Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
02<br />
lente <strong>2021</strong><br />
<strong>Magazine</strong> voor omwonenden en ondernemers in de buurt van de Singelgrachtgarage-Marnix<br />
THEMA:<br />
GROEN<br />
KNUTSELPAGINA<br />
+ SPEURSPEL<br />
VOOR KINDEREN<br />
BEWONERS<br />
EN HET BEHOUD<br />
VAN DE BOMEN
HIT: RIFUGIO<br />
2-5 Spelers<br />
Speelduur: 60 min<br />
(2 spelers: 20 min)<br />
Leeftijd 8+<br />
FUN FACTS<br />
Één van de 7 beste spellen van de<br />
afgelopen 5 jaar. (Volkskrant nov. 2018)<br />
Inclusief Rivers&Rafts (Beoordeeld met<br />
een 8 in Spel! <strong>Magazine</strong>)<br />
In Nederland al ruim 6000x verkocht<br />
Makkelijk te leren. Ook zeer geschikt<br />
voor 2 personen. Altijd anders.<br />
COFFEE / BREAKFAST / BRUNCH / LUNCH / SNACKS<br />
IN A NUTSHELL<br />
1) In je beurt leg je allereerst een<br />
landschapstegeltje aan.<br />
2) Vervolgens ga je met je houten speelfiguur<br />
met rugzak (!) opzoek naar: Bloemen,<br />
Dieren, Watervallen, Passen en Bergtoppen.<br />
Hiermee verdien je punten.<br />
3) En je kunt een Rifugio (Italiaans voor<br />
berghut) bouwen. Als iemand via jouw<br />
Rifugio gaat, krijg je ook punten.<br />
info@fjakaamsterdam.com<br />
+31 (0) 642944269<br />
Nassaukade 121<br />
1052 EC Amsterdam<br />
www.instagram.com/fjaka_amsterdam<br />
www.facebook.com/Fjaka_amsterdam<br />
www.fjakaamsterdam.com<br />
4) Zijn alle tegels aangelegd, dan is het spel<br />
afgelopen. Wie dan de meeste punten heeft<br />
wint!<br />
Verkoopadviesprijs: €29,95 - Formaat doos: 25 x 25 x 6 cm<br />
www.nrpgames.com<br />
Pianoles<br />
(nu nog online)<br />
COOSJE DE WIT<br />
Docent piano & dwarsfluit<br />
voor<br />
Beginners & gevorderden<br />
TREK IN EEN<br />
BIERTJE?<br />
Als take-away of straks op het<br />
terras!<br />
www.twochefsbar.nl<br />
Lid van EPTA Nederland (.nl)<br />
Marnixkade 105 III, 1015 ZK Amsterdam<br />
email: coosjedewit@gmail.com<br />
mobiel: 06 24268512<br />
website: coosjedewit.nl<br />
2
INHOUD<br />
GRAVEN IN HET ARCHIEF<br />
Historische foto’s van een ‘groene’ buurt 4<br />
Mijlpaal<br />
Deze voorjaarseditie van <strong>Buitensingel</strong> heeft als<br />
thema: groen. Wat doen we nu werkelijk tijdens<br />
de bouw van de Singelgrachtgarage-Marnix op het<br />
gebied van duurzaamheid? In dit magazine kunt u<br />
lezen over enkele voorbeelden hiervan, zoals zo veel<br />
mogelijk transporten over water of het behoud van<br />
bomen.<br />
Zelf probeer ik altijd een stap verder te gaan dan<br />
we een jaar geleden bedacht hebben. Dat varieert<br />
van bijvoorbeeld het gebruik van duurzaam papier<br />
voor dit magazine tot het blijven zoeken naar<br />
samenwerkingen met ondernemers uit de buurt.<br />
Na een mooie mijlpaal in de bouw: het sluiten van de<br />
damwanden in de hoofdkuip, staat er voor mij deze<br />
lente ook een persoonlijke mijlpaal op de planning:<br />
de komst van ons tweede kind. Vandaar dat ik voor<br />
vijf maanden mijn taken overdraag aan mijn collega<br />
Saskia Boekraad.<br />
NIEUWS & CIJFERS<br />
Feiten over duurzaamheid 5<br />
THEMA GROEN<br />
Streven naar een emissiearme bouwplaats 6-7<br />
SPEURSPEL<br />
Zoek Johnny & Frederik in de bouwkuip 9<br />
ONDERNEMER<br />
Ivo Sikkema, eigenaar van Ruparo in de Marnixstraat 10-11<br />
BEWONERS & BOMEN<br />
Bewoner Pauline in gesprek met<br />
boomspecialist Maurice 12-14<br />
3 VRAGEN AAN<br />
Anouk Janson, bedrijfsleider bio-supermarkt Odin 15<br />
COLUMN<br />
Bewoner Oscar Kneppers aan het woord 16<br />
Kim Pennings,<br />
omgevingsmanager Mobilis<br />
COVERFOTO: CARLY WOLLAERT, BEWONER MARNIXKADE<br />
COLOFON<br />
Website www.buitensingel-amsterdam.nl<br />
Redactie Geraldien Prud’homme - buitensingel@mobilis.nl Fotografie Thomas Schlijper - schlijper.nl en Carly Wollaert -<br />
www.carlywollaert.com Artwork KochxBosch Studio - www.kochxbos.com Opmaak en druk Ruparo - www.ruparo.nl<br />
Deze editie kwam tot stand i.s.m. de gemeente Amsterdam, Maurice Hinterding, Anouk Janson, Pauline van de Klashorst,<br />
Oscar Kneppers, Kim Pennings, Ivo Sikkema en Roos Stallinga. ©<strong>2021</strong><br />
3
GRAVEN IN HET ARCHIEF<br />
Ca. 1850 t/m 1900<br />
Ca. 1954<br />
Singelweg (tegenwoordig Nassaukade) gezien in<br />
noordelijke richting bij het Van Oldenbarneveldtplein<br />
(tussen de Zaagmolen en Raampoort).<br />
Bron: Stadsarchief Amsterdam / getekend door J.M.A. Rieke (1851-1899),<br />
collectie Atlas Dreesmann.<br />
BUITENSINGEL 80-101 (V.R.N.L.) BUITEN DE<br />
RAAMBARRIeRE (CA.1900). tegenwoordig de Nassaukade<br />
ter hoogte van de Bloemgracht.<br />
Bron: Stadsarchief Amsterdam / Rooswinkel, Andreas Theodorus<br />
(1838-1909), Gebroeders Douwes (uitgever).<br />
Ca. 1925<br />
Speelplaats Frederik Hendrikplantsoen,<br />
gezien naar de Singelgracht.<br />
Bron: Stadsarchief Amsterdam/ collectie Archief van de<br />
Dienst Ruimtelijke Ordening en rechtsvoorganger: foto’s.<br />
6 juni 1967<br />
Frederik Hendrikplantsoen 50-52, met links op<br />
de achtergrond de Westertoren en rechts de<br />
Marnixkade.<br />
Bron: Collectie Stadsarchief Amsterdam: prentbriefkaarten/<br />
Uitgave H.G. Schröder.<br />
Tweede Marnixplantsoen, met op<br />
de achtergrond de Nassaukade.<br />
Bron: Collectie Stadsarchief Amsterdam,<br />
foto’s: eigen fotodienst/ J.M. Arsath Ro’is.<br />
4
33%<br />
Europees staal<br />
besparing<br />
90%<br />
Reductie<br />
milieuimpact<br />
De totale milieu-impact van<br />
de Singelgrachtgarage-Marnix<br />
ten opzichte van de sectorstandaard<br />
is 33% minder!<br />
225 ton<br />
CO2 besparing<br />
NIEUWS & CIJFERS<br />
Beton<br />
De bouwmaterialen, waarvan<br />
bijna 75% beton, veroorzaken<br />
de grootste milieu-impact.<br />
Door beton op de<br />
bouwlocatie te storten in<br />
plaats van<br />
geprefabriceerde onderdelen<br />
te gebruiken, wordt<br />
± 225 ton CO 2 -uitstoot bespaard.<br />
Dit is evenveel als 130 retourtjes<br />
Amsterdam- New York of 900<br />
retourvluchten Amsterdam-Parijs.<br />
per ton staal<br />
De productie van staal heeft veel<br />
impact op het milieu. Daarom<br />
gebruiken we staal van Europese<br />
leveranciers.<br />
Ten opzichte van Chinees staal levert dit een CO 2 -<br />
besparing op van bijna 80% per ton staal. In totaal<br />
besparen we 90% CO 2 -uitstoot per ton staal.<br />
130 x<br />
900 x<br />
Over het water<br />
Elektrische bovenloopkraan<br />
99%<br />
CO2-reductie<br />
De afgegraven grond (ruim 100.000 m 3 ) wordt over<br />
het water afgevoerd i.p.v. over de weg. Dit gebeurt<br />
voor de helft met elektrische boten, voor de<br />
andere helft gebruiken we biobrandstof.<br />
Daarmee besparen we op dit onderdeel 99% CO 2 .<br />
De elektrische bovenloopkraan<br />
(op groene stroom) wordt<br />
gebruikt om beton te storten<br />
en zware lasten te tillen.<br />
Hiermee besparen we meer<br />
dan 300 ton CO 2 .<br />
CO 2 besparing<br />
300<br />
ton<br />
Uitkijkpunt Marnixkade<br />
Dit voorjaar wordt er op de Marnixkade een<br />
uitkijkpunt gebouwd. Hier kunnen omwonenden<br />
en andere geïnteresseerden de bouwwerkzaamheden<br />
vanaf 1,5 meter hoogte bekijken.<br />
Tip. gebruik je zelfgemaakt verrekijker.<br />
1,5 m<br />
25
THEMA: GROEN<br />
Streven naar een<br />
emissiearme bouwplaats<br />
In het ontwerp, de realisatie en het toekomstige gebruik van de Singelgrachtgarage-Marnix is<br />
duurzaamheid een belangrijke factor. Voor welke duurzame oplossingen zijn er bij dit project gekozen?<br />
Tekst: Geraldien Prud’homme | Fotografie: Thomas Schlijper<br />
Als adviseur contracten, inkoop & duurzaamheid bij de gemeente<br />
Amsterdam bereidde Tim Duits de aanbesteding van<br />
de Singelgrachtgarage-Marnix voor. Nu is hij nog als toetser<br />
bij het bouwproject betrokken. Gunningscriteria op het gebied<br />
van duurzaamheid waren de milieukostenindicator (MKI) en<br />
de CO 2 -prestatieladder. De MKI is een indicator van de milieu<br />
belasting uitgedrukt in euro’s: hoe lager hoe beter. Hierbij<br />
wordt gekeken naar de totale levenscyclus, vanaf de winning<br />
tot en met de sloop.”<br />
Elektrische boten<br />
Haar collega Marjan Kloos is als duurzaamheidscoördinator<br />
van Mobilis betrokken bij de uitvoering. Zij vult aan: “Zo<br />
varen we met elektrische boten en boten op de duurzame<br />
brandstof Hydrotreated Vegetable Oil, oftewel HVO, van de<br />
Singelgracht naar de bouwhub in de Houthavens om de<br />
100.000 m 3 grond af te voeren. Dat is minder milieubelas-<br />
“Duurzaamheid is een beleidsdoelstelling<br />
van de gemeente.”<br />
6<br />
Volgens Tim Duits was dit een belangrijk onderdeel in de aanbesteding:<br />
“Dit is voor zover bekend het eerste bouwproject in<br />
Amsterdam, waarbij MKI als gunningscriterium is toegepast.<br />
Dus daar kunnen we als opdrachtgever zelf van leren. Een betere<br />
luchtkwaliteit is een van de gemeentelijke doelstellingen<br />
waar het toepassen van MKI invulling aan geeft, omdat in de<br />
berekening de CO 2 -uitstoot en andere typen uitstoot worden<br />
meegenomen. Daarnaast is het met betrekking tot duurzaamheid<br />
een standaardeis van de gemeente dat elke nieuwe parkeergarage<br />
minimaal 10 procent elektrische laadplekken<br />
krijgt, met de mogelijkheid om dat aantal in de toekomst uit te<br />
breiden. LED-verlichting is tegenwoordig overal de standaard.”<br />
Drie duurzaamheidsfactoren<br />
Christine Everaars, duurzaamheidscoördinator bij Mobilis,<br />
was betrokken bij de aanbesteding en de voorbereidende fase<br />
van de bouw: “De bouw van de Singelgrachtgarage-Marnix is<br />
ontstaan vanuit een duurzame gedachte, want de gemeente<br />
Amsterdam wil minder autoverkeer in de stad. Bij de aanbesteding<br />
wogen de duurzaamheidsambities dan ook zwaar. Hoe<br />
minder milieu-impact je als aannemer bij dit bouwproject veroorzaakt,<br />
hoe hoger je scoort. In de aanbesteding werden de<br />
bouwbedrijven op drie duurzaamheidsfactoren beoordeeld: de<br />
CO 2 -prestatieladder, MKI en het logistiek plan met het maximum<br />
aantal duurzame vervoersbewegingen.” Elke aannemer<br />
heeft een score van 1 tot en met 5 op de CO 2 -prestatieladder,<br />
waarbij 5 het hoogste is.<br />
“Met MKI kun je invulling geven aan de ambitieuze milieudoelstelling<br />
van de gemeente. We hebben afspraken gemaakt over<br />
de maximale MKI-waarde van dit project. Voor elke euro die we<br />
hier overheen gaan, betalen we een boete. Ook in ons logistieke<br />
plan hebben we ambitieuze doelen vastgelegd over efficiënt<br />
en duurzaam transport. Ook hierbij moeten we aantonen dat<br />
we deze ambitie waarmaken”, legt Christine Everaars uit.
tend dan het gebruik van traditionele boten en vrachtwagens<br />
met een dieselmotor.”<br />
“Bij de realisatie van de Singelgrachtgarage is het minimaliseren<br />
van de hinder voor omwonenden een belangrijk aandachtspunt.<br />
Bij de aanbesteding hebben we de bouwpartijen<br />
uitgedaagd om met zo min mogelijk vervoersbewegingen deze<br />
parkeergarage te kunnen bouwen. Hinder is in dit geval gedefinieerd<br />
als een combinatie van fysieke verkeershinder en hinder<br />
door uitstoot. In het gunningscriterium telde elektrisch<br />
vervoer en vervoer over water minder zwaar mee dan vervoer<br />
over de weg en vervoer op basis van brandstoffen, omdat vervoer<br />
over water en elektrisch vervoer minder hinder voor de<br />
omwonenden veroorzaakt.”, zegt Tim Duits.<br />
Steeds duurzamer<br />
Christine Everaars: “We zoeken continue naar de balans tussen<br />
duurzaamheid versus financiële en technische haalbaarheid.<br />
We doen ons best binnen de mogelijkheden die we hebben<br />
en streven naar een emissiearme bouwplaats. Zo<br />
gebruiken we alleen Nederlandse groene stroom van wind of<br />
zon. De bouwsector is verantwoordelijk voor een deel van de<br />
CO 2 -uitstoot in Nederland. Dat wordt vooral door de grote<br />
hoeveelheden materiaal veroorzaakt. Maar gelukkig gaan de<br />
ontwikkelingen heel snel, waardoor we steeds duurzamer kunnen<br />
bouwen. Vroeger werd gedacht dat een elektrische kraan<br />
onmogelijk was. Maar bij de bouw van de Singelgrachtgarage-<br />
Marnix maken we gebruik van een elektrische bovenloopkraan.<br />
We doen inspiratie op via onze ketenpartners en kijken<br />
naar de herkomst van materialen, zoals gerecycled staal en<br />
beton waarin geen cement is verwerkt.”<br />
Rapportage<br />
Marjan Kloos: “In de realisatiefase publiceren we elk half jaar<br />
een rapportage over de CO 2 -uitstoot, oftewel de ecologische<br />
voetafdruk. Dat geeft transparantie en daarover gaan we in<br />
gesprek met de gemeente. Dat dit project in de Amsterdamse<br />
binnenstad plaatsvindt, is een complicerende, maar ook een<br />
motiverende factor. We willen de overlast voor omwonenden<br />
en het milieu zo veel mogelijk beperken. Daarom hebben we<br />
tijdens de aanbestedingsfase al veel duurzame oplossingen<br />
bedacht en blijven we in gesprek met de gemeente om te<br />
zoeken naar extra ruimte voor verduurzaming.”<br />
7
SPEURSPEL<br />
Papier recyclen?<br />
Begin met dit<br />
magazine!<br />
Iedereen kan meedoen<br />
Win een leuke prijs<br />
Johnny en Frederik hebben zich<br />
buiten verstopt! Vind jij ze?<br />
Zoek op de bouwplaats de hoofden van Johnny en Frederik<br />
en maak er een foto van. Je kunt hiervoor jouw zelfgemaakte<br />
verrekijker gebruiken.<br />
Hoe maak je die? Vind via het 3D doolhof de bouwaanwijzingen<br />
hiervoor.<br />
Aan het begin van iedere maand verhuizen ze naar een nieuwe plek op<br />
de bouwplaats. Dus je kunt iedere maand opnieuw de portretten zoeken<br />
en je foto opsturen en daarmee een leuke prijs winnen! Uit alle goede<br />
inzendingen loten we elke 3 maanden een winnaar. De naam van de<br />
winnaar wordt bekendgemaakt op de website: buitensingel-amsterdam.nl<br />
Zo doe je mee. Maak een foto en stuur die met<br />
je naam en leeftijd naar buitensingel@mobilis.nl<br />
3D Doolhof<br />
*)<br />
Los het doolhof<br />
op en vind de<br />
aanwijzingen<br />
De portretten van Johnny en<br />
Frederik zijn getekend door<br />
Mr Design 79, bewoner van de<br />
Marnixkade, www.mrdesign79.com<br />
38
Aanwijzingen<br />
1. Sla deze<br />
pagina<br />
naar de<br />
buitenkant.<br />
2. Rol op en<br />
recycle<br />
dit magazine<br />
als verrekijker.<br />
3. Speur hiermee<br />
naar Johnny en<br />
Frederik!<br />
9
Het team van ruparo, met helemaal rechts Ivo sikkema.<br />
ONDERNEMER: IVO SIKKEMA, EIGENAAR RUPARO EN WELOVERECYCLED<br />
“Over duurzaam<br />
drukwerk hebben we<br />
veel kennis in huis”<br />
Ivo Sikkema is eigenaar van Ruparo in de Marnixstraat, bij het<br />
Tweede Marnixplantsoen. Zijn vormgevingsbureau en duurzame<br />
drukkerij verzorgt de opmaak en de druk van dit bewonersmagazine<br />
<strong>Buitensingel</strong>. Ook hebben ze de website <strong>Buitensingel</strong>-Amsterdam.nl<br />
gebouwd en doen ze de hosting.<br />
Tekst: Geraldien Prud’homme I Foto’s: Ruparo<br />
Wanneer ben je met Ruparo gestart?<br />
“In 1985 zijn Rudi, Paulus en Rob in de<br />
Nieuwmarktbuurt met het vormgevingsbureau<br />
Ruparo gestart. Daar komt dus<br />
ook de bedrijfsnaam vandaan. Later is<br />
Paulus in zijn eentje verder gegaan. Zelf<br />
ben ik in 2000 bij Ruparo gaan werken.<br />
Daarvoor werkte ik als zelfstandig vormgever,<br />
met ook toen al veel duurzame<br />
klanten, die zijn bijna allemaal meegegaan<br />
naar Ruparo. In 2003 begon ik als<br />
bedrijfsleider. Toen Paulus in 2007 fulltime<br />
politicus voor GroenLinks in stadsdeel<br />
West werd, nam ik het bedrijf van<br />
hem over. Inmiddels heb ik zes vaste<br />
medewerkers.”<br />
Wanneer zijn jullie naar de Marnixstraat<br />
verhuisd?<br />
“Sinds september 2017 zitten we hier in<br />
de Marnixstraat. We moesten weg uit ons<br />
pand in de Nieuwmarktbuurt en we wilden<br />
graag in de binnenstad blijven. De<br />
meeste klanten komen op de fiets. Als je<br />
buiten het centrum zit, ben je minder<br />
makkelijk bereikbaar. Dus we zijn blij dat<br />
we dit pand hebben gevonden.”<br />
10
ONDERNEMER<br />
Wie zijn jullie klanten?<br />
“We werken veel voor creatieve professionals,<br />
zoals kunststudenten, vormgevers<br />
en fotografen. Daarnaast heeft Ruparo<br />
van oudsher verschillende duurzame organisaties<br />
als klant, bijvoorbeeld Wakker<br />
Dier, GroenLinks en Milieudefensie.”<br />
“Van oudsher heeft Ruparo<br />
verschillende duurzame<br />
organisaties als klant.”<br />
Wat doen jullie?<br />
“We doen de vormgeving en opmaak van<br />
boeken, huisstijlen, websites en tijdschriften,<br />
zoals voor het OLVG. Daarnaast<br />
printen we posters op groot formaat.<br />
In onze webshop kun je reprints<br />
van vintage posters bestellen. De meeste<br />
bestellingen voor posters komen uit<br />
de Verenigde Staten en het Verenigd<br />
Koninkrijk. Zo’n vijf jaar geleden zijn we<br />
met via onze website WeLoveRecycled<br />
met online duurzaam drukwerk begonnen.<br />
Ook drukken we boeken in kleine<br />
oplages, van 1 tot 100 exemplaren. In<br />
drukken en binden kun je leuke dingen<br />
bedenken. Het is bijna allemaal handwerk<br />
en we doen alles in eigen huis.”<br />
Wat doet Ruparo op het gebied van<br />
duurzaamheid?<br />
“Privé probeer ik zo duurzaam mogelijk<br />
te leven, dat wil ik ook toepassen in mijn<br />
bedrijf. We gebruiken hier groene stroom<br />
uit Nederland en werken met een energiezuinige<br />
drukpers. Onze afvalstroom<br />
is gesloten. Wij gebruiken geen inkt,<br />
maar toner. Daardoor hoeven de machines<br />
niet met vluchtige stoffen, zoals<br />
wasbenzine, te worden schoongemaakt.<br />
Ook lamineerden we nooit, vanwege de<br />
niet-recyclebare plastic laag. Maar sinds<br />
kort is het mogelijk om laminaat op basis<br />
van mais te gebruiken, zodat het wel<br />
milieuvriendelijk is. We hebben veel<br />
kennis over duurzaam drukwerk in huis<br />
en blijven daar voortdurend over nadenken.<br />
Verder komen alle medewerkers op<br />
de fiets of met het openbaar vervoer.“<br />
Op welk papier wordt <strong>Buitensingel</strong><br />
magazine gedrukt?<br />
“We drukken <strong>Buitensingel</strong> op Nautilus<br />
White met een EU-ecolabel. Dat is het<br />
meest duurzame papier: 100 procent<br />
gerecycled uit Europa. Er worden strenge<br />
eisen gesteld op het gebied van<br />
CO 2 -uitstoot en het gebruik van chemicaliën<br />
bij de papierproductie.”<br />
Wat heb je met deze buurt?<br />
“In 1989 kwam ik in Amsterdam wonen<br />
om geschiedenis te studeren. Toen<br />
woonde ik in de Marnixstraat bij het<br />
Leidseplein. Als bijbaan werkte ik bij<br />
Gall & Gall op het Hugo de Grootplein.<br />
Deze buurt ken ik dus al sinds mijn studententijd,<br />
daarom vind ik het leuk dat<br />
ik nu met mijn bedrijf hier in de Marnixstraat<br />
zit.<br />
Heb je een favoriete plek?<br />
“De muurreclame van bakkerij Vorrink<br />
aan de zijgevel van ons pand is mooi<br />
hersteld. Als je vanaf de noordkant de<br />
Marnixstraat in komt, is het heel goed<br />
zichtbaar. En het Hugo de Grootplein is<br />
een leuk plein met lekkere restaurantjes,<br />
als ze open mogen zijn.”<br />
“Deze buurt ken ik al<br />
sinds mijn studententijd.<br />
Dus ik vind het<br />
leuk dat ik nu met mijn<br />
bedrijf in de Marnixstraat<br />
zit.”<br />
11
BEWONERS & BOMEN<br />
Maurice Hinterding<br />
Pauline van de Klashorst<br />
12
IN GESPREK MET DE TOEZICHTHOUDER<br />
MIJN OPDRACHT IS OM DE<br />
BOMEN<br />
ROND DE SINGEL GRACHT GARAGE<br />
TE BEHOUDEN<br />
Bewoonster van de Marnixkade, Pauline van<br />
de Klashorst, heeft zich samen met andere<br />
buurtbewoners jarenlang succesvol ingezet<br />
om de bomen langs de Singelgracht te behouden.<br />
Ze gaat in gesprek over het behoud van<br />
de bomen met toezichthouder Maurice Hinterding<br />
van Copijn Boomspecialisten.<br />
Tekst: Geraldien Prud’homme / Fotografie: Carly Wollaert,<br />
bewoner Marnixkade<br />
Pauline vertelt Maurice over de jarenlange strijd van de<br />
buurtbewoners voor het behoud van de bomen langs de<br />
Singelgracht, omdat de bomen voor haar en andere bewoners<br />
erg waardevol zijn. ”Veel buurtbewoners hebben<br />
geen tuin of balkon. Maar als je achter je bureau voor het<br />
raam aan het werk bent, zie je in het voorjaar de bomen in<br />
blad komen, duiven elkaar het hof maken of krijsende<br />
halsbandparkieten”, aldus de bewoonster van de Marnixkade.<br />
Maurice: “Van een andere bewoonster op de Marnixkade<br />
heb ik begrepen dat de gemeente aanvankelijk de bedoeling<br />
had om de parkeervakken te verplaatsen en dat daarom<br />
ook de bomen moesten wijken. Maar wat hier een aantal<br />
jaar geleden gebeurd is, heeft in mijn ogen niets te<br />
maken met de bouw van de Singelgrachtgarage-Marnix.<br />
Toen de bouw van de Singelgrachtgarage-Marnix nog in de<br />
ontwerpfase was, heeft Copijn Boomspecialisten een bomeneffectanalyse<br />
geschreven om alle bomen in het gebied<br />
goed in kaart te brengen. Om te analyseren welk effect<br />
de bouw van de garage op de bomen zou hebben, is<br />
een 3D-scan gemaakt, zodat elk takje te zien was. Aan de<br />
hand daarvan is een plan van aanpak gemaakt voor de<br />
bomen langs de Marnixkade, de Nassaukade en in het<br />
Frederik Hendrikplantsoen. Als toezichthouder volg ik nu<br />
de richtlijnen uit het plan van aanpak. Ik controleer of er<br />
tijdens de bouw van de Singelgrachtgarage niet te veel<br />
schade wordt aangebracht aan de bomen die eromheen<br />
staan.”<br />
Grondwaterpeil<br />
Is er op dit moment al iets te zeggen valt over het effect<br />
van de bouw van de Singelgrachtgarage op de bomen?<br />
Maurice: “Mijn taak is om erop toe te zien dat de bomen<br />
rond de Singelgrachtgarage behouden kunnen blijven en<br />
alleen waar nodig te snoeien, zodat de Singelgrachtgarage<br />
kan worden gebouwd. Dit doe ik in goed overleg met de<br />
uitvoerder van Mobilis. Wat het effect op lange termijn zal<br />
zijn, kan ik op dit moment nog niet zeggen. Dat heeft er<br />
mee te maken dat de damwanden geplaatst zijn en de<br />
gracht uiteindelijk wordt leeggepompt. We weten nu nog<br />
niet welk effect dat heeft op het grondwaterpeil.”<br />
Bomeneffectanalyse<br />
Op de vraag of er geen modellen zijn gemaakt om het effect<br />
te voorspellen, antwoordt Maurice: “We hebben geen<br />
modellen gemaakt. Er is wel gebruikgemaakt van grond-<br />
13
watermetingen uit het verleden. En in de bomeneffectanalyse<br />
is beschreven wat de mogelijke effecten kunnen<br />
zijn bij de realisatie van de Singelgrachtgarage-Marnix.<br />
Maar het uitgangspunt is dat de grondwaterstand niet of<br />
nauwelijks mag afwijken van het oorspronkelijk niveau. De<br />
mogelijke grondwaterstijging of -daling tijdens de bouw<br />
wordt nu dagelijks gemonitord middels peilbuizen en<br />
vochtsensoren. Aan de hand van die gegevens kunnen wij<br />
uiteindelijk een plan maken. Als bijvoorbeeld door het<br />
leegpompen van de Singelgracht het grondwater te veel<br />
zou stijgen, dan zien wij dat er iets moet gebeuren.”<br />
Pauline vraagt of het grondwater niet juist gaat zakken.<br />
Maurice: “Nee, er zijn legio voorbeelden waarbij het<br />
grondwater tijdens een bouwproject op onverklaarbare<br />
wijze toch is gestegen in plaats van gezakt. Dat is een<br />
punt van zorg. Je hebt een zomerstand en een winterstand.<br />
De winterstand is het hoogst, die zit net onder de<br />
boomwortels. En zou het grondwaterpeil door de bouw<br />
gaan stijgen, dan komt de wortelkluit met het grondwater<br />
in aanraking en sterven de eerste wortels af. Dat ga je<br />
uiteindelijk in de kroon zien.”<br />
Van winter naar voorjaar<br />
Ondanks alle maatregelen en het deskundige toezicht maken<br />
sommige bewoners zich nog steeds zorgen over het<br />
behoud van de bomen. Zo zagen ze in maart tot hun<br />
schrik dat een van de oude iepen op de Marnixkade met<br />
een rood-wit-lint gemarkeerd was en waren bang dat die<br />
boom gekapt zou worden.<br />
geplant wordt. Dan wordt er een plantgat gegraven van<br />
25 m 3 waar onderin eerst 20 cm drainagezand wordt aangebracht.<br />
Daarna breng je het groeimedium aan, in dit<br />
geval bomenzand, zodat het bomenzand niet in aanraking<br />
kan komen met het grondwater.”<br />
Ruimte voor de iepen<br />
En hoe is het gesteld met de bodemkwaliteit langs de<br />
Singelgracht? “Zestig jaar geleden, toen de iepen hier<br />
werden geplant, was er nog geen sprake van groeiplaatsverbetering.<br />
Er werd een plantgat gegraven, daarin werd<br />
een boom neergezet. En klaar!”, legt Maurice uit. Ook<br />
vertelt de boomadviseur dat hij niet betrokken is bij de<br />
herprofilering van de kades. “Dat ligt bij de gemeente en<br />
daar hebben ze ook goede boomexperts. Maar de iepen<br />
krijgen sowieso meer ruimte als de auto’s van de straat<br />
verdwijnen. Onze opdracht is om ervoor te zorgen dat de<br />
bomen langs de Singelgracht tijdens dit bouwproject behouden<br />
blijven.”<br />
Tot slot legt Maurice uit dat hij als toezichthouder wekelijks<br />
een logboek bijhoudt over de uitgevoerde werkzaamheden<br />
aan en rond de bomen voor hoofdaannemer Mobilis<br />
en de gemeente Amsterdam.<br />
Op onze projectwebsite <strong>Buitensingel</strong>-Amsterdam.nl leest u<br />
een achtergrondartikel van Paula Leideritz, voorzitter van<br />
de Vereniging Vrienden van de Singelgracht, over de totstandkoming<br />
van alle maatregelen die zijn genomen voor<br />
het duurzaam behoud van de bomen.<br />
De toezichthouder licht toe: “Die boom was gemarkeerd,<br />
omdat deze nog gesnoeid moest worden. Sinds augustus<br />
ben ik als boomtechnisch adviseur bij dit project betrokken.<br />
Alle risicopunten worden gemonitord. Ik moet in de<br />
gaten houden dat het plan van aanpak op de juiste manier<br />
wordt uitgevoerd. Ook de gemeente Amsterdam heeft er<br />
belang bij dat die bomen hier blijven staan. We zitten nu<br />
”Alle risicopunten worden<br />
gemonitord.”<br />
in de overgang van de winter naar het voorjaar. In deze<br />
periode ga ik de eerste meetgegevens van het grondwaterpeil<br />
bij de uitvoerder van Mobilis opvragen. We hopen en<br />
gaan er vanuit dat de grondwaterstand niet zal stijgen.<br />
Maar het is fijn dat we het kunnen monitoren, zodat ik kan<br />
ingrijpen als het onverhoopt toch verkeerd gaat.”<br />
Grondverbetering<br />
Maurice vertelt dat hij in onze stad enkele voorbeelden<br />
kent van sterfte van jonge bomen, waarbij een verandering<br />
in het grondwaterpeil de boosdoener was. “In Amsterdam<br />
is de grondwaterstand al bijzonder hoog. Dus als<br />
er bijvoorbeeld langs de Marnixkade nieuwe bomen geplant<br />
moeten worden, moet er eerst grondverbetering toegepast<br />
worden om ervoor te zorgen dat de boom voldoende<br />
groeiruimte heeft en niet direct in het grondwater<br />
14
vragen aan<br />
Anouk Janson<br />
Anouk Janson is bedrijfsleider van Odin Wester park, de<br />
biologische supermarkt in de Tweede Hugo de Grootstraat.<br />
“Mijn doel is om mensen met een glimlach naar<br />
buiten te laten gaan.”<br />
Tekst: Geraldien Prud’homme / Fotografie: Carly Wollaert, bewoner Marnixkade<br />
Waarom ben je bij een biologische supermarkt gaan<br />
werken?<br />
“Als kind heb ik op de Vrije School gezeten, dus ik ben<br />
bekend met de antroposofie en biologisch-dynamische<br />
voeding. Odin is een antroposofisch bedrijf. We<br />
streven naar een 100 procent Demeter-keurmerk (het<br />
kwaliteitskeurmerk voor biodynamische landbouw en<br />
voeding, red.). Odin staat voor goed, biologisch eten nu<br />
en later. Onze winst zit ‘m niet alleen in geld, maar ook<br />
in zo duurzaam mogelijk produceren. Daarom maken<br />
we persoonlijke afspraken met onze leveranciers. Sinds<br />
oktober 2020 ben ik bedrijfsleider bij Odin Westerpark.<br />
Daarvoor was ik assistent-bedrijfsleider bij een restaurant,<br />
dat deels biologisch was. Daar was mijn doel om mensen<br />
met een glimlach naar buiten te laten gaan. En datzelfde<br />
geldt nu ook voor de winkel. Ik vind het leuk om dingen<br />
te optimaliseren. Bij mijn sollicitatie had ik een lijst met<br />
verbeterpunten voor de winkel. Mijn eerste doel was een<br />
goede basis creëren voor het team. Er was op dat moment<br />
al een paar maanden geen bedrijfsleider meer in dit filiaal.<br />
Ik ben nu druk met het optimaliseren van de winkel,<br />
met name qua assortiment. Dit is een kleine winkel, dus<br />
als je iets aan het assortiment toevoegt, moet er ook<br />
iets uit. Normaal gesproken gaan winkelmedewerkers<br />
regelmatig op werkbezoek bij onze leveranciers of bij de<br />
Odin-boerderij in Brabant, zodat iedereen weet waar de<br />
producten vandaan komen.”<br />
Wie zijn jullie klanten?<br />
“Odin is een echte buurtwinkel. In het begin stond ik<br />
er echt versteld van dat ik ook op straat door klanten<br />
werd aangesproken. Het klantcontact is heel persoonlijk.<br />
Veel klanten ken ik bij naam. Zeker nu tijdens deze<br />
coronaperiode maakt iedereen graag een praatje. Zelf<br />
werkte ik hier tijdens de eerste coronagolf nog niet. Toen<br />
mensen gingen hamsteren en er winkelmedewerkers ziek<br />
waren, hielpen klanten vrijwillig om de vakken te vullen.<br />
Als het druk is, helpen sommige klanten nog steeds om<br />
de mandjes van de kassa naar de ingang te brengen. Odin<br />
is een coöperatie met eigen winkels, een groothandel,<br />
boerderij en imkerij. Als lid van de coöperatie krijg je<br />
onder andere ledenvoordeel in onze winkels. Bij dit filiaal<br />
staan ruim 400 leden ingeschreven, dat is ongeveer de<br />
helft van alle klanten. Het lidmaatschap zorgt voor extra<br />
klantenbinding. Ook kan iedere klant bijvoorbeeld voor<br />
2 euro per maand de bijen steunen. Met onze imkerij en<br />
bijenkasten bieden we de boeren een verrijking van hun<br />
bedrijf. We hebben bewuste klanten en zien dat ook steeds<br />
meer jonge mensen voor eerlijke voeding kiezen.”<br />
Wat zou je willen veranderen op het gebied van<br />
duurzaamheid?<br />
“Dat nog meer mensen bewuste keuzes maken op het<br />
gebied van voeding, want dat zou veel beter zijn voor<br />
de biodiversiteit. Bij Odin proberen we zo min mogelijk<br />
afval te produceren door minder verpakkingsmateriaal te<br />
gebruiken en voedselverspilling of derving zo veel mogelijk<br />
tegen te gaan. Producten van de vorige dag verkopen we<br />
met 30 procent korting. Groente en fruit dat we niet meer<br />
kunnen verkopen, gaat naar iemand die er maaltijden van<br />
maakt of het wordt gebruikt als voedsel voor dieren. In<br />
deze winkel hebben we een samenwerking met Too Good<br />
To Go (een app voor consumenten en lokale ondernemers<br />
om voedselverspilling tegen te gaan, red.) en daarmee trek<br />
je ook weer nieuwe klanten.”<br />
Odin Westerpark<br />
Tweede Hugo de Grootstraat 9-11<br />
1052 LA Amsterdam<br />
tel. 020-6842940<br />
15
16<br />
COLUMN<br />
GROEN.<br />
Daar sta ik dan -of líg ik, liever- in mijn pimpelpaarsgroene uniform,<br />
op wat pàs nog eigenlijk drie prachtparkeerplaatsen waren, gunstig<br />
gesneden tussen de eeuwoude knokkelplatanen aan Amsterdams’<br />
langste gracht… maar vandaag verkleumd en muurvast geklemd<br />
tussen het donkere water en de voortdenderende S100 -waar ik<br />
verlicht zucht als ik de avondklok heb gehaald zonder deuk, duts -of<br />
erger.<br />
Ik wéét het: ik ben ook maar een doodgewone zeecontainer met een<br />
lelijke jas, maar denk nou niet dat ik geen gevoel heb! Dat ik niet<br />
weet dat iedereen me maar voor lief neemt en me liever ziet gaan<br />
dan komen. En denk zeker maar niet dat het makkelijk is om zoveel<br />
ruimte in te moeten nemen op ’n plek waar ik niet eens om heb<br />
gevraagd -terwijl ik met andere vriendjes het ruime sop had kunnen<br />
kiezen…te laat.<br />
Ik zal het moeten doen met mijn dromen.<br />
Oh, drómen is wat me resteert op deze eindeloze dagen; van een<br />
slingerpaadje tussen de platanen, een fijn bankje her en der op de<br />
groene wandelpromenade… en een stílle ook, want wanneer ik hier<br />
weg mag, rijdt Amsterdam elektrisch…over groen gesproken. En in<br />
die grote Singelgrachtbuik wordt het óók al groen, waar 800 auto’s<br />
tegelijk kunnen laden… allemaal dromen we van een andere groene<br />
toekomst.<br />
Maar bij dromen blijft het, want als ik deze woestenij mag verlaten,<br />
moet het mooimaken nog beginnen. Ik kan beter maar dromen<br />
over mijn reis hierna. Naar het Groene Hart misschien. Of naar de<br />
groenglooiende Veluwe… Er is tenslotte altijd weer ’n plek waar ik<br />
nodig ben...<br />
Tot die tijd zult u het met pimpelpaarsgroen moeten doen.<br />
Oscar Kneppers,<br />
bewoner Nassaukade<br />
Illustratie: Roos Stallinga, bewoner Nassaukade / roosart.nl<br />
INFO<br />
GEZOCHT: FOTOGRAFEN<br />
Bent u een enthousiaste (hobby)fotograaf?<br />
Stuur uw foto’s (in hoge resolutie, 300<br />
dpi) van de bouw van de Singelgrachtgarage-Marnix<br />
dan naar:<br />
buitensingel@mobilis.nl<br />
De mooiste foto’s publiceren we,<br />
met naamsvermelding, op onze<br />
projectwebsite <strong>Buitensingel</strong>-Amsterdam<br />
en/of in de komende edities van dit<br />
bewonersmagazine. We ontvangen graag<br />
foto’s met het thema: water.<br />
GRATIS ADVERTENTIE<br />
Wilt u – als ondernemer in de buurt van<br />
de Singelgrachtgarage-Marnix – ook een<br />
gratis ¼ pagina- advertentie (zie pag. 2)<br />
in dit magazine plaatsen?<br />
Neem dan contact op met de redactie:<br />
buitensingel@mobilis.nl<br />
INLOOPSPREEKUUR<br />
Elke woensdag is er van 16.00 tot 17.00<br />
uur in de bouwkeet in het Tweede<br />
Marnixplantsoen een inloopspreekuur<br />
voor de omwonenden en ondernemers<br />
in de buurt van de Singelgrachtgarage-<br />
Marnix. Hier kunt u terecht met uw<br />
vragen over de bouwwerkzaamheden.<br />
Aanmelden is verplicht:<br />
singelgrachtgaragemarnix@amsterdam.nl<br />
VRAGEN EN KLACHTEN<br />
Voor vragen of klachten over de bouw<br />
kunt u mailen naar:<br />
singelgrachtgaragemarnix@amsterdam.nl<br />
BIJ SCHADE<br />
Schade kunt u melden via het<br />
schadeformulier:<br />
www.amsterdam.nl/singelgrachtgarage/<br />
schadeprotocol-singelgrachtgarage<br />
BIJ SCHADE MET SPOED<br />
bel 020 - 347 31 11 (24/7 bereikbaar)<br />
WEBSITES<br />
Gemeente Amsterdam:<br />
www.amsterdam.nl/singelgrachtgarage/<br />
Projectwebsite:<br />
www.buitensingel-amsterdam.nl