewoon zijn en<br />
daar een vertrouwensband<br />
opgebouwd hebben met de<br />
artsen, verpleegkundigen<br />
en zorgkundigen.”<br />
VERJAARDAG<br />
De palliatieve afdeling viert<br />
haar 25ste verjaardag met<br />
een symposium op<br />
donderdagavond<br />
16 november. Op het<br />
programma staan een<br />
lezing door dokter Uus<br />
Knops – psychiater,<br />
cognitief gedragstherapeut<br />
en auteur van ‘Casper, een<br />
rouwboek’ – en muziek.<br />
Secretariaat palliatieve eenheid<br />
057 35 64 91<br />
ms4@yperman.net<br />
15
BEKROOND<br />
ONDERZOEK<br />
Met micronaaldjes<br />
Hypertrofe littekens van brandwonden worden vaak<br />
behandeld met cortisone-injecties. In zijn doctoraat<br />
onderzoekt dokter Ignace De Decker een pijnloos<br />
alternatief: oplosbare micropatches met naaldjes die<br />
verweven zijn met cortisone.<br />
Na zijn basisstudies geneeskunde<br />
startte dokter Ignace<br />
De Decker meteen met een<br />
doctoraat in het brandwondencentrum<br />
van het UZ<br />
Gent. In afwachting van zijn<br />
specialisatie in de plastische<br />
heelkunde combineert hij dat<br />
onderzoek met een Iepers<br />
assistentschap bij dokter<br />
Bob De Frene (diensthoofd<br />
plastische heelkunde).<br />
Dokter Ignace De Decker:<br />
“Ik zoek methodes om<br />
de littekenkwaliteit van<br />
brandwondenpatiënten te<br />
optimaliseren. Een veelbelovende<br />
piste is die van<br />
de oplosbare micropatches<br />
met micronaaldjes. Die zijn<br />
gemaakt uit hyaluronzuur<br />
waarin cortisone verweven<br />
zit. De naaldjes zijn 0,8 mm<br />
lang en raken de pijnreceptoren<br />
niet. Na een halfuurtje<br />
lost het hyaluronzuur<br />
op en komt de cortisone vrij<br />
in het lichaam. Het is een<br />
interessant alternatief voor<br />
de klassieke cortisoneinjectie,<br />
die pijnlijk is en het<br />
vetweefsel kan beschadigen.”<br />
Dokter Bob De Frene is<br />
enthousiast. “Dit fantastische<br />
onderzoekswerk is meteen<br />
en wereldwijd klinisch<br />
inzetbaar. De patiënten zullen<br />
de micropatches zelf thuis<br />
kunnen aanbrengen.”<br />
EOS bekroonde de research van<br />
dokter De Decker met de EOS<br />
Pipetprijs <strong>2023</strong>. Stemmen voor<br />
de publieksprijs kan via de<br />
QR-code.<br />
ONDERZOEK<br />
Jan Yperman publiceert<br />
Dokter M. Coeman (en anderen):<br />
‘iFR/FFR/IVUS discordance and<br />
clinical implications: results from<br />
the prospective left main<br />
physiology registry’ (Journal of<br />
Invasive Cardiololgy, mei <strong>2023</strong>).<br />
Dokter F. Hardeman in de Japanse<br />
vertaling van ‘Unicompartmental<br />
Knee Arthoplasty’ door Arnaud<br />
Clavé (Sauramps Médical,<br />
januari <strong>2023</strong>).<br />
Dokter Hardeman sprak op de<br />
Knee Arthroscopy-conferentie<br />
in Israël en op de Oxford<br />
Instructional Course in Oxford.<br />
VACATURES<br />
Jan Yperman zoekt<br />
• verpleegkundigen (pediatrie en<br />
algemene verpleegeenheid, acute<br />
geriatrie, dialyse)<br />
• een arts-specialist in de neurologie<br />
• een nachtverpleegkundige<br />
( clusterwaak en mobiele nacht)<br />
• een arts-specialist in de fysische<br />
geneeskunde en revalidatie<br />
• een arts-specialist in de<br />
gynaecologie-verloskunde<br />
• een arts-specialist in de hematologie<br />
• een kinesitherapeut (geriatrie)<br />
• een vroedvrouw voor de mobiele<br />
equipe moeder en kind<br />
Bekijk alle vacatures op<br />
jobs.yperman.net of via de QR-code<br />
NKO & DERMATOLOGIE<br />
Nieuwe afsprakenlijn<br />
Op 1 maart heeft het onthaal van<br />
het Jan Yperman Ziekenhuis de<br />
afsprakenlijn voor de afdelingen<br />
NKO en dermatologie overgenomen.<br />
Vroeger werden die<br />
respectievelijk door een extern<br />
secretariaat en door poli<br />
Poperinge opgevangen. De<br />
afsprakenlijn wordt elke werkdag<br />
van 8 tot 20 uur en op zaterdagvoormiddag<br />
bemand.<br />
Afspraken NKO<br />
057 35 74 50<br />
Afspraken dermatologie<br />
057 35 73 40<br />
16
ZORGPAD STROKE<br />
Elke minuut telt<br />
wee aspecten zijn<br />
T essentieel bij de<br />
behandeling van een<br />
cerebrovasculair accident<br />
of CVA, zegt neuroloog<br />
dokter Lynn Vermeulen.<br />
“Dat zijn snelheid en veiligheid.<br />
Het uitgetekende<br />
zorgpad garandeert beide.<br />
Hoe sneller een beroertepatiënt<br />
wordt behandeld,<br />
hoe beter z’n kansen en<br />
hoe kleiner het risico op<br />
blijvende schade of<br />
overlijden.”<br />
Dokter Filip Borny (radiologie):<br />
“Er zijn twee soorten<br />
strokes. Een ischemisch<br />
CVA of herseninfarct<br />
ontstaat als een bloedklonter<br />
de bloedtoevoer<br />
naar een deel van de<br />
hersenen blokkeert.<br />
Daardoor krijgt dat deel<br />
Bij een acuut cerebrovasculair accident<br />
moet je snel ingrijpen. De minste<br />
klinische verdenking activeert het zorgpad<br />
stroke, waarin iedereen z’n rol kent en<br />
geen zuurstof meer en<br />
begint het af te sterven.<br />
Bij een hemorragisch<br />
CVA – ook hersenbloeding<br />
genoemd – barst een bloedvat<br />
in de hersenen, wat de<br />
hersencellen beschadigt.<br />
Omdat de behandeling van<br />
elk type CVA sterk verschilt,<br />
moeten we zo snel mogelijk<br />
de aard kunnen vaststellen.<br />
Dat doen we met<br />
een scan van de hersenen,<br />
minutieus uitvoert.<br />
een CT à blanc, zonder<br />
contrastvloeistof.”<br />
WARTAAL<br />
Maar het herkennen van<br />
een mogelijk CVA start<br />
daarvoor al: bij de patiënt<br />
zelf, bij z’n omgeving en bij<br />
de mensen van ambulance,<br />
MUG of PIT.<br />
Maarten Delaere (hoofdverpleegkundige<br />
spoed): “Een<br />
afhangende mondhoek,<br />
plotse wartaal of<br />
verminderde kracht in<br />
armen of benen: het zijn<br />
allemaal symptomen die<br />
op een beroerte kunnen<br />
wijzen. In Jan Yperman<br />
behandelen we jaarlijks een<br />
vijftigtal CVA-patiënten.<br />
Tijdens een interventie<br />
voeren we bij een<br />
mogelijk CVA al ter plaatse<br />
een eerste neurologisch<br />
onderzoek uit, om geen tijd<br />
te verliezen. Direct starten<br />
we ook het strokeprotocol<br />
op. De neuroloog wordt<br />
verwittigd en op radiologie<br />
wordt het CT-toestel vrijgehouden.<br />
Nog op de plek<br />
van de interventie meten<br />
we meteen een aantal<br />
parameters.”<br />
In het ziekenhuis gaat de<br />
patiënt zo snel mogelijk<br />
17
onder de CT, om te bepalen<br />
of het om een ischemisch<br />
dan wel hemorragisch<br />
CVA gaat. Bij een hersenbloeding<br />
keert de patiënt<br />
terug naar spoed.<br />
VERHOOGD TOEZICHT<br />
“Bij een ischemisch CVA<br />
wijst de beeldvorming uit<br />
wat de volgende stap is”,<br />
zegt dokter Borny. “De<br />
perfusie-CT toont ons of<br />
er nog voldoende gezond<br />
hersenweefsel is. Met<br />
andere woorden: of we nog<br />
op tijd zijn. De laatste jaren<br />
is de perfusiescan een pak<br />
performanter geworden.<br />
Vroeger kon die misschien<br />
3 centimeter hersenen in<br />
beeld brengen, nu bijna<br />
de volledige hersenen. Er<br />
volgt tot slot nog een derde<br />
CT-scan om te bepalen of<br />
de bloedvaten een klonter<br />
bevatten.”<br />
Is dat zo, dan komt de<br />
patiënt in aanmerking<br />
voor een trombectomie.<br />
Daarvoor brengt dringend<br />
interhospitaal transport<br />
– de PIT of, als die niet<br />
beschikbaar is, de 112-<br />
ziekenwagen – de patiënt<br />
naar AZ Groeninge. Ook<br />
dan telt elke minuut:<br />
gemiddeld wordt de rit<br />
in amper 16 minuten<br />
afgewerkt en in Kortrijk<br />
staan medewerkers de<br />
patiënt op te wachten.<br />
“Op de dienst interventionele<br />
radiologie wordt<br />
de bloedklonter die het<br />
herseninfarct veroorzaakt,<br />
verwijderd via een katheter<br />
langs de lies”, legt dokter<br />
Borny uit. Na de ingreep<br />
keert de patiënt meestal<br />
terug naar de stroke unit<br />
van Jan Yperman, om daar<br />
verder te herstellen.<br />
Die stroke unit bestaat al<br />
sinds 2002, zegt hoofdverpleegkundige<br />
Kathy<br />
Van Engelandt. “Patiënten<br />
staan bij ons onder<br />
verhoogd toezicht terwijl<br />
ze verder trombolyse<br />
krijgen, en dat voor<br />
minstens 24 uur na de<br />
beroerte. Daarna verhuizen<br />
ze naar een gewone<br />
kamer.”<br />
Secretariaat neurologie<br />
057 35 74 40<br />
secneuro@yperman.net<br />
Schaarse<br />
medicatie<br />
Dokter Lynn Vermeulen speelt samen met haar<br />
collega-neurologen een sleutelrol in de<br />
behandeling van CVA.<br />
“Maar elke schakel in het geheel telt”, benadrukt<br />
ze. “Zo is het essentieel dat de spoedmedewerkers<br />
meteen de glycemie meten, om vast te stellen<br />
of het niet om een hypo gaat in plaats van een<br />
beroerte. De symptomen zijn vergelijkbaar. Ook<br />
bloeddruk en gewicht worden gemeten, want die<br />
hebben een impact op de behandeling.”<br />
Een recente ontwikkeling is de wereldwijde<br />
schaarste aan trombolysemedicatie.<br />
“Trombolyse kan in meer gevallen<br />
dan vroeger worden gebruikt. Dat<br />
is positief, maar door capaciteitsproblemen<br />
bij de producent moeten<br />
we goed opletten wanneer we het<br />
inzetten”, aldus dokter Vermeulen.<br />
Ieder<br />
z’n rol<br />
Time is in dit geval geen money, maar brain. Het<br />
goeie verloop van het strokeprotocol staat of valt<br />
met de vlotte samenwerking tussen alle betrokken<br />
diensten en personen, zegt dokter Filip Borny.<br />
“Neurologie, radiologie, spoed, stroke unit: alle<br />
zorgverleners hebben uitgeschreven taken en<br />
weten wat er van hen verwacht wordt. Zo komen<br />
de mensen van de stroke unit met hun ‘koffertje’<br />
naar radiologie of spoed om de trombolyse zo snel<br />
mogelijk op te starten.”<br />
De prognose van CVA-patiënten<br />
evolueert gunstig. “Onder meer<br />
dankzij de trombectomie is hun<br />
overlevingskans gestegen. En ook<br />
de levenskwaliteit van patiënten na<br />
een beroerte verbetert.”<br />
dokter Lynn Vermeulen<br />
dokter Filip Borny<br />
18
DE PATIËNT<br />
Jan Yperman Ziekenhuis<br />
Briekestraat 12 Ieper<br />
057 35 35 35<br />
info@yperman.net<br />
NIEUW<br />
Digitale<br />
opnameverklaring<br />
Sinds kort werkt het Jan Yperman<br />
Ziekenhuis met een digitale<br />
opnameverklaring.<br />
Onthaalmanager Ann-Sophie<br />
Depuydt: “In elk inschrijvingsloket<br />
staat een groot scherm waarop<br />
de opnameverklaring verschijnt.<br />
De onthaalmedewerker overloopt<br />
alles met de patiënt, die voor<br />
akkoord tekent op een tablet. Wij<br />
bezorgen het document via e-<strong>mail</strong>,<br />
samen met een toelichting. Als<br />
iemand nog graag een printje wil,<br />
dan regelen we dat ook. Daarna<br />
wordt het document automatisch<br />
opgeslagen.”<br />
Momenteel wordt ook de volgende<br />
stap uitgetest: de digitale opnameverklaring<br />
op de kamer. “Patiënten<br />
die via de spoed binnenkomen,<br />
zijn niet altijd in staat om meteen<br />
een opnameverklaring te tekenen.<br />
Dat gaan we oplossen door een<br />
kamerbezoek, met een trolley<br />
waarop een tablet en een printer<br />
gemonteerd zijn.”<br />
TWOAPE<br />
Open<br />
Geestdagen<br />
Op zaterdag 7 oktober neemt<br />
het Jan Yperman Ziekenhuis<br />
deel aan de Open Geestdagen<br />
van Te Gek?! Die campagne wil<br />
het brede publiek informeren<br />
over de verschillende soorten<br />
geestelijke gezondheidszorg.<br />
De afdeling kinder- en jeugdpsychiatrie<br />
Twoape en het<br />
gloednieuwe gebouw voor de<br />
twee leefgroepen zetten die dag<br />
hun deuren wagenwijd open.<br />
Begeleiders, psychologen en<br />
verpleegkundigen geven een<br />
woordje uitleg en je kunt er<br />
kennismaken met de ziekenhuisschool.<br />
Iedereen is welkom<br />
tussen 10 en 17 uur. Na de rondleiding<br />
zijn er natjes, droogjes en<br />
animatie.<br />
Secretariaat kinder- en<br />
jeugdpsychiatrie<br />
057 35 69 30<br />
Meer info over het programma<br />
via de QR-code<br />
Poli Poperinge<br />
Oostlaan 11 Poperinge<br />
057 35 72 50<br />
poli.poperinge@yperman.net<br />
Campus Wervik<br />
Steenakker 30 Wervik<br />
057 35 62 40<br />
dominique.croes@yperman.net<br />
Radiologisch kabinet Komen<br />
Spoorwegstraat 8 Komen<br />
057 35 74 02<br />
secradio@yperman.net<br />
Radiologisch kabinet Diksmuide<br />
Kasteelstraat 7 Diksmuide<br />
057 35 74 03<br />
secradio@yperman.net<br />
Radiologisch kabinet Klaverstraat<br />
Klaverstraat 1 Ieper<br />
057 35 74 01<br />
secradio@yperman.net<br />
Kinderpsychiatrie Twoape<br />
Poperingseweg 16 Ieper<br />
057 35 69 30<br />
ieper@twoape.be<br />
Collectieve Autodialyse Veurne<br />
Klinieklaan 1 Veurne<br />
058 33 38 20<br />
nefrologie@yperman.net<br />
Collectieve Autodialyse Diksmuide<br />
Laure Fredericqlaan 15 Diksmuide<br />
057 35 71 80<br />
nefrologie@yperman.net<br />
Telefoonlijst alle<br />
JYZ-artsen<br />
Alle ziekenhuisinfo voor huisartsen<br />
en andere zorgprofessionals<br />
onthaalmanager Ann-Sophie Depuydt<br />
Y-<strong>mail</strong> is het tijdschrift van het<br />
Jan Yperman Ziekenhuis.<br />
www.yperman.net<br />
V.u.: Frederik Chanterie<br />
Bladcoördinatie: dienst communicatie<br />
communicatie@yperman.net<br />
Y-<strong>mail</strong> wordt verzorgd door<br />
f-twee communicatie<br />
www.f-twee.be<br />
19
Hoog bezoek<br />
Op 6 juli openden Belgian Cat Emma Meesseman en<br />
directeur Frederik Chanterie het basketbal pleintje<br />
naast de nieuwe vleugel van het Jan Yperman<br />
Ziekenhuis. Binnenkort wordt daar de afdeling<br />
kinder- en jeugdpsychiatrie ondergebracht.<br />
Op het pleintje kunnen de jongeren zich<br />
even ontspannen.<br />
Afzendadres: Briekestraat 12, 8900 Ieper<br />
Y-<strong>mail</strong><br />
Magazine Jan Yperman Ziekenhuis<br />
trimestrieel - aug - sep - okt <strong>2023</strong><br />
Afgiftekantoor Gent X<br />
P806231<br />
PB-PP B-00703<br />
BELGIE(N) - BELGIQUE