Buitensingel Magazine - Nr 6 - voorjaar 2022
- No tags were found...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
06<br />
<strong>voorjaar</strong> <strong>2022</strong><br />
<strong>Magazine</strong> voor omwonenden en ondernemers in de buurt van de Singelgrachtgarage-Marnix<br />
THEMA:<br />
GROEN<br />
ONDERNEMER:<br />
KRINGLOOP WEST<br />
BEWONER<br />
& VISSER<br />
ELEKTRISCH<br />
LADEN
Geld verdienen met je mening?<br />
Doe mee aan onderzoek!<br />
Meld je aan via<br />
www.mselect.nl<br />
ONTWERP EN DIGITAAL DRUKWERK<br />
RUPARO<br />
.<br />
WE LOVE RECYCLED.NL<br />
duurzaam drukwerk online<br />
Producten<br />
Campagnes<br />
TV-programma’s<br />
Diensten<br />
En meer...<br />
We zoeken ook collega’s!<br />
Check www.motivaction.nl/werken-bij<br />
marnixstraat 140<br />
Marnixkade 109F Amsterdam<br />
NEW IN TOWN<br />
AUTHENTIC VIETNAMESE<br />
FOOD & DRINKS<br />
BÁNH MÌ<br />
FRESH SPRING ROLLS<br />
NOODLE SALAD BOWLS<br />
VIETNAMESE DRINKS<br />
ICED TEAS<br />
RESTAURANT Orontes West<br />
MEDITERRANE SPECIALITEITEN<br />
Hugo de grootplein 8<br />
1052 KW Amsterdam<br />
Tel:020-684 77 58<br />
restaurantoronteswest.nl<br />
info@restaurantoronteswest.nl<br />
restaurant orontes west<br />
Op houtskool gegrilde<br />
vis, vlees, steak & vegetarisch<br />
TWEEDE HUGO DE GROOTSTRAAT 12H<br />
WWW.VIEN.NL<br />
2
INHOUD<br />
GRAVEN IN HET ARCHIEF<br />
Groen rond de Singelgracht in beeld 4<br />
NIEUWS & CIJFERS<br />
‘Groene’ feiten over de bouw van de<br />
Singelgrachtgarage-Marnix 5<br />
GROEN<br />
Het lentegevoel begint te kriebelen. In het weekend<br />
lekker op de fiets langs de boer om eieren te halen<br />
met de kinderen. Die vervolgens achter de kippen<br />
aanzitten en met grote ogen naar de koeien kijken.<br />
Elk jaar heb ik weer zin in dit nieuwe seizoen.<br />
Ook in de bouw van de Singelgrachtgarage-Marnix<br />
breekt een nieuw seizoen aan: van het werken op<br />
het water naar het werken in een droge bouwkuip.<br />
Dit jaar staat in het teken van de ruwbouw, zoals<br />
wij dat noemen. In normale mensentaal: het<br />
maken van vloeren, wanden en daken. Hopelijk<br />
kan ik dit <strong>voorjaar</strong> tijdens de rondleidingen deze<br />
werkzaamheden aan u laten zien. Graag geef ik u<br />
dan persoonlijk uitleg over ons project.<br />
Kim Pennings,<br />
omgevingsmanager Mobilis<br />
THEMA WERK<br />
Elektrisch laden in de Singelgrachtgarage-Marnix 6-7<br />
KNUTSELEN<br />
Geef jij de stad meer kleur? 8-9<br />
ONDERNEMER<br />
Steven van Helsdingen, eigenaar Kringloop West 10-11<br />
BEWONER & VISSER<br />
Bewoner Margreet de Vries interviewt visser<br />
Bram van Wijk 12-14<br />
3 VRAGEN AAN<br />
3 vragen aan Sandro Ivanic, eigenaar Barfly en Fjaka 15<br />
SPEURSPEL<br />
Zoek de kabouters Johnny Jordaan en Frederik Hendrik<br />
rond de bouwkuip 16<br />
COVERFOTO: THOMAS SCHLIJPER<br />
COLOFON<br />
Website www.buitensingel-amsterdam.nl<br />
Redactie Geraldien Prud’homme - buitensingel@mobilis.nl Fotografie Thomas Schlijper - schlijper.nl en Carly Wollaert -<br />
www.carlywollaert.com Artwork KochxBosch Studio - www.kochxbos.com Opmaak en druk Ruparo - www.ruparo.nl<br />
Deze editie kwam tot stand i.s.m. de gemeente Amsterdam, Jan Brundel, Steven van Helsdingen, Sandro Ivanic, Peter Schoonderbeek,<br />
Margreet de Vries, Bram van Wijk en Dennis van der Zanden ©<strong>2022</strong><br />
3
Bron: Stadsarchief Amsterdam/ Collectie tekeningen en prenten<br />
Bron: Stadsarchief Amsterdam/ Collectie W.C. Ladiges<br />
GRAVEN IN HET ARCHIEF<br />
Ca. 1900<br />
Juli 1983<br />
Frederik Hendrikplantsoen 1-21 (v.l.n.r.),<br />
gezien vanaf de Nassaukade richting de Frederik<br />
Hendrikstraat.<br />
Bron: Collectie Stadsarchief Amsterdam: foto’s eigen fotodienst<br />
Het buiten Gelderland, later het Volkspark<br />
aan de Singelgracht ter hoogte van het<br />
Kuiperspad, later de Tweede Hugo de<br />
Grootstraat.<br />
Ca. 1890<br />
Frederik Hendrikplantsoen gezien naar de Marnixstraat.<br />
Bron: Stadsarchief Amsterdam/ Martin, A. (1827-1900)<br />
Ca. 1895<br />
Nassaukade en Singelgracht, gezien in<br />
zuidoostelijke richting naar molen De<br />
Victor bij de Rozengracht. Links het<br />
torentje van het politiebureau Raampoort<br />
aan de Marnixstraat.<br />
4
100% gerecycled<br />
NIEUWS & CIJFERS<br />
<strong>Buitensingel</strong> magazine wordt gedrukt op Nautilus<br />
White-papier met EU-ecolabel. Dat is het meest<br />
duurzame papier: 100 procent gerecycled uit Europa.<br />
Er worden strenge eisen gesteld op het gebied van<br />
CO2-uitstoot en het gebruik van chemicaliën bij<br />
de papierproductie.<br />
‘Groene’ ondernemers<br />
In deze editie van <strong>Buitensingel</strong> magazine leest<br />
u ook interviews met twee jonge en ‘groene’<br />
ondernemers in de buurt. Nieuwsgierig?<br />
Kijk dan op pagina 10-11 en pagina 15.<br />
100%<br />
Elektrisch<br />
In de Singelgrachtgarage-Marnix komen straks tachtig<br />
elektrische laadplekken. Ook is er de mogelijkheid om dit<br />
aantal uit te breiden naar 100 procent, dus voor alle 800<br />
parkeerplekken. Meer over elektrisch laden kunt u lezen<br />
in het achtergrondartikel op pagina 6 en 7.<br />
Rondleidingen<br />
Wilt u dit <strong>voorjaar</strong> deelnemen<br />
aan een rondleiding over de<br />
bouwplaats van het project<br />
Singelgrachtgarage-Marnix?<br />
Meldt u dan aan via<br />
buitensingel@mobilis.nl, zodat<br />
we u op de hoogte kunnen<br />
houden over de rondleidingen.<br />
Voordat het laatste water uit de bouwkuip is<br />
gepompt, zijn de overgebleven vissen eruit gevist.<br />
De vangst bedroeg zo’n 900 vissen. Bewoner Margreet<br />
de Vries praat met visser Bram van Wijk over zijn<br />
bijzondere vak (pagina 12 t/m 14).<br />
± 900 Vissen<br />
5
Elektrisch lad<br />
in de Singelgracht<br />
6<br />
Tekst: Geraldien Prud’homme / Illustratie: Mr Design 79,<br />
bewoner Marnixkade<br />
De Singelgrachtgarage-Marnix krijgt tachtig elektrische<br />
laadplekken, dat is 10 procent van het totaal aantal parkeerplekken.<br />
In de toekomst kan het aantal EV-laadplekken<br />
(EV = Elektrisch Voertuig) worden uitgebreid naar<br />
800, daar is in het ontwerp al rekening mee gehouden.<br />
Hoe werken die EV-aansluitingen precies?<br />
Bij de oplevering van de Singelgrachtgarage-Marnix in<br />
2024 zijn er tachtig elektrische laadplekken beschikbaar.<br />
Op beide parkeerlagen is elektrisch laden mogelijk. Op<br />
-1-niveau bevinden de veertig laadplekken zich bij het trappenhuis<br />
op de Nassaukade ter hoogte van de Eerste Hugo<br />
de Grootstraat. Op niveau -2 kunnen – ter hoogte van het<br />
trappenhuis op de Marnixkade bij de Nieuwe Tuinstraat –<br />
eveneens veertig elektrische auto’s worden geladen. Met<br />
bebording en belijningen op het parkeerdek worden de locaties<br />
van de EV-aansluitingen aangegeven. “Het grote verschil<br />
zit in het feit dat de laadplekken in de parkeergarage<br />
geconcentreerd zijn. Bij het elektrisch laden op straat zijn<br />
de plekken verdeeld over de verschillende straten”, zegt<br />
Peter Schoonderbeek, technisch manager Singelgrachtgarage-Marnix<br />
bij het Ingenieursbureau van de gemeente<br />
Amsterdam.<br />
De elektrische energie wordt geleverd door Alliander. Hiervoor<br />
is een middenspanningsaansluiting (10.000 V) geplaatst<br />
in het groene elektriciteitshuisje in het Tweede<br />
Marnixplantsoen. Via een laagspanningsverdeler – het zogenaamde<br />
EV-railkanaalsysteem- wordt de elektrische<br />
energie over de totale parkeergarage en de EV-laadaansluitpunten<br />
verdeeld. Zo wordt voorkomen dat er overbelasting<br />
optreed in de elektrische installatie. Tussen de elektrische<br />
auto en het laadaansluitpunt wordt informatie gedeeld<br />
over hoe vol de accu van de auto is, zodat de laadstroom<br />
voor de elektrische auto optimaal kan worden ingesteld. Op<br />
de laadapparaten in de parkeergarage zijn twee aansluitpunten<br />
aanwezig, die met maximaal 32 Ampère de elektrische<br />
auto kunnen laden.<br />
100 procent EV<br />
“Natuurlijk ligt het eraan wat je laadcapaciteit is en of er<br />
een laadapparaat beschikbaar is. Bij uitbreiding van de<br />
huidige EV-aansluitingen wordt telkens gekeken wat de invloed<br />
is op het aansluitvermogen in de garage. Met al die<br />
percentages was dat een hele berekening”, vertelt Jan<br />
Brundel, ontwerpleider bij De Groot Installatiegroep. “Er is<br />
dus een verdeelstation en voor de eerste fase komt er in de<br />
parkeergarage een transformator van 630 kVA (kilo Volt-<br />
Ampere). Later komt er in dezelfde ruimte een tweede<br />
transformator én die voedt het hele systeem gebaseerd op<br />
800 aansluitingen. Dat is als alle geparkeerde auto’s in de<br />
garage elektrisch zijn.” Volgens hem is de uitdaging voor<br />
100 procent EV de beschikbaarheid van voldoende vermogen<br />
in de Amsterdamse binnenstad. Dat is contractueel<br />
vastgelegd met Alliander. Schoonderbeek beaamt dat:<br />
”Het grote knelpunt om in de toekomst alle 800 parkeerplekken<br />
van laadstroom te voorzien, is het beschikbare<br />
elektrisch vermogen in de buurt. Omdat er zoveel vraag is<br />
naar elektriciteit kan het stroomnet dit niet allemaal leveren.<br />
Hierin moeten dus keuzes voor de stad gemaakt worden.<br />
Als project hebben we ons in ieder geval verzekerd<br />
van voldoende stroom voor de uitbreiding naar meer laadplekken,<br />
indien deze behoefte er is.”
en<br />
garage-Marnix<br />
ACHTERGROND: GROEN<br />
Toekomstmuziek<br />
Aanvankelijk was het idee om de EV-capaciteit in stappen<br />
van 10 procent per jaar uit te breiden. Maar Brundel twijfelde<br />
of dat de meest economische keuze zou zijn. Daarom<br />
stelde hij voor om het aantal laadplekken per sectie uit te<br />
breiden in plaats van in stappen van 10 procent. Vanaf<br />
2030 moeten alle nieuwe personenauto’s die op de markt<br />
komen 100 procent elektrisch zijn. De ontwerpleider verwacht<br />
dat er in 2038 alleen nog maar volledig elektrische<br />
auto’s zullen rijden: “Dat is toekomstmuziek en dat moet<br />
nog een keer bekeken worden. Maar dan heb je vanaf de<br />
oplevering in 2024 veertien jaar om het aantal laadplekken<br />
naar 100 procent uit te breiden. Dan kun je om de 1,5 jaar<br />
een kleine stap zetten, dat zijn er negen in totaal. Maar het<br />
is economischer om wat grotere stappen te maken. In de<br />
praktijk moet blijken wat de meest efficiënte methode is.<br />
Parkeerbeheer moet straks naar de bezetting gaan kijken,<br />
want uitbreiding kost natuurlijk wel geld.”<br />
Bij de installatie van de laadpunten in de Singelgrachtgarage-Marnix<br />
is een goed werkend – dus storingsvrij – energiemanagementsysteem<br />
het allerbelangrijkste. “We hebben<br />
wel een heel hoge betrouwbaarheid: 99,9 procent,<br />
hoger bestaat eigenlijk niet. Een jaar heeft 10.504 uur. Per<br />
jaar mag er maximaal 105 uur uitval optreden door onderhoud<br />
en storingen, maximaal 12 minuten per dag. Het zijn<br />
allerlei verschillende systemen en je moet soms ook onderhoud<br />
doen. Maar dat is allemaal minimaal en een software<br />
update probeer je op rustige tijden uit te voeren.”<br />
400 meter<br />
Zijn bedrijf was ook betrokken bij de installatie van de elektrische<br />
laadplekken in de parkeergarage onder het Rokin.<br />
Toch is de situatie in de Singelgrachtgarage-Marnix anders<br />
en ook lastiger, meent de ontwerpleider: “Voor de bekabeling<br />
moest ik een berekening maken en hier is de lengte<br />
van de garage 400 meter. Het liefst wilde ik de voeding in<br />
het midden plaatsen en dan de stroom naar links en rechts<br />
verdelen, zodat de afstand<br />
“Het is een contract -<br />
eis dat de laadplekken<br />
over de<br />
parkeergarage<br />
verspreid worden.”<br />
gelijk is. In het ontwerp<br />
was dat onmogelijk, dus<br />
die strijd heb ik verloren<br />
en dat betekent dat we<br />
van één kant gaan voeden.<br />
Dus we moeten nu over de<br />
hele lengte kabels leggen.<br />
De stroom komt vanuit het<br />
Tweede Marnixplantsoen<br />
en moet helemaal naar het Marnixbad en het Frederik Hendrikplantsoen.<br />
Daardoor gaat er ook stroomcapaciteit verloren.”<br />
“Op niveau -1 komen de laadplekken meer aan de achterkant<br />
en op -2 aan de voorkant. Voor invalide personen zijn<br />
de laadplekken bij de ingang en dichtbij de lifthuisjes. Het<br />
is een contracteis dat de laadplekken over de parkeergarage<br />
verspreid worden. Daarom zijn ze op de verschillende<br />
verdiepingen op een andere plek. Aanvankelijk wilde de<br />
brandweer de elektrische laadpunten graag bij de ingang<br />
hebben. Maar als er in de toekomst 800 elektrische auto’s<br />
staan, maakt het helemaal niet uit. De laadkastjes hebben<br />
een soort brandalarm, dat in verbinding staat met de<br />
sprinklerinstallatie. Die sprinklerinstallatie wordt op temperatuur<br />
geschakeld. Dus zodra de temperatuur te hoog<br />
wordt, treedt de sprinklerinstallatie in werking die dan alleen<br />
door bevoegden kan worden uitgezet.”<br />
7
KNUTSELEN<br />
Wie geeft kleur?<br />
ik vlieg graag over een stad!<br />
8
Wij ook!<br />
9
STEVEN VAN HELSDINGEN, EIGENAAR KRINGLOOP WEST<br />
“Alles wat wij doen moet<br />
duurzaam karakter hebb<br />
Tekst: Geraldien Prud’homme / Fotografie:<br />
Carly Wollaert, bewoner Marnixkade<br />
Steven van Helsdingen opende<br />
in maart 2021 Kringloop West in<br />
de Tweede Hugo de Grootstraat.<br />
Met deze eigentijdse kringloopwinkel<br />
wil hij een nieuwe doelgroep<br />
bereiken en kennis laten<br />
maken met duurzaamheid.<br />
“De buurt<br />
is heel<br />
enthousiast.”<br />
Waar komt het idee voor Kringloop<br />
West vandaan?<br />
“Mijn broer heeft een kringloopwinkel in<br />
de Ri vie renbuurt. Hij moest naar het<br />
buitenland en ik zat tussen twee IT-banen.<br />
Ik had helemaal<br />
niets met kringloopwinkels,<br />
vond het maar een<br />
stoffige bende. Maar<br />
ik ben wel ondernemend<br />
en eigenwijs.<br />
In<br />
2016 heb<br />
ik, met<br />
hulp van<br />
vrienden,<br />
die winkel<br />
tijdelijk van hem overgenomen. Allereerst<br />
heb ik daar een grote opruiming<br />
gehouden en de winkel opnieuw ingericht<br />
om mijn eigen draai eraan te geven.<br />
Dat is iets wat ik altijd al had; als<br />
kind vond ik het super leuk om dingen te<br />
sorteren, op te ruimen en te etaleren.<br />
Later deed ik dat in de IT met het grafisch<br />
vormgeven van webshops. Uiteindelijk<br />
vond ik het zo leuk, dat ik daarna<br />
nog op drie andere locaties in Amsterdam<br />
kringloopwinkels heb gehad. Kringloop<br />
West is dus nummer vijf.”<br />
Hoe heb je dit pand gevonden?<br />
“Via een advertentie op Funda. Ik wilde<br />
aan een doorgaande weg zitten en niet<br />
op een industrieterrein, want het nodigt<br />
veel meer uit als je in de stad zit. Jaspers<br />
Ebbers Installatietechniek zat in dit<br />
pand en ik dacht dat ze een fout hadden<br />
gemaakt in de huurprijs. We hebben een<br />
goede deal gesloten en dit pand in gedeeltes<br />
overgenomen, zodat Jaspers<br />
langzaam kon verhuizen. Sinds augustus<br />
zijn ze hier helemaal weg. Omdat wij<br />
vanaf het begin de huur betaalden, konden<br />
we een stukje overname overbruggen,<br />
onder andere voor de rolluiken en<br />
de vloerverwarming. Tijdens de lockdown<br />
in februari 2021 kregen we de<br />
sleutel en begonnen we met de verbouwing.<br />
Daarbij hebben we zo veel mogelijk<br />
materialen hergebruikt: de oude archiefkasten<br />
in het souterrain zijn nu<br />
pashokjes en van verwarmingsbuizen<br />
hebben we kledingrekken gemaakt.<br />
Onze opening was precies op het juiste<br />
moment: aan het einde van de lockdown<br />
in maart. Voor Amsterdamse begrippen<br />
is dit pand uniek. Het zijn vier aaneengesloten<br />
panden met een souterrain, dat<br />
nog groter is dan de winkel op de begane<br />
grond. Straks hebben we 450 m²<br />
winkeloppervlakte, verdeeld over twee<br />
verdiepingen, met daarnaast nog zo’n<br />
200 m² voor lokale makers. We zijn hier<br />
echt voor de lange termijn en daardoor<br />
kunnen we ook allerlei projecten opstarten.”<br />
Waarin onderscheidt Kringloop West<br />
zich van andere kringloopwinkels?<br />
“Deze winkel is kringloop 2.0: hier komt<br />
alles samen wat ik de afgelopen jaren<br />
over kringloopwinkels heb geleerd. We<br />
10
ONDERNEMER<br />
een<br />
en”<br />
zijn meteen begonnen met Instagram,<br />
verkopen geen rotzooi en willen laten<br />
zien dat het leuk is om tweedehands te<br />
kopen. Zelf bepaal ik wat er wel en niet<br />
in de winkel komt en ook de prijs van<br />
alle producten. We verkopen een mix<br />
van kunst, vintage, kringloopspullen en<br />
upcycle producten. Dat zijn nieuwe producten<br />
die van afgeschreven spullen<br />
zijn gemaakt. Zoals de lampen van collectief<br />
Zwaarlicht, waarvoor bijvoorbeeld<br />
oude stofzuigers worden gebruikt.<br />
We willen een nieuwe doelgroep aanspreken<br />
en mensen laten kennismaken<br />
met duurzaamheid. Dat bereiken we<br />
door laagdrempelig te zijn en inspiratie<br />
te bieden. Alles wat wij doen moet een<br />
duurzaam karakter hebben. In ons pand<br />
vind je daarvan allerlei voorbeelden.<br />
Zo kunnen we met de koffieprut<br />
van onze koffiebar Prut oesterzwammen<br />
kweken en schenken<br />
we koffie in tweedehands mokken.<br />
De buurt is heel enthousiast,<br />
we worden overladen<br />
met positieve<br />
reacties. Mensen<br />
zien dat wij<br />
liefde in Kringloop West stoppen en vinden<br />
het fijn om hun spullen te brengen,<br />
ook goede spullen. Ze zien dat wij er<br />
waarde aan hechten en er dankbaar voor<br />
zijn. Het is een grote winkel, maar tegelijkertijd<br />
klein genoeg voor persoonlijk<br />
contact. Het gros van de spullen, zo’n<br />
95 procent, halen we op of krijgen we<br />
aangeboden. Trendy items, zoals vinyl<br />
en racefietsen, kopen we in bij particulieren<br />
of op markten, zodat we een leuke<br />
mix hebben. Frank is onze vinyl- en<br />
elektronicaspecialist, hij test en repareert<br />
alle apparatuur voordat het in de<br />
winkel komt. De racefietsen worden<br />
eerst door Matt in onze fietsenwerkplaats<br />
opgeknapt.”<br />
Uit hoeveel mensen bestaat jullie<br />
team?<br />
“In totaal werken hier zo’n zestien mensen.<br />
Dat zijn vrijwilligers, ZZP’ers en<br />
mensen op de loonlijst. Naast mijzelf<br />
zijn er nog twee fulltimers. Beneden<br />
heeft Cat haar stoffeerderij byLorenzi.<br />
Zij betaalt geen huur, maar werkt in ruil<br />
een dag per week in de winkel. Luca van<br />
De Opwaardeerkamer die ook in het<br />
souterrain zijn werkplaats heeft, restaureert<br />
de meubels die wij binnenkrijgen.<br />
Dus we werken met gesloten beurzen.”<br />
Wat heb je zelf met duurzaamheid?<br />
“Het is iets waar ik steeds bewuster van<br />
ben. Zelf ben ik heel minimalistisch, ik<br />
hecht niet zo veel waarde aan spullen.<br />
Dat maakt het voor mij ook makkelijk<br />
om dingen te verkopen. Anders zou ik<br />
alles wat binnenkomt zelf willen houden<br />
en een ‘hoarder’ worden!”<br />
“We willen een<br />
nieuwe doelgroep<br />
aanspreken.”<br />
Hoe zie je de toekomst voor Kringloop<br />
West?<br />
“In de toekomst willen we beneden starten<br />
met een uitleenservice voor gereedschap<br />
en een openbare werkplaats, een<br />
soort repaircafé. Buurtbewoners nemen<br />
dan een lidmaatschap voor reparaties<br />
en krijgen korting op een kop koffie, zodat<br />
je echt een buurtfunctie hebt. We<br />
zoeken nog iemand die hier een naaiatelier<br />
wil openen. Met de gemeente zijn<br />
we in gesprek over subsidie voor het organiseren<br />
van workshops en kennissessies,<br />
bijvoorbeeld ‘Hoe plak je een band’<br />
of ‘Hoe word je vegetariër?’. Ook kijken<br />
we samen met de gemeente of Kringloop<br />
West als blauwdruk in andere buurten<br />
kan worden gebruikt. Irma is aangenomen<br />
om projecten met duurzame<br />
bedrijven in deze buurt en samenwerkingen<br />
voor ons restafval op te zetten,<br />
dus om beter te recyclen. Verder moet<br />
onze tuin van 120 m² een groene ontmoetingsplek<br />
worden.”<br />
11
“QUA SOORTEN H<br />
EEN BIJZO<br />
12
BEWONER & VISSER<br />
ADDEN WE HIER BEST<br />
NDERE VANGST.”<br />
Vlak voordat de laatste meters water uit de<br />
bouwkuip worden weggepompt, worden de achtergebleven<br />
vissen uit de Singelgracht gevist<br />
en verderop in de gracht weer teruggezet. Margreet<br />
de Vries, bewoner van de Nassaukade,<br />
spreekt met Bram van Wijk, directeur Visserij<br />
Service Nederland, over zijn werk.<br />
Tekst: Geraldien Prud’homme / Portretfotografie: Thomas<br />
Schlijper, kleine foto: Visserij Service Nederland<br />
“Wilt u zich even voorstellen?” vraagt Margreet de Vries.<br />
“Ik ben Bram van Wijk, directeur van Visserij Service Nederland.<br />
Mijn familie komt uit Groot-Ammers en bestaat<br />
van oorsprong uit watermolenaars. In dienst van de boeren<br />
en om hun inkomen aan te vullen, mochten ze vissen op de<br />
wateren van de boeren. Dus eigenlijk zijn ze altijd beroepsvissers<br />
geweest. Ik ben de vierde generatie. Toen ik achttien<br />
was, verloor ik mijn vader en heb ik het familiebedrijf<br />
voortgezet.” Margreet: “Dat is een jonge leeftijd om zo’n<br />
bedrijf over te nemen.” Bram: “Ja, en in het begin doe je<br />
alles net zoals je vader. Maar op een gegeven moment krijg<br />
je andere inzichten. Toen ben ik begonnen met onderzoek<br />
en afvissingen. Dat afvissen is ook wat wij hier in de Singelgracht<br />
doen. We vangen vis en daar zit ook ondermaatse vis<br />
bij. In Nederland is er een select groepje van vijf of zes<br />
partijen die daar vanuit het ministerie een ontheffing voor<br />
heeft.” Margreet: “Dus in plaats van vissen voor de consumptie,<br />
bent u gaan vissen voor…?” Bram: “Dienstverlening,<br />
het is dienstverlenend vissen, dus we beoefenen nog<br />
wel het vak. Alleen vangen we nu de vis en laten die net zo<br />
makkelijk weer los!” Margreet: “Dus u hebt vanochtend een<br />
klus voor dit project gedaan. Wat moet ik me daar precies<br />
bij voorstellen?” Bram antwoordt: “In het watersysteem is<br />
met damwanden een bouwkuip gemaakt. Die is eerst gebaggerd.<br />
Daarna zijn er funderingspalen in gezet en is er<br />
onderwaterbeton gestort.” Margreet: “Ja, dat hebben we<br />
allemaal gezien en gehoord!” Bram: “Ondanks alle activiteiten<br />
zwemmen er nog steeds vissen rond. In deze tijd van<br />
het jaar is het water koud. Vissen zijn koudbloedig en in de<br />
winter redelijk traag, daardoor blijft een deel toch nog zitten.<br />
De bouwkuip is dichtgegaan met de vis erin en wordt<br />
nu leeggepompt. Wij hebben zoveel mogelijk vissen eruit<br />
gehaald en overgezet.” Margreet: “Heeft u dat dan ook van<br />
tevoren voorbereid? Of ziet u wel wat u tegenkomt?” Bram:<br />
“Van tevoren krijg ik van de aannemer de afmetingen van<br />
de bouwkuip. Dus dan weet ik hoe groot het ongeveer is en<br />
schat ik hoe lang we er ongeveer mee bezig zijn, zodat ik<br />
een prijs kan maken. Voor ons is dit niet de eerste bouwkuip.<br />
Bij Amsterdam Centraal zijn ze een ondergrondse fietsenstalling<br />
aan het bouwen. Die hebben we ook gedaan. In<br />
de bouwkuip voor de nieuwe zeesluis in IJmuiden hebben<br />
we ook gevist. We hebben er dus wel wat ervaring mee.”<br />
Margreet: “Daardoor heeft u natuurlijk al een idee van wat<br />
voor vis u gaat tegenkomen. Hoe was dat hier?” Bram:<br />
“Qua soorten hadden we hier best een bijzondere vangst.<br />
We hebben hier een open systeem naar het Noordzeekanaal.<br />
Het Noordzeekanaal is brak water en richting IJmuiden<br />
wordt het zout. Hier in de bouwkuip hebben we sprot<br />
gevangen, dat is een zoute soort.“ Margreet: “Dus dat is<br />
bijzonder omdat het brak water is? Bram: “Ja, en we hebben<br />
ook driedoornige stekelbaars gevangen. Daarvan zijn er<br />
drie ondersoorten. Eentje leeft gewoon in de sloot, dat zijn<br />
heel kleine visjes. Er is een ondersoort die alleen maar op<br />
zee leeft. En de grootste groep is de soort die op zee opgroeit<br />
en op het zoet komt paaien. Dat kun je zien aan de<br />
schilden die ze op hun zijflanken hebben. De zoete soort<br />
heeft dat niet en die hebben we hier ook gevangen. In deze<br />
tijd van het jaar komen ze het land in, dat is ook grappig.<br />
Er zijn museumtekeningen van het oude Amsterdam. Daarop<br />
is te zien hoe boeren de driedoornige stekelbaars massaal<br />
uit kleine slootjes opscheppen en over het land heen<br />
gooien om te bemesten. Dus zo talrijk waren die hier toen.<br />
Buiten die brakwatersoorten hebben we ook snoek en ruisvoorn<br />
gevangen. Dat zijn juist de plantminnende soorten<br />
die in slootjes met veel waterplanten voorkomen en die zou<br />
je dan weer minder snel in zo’n gracht verwachten. Verder<br />
hebben we snoekbaars, brasem, blankvoorn, baars, spiering<br />
en zwartbekgrondel gevangen. Zwartbekgrondel is een<br />
exoot uit het Donaugebied. Er is een kanaal gegraven tussen<br />
de Rijn en de Donau. Daardoor zijn er ook allerlei vissoorten<br />
uit de Donau in het Rijnsysteem terechtgekomen.”<br />
Margreet: “Als bewoner sta je er totaal niet bij stil dat er<br />
allerlei vissen in de gracht zwemmen. Aan hoeveel vissen<br />
moet ik dan denken?” Bram: “We doen een schatting. Ik<br />
denk dat we 800 tot 900 vissen hebben gevangen. In het<br />
begin stond het water nog redelijk hoog. Ons bootje is met<br />
een kraan in de bouwkuip getakeld. Daarna zijn ze verder<br />
gaan pompen en kwam het water steeds lager. Dan vang je<br />
de vissen ook makkelijker.”<br />
<br />
13
Margreet de Vries<br />
Bram van Wijk<br />
<br />
“En hoe vangt u ze dan?” vraagt Margreet de Vries. “We<br />
hebben ze elektrisch gevangen. Omdat al die palen in het<br />
water staan, kun je er niet met een net doorheen. Eigenlijk<br />
verdoof je de vis door middel van elektriciteit. Het ziet er<br />
cru uit, maar eigenlijk is het een van de meest diervriendelijke<br />
manieren om vis te vangen.” Margreet: “Dus je verwondt<br />
ze er niet mee? Maar je geeft ze een soort stroomstoot.<br />
Je raakt ze even aan met stroom.” Bram van Wijk:<br />
“Ja, we hebben een polyester bootje, daar staat een aggregaat<br />
in. En we hebben een aardedraad, zo noemen we dat.<br />
Die hangt buiten de boot en aan het schepnet zit ook een<br />
draad. Zodra we het schepnet in het water doen, krijg je<br />
kortsluiting in het water en ontstaat er een stroomveld. Binnen<br />
dat stroomveld wordt de vis verdoofd. En omdat vissen<br />
een zwemblaas hebben, komen ze naar het oppervlak drijven.<br />
Dat is simpel gezegd hoe het werkt. In praktijk is het<br />
minder simpel dan ik het nu vertel, want je moet het wel<br />
vaker gedaan hebben. Maar in principe kun je de vissen<br />
dan zo met je schepnet eruit scheppen. Daarna komen ze<br />
in een kuip met water weer bij. Vervolgens laten we de vissen<br />
buiten de bouwkuip los en zijn ze weer vrij”, antwoordt<br />
Bram.<br />
“Zo’n 90 tot 95 procent<br />
van de achtergebleven<br />
vissen hebben we<br />
gevangen.”<br />
Margreet wijst naar de zuidzijde van de Raampoortbrug:<br />
“Dus via die kant kunnen ze via de Kostverlorenvaart de<br />
stad uit zwemmen? Ik weet dat daar ook best grote binnenvaartschepen<br />
doorheen gaan.” Bram knikt: “Ja, die zal dan<br />
wel naar het IJ toe lopen.<br />
Als aannemer heb<br />
je een zorgplicht: je<br />
mag dieren niet onnodig<br />
laten lijden of sterven.<br />
Je moet een bepaalde<br />
inspanning leveren om<br />
dierenleed zoveel mogelijk<br />
te voorkomen. En ik denk dat wij hier zo’n 90 tot 95<br />
procent van de achtergebleven vissen hebben gevangen.”<br />
Margreet: “Dat is toch heel mooi! En u doet dit werk dus al<br />
lang. Verandert er veel op visgebied, bijvoorbeeld hoeveel<br />
vissen er zijn? Bram: “Ja, het wordt wel anders. We onttrekken<br />
ons drinkwater uit het oppervlaktewater. Dus hoe smeriger<br />
ons oppervlaktewater is, hoe moeilijker het wordt om<br />
er drinkwater van te maken. Er is Europese regelgeving om<br />
het water schoner te maken. Dat noemen ze de Kaderrichtlijn<br />
Water. Alle waterbeheerders zijn daarmee aan het werk<br />
gegaan. Het speelt nu al een jaar of twintig. Daarvan heeft<br />
het terugdringen van fosfaten het grootste effect. In zeepsop<br />
zit tegenwoordig geen fosfaat meer. Vroeger kwamen<br />
veel riolen rechtstreeks op de gracht uit. Maar die zijn nu<br />
allemaal aangesloten op de rioolwaterzuivering. En de rioolwaterzuiveringen<br />
zijn ook steeds beter geworden, dus het<br />
water wordt steeds zuiverder. Maar fosfaten zijn wel meststoffen.<br />
Het is te vergelijken met het land. Als wij vroeger<br />
een hectare water bemonsterden, had je 300 tot 400 kilo<br />
vis, ongeacht de soort. Dat was heel normaal. Als je nu<br />
datzelfde water bemonsterd, heb je 80 tot 90 kilo vis per<br />
hectare. Dat aantal is heel sterk afgenomen, omdat je gewoon<br />
minder voedingsstoffen in het water hebt. Als een<br />
boer zijn land niet bemest, dan groeit het gewas ook minder<br />
hard. Maar je krijgt er wel meer soorten voor terug,<br />
want de dominante soorten nemen af. Daardoor komt er<br />
ruimte voor andere soorten. Je krijgt wat meer waterplanten,<br />
er komt meer variëteit in het water. Dus de hoeveelheid<br />
vis is sterk afgenomen. Maar de biodiversiteit – en dat is<br />
tegenwoordig toch het codewoord – is wel toegenomen.”<br />
Margreet vraagt hoe het met de waterkwaliteit hier in de<br />
Singelgracht staat. Qua soortensamenstelling is de visstand,<br />
volgens Bram, helemaal niet zo slecht. Via het gemaal<br />
bij Diemen worden de grachten doorgespoeld en dat<br />
zorgt voor verversing. “In Amsterdam heb je natuurlijk een<br />
sluizensysteem. Het is geen stilstaand water, want er worden<br />
sluizen opengezet”, zegt Margreet. “De inrichting van<br />
het grachtenstelsel is natuurlijk vrij monotoon, dus dat<br />
houdt bepaalde soorten tegen. Maar nu moeten er in Amsterdam<br />
weet ik hoeveel kilometers kademuur vervangen<br />
worden. Ze proberen dat slim op te lossen door in die kademuur<br />
bijvoorbeeld schuilnestjes of habitat voor vis te maken.<br />
Dat nemen ze gelijk mee tijdens de bouw. Dus in<br />
plaats van een nieuwe rechte kademuur brengen ze er<br />
structuur in aan, zodat er vissen tussen gaan zitten, die<br />
daar profijt van hebben. Ze doen ook allerlei proeven om<br />
bepaalde waterplanten met wortelstelsels te laten groeien.<br />
Maar dan moet je natuurlijk niet te veel scheepvaart hebben,<br />
dus dat kan ook weer niet overal. Maar er wordt wel<br />
over nagedacht”, aldus de visexpert.<br />
14
vragen aan<br />
Sandro Ivanic<br />
Barfly en Fjaka<br />
Tekst: Geraldien Prud’homme / Fotografie: Carly Wollaert, bewoner Marnixkade<br />
Sandro Ivanic is eigenaar van eetcafé/cocktailbar<br />
Barfly en ontbijt- en lunchcafé Fjaka aan de<br />
Nassaukade. “De buurt steunt ons, dankzij hen<br />
zijn we er nog steeds.”<br />
Wanneer ben je begonnen met Barfly en Fjaka?<br />
“Zes jaar geleden verhuisde ik vanuit Denemarken terug<br />
naar Kroatië. Op weg naar huis zou ik tien dagen in<br />
Amsterdam blijven. Maar een uur nadat ik was geland<br />
kreeg ik al een goede baan in de horeca aangeboden.<br />
Mijn eerste telefoontje hier was voor een huis en daar<br />
woon ik nog steeds. Dus alles viel op zijn plaats. Ik had<br />
heel veel geluk en besloot te blijven. Later ging ik in<br />
een zessterrenhotel op de Dam werken. Naast mijn<br />
baan bij Hotel TwentySeven had ik twee bedrijven,<br />
waaronder een consultancybedrijf voor internationale<br />
horecaconcepten. Ik houd ervan om iets vanuit het niets<br />
op te bouwen. Met mijn tweede bedrijf importeerde en<br />
exporteerde ik mineraalwater uit Kroatië. Zo ontmoette<br />
ik de vorige eigenaar van dit bedrijf aan de Nassaukade.<br />
Hij vertelde dat hij deze twee locaties wilde verkopen.<br />
Aanvankelijk was mijn reactie dat ik zelf geen interesse<br />
had, maar dat ik binnen mijn netwerk zou zoeken.<br />
Deze panden waren zeker tien jaar niet onderhouden<br />
en zagen er onaantrekkelijk uit. Het restaurant was al<br />
zo’n vier jaar gesloten. Toch zag ik, toen ik hier voor het<br />
eerst binnenkwam, een heleboel mogelijkheden. Dus<br />
ik maakte mijn financiële bedrijfsplan. Er waren meer<br />
geïnteresseerden. Maar zij waren niet zo snel als ik en<br />
binnen twee weken was alles geregeld. Ik werkte nog twee<br />
maanden ’s avonds in het hotel en ’s ochtends hier. Fjaka<br />
is 1 september 2019 geopend en bijna drie maanden later<br />
opende Barfly als cocktailbar. Helaas moest Barfly, vanwege<br />
corona, al vrij snel daarna sluiten. En omdat we geen<br />
omzetcijfers van de afgelopen jaren hadden, kregen we<br />
geen overheidssteun.”<br />
Hoe hebben jullie die lockdowns overleefd?<br />
“Fjaka opende zeven dagen per week, ook al hadden we<br />
nauwelijks omzet. Maar we wilden het contact met onze<br />
klanten niet verliezen. Veel horecaondernemers kregen<br />
wel steun. Zij gingen gewoon dicht en je kon nergens<br />
meer koffie halen. Ook zijn we toen begonnen met online<br />
bestellingen voor Balkan streetfood. Fjaka is een gevoel. Je<br />
kunt het omschrijven als: in de dagelijkse drukte goed voor<br />
jezelf zorgen en even rust nemen. Fjaka is een plek voor<br />
overdag, we zijn tussen 08.00 en 16.00 uur geopend. Barfly<br />
is voor ‘s avonds en het nachtleven, de openingstijden zijn<br />
van 16.00 tot 03.00 uur. Je kunt dus bijna op elk gewenst<br />
tijdstip bij ons terecht voor ontbijt, lunch, brunch, diner<br />
en drankjes. In Barfly staat een oude piano voor live<br />
muzieksessies en muzikale gasten. Naast cocktails en<br />
andere drankjes serveren we mediterrane gerechten. Het<br />
eten bij Barfly is een gevolg van de lockdowns, want nu<br />
openen we vroeger zodat we omzet met diners kunnen<br />
maken. Gelukkig hebben we veel connecties en de buurt<br />
steunt ons. Dat zijn de mensen die ons in leven houden,<br />
dankzij hen zijn we er nog steeds. Ze komen bijvoorbeeld<br />
langs om een fles wijn te kopen. Daar ben ik heel dankbaar<br />
voor. Tijdens lockdownwandelingen kwamen mensen één<br />
voor één binnen, namen een cocktail en verlieten de zaak.<br />
Ook hebben we voor werknemers van een groot Europees<br />
bedrijf cocktaildozen met Kroatische borrelhapjes gemaakt.<br />
Ons team was klein en dat bleef zo. Niemand is ontslagen,<br />
maar iedereen werkte minder uren.”<br />
Wat maakt Barfly en Fjaka bijzonder?<br />
“We combineren de Nederlandse cultuur met de<br />
Kroatische. Zo hebben we bij Barfly naast lokale bieren,<br />
ook bieren en wijnen uit de Balkan. Als enige bar in<br />
Europa schenken wij koraalbieren- en wijnen, die zijn<br />
diep in de Adriatische zee gerijpt. Beide zaken hebben<br />
een zero waste beleid, dus wij doen ons best om zo min<br />
mogelijk afval te produceren. Zo hergebruiken we koffiedik<br />
als plantenvoeding en zijn onze koffiebekers biologisch<br />
afbreekbaar. Het hele jaar hebben we een terras op de<br />
stoep voor Barfly en Fjaka. In de zomer breiden we ons<br />
terras verder uit naar de brug.”<br />
15
COLUMN<br />
WERK<br />
DOE MEE<br />
& WIN<br />
MOOIE<br />
PRIJZEN!<br />
zoek de<br />
Kabouters<br />
Tijdens de graafwerkzaamheden zijn we<br />
op een kabouternest gestuit. De meeste<br />
kabouters zijn direct verdwenen.<br />
Maar twee van hen: Frederik Hendrik en<br />
Johnny Jordaan, worden soms rond de<br />
bouwplaats gespot. Spot jij ze ook?<br />
Ga op zoek en maak van beide kabouters<br />
een foto. Stuur deze met je naam naar<br />
06 – 23 05 37 99 (volwassenen mogen ook<br />
meedoen).<br />
INFO<br />
GEZOCHT: FOTOGRAFEN<br />
Bent u een enthousiaste (hobby)fotograaf?<br />
Stuur uw foto’s (in hoge resolutie, 300<br />
dpi) van de bouw van de Singelgrachtgarage-Marnix<br />
dan naar:<br />
buitensingel@mobilis.nl<br />
De mooiste foto’s publiceren we,<br />
met naamsvermelding, op onze<br />
projectwebsite <strong>Buitensingel</strong>-Amsterdam<br />
en/of in de komende edities van dit<br />
bewonersmagazine.<br />
GRATIS ADVERTENTIE<br />
Wilt u – als ondernemer in de buurt van<br />
de Singelgrachtgarage-Marnix – ook een<br />
gratis ¼ pagina- advertentie (zie pag. 2)<br />
in dit magazine plaatsen?<br />
Neem dan contact op met de redactie:<br />
buitensingel@mobilis.nl<br />
VRAGEN EN KLACHTEN<br />
Voor vragen of klachten over de bouw<br />
kunt u mailen naar:<br />
singelgrachtgaragemarnix@amsterdam.nl<br />
BIJ SCHADE<br />
Schade kunt u melden via het<br />
schadeformulier:<br />
www.amsterdam.nl/singelgrachtgarage/<br />
schadeprotocol-singelgrachtgarage<br />
BIJ SCHADE MET SPOED<br />
bel 020 - 347 31 11 (24/7 bereikbaar)<br />
AFSPRAAK<br />
Wilt u een afspraak voor een gesprek met<br />
de omgevingsmanagers van de gemeente<br />
Amsterdam en/of Mobilis maken? Dan<br />
kunt u mailen naar:<br />
singelgrachtgaragemarnix@amsterdam.nl<br />
Meedoen kan tot 20 mei <strong>2022</strong>.<br />
Daarna maken we de winnaars bekend.<br />
WEBSITES<br />
Gemeente Amsterdam:<br />
www.amsterdam.nl/singelgrachtgarage/<br />
Projectwebsite:<br />
www.buitensingel-amsterdam.nl<br />
16