ConnectING 19 juni 2022
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
ONDERZOEKER IN DE KIJKER<br />
DE BEGELEIDE TERUGKEER<br />
UIT DE RUIMTE<br />
Hoe breng je een satelliet heelhuids terug naar de aarde?<br />
Dit onderwerp intrigeert prof. Valentijn De Smedt op Campus<br />
Geel al geruime tijd. In Jurgen Vanhamel, assistent professor<br />
aan de Faculteit Lucht-en Ruimtevaart van TU Delft, vond hij<br />
een gedreven sparringpartner. Samen coachen en inspireren ze<br />
het Aether Student CubeSat Team dat de technologie<br />
ontwikkelt voor toekomstige terugkomsatellieten.<br />
BBij de oude Grieken was Aether,<br />
de god van de atmosfeer, de<br />
kleinzoon van de oergod Chaos,<br />
letterlijk de lege ruimte. De zes studenten<br />
van het Aether Team zou je de<br />
‘kleinzonen’ kunnen noemen van het<br />
teamproject dat prof. De Smedt in 20<strong>19</strong><br />
indiende bij het postgraduaat Tech<br />
Innovations in Ventures & Teams. “In het<br />
eerste jaar geraakten de vacatures maar<br />
niet ingevuld. Pas in 2020-2021 meldden<br />
zich de drie eerste kandidaten aan”, vertelt<br />
prof. De Smedt. “Zij waren de zonen die<br />
het pad effenden voor de kleinzonen die<br />
momenteel op Campus Groep T in<br />
Leuven aan de slag zijn”.<br />
Stralingsresistent<br />
Prof. de Smedt is verbonden aan de<br />
onderzoeksgroep Advanced Integrated<br />
Sensing (Advise) op Campus Geel. Daar<br />
wordt onderzocht hoe microchips resistent<br />
gemaakt kunnen worden voor ioniserende<br />
straling uit de ruimte. “In de bovenste laag<br />
van de atmosfeer worden de deeltjes door<br />
protonen, UV- en röntgenstraling van de<br />
zon geïoniseerd”, legt prof. De Smedt uit.<br />
“Die straling kan satellietcommunicatie<br />
en navigatiesystemen in de war sturen.<br />
Vandaar het belang om geïntegreerde<br />
circuits te bouwen die daartegen bestand<br />
zijn”.<br />
Prof. De Smedt ontwierp eerder al<br />
stralings resistente chips voor de Europese<br />
ruimtevaartorganisatie ESA. Zo geraakte<br />
hij gefascineerd door cubesats, dat zijn<br />
miniatuursatellieten die in groten getale<br />
meegestuurd worden met draagraketten<br />
voor snelle en precieze opdrachten in<br />
de ruimte.<br />
Het gastdocentschap dat Jurgen Vanhamel<br />
dit academiejaar in Geel opnam, gecom -<br />
bineerd met zijn onderzoekswerk in<br />
Delft, betekende een flinke opsteker voor<br />
prof. De Smedt en het kersverse Aether<br />
Team. Als voormalig systeemingenieur<br />
en programme manager bij het Koninklijk<br />
Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie<br />
(BIRA) werkte prof. Vanhamel o.a. mee<br />
aan het Altius project, d.i. een ESAsatelliet<br />
missie die vanaf 2025 de evolutie<br />
van broeikasgassen en ozon in de<br />
bovenste lagen van de atmosfeer opvolgt.<br />
“De ozonlaag beschermt het leven op<br />
aarde tegen schadelijke UV stralen maar<br />
tegelijk is het ook een broeikasgas dat<br />
de klimaatopwarming in de hand werkt.<br />
Het gaat om een delicaat<br />
evenwicht dat een per ma -<br />
nente monitoring vereist”,<br />
aldus prof. Vanhamel.<br />
Primeur<br />
Hoe vertrouwd beide<br />
coaches ook mogen zijn<br />
met satellieten en ruimte -<br />
vaart, in het Aether-project<br />
wagen ze zich samen met<br />
de teamleden op onbekend<br />
terrein. “Tot op heden is er<br />
nog geen satelliet terug -<br />
gehaald naar de aarde,<br />
ook geen kleine cubesat”,<br />
vervolgt prof. De Smedt.<br />
“Satellieten die fin de carrière zijn, laat men<br />
opbranden in de dampkring. Ze laten<br />
terugkeren opent nochtans tal van per -<br />
spectieven. Tijdens hun terugreis zouden<br />
ze bijvoorbeeld nuttige metingen kunnen<br />
verrichten. Bovendien kunnen ze dan<br />
hergebruikt worden wat de circulaire<br />
ruimtevaart een stap dichterbij zou<br />
brengen”.<br />
“Dit alles neemt niet weg dat de<br />
uitdagingen enorm zijn”, meent prof.<br />
Vanhamel. “De ontwikkeling van het<br />
hitteschild alleen al is een teamproject op<br />
zich. En dan hebben we het nog niet<br />
gehad over het navigatiesysteem dat<br />
nodig is om het tuig op een veilige en<br />
gemakkelijk bereikbare plaats te laten<br />
landen. Hoed af voor de leden van Aether<br />
die zich inzetten voor een onderneming<br />
waarvan wellicht pas hun ‘kleinzonen en<br />
-dochters’ in het project de voltooiing<br />
zullen zien. Als de vergelijking met de<br />
antieken blijft opgaan, wordt Aether dan<br />
bevolkt door titanen en giganten.”<br />
Yves Persoons<br />
Prof. Jurgen Vanhamel en prof. Valentijn De Smedt<br />
© Joren De Weerdt<br />
CONNECTING<br />
43