492800-KULeuven-ConnectING 15-feb 2021
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Viermaandelijks • november-december 2020-januari-<strong>feb</strong>ruari <strong>2021</strong> • Afgiftekantoor 3000 Leuven 1 • P919663<br />
Magazine van<br />
de Faculteit Industriële<br />
Ingenieurswetenschappen<br />
KU Leuven<br />
NR. <strong>15</strong> - <strong>feb</strong>ruari <strong>2021</strong><br />
Prof. Kris Aerts<br />
NIEUW<br />
INDUSTRIEEL<br />
INGENIEUR<br />
INFORMATICA<br />
• Technovation Hub Academy<br />
• European Master in Radiation<br />
(RADMEP)<br />
• Renson Leerstoel<br />
• Circular Materials Center<br />
• Winnaars Vlaamse<br />
Scriptieprijs 2020<br />
• ie-net prijzen 2020<br />
• Circulair bio-gebaseerd bouwen<br />
• De Cyber Arena<br />
• Twinning & Dual Programmes<br />
in India and Thailand<br />
1
AGORIA SOLAR TEAM OPENT TIENDE DAG VAN DE WETENSCHAP<br />
Op 22 november 2020 vierde de Dag van de Wetenschap zijn tiende verjaardag met een online liveshow. De feesteditie stond helemaal in het teken van<br />
‘Duurzaamheid’. Ruben Holsbeeks, lid van het Leuvense Solar Team dat in 2019 wereldkampioen werd met een zelfgebouwde zonnewagen, gaf de aftrap.<br />
INHOUD<br />
• Woord vooraf 3<br />
• Nieuws uit de faculteit 4<br />
• Nieuws van de campussen 6<br />
• Onderwijsontwikkeling in de kijker 10<br />
• Studenten in de kijker 20<br />
• Docenten in de kijker 24<br />
• Onderzoek(er) in de kijker 26<br />
• Faculty Worldwide 34<br />
• Alumni in de kijker 36<br />
• Wetenschapscommunicatie 38<br />
• Doctoraten 39<br />
• Forumavonden 40<br />
COLOFON<br />
<strong>ConnectING</strong> is het magazine van de Faculteit Industriële Ingenieurswetenschappen<br />
van de KU Leuven. Het verschijnt driemaal per jaar en is bestemd voor alle studenten<br />
en medewerkers van de faculteit en haar 7 campussen, alumni, externe relaties en<br />
het brede maatschappelijk veld waarmee de faculteit een netwerk onderhoudt.<br />
Verantwoordelijke uitgever: Prof. Bert Lauwers, decaan Faculteit Industriële<br />
Ingenieurswetenschappen | Redactieraad: Anja Huysmans (voorzitter), (Hilde<br />
Bonte) Kris Henrioulle a.i., Dorine Bruneel, Niels De Brier, Koen Eneman, Chrisje<br />
Haenen, Hilde Lauwereys, Bert Lauwers, Yves Persoons, Sofie Pollin, Inge Van<br />
Cauter, Louis van Hoye, Bart Vanrumste, Rens Vervaeke<br />
Eindredactie: Yves Persoons | Redactiesecretariaat: Inge Van Cauter<br />
Redactieadres<br />
<strong>ConnectING</strong><br />
Faculteit Industriële Ingenieurswetenschappen<br />
Willem de Croylaan 56, gebouw E bus 2203<br />
3001 Heverlee<br />
053 72 71 86 (secretariaat)<br />
connecting@kuleuven.be<br />
www.iiw.kuleuven.be<br />
Foto’s: Yasmina Besseghir, Dries De Krom, Joren Deweerdt, Kevin Faingnaert,<br />
Julie Feyaerts, Axelle Jaecques (Moon-shot), Ludo Ostijn, en Filip Van Loock.<br />
Grafisch ontwerp en drukwerk:<br />
artoos group – www.artoosgroup.eu<br />
4 KLIMAATNEUTRAAL BEDRIJF<br />
4 ISO 14001<br />
4 100% GROENE ENERGIE<br />
KLIMAATNEUTRAAL GEDRUKT CERT. NUMMER: 53520-2009-1003<br />
2
WOORD VOORAF<br />
<strong>2021</strong>: DUURZAAM EN DIGITAAL<br />
‘ De storm zal overwaaien’, kopte onlangs de Financial Times<br />
over de coronacrisis. ‘Maar de keuzes die we nu maken,<br />
zullen ons leven jarenlang bepalen’. Over die keuzes groeit<br />
de consensus. Het gaat om het realiseren van een dubbele<br />
transitie: verduurzamen en digitaliseren. Beide thema’s lopen als<br />
een rode draad door dit eerste nummer van het nieuwe jaar.<br />
Wat de verduurzaming betreft, opent de circulaire economie<br />
interessante perspectieven. Er gaat zo goed als niets meer<br />
verloren en de afvalstroom die nog rest wordt opnieuw in het<br />
systeem ingezet. Zo participeert Campus Brugge actief in het<br />
nieuwe Circular Materials Center in Kortrijk. Twee afgestudeerden<br />
van onze faculteit wonnen de Vlaamse Scriptieprijs 2020 met een<br />
masterproef over het potentieel van rivierwater als warmtebron.<br />
De alumnus in de kijker is facilitator Circulaire Economie, Jobs &<br />
Skills bij Vlaanderen Circulair. Twee doctorandi experimenteren<br />
met resp. materiaalzuinige 3D-printtechnieken en met<br />
‘agrovoltaics’ of het gebruik van landbouwgrond om zowel<br />
gewassen te telen als zonne-energie op te wekken. En in de<br />
Living Labs wordt de transitie voorbereid van een lineaire naar<br />
een circulaire en bio-gebaseerde bouwsector.<br />
Naast de verduurzaming is de digitalisering de grote uitdaging.<br />
Het coronavirus heeft al fortuinen gekost, maar heeft ook vele<br />
innovaties in een stroomversnelling gebracht. In ijltempo worden<br />
toestellen en wearables ontwikkeld om ons te beschermen tegen<br />
het virus, maar die ook best bruikbaar zijn in andere toepassingen.<br />
De Technologiecampus Gent is co-titularis van de nieuwe<br />
Renson-leerstoel over ‘Data-driven Servitization’. Daar wordt<br />
onderzocht hoe slimme technologieën ingezet kunnen worden<br />
in intelligente ventilatiesystemen.<br />
Volgens een recente studie van de technologiefederatie Agoria<br />
heeft COVID-19 een krachtige impuls gegeven aan de digitale<br />
transformatie. Artificiële intelligentie in combinatie met robotica<br />
wordt een echte katalysator in tal van sectoren van de economie.<br />
Een van onze onderzoekers stelde de technologie op punt die<br />
chirurgen in staat stelt om met uiterste precisie oogoperaties uit<br />
te voeren. Hij werd ervoor bekroond met de James Dyson<br />
Award. Bedrijven zijn volop bezig met het connecteren van<br />
toepassingen, wat enorme hoeveelheden data oplevert.<br />
Daardoor wordt de vraag naar digitale experten almaar groter.<br />
Campus Diepenbeek speelt hier adequaat op in en start volgend<br />
academiejaar met een opleiding industrieel ingenieur Informatica.<br />
De digitale wereld heeft echter ook een schaduwzijde. De<br />
omgeving blijkt bijlange geen veilige plek te zijn. Zoals in de reële<br />
wereld waren er figuren en groepen rond met minder goede<br />
bedoelingen. Prof. Vincent Naessens schreef er een verhelderend<br />
en ontnuchterend boek over, de ‘Cyber Arena’, dat we in dit<br />
nummer voorstellen.<br />
Het coronavirus mag dan wel op korte tijd de wereld en het<br />
onderwijs ingrijpend hebben veranderd, de implementatie van de<br />
programmahervorming op de campussen is op geen enkel<br />
moment in het gedrang gekomen of afgeremd. Een mooi<br />
voorbeeld hiervan is ‘een dag met een ingenieur’ in het nieuwe<br />
opleidingsonderdeel ‘Onderneming & Ethiek’. Wat oorspronkelijk<br />
voor een live-uitvoering was geconcipieerd, werd in een<br />
sneltreinvaart omgezet in een online-praktijk. Het bewijst<br />
nogmaals de flexibiliteit en de creativiteit van onze docenten en<br />
studenten en hun gedrevenheid om samen vorm en inhoud te<br />
geven aan de vernieuwde opleiding, ook als de omstandigheden<br />
niet meezitten.<br />
Prof. Bert Lauwers<br />
Decaan Faculteit Industriële Ingenieurswetenschappen<br />
CONNECTING<br />
3
NIEUWS VAN DE FACULTEIT<br />
TECHNOVATION<br />
HUB ACADEMY<br />
De Technovation Hub is de incubator van het innoverend ondernemen in de Faculteit<br />
Industriële Ingenieurswetenschappen. Dat de hub een voorbeeldfunctie op dit gebied vervult,<br />
blijkt uit de oprichting van een nieuwe Technovation Hub Academy. Die heeft tot doel om<br />
expertise uit het bedrijfsleven te injecteren in het al even nieuwe Postgraduate Tech<br />
Innovations in Ventures and Teams (TechInVenT). Maar de Academy heeft nog andere pijlen<br />
op haar boog, zeggen de coördinatoren Chrisje Haenen en Stijn De Jonge.<br />
We draaien de klok even terug<br />
naar 2016, het jaar waarin de<br />
Groep Wetenschappen en<br />
Technologie van KU Leuven de<br />
Technovation Hub oprichtte. De opdracht<br />
van de vzw bestond erin om de bestaande<br />
studententeams -met als blikvanger het<br />
Solar Team- te ondersteunen bij hun<br />
professionalisering. Sinds 2019 assisteert<br />
de hub ook jonge ingenieurs-ondernemers<br />
bij het opstarten van hun bedrijf. En vorig<br />
jaar sloot de hub zich aan bij het Design<br />
Factory Global Network om internationale<br />
ervaringen uit te wisselen en grensoverschrijdende<br />
activiteiten te ontwikkelen.<br />
Rode draad<br />
“De Technovation Hub Academy staat op<br />
dit moment nog volledig ten dienste van<br />
TechInVenT, dat dit jaar werd afgesplitst<br />
van het Postgraduaat Innoverend<br />
Ondernemen voor Ingenieurs”, vertelt<br />
Chrisje Haenen. “Met TechInVenT mikken<br />
we op ingenieursstudenten die zelf een<br />
team willen opstarten of plannen hebben<br />
om een eigen bedrijf te beginnen. Wij<br />
bieden hen een vrijwel op maat gesneden<br />
programma waarin niet alleen technologie<br />
maar ook professionele competenties aan<br />
bod komen. Als rode draad doorheen dit<br />
programma loopt de interactie met het<br />
werkveld”.<br />
“Het team- of startupproject is inderdaad<br />
de kern van het programma”, bevestigt<br />
Stijn De Jonge. “Studenten die kiezen<br />
voor het teamproject gaan bij een<br />
bestaand studententeam in de lering.<br />
Deelnemers aan het startupproject<br />
kunnen rekenen op support en coaching<br />
van professionals om een businessplan<br />
op te stellen. Voor de inhoudelijke input<br />
hebben we 12 studiepunten gereserveerd,<br />
dit is ongeveer 20% van hun opleiding. De<br />
studenten kunnen kiezen hoe ze die<br />
invullen in functie van de noden die zich<br />
stellen tijdens het project. De helft hiervan<br />
neemt de Academy voor haar rekening.<br />
Divers<br />
“Het aanbod van de Academy is niet<br />
alleen ruim maar ook divers”, vervolgt<br />
Chrisje Haenen. “We hebben 20 work -<br />
s hops in voorraad over onderwerpen<br />
zoals product design, 5G, artificiële<br />
intelligentie, IP, 3D-printen en digitale<br />
marketing. Sommige zijn verbredend,<br />
andere verdiepend. Bij onze leveranciers<br />
vind je productiebedrijven, adviesbureaus,<br />
onderzoeksinstellingen en banken. Dankzij<br />
onze collega’s van de Innovation Academy<br />
van Campus Geel is er een beduidende<br />
inbreng uit de voedings industrie. En met<br />
KU Leuven Kick -een andere business<br />
partner- hebben we een overeenkomst<br />
die onze studenten toegang geeft tot het<br />
Incubator Programme”.<br />
“Partners vinden verliep opmerkelijk vlot”,<br />
merkt Stijn De Jonge op. “De bedrijven<br />
die we contacteerden, hapten meteen<br />
toe. De bereidheid om kennis te delen is<br />
groot, zeker als daar iets tegenover staat,<br />
zoals het vergroten van de naamsbekendheid<br />
of het verder uitbouwen van<br />
het eigen netwerk. Het leren van elkaar<br />
speelt bij de deelnemers eveneens een<br />
niet te onderschatten rol”.<br />
Forum<br />
Na een semester kan de Technovation<br />
Hub Academy al uitpakken met een<br />
impressionante staat van verdienste. Voor<br />
de coördinatoren is dit een goede reden<br />
om de horizont te verbreden en verder te<br />
kijken. Beiden zijn ze ervan overtuigd dat<br />
het concept nuttige diensten kan bewijzen<br />
in de reguliere ingenieursopleiding, maar<br />
ook in de bijscholing en het levenslang<br />
leren voor afgestudeerden.<br />
“Met de Technovation Hub Academy<br />
willen we evolueren naar een duurzaam<br />
ecosysteem voor studenten, docenten,<br />
onderzoekers, alumni en ondernemers.<br />
Een leerplatform en -forum waarin vraag<br />
en aanbod elkaar vinden over topics,<br />
thema’s en tendensen die de ingenieursondernemers<br />
vandaag bezighouden”.<br />
Yves Persoons<br />
www.technovationhub.be/home/<br />
technovation-hub-academy/<br />
4
Chrisje Haenen en Stijn De Jonge © Julie Feyaerts<br />
CONNECTING<br />
5
NIEUWS VAN DE CAMPUSSEN<br />
RENSON LEERSTOEL<br />
ZETEL VAN<br />
MULTIDISCIPLINAIRE<br />
SAMENWERKING<br />
Op 7 oktober 2020 werd op het rectoraat in Leuven de<br />
Renson Leerstoel ‘Data-driven Servitization in creating<br />
healthy spaces’ plechtig ingehuldigd. Het gaat om een<br />
initiatief waarbij niet alleen meerdere campussen, maar ook<br />
verschillende disciplines betrokken zijn. “Dankzij deze<br />
leerstoel onderzoeken we hoe data, artificiële intelligentie en<br />
slimme technologieën kunnen bijdragen aan een gezond<br />
binnenklimaat”, aldus prof. Hilde Breesch, Afdeling<br />
Bouwfysica en Duurzaam Bouwen op Technologiecampus<br />
Gent en een van de vijf titularissen van de leerstoel.<br />
De nieuwe leerstoel is een samenwerking<br />
tussen KU Leuven<br />
Campus Kulak Kortrijk, Technologie<br />
campus Gent en het bedrijf Renson,<br />
de pionier in zonnewering en ventilatie, in<br />
Waregem. “Het interregionale aspect is<br />
uiteraard relevant, maar zeker even<br />
belangrijk is de interdisciplinaire aanpak”,<br />
merkt prof. Breesch op. “Daarbij zijn drie<br />
domeinen in het spel: het bouwtechnische,<br />
het juridische en data-analyse. Onze<br />
campus in Gent focust op het<br />
bouwtechnische gedeelte en dataanalyse<br />
terwijl Campus Kulak vooral zijn<br />
juridische en AI-expertise inbrengt.”<br />
Uiteraard vaart ook Renson, die de<br />
leerstoel financiert, er wel bij. De onderneming<br />
koestert al langer de ambitie om<br />
door te groeien tot een kennisbedrijf en<br />
mikt daarom volop op innovatie. De<br />
samenwerking met de meest innovatieve<br />
universiteit van Europa past helemaal in<br />
dit plaatje.<br />
Intelligente regeling<br />
Voor de bouwkundigen in Gent is de<br />
leerstoel de bekroning van een jarenlange<br />
samenwerking met Renson. “In Waregem<br />
zijn we zowat kind aan huis en vice versa”,<br />
beaamt prof. Breesch. “De leerstoel opent<br />
nieuwe perspectieven voor zowel<br />
onderwijs als onderzoek. De voorbije<br />
maanden hebben onze PhD’ers in tal van<br />
workshops en meetings kunnen<br />
’profiteren’ van de ervaring, kennis en<br />
innovatieve gedrevenheid van het bedrijf.<br />
Om je een idee te geven: in de R&Dafdeling<br />
van Renson alleen al werken<br />
meer dan honderd specialisten”.<br />
“In Gent onderzoeken we de relatie<br />
tussen het gebouw, de ventilatie en de<br />
gebruiker”, vervolgt prof. Breesch. “Ons<br />
doel bestaat erin een intelligent<br />
ventilatiesysteem te ontwikkelen dat zich<br />
aanpast aan de levensstijl en de behoeften<br />
van de bewoners. Aangezien de<br />
installaties van Renson vandaag de dag<br />
allemaal geconnecteerd zijn, beschikt het<br />
bedrijf over een schat van data over het<br />
apparaat en het binnenklimaat. De<br />
titularissen prof. Lieven De Lathauwer en<br />
prof. Koen Van Den Abeele van Campus<br />
Kulak onderzoeken hoe je op basis van<br />
deze gegevens datamodellen kunt maken<br />
die de toestand in het gebouw en het<br />
gedrag van de gebruikers in kaart<br />
brengen. Het zijn zulke geavanceerde,<br />
data-gedreven modellen die je nodig hebt<br />
om slimme regelsystemen te ontwikkelen”.<br />
“Een ander onderdeel van ons onderzoek,<br />
geleid door prof. Maarten Vergauwen van<br />
de Afdeling Geomatica, concentreert zich<br />
op het opmeten en scannen van<br />
gebouwen en de interpretatie van deze<br />
6
CEO Paul Renson en rector Prof. Luc Sels<br />
geometrische data met behulp van<br />
machine learning algoritmes. We bekijken<br />
hoe deze algoritmes aangepast kunnen<br />
worden voor de niet-geometrische data<br />
waarover Renson beschikt”.<br />
Aansprakelijkheid<br />
Zodra er persoonlijke gegevens in het spel<br />
zijn, rijzen er juridische vragen. Dat is in<br />
het onderzoek van de Renson Leerstoel<br />
niet anders. “Er zijn in dat verband een<br />
aantal heikele punten”, bevestigt titularis<br />
prof. Evelyne Terryn “De contractuele<br />
keten wordt complexer, apparaten<br />
kunnen op afstand worden aangestuurd<br />
door de installateur maar ook door de<br />
gebruiker. De geldende aansprakelijkheidsregels<br />
zijn niet meer aangepast aan de<br />
nieuwe situatie. Op dit moment biedt het<br />
contractenrecht in eerste instantie<br />
bescherming aan wie een product koopt,<br />
maar veel minder aan wie een dienst<br />
afneemt. Ook voor wie diensten aanbiedt,<br />
zijn de regels niet altijd duidelijk. En dat is<br />
net wat Renson ambieert: evolueren van<br />
het verkopen van producten naar het<br />
leveren van diensten. Dit heet ‘servitization’<br />
en is een fenomeen dat in tal van sectoren<br />
aan de gang is”.<br />
Verwachtingen<br />
Inmiddels kijken de titularissen van de<br />
leerstoel al verder dan de provinciegrenzen.<br />
Zo is in <strong>2021</strong> een internationaal congres<br />
over ‘Servitization’ gepland, gecoördineerd<br />
door prof. Evelyne Terryn, waarin experten<br />
uit de academische en de bedrijfswereld<br />
ervaringen en kennis uitwisselen.<br />
Bij Renson zijn de verwachtingen alvast<br />
hooggespannen. CEO Paul Renson<br />
formuleerde het tijdens de installatieplechtigheid<br />
als volgt: “Als innovatief<br />
kennisbedrijf willen we onze ‘Creating<br />
Healthy Spaces’ in de praktijk blijven<br />
waarmaken. Dankzij wetenschappelijk<br />
onderzoek kunnen we de lat nog hoger<br />
leggen om dat op een gebruiksvriendelijke,<br />
slimme, duurzame en circulaire manier te<br />
doen. Daarom financieren we deze<br />
leerstoel”.<br />
Yves Persoons<br />
CONNECTING<br />
7
NIEUWS VAN DE CAMPUSSEN<br />
CIRCULAR MATERIALS<br />
CENTER:<br />
SPECTACULAIR CIRCULAIR<br />
Op 6 oktober 2020 opende in Kortrijk het Circular Materials Center (CMC) de deuren, een<br />
gloednieuw kennis- en onderzoeksforum voor de kunststoffen- en textielsector. De West-<br />
Vlaamse campussen en een aantal prominente regionale partners zetten hiermee hun<br />
schouders onder het circulaire ondernemen. De Brugse onderzoeksgroep Propolis van prof.<br />
Frederik Desplentere speelt een voortrekkersrol in het circulaire verhaal.<br />
Het CMC is het resultaat van een<br />
interregionale samenwerking tussen<br />
POM West-Vlaanderen, de KU<br />
Leuven campussen Kortrijk en Brugge, het<br />
opleidingscentrum PlastIQ en Centexbel,<br />
het onderzoeksinstituut van de<br />
kunststofverwerkende industrie. “De<br />
locatie van het centrum is uiteraard geen<br />
toeval”, merkt prof. Desplentere op. “In de<br />
regio Kortrijk-Roeselare vind je veruit de<br />
grootste concentratie van kunststofverwerkende<br />
en textielbedrijven van het land.<br />
Allemaal worstelen ze met de transitie van<br />
een lineaire naar een circulaire economie.<br />
Deze overgang kan enkel slagen als de<br />
hele waardenketen goed zit in een lokaal<br />
ecosysteem. In de regio is alvast alles<br />
aanwezig: innovatief onderzoek, locaties,<br />
grondstoffen, bedrijven om die grondstoffen<br />
te verwerken en een stimulerende<br />
provinciale overheid. Samen gaan we aan<br />
de slag om de economische leefbaarheid<br />
en de kwaliteit van kunststoffenrecyclage<br />
te verbeteren, het vertrouwen in recyclaten<br />
te verhogen, de markt op te krikken en<br />
investeringen aan te moedigen”.<br />
Onderzoeken<br />
De activiteiten van het CMC kun je groeperen<br />
in drie categorieën. Helemaal bovenaan<br />
staat ‘onderzoek en testen’.<br />
“Daarvoor is de nodige infrastructuur en<br />
apparatuur beschikbaar”, vervolgt prof.<br />
Desplentere. “Het assortiment omvat<br />
extrusielijnen, spuitgietmachines, kleine<br />
en grote compounders, 3D-printers,<br />
compactoren en testmachines. Het onderzoek<br />
in het CMC focust op materiaalidentificatie,<br />
vloei-eigenschappen,<br />
thermische, fysisch en mechanische eigenschappen<br />
en oppervlakte modificatie.<br />
De resultaten van dit onderzoek moeten<br />
een impuls geven aan innovaties met een<br />
duurzame economische meerwaarde”.<br />
“Overigens brengen we niet alleen de<br />
apparatuur van onze kennispartners<br />
samen, we bundelen ook de expertise<br />
waardoor de bedrijven gebruik kunnen<br />
maken van één onderzoeksketen. Die is<br />
inzetbaar voor zowel toegepast als<br />
fundamenteel onderzoek in kleinere of<br />
grote projecten”.<br />
Prof. Desplentere ontkent niet dat<br />
sommige bedrijven nog sceptisch staan<br />
tegenover gerecycleerde kunststoffen en<br />
bij voorkeur werken met zuiver materiaal,<br />
de zgn. ‘virgin polymers’. “Hun bekommernissen<br />
zijn doorgaans terecht. Gaat<br />
het wel om hoogwaardige recycling?<br />
Betreft het een toepassing van eenzelfde<br />
of een vergelijkbaar product? Hoeveel<br />
vervolgcycli zijn er mogelijk? En hoeveel<br />
energie is vereist in de recycleringsloop?<br />
Op dit ogenblik onderzoeken we een<br />
gemengde formule waarbij recyclaten<br />
gecombineerd worden met nieuw<br />
materiaal. Dit vergt een grondig inzicht in<br />
de aard en de verwerking van polymeren.<br />
In het CMC zijn vier doctorandi van<br />
Campus Brugge hiermee bezig”.<br />
8
Opleiden<br />
Met kennistransfer -de tweede hoofdopdracht<br />
van het centrum- komen we op<br />
het terrein van opleiding en vorming. “Het<br />
aanbod is zeer gevarieerd en richt zich<br />
zowel op werknemers en werkzoekenden<br />
als op leerlingen uit het secundair en lager<br />
onderwijs”, verduidelijkt prof. Desplentere.<br />
“Werknemers en werkzoekenden worden<br />
(bij)geschoold in thermovormen, extruderen<br />
en spuitgieten zodat ze aan de slag<br />
kunnen als operator. Voor laatstejaars uit<br />
het technisch onderwijs zijn er lessen in<br />
vormgevings- en verwerkingstechnieken<br />
als aanvulling bij hun schoolopleiding. En<br />
jongeren uit het lager onderwijs kunnen<br />
zich creatief uitleven in het Activity Center<br />
om er de wondere wereld van de circulaire<br />
en nieuwe materialen te ontdekken.<br />
De bedrijven leveren de producten voor<br />
didactisch en ludiek gebruik”.<br />
Netwerken<br />
Als ‘the place to be’ voor de kunststofverwerkers<br />
uit de regio biedt het CMC<br />
tenslotte tal van mogelijkheden om te netwerken.<br />
“Alle faciliteiten voor seminaries,<br />
vergaderingen en events zijn aanwezig”,<br />
aldus prof. Desplentere. “Tijdens de<br />
Circular Inspiration Days brengen we<br />
onze partners samen om te brainstormen<br />
over actuele thema’s, met als doel het<br />
opzetten van co-creatietrajecten tussen<br />
bedrijven en kennisinstellingen”.<br />
Bij de ingang van het centrum springt<br />
onmiddellijk de Innovation Wall in het oog.<br />
Daar kunnen de bedrijven uitpakken met<br />
hun nieuwste producten of ‘best<br />
practices’. Jaarlijks wordt de Wall<br />
vernieuwd met verse blikvangers.<br />
Prof. Desplentere kijkt nu al verder. Hij ziet<br />
op termijn de actieradius van het CMC<br />
zich uitbreiden in Vlaanderen maar ook in<br />
het vlakbij gelegen Noord-Frankrijk.<br />
“Circulaire economie stopt niet aan de<br />
grenzen. Wat waarde heeft, behoudt het,<br />
waar je ook bent”.<br />
Yves Persoons<br />
www.circularmaterialscenter.be<br />
vlnr. Prof. Frederik Desplentere, Prof. Wim Thielemans en Prof. Piet Desmet, vicerector KU Leuven, Campus Kulak Kortrijk<br />
© Axelle Jaecques<br />
CONNECTING<br />
9
ONDERWIJSONTWIKKELING IN DE KIJKER<br />
Bart Van Riet en prof. Geert Waeyenbergh<br />
© Julie Feyaerts<br />
10
EEN (VIRTUELE) DAG<br />
MET EEN INGENIEUR<br />
‘Woorden wekken, voorbeelden strekken’, zegt het spreekwoord. Toegepast op de<br />
ingenieursopleiding betekent dat: hoeveel hoorcolleges je ook geeft over de taken en<br />
verantwoordelijkheden van de industrieel ingenieur, er gaat niets boven een ingenieur in<br />
levende lijve aan het werk te zien. Dat is precies wat ‘Dag met een ingenieur’ in het eerste<br />
bachelorjaar beoogt. Bart Van Riet, praktijkassistent op Campus Groep T en lid van het<br />
docententeam, geeft tekst en uitleg.<br />
“ Dag met een ingenieur is het practicum<br />
van het opleidingsonderdeel<br />
‘Onderneming en ethiek’”, legt<br />
Bart uit. “Dit opleidingsonderdeel maakt<br />
deel uit van een van de basispijlers van de<br />
vernieuwde ingenieursopleiding ‘Ingenieur<br />
& Wereld’. In ‘Onderneming en ethiek’<br />
focussen we op de plek waar de industrieel<br />
ingenieur zich thuis voelt: het bedrijf.<br />
De eerstejaars leren welke types van<br />
ondernemingen er bestaan en hoe ze<br />
functioneren. Verder staan we stil bij de<br />
taken van de ingenieur. En -last but not<br />
least- bekijken we de beroepsethische<br />
aspecten, want zowat alles wat een ingenieur<br />
onderneemt heeft een impact op<br />
mens en milieu of natuur en cultuur. Met<br />
het practicum ‘Dag met een ingenieur’<br />
realiseren we bovendien een belangrijke<br />
strategische doelstelling uit het facultaire<br />
beleidsplan, nl. de toekomstige ingenieurs<br />
zo vroeg mogelijk in contact brengen met<br />
het werkveld”.<br />
Tweevoudig<br />
“De opdracht van het practicum is tweevoudig”,<br />
vervolgt Bart. “Om te beginnen<br />
verwachten we van de studenten dat ze<br />
in kaart brengen waaruit de dag- of<br />
nachttaak van een ingenieur bestaat, wat<br />
zijn/haar plaats is in de organisatie en over<br />
welke vaardigheden hij/zij hiervoor moet<br />
beschikken. Vervolgens moeten zijn/haar<br />
verantwoordelijkheden worden onderzocht<br />
in termen van ethiek. Tijdens het<br />
hoorcollege ‘Ethiek’ wordt een denk- en<br />
referentiekader uit de doeken gedaan<br />
waarbinnen de studenten hun bevindingen<br />
kunnen plaatsen”.<br />
Over de coaching van de eerstejaars wil<br />
Bart het volgende kwijt: “Tijdens de eerste<br />
sessie vragen we de studenten om binnen<br />
of (bij voorkeur) buiten hun kennissenkring<br />
een ingenieur te zoeken met wie ze een<br />
dag kunnen optrekken. In principe is dat<br />
een individuele opdracht, maar wegens<br />
de COVID-19 restricties konden studenten<br />
in duo en online aan de slag. Tijdens de<br />
eerste sessie briefen we hen over het<br />
verloop van de opdracht en de<br />
onderwerpen die in het verslag aan bod<br />
moeten komen. Voor alle duidelijkheid:<br />
het gaat niet om een gestandaardiseerde<br />
enquête. Het is aan de studenten om op<br />
basis van de input zelf de juiste vragen te<br />
stellen. Wanneer dat gebeurd is, verdelen<br />
de studenten zich in groepen van een<br />
zestal personen. Daar kiezen ze een<br />
ingenieur van wie ze de ethische aspecten<br />
van zijn/haar beroep onder de loep nemen<br />
aan de hand van een online diepteinterview”.<br />
“Tijdens de tweede sessie gaan we dieper<br />
in op de verslaggeving”, aldus Bart.<br />
“Specifieke schrijfvaardigheden zijn dan al<br />
aan bod gekomen in de sessie<br />
‘professionele competenties’ in de eerste<br />
Ingenieursbeleving, dus daar hoeven we<br />
niet meer stil te blijven staan. Deze sessie<br />
is vraaggestuurd. We vertrekken van de<br />
problemen of knelpunten waar de<br />
studenten tegenaan gelopen zijn”.<br />
PREFER<br />
“In het tweede semester brengen de<br />
studenten structuur in de veelheid van<br />
taken en functies die ze op het spoor zijn<br />
gekomen”, zegt Bart. “Dat doen we aan<br />
de hand van de PREFER-typologie die<br />
onderzoekers van onze faculteit hebben<br />
ontwikkeld. Daarin worden drie rollen<br />
onderscheiden. Om te beginnen is er de<br />
‘innoverende ingenieur’, d.i. de<br />
creatieveling die nieuwe producten en<br />
processen bedenkt. Ten tweede heb je<br />
de ‘optimaliserende ingenieur’ die zich<br />
inzet om producten en processen te<br />
verbeteren of efficiënter te maken. En ten<br />
slotte is er sprake van de ‘klantgerichte<br />
ingenieur’. Die kijkt vanuit de ogen van de<br />
klant of gebruiker om naar oplossingen op<br />
maat te zoeken. De volgende stap bestaat<br />
erin dat de studenten ontdekken welke rol<br />
het best bij hen past. Als je dit min of meer<br />
weet, kun je gerichter gaan werken aan<br />
de competenties die bij je rol horen. Dat<br />
laatste is evenwel stof voor het tweede en<br />
de derde bachelorjaar. In het eerste jaar<br />
ligt de nadruk op het ontdekken hoe rijk<br />
en gevarieerd de job van een ingenieur<br />
wel is. Dat op zich is voor de meeste<br />
studenten al een revelatie”.<br />
Yves Persoons<br />
CONNECTING<br />
11
ONDERWIJSONTWIKKELING IN DE KIJKER<br />
ANN VAN GYSEL<br />
PROGRAMMADIRECTEUR<br />
BOUWKUNDE<br />
De Belg wordt geboren met een baksteen in de maag, zegt het spreekwoord. Maar bouwen<br />
doet hij ook vaak met beton. De slimme mix van cement, water, zand, grind of steenslag is<br />
het belangrijkste materiaal van de derde bedrijfssector in België, goed voor een omzet van<br />
47 miljard euro. In blokken, geprefabriceerde elementen of ter plaatse gestort, beton is alom.<br />
De specialiste in deze materie is prof. Ann Van Gysel (Campus De Nayer). Lang voor de<br />
integratie van de ingenieursopleidingen in KU Leuven legde zij al de fundering van het nieuwe<br />
programma Bouwkunde.<br />
Prof.Van Gysel studeerde voor burgerlijk<br />
ingenieur Bouwkunde aan de<br />
UGent. Van 1990 tot 1996 werkte<br />
ze als assistente in het Laboratorium<br />
Magnel voor Betononderzoek. Haar aandacht<br />
ging naar staalvezelbeton en beton<br />
met een hoge sterkte. Daarover promoveerde<br />
ze ook tot doctor in de Toegepaste<br />
Wetenschappen.<br />
In 1996 stapte Ann over naar de toenmalige<br />
industriële hogeschool De Nayer.<br />
Er was een vacature voor een docent<br />
Betonconstructies, een gedroomde kans<br />
voor een ambitieuze bouwkundige. “Als je<br />
in die tijd aan een hogeschool begon,<br />
moest je wel van alle markten thuis zijn”,<br />
merkt Ann op. “Naast Betontechnologie<br />
en Ontwerp van betonconstructies stond<br />
ik bijvoorbeeld ook in Hydraulica, Waterbouw<br />
en Bruggenbouw”.<br />
De eerste steen<br />
Kort na de start bij De Nayer dient zich<br />
een nieuwe opportuniteit aan. Anns<br />
voorganger Willy De Vylder en Prof. Luc<br />
Vanhooymissen, een collega van KAHO<br />
Sint-Lieven (nu Technologiecampus Gent)<br />
vatten het plan op om een boek te<br />
schrijven over ‘Gewapend beton’. Ann<br />
springt mee op de kar en in 2002<br />
verschijnt het langverwachte basiswerk<br />
voor bouwkundigen, van student tot<br />
professional.<br />
“Het boek was in menig opzicht een<br />
mijlpaal”, zegt Ann. “Niet alleen inhoudelijk,<br />
maar ook in de manier waarop het<br />
ontstond. Ontstaan uit de samenwerking<br />
van docenten uit Oostende (nu Campus<br />
Brugge), Gent en De Nayer was het een<br />
multicampusproject avant la lettre. De<br />
banden die toen gesmeed zijn, hebben<br />
ertoe geleid dat we na de integratie van<br />
de opleiding Bouwkunde met voorsprong<br />
zijn kunnen starten”.<br />
Voortrekker<br />
In 2007 wordt Ann opleidingscoördinator<br />
Bouwkunde op haar campus. Ze stort<br />
zich meteen op het zelfevaluatierapport<br />
(ZER) van de opleiding als aanloop naar<br />
de academisering. Dankzij de goede<br />
contacten kunnen de opleidingen in<br />
Oostende, Gent en Sint-Katelijne-Waver<br />
een gemeenschappelijk domeinspecifiek<br />
referentiekader opstellen, wat door de<br />
visitatiecommissie zeer wordt geapprecieerd.<br />
Het ZER en de bijbehorende<br />
visitatie leiden o.m. tot de invoering van<br />
een stage als volwaardig onderdeel van<br />
de masteropleiding. Ook op dit punt spelen<br />
Ann en haar collega’s Bouwkunde een<br />
voortrekkersrol.<br />
In 2011 gaan de Permanente Onderwijscommissies<br />
(POC) van start. Ann wordt de<br />
eerste programmadirecteur van de opleiding<br />
Bouwkunde. “Het betekende de<br />
verankering van onze samenwerking. We<br />
kenden elkaar al goed en konden ons<br />
onmiddellijk concentreren op het uittekenen<br />
van de gemeenschappelijke leerlijnen”.<br />
Wanneer in 2017 de programmahervorming<br />
wordt gelanceerd, komt de POC<br />
Bouwkunde niet onbeslagen op het ijs.<br />
“Onze prioriteiten waren van meet af aan<br />
duidelijk”, bevestigt Ann. “Om te beginnen<br />
diende Bouwkunde vaste voet aan de<br />
grond te krijgen in het eerste gemeenschappelijke<br />
bachelorjaar. En ten tweede<br />
was het noodzakelijk dat in de wetenschappelijke<br />
en technologische basis -<br />
vorming de praktijkgerichtheid werd<br />
gegarandeerd. Nu het nieuwe programma<br />
in het eerste jaar is gestart, meen ik te<br />
mogen zeggen dat aan beide voorwaarden<br />
is voldaan. Belangrijke vernieuwingen<br />
zoals ‘Technologie vanaf dag 1’ en de<br />
12
‘Ingenieursbelevingen’ zijn daar een goed<br />
voorbeeld van. Via het ontwikkelen van<br />
professionele competenties stomen we<br />
studenten klaar voor hun latere loopbaan”.<br />
Intelligent en flexibel ontwerp<br />
In tegenstelling tot de andere opleidingen<br />
richt Bouwkunde in het bachelor programma<br />
geen opties meer in. “Dat is een<br />
bewuste keuze”, aldus Ann. “We willen<br />
immers dat al onze bachelors de nodige<br />
bagage hebben om in het masterprogramma<br />
beide afstudeer richtingen te<br />
kunnen kiezen: Bouwkunde pur sang of<br />
Landmeten/Geomatica. Daarom hebben<br />
we de vroegere opties geïntegreerd in<br />
onze bacheloropleiding. Door de goede<br />
samenwerking tussen de campussen is er<br />
heel wat studenten- en docentenmobiliteit<br />
en kunnen we efficiënt de expertise van<br />
elke campus aan onze studenten aanbieden.”<br />
Na de bachelor kiest de student in<br />
functie van zijn/haar interesse: multicampusmodules<br />
en keuzevakken, een<br />
masterproef in of met een bedrijf of binnen<br />
een onderzoeksgroep, een bedrijfsstage…<br />
om zich voor te bereiden op het ‘echte’<br />
leven als industrieel ingenieur Bouwkunde”.<br />
Dit academiejaar loopt de tweede<br />
ambtstermijn van de programmadirecteur<br />
af. Eén zaak is zeker: bouwmeester Ann<br />
Van Gysel laat haar opvolger een intelligent<br />
ontworpen en stevig gefundeerde constructie<br />
na, uit gewapend beton”.<br />
Yves Persoons<br />
Prof. Ann Van Gysel<br />
© Joren De Weerdt<br />
CONNECTING<br />
13
ONDERWIJSONTWIKKELING IN DE KIJKER<br />
GORIK DE SAMBLANX<br />
PROGRAMMADIRECTEUR<br />
POLYVALENTE INGENIEURSVORMING<br />
Een nieuwe faculteit uitvinden, opbouwen en inrichten. Onder dit ambitieus project zette prof.<br />
Gorik De Samblanx mee zijn schouders toen op 14 november 2011 - na een incubatietijd van vijf<br />
jaar – de Faculteit Industriële Ingenieurswetenschappen officieel van start ging. Goriks ervaring<br />
als opleidingshoofd basisvorming bij het Instituut De Nayer maakte hem tot de eerste voorzitter<br />
van de permanente onderwijscommissie Polyvalente Ingenieursvorming. Een portret van een<br />
pionier en een door de wol geverfde onderwijsvernieuwer.<br />
Prof. De Samblanx is burgerlijk ingenieur in de Toegepaste<br />
Wiskunde, inmiddels omgedoopt tot Wiskundige<br />
Ingenieurstechnieken, een opleiding die ‘gevoed’ wordt<br />
door de onderzoeksdepartementen Computerwetenschappen<br />
en Elektrotechniek. Na zijn promotie tot doctor in de<br />
Ingenieurswetenschappen kon Gorik onmiddellijk aan de slag bij<br />
de toenmalige industriële hogeschool De Nayer. Hij begon er als<br />
docent Wiskunde en ICT en groeide door tot opleidingshoofd<br />
van de basisvorming in wat toen nog ‘kandidaatsjaren’ heette.<br />
In die functie maakte hij van nabij de opeenvolgende reorganisaties<br />
van het hogeschoollandschap mee, waarbij het Instituut De<br />
Nayer drie keer in een andere constellatie terechtkwam om<br />
uiteindelijk te landen als Campus De Nayer in de nieuwe Faculteit<br />
Industriële Ingenieurswetenschappen van KU Leuven. Toen de<br />
permanente onderwijscommissies in het leven werden geroepen,<br />
stelde Gorik zich kandidaat voor het voorzitterschap van de<br />
Polyvalente Vorming. Voor het faculteitsbestuur was de keuze<br />
snel gemaakt. In 2013 werd Gorik de eerste programmadirecteur,<br />
een functie die hij tot vandaag uitoefent.<br />
Gelijkmatige convergentie<br />
“De eerste opdracht bestond erin de opleidingshoofden en<br />
docententeamverantwoordelijken van de zeven campussen<br />
dichter bij elkaar te brengen, niet alleen fysiek maar ook<br />
mentaal”, vertelt Gorik. “Evident was dat niet. We begonnen<br />
klein, maar met de studentenvertegenwoordigers erbij telt de<br />
commissie inmiddels ruim 20 leden. Met al deze mensen op<br />
eenzelfde moment op eenzelfde locatie vergaderen is al een<br />
stunt op zich. Tegen de tijd dat deze manier van samenwerken<br />
ingeburgerd was, diende zich een volgende uitdaging aan: de<br />
programmahervorming. Dit keer ging het om meer dan overleggen<br />
en afstemmen. Nu bestond de uitdaging erin de hele<br />
opleiding te herdenken met als doel het eigen ingenieursprofiel<br />
eenduidig in de markt te zetten, de studie aantrekkelijk te maken<br />
voor jongeren met wetenschappelijke en technische aanleg en<br />
de multicampus-troeven maximaal uit te spelen. Omdat de<br />
polyvalente ingenieursvorming het fundament is waar alle afstudeerrichtingen<br />
en specialisaties op verder bouwen, kreeg onze<br />
POC van meet af aan een centrale rol toebedeeld”.<br />
Innovatie<br />
Gorik noemt de programmahervorming ‘radicaal’ in de etymologische<br />
betekenis: terug naar de wortel van de ingenieursopleiding.<br />
“Neem nu de invoering van de Ingenieursbeleving in het nieuwe<br />
curriculum. Iedereen werd uitgedaagd om de comfortzone van<br />
het eigen vakgebied te verlaten en samen vorm en inhoud te<br />
geven aan een nieuwe werkvorm. De Ingenieursbelevingen<br />
behoren tot de innoverende leervormen die tot doel hebben het<br />
probleemoplossend vermogen, de zelfstandigheid en de creativiteit<br />
te bevorderen evenals professionele vaardigheden zoals<br />
communicatie, teamwork, ondernemingszin en kritische reflectie<br />
bij te brengen. Dat is een hele mondvol, die zowel bij de studenten<br />
als de docenten een mentale klik veronderstelt”.<br />
Dit academiejaar is het nieuwe programma, inclusief de eerste<br />
Ingenieursbeleving, gestart in het eerste bachelorjaar. De programmadirecteur<br />
kijkt niet zonder rechtmatige trots naar het<br />
tussentijds resultaat. “The value of the achievement lies in the<br />
achieving”, zegt hij met een knipoog naar Einstein. “Met de<br />
Ingenieursbeleving hebben we het terrein geëffend voor vernieuwingen<br />
waarvan we de omvang en de impact nu nog niet<br />
helemaal kunnen inschatten. Een en ander heeft te maken met<br />
de switch naar een meer open systeem waarin de student in<br />
toenemende mate verantwoordelijk wordt voor zijn/haar leer-<br />
14
Prof. Gorik De Samblanx<br />
© Joren De Weerdt<br />
proces. Studenten worden als het ware ondernemers van hun<br />
eigen leren en hun persoonlijke ontwikkeling. Het is de basis voor<br />
het levenslang leren”.<br />
Opportuniteit<br />
De coronacrisis maakte een en ander er niet lichter op. “Het is<br />
onwaarschijnlijk met welke inzet alle betrokken docenten ertegenaan<br />
gegaan zijn. Daar zijn we als faculteit enorm dankbaar<br />
voor. Anderzijds creëert de digitale transformatie die zich sinds<br />
het begin van de crisis in onze faculteit voltrekt interessante<br />
opportuniteiten. We zijn van een klif geduwd waar we misschien<br />
zelf niet durfden af te springen. Afstandsonderwijs en online leren<br />
maken de student sowieso meer verantwoordelijk. Als op die<br />
manier ook het aantal contacturen klassiek onderwijs efficiënter<br />
georganiseerd worden, komt er allicht meer ruimte vrij voor<br />
innoverende leer- en werkvormen, zoals de Ingenieursbeleving”.<br />
Yves Persoons<br />
CONNECTING<br />
<strong>15</strong>
ONDERWIJSONTWIKKELING IN DE KIJKER<br />
Prof. Paul Leroux<br />
© Joren De Weerdt<br />
16
RADMEP: FROM RESEARCH<br />
PROJECT TO INTERNATIONAL<br />
MASTER’S PROGRAMME<br />
At Geel Campus, the ADVISE research group is involved in the development of chips that are<br />
able to withstand ionizing radiation. During meetings with the European Laboratory for Particle<br />
Physics, CERN, in Geneva, the idea arose for establishing a research network in this field. This<br />
became RADSAGA, a successful Horizon 2020 ITN network on radiation effects in microchips.<br />
The project includes top institutes such as ESA and CNES, renowned companies such as<br />
Airbus and Intel, and partner universities. The RADMEP partners all come from this network.<br />
Fifteen PhD tracks at different institutes<br />
in Europe have been supported<br />
through the RADSAGA project. Prof.<br />
Paul Leroux, chair of Geel Campus, has<br />
been promoting six RADSAGA PhDs and<br />
served as RADSAGA coordinator for<br />
outreach, communication and training in<br />
the network. “One of the RADSGA dreams<br />
was to establish an international school on<br />
radiation effects in electronics as a<br />
RADSAGA legacy“, explains Prof. Leroux.<br />
“This ambition remained active during the<br />
course of the project. With four RADSAGA<br />
protagonists, we decided that the best<br />
way forward is an Erasmus Mundus<br />
Master’s application under the lead of<br />
Université Jean-Monnet of Saint-Etienne in<br />
France. One year later we have the<br />
RADMEP programme granted with a<br />
substantial European funding for the<br />
coming five years”.<br />
Implementation<br />
The students in RADMEP will start their<br />
first semester at the University of Jyvaskyla<br />
in Finland. In the second semester of the<br />
programme, they will travel to our Faculty<br />
of Engineering Technology at Geel Campus<br />
for a full semester of courses.<br />
“Microelectronics is the main focus, ranging<br />
from basic to advanced imple men -<br />
tation courses”, Prof. Leroux continues.<br />
“Also a workshop in photonics will be<br />
included in the programme, partly with<br />
external specialised lecturers. In the third<br />
semester, the students who specialise in<br />
Microelectronics will continue their study<br />
at the University of Montpellier. Those<br />
who specialize in photonics will move to<br />
the University of Saint-Etienne”.<br />
KU Leuven will also play an important role<br />
in the quality assurance board in<br />
RADMEP, as this will be coordinated by<br />
Prof. Wim Van Petegem.<br />
The preparation for next year’s first edition<br />
of the master programme is already in full<br />
swing. The timetable of some courses on<br />
Geel Campus has been adapted to fit with<br />
the new RADMEP master. Some courses<br />
are already taught in English and recorded,<br />
such that they can be offered in a blended<br />
format next year. Meanwhile also the<br />
registration deadline for the first RADMEP<br />
generation has passed and no less than 62<br />
students have applied. The screening and<br />
selection of applicants is currently ongoing.<br />
The academic course team in Geel also<br />
includes academics such as Jeffrey<br />
Prinzie, Guy Meynants, Valentijn De<br />
Smedt, Peter Karsmakers and Mariya<br />
Ishteva. Together they will offer 22 credits<br />
of mandatory courses and 5 optional<br />
courses with each 4 ECTS from which the<br />
students will select 2 modules.<br />
IMPACT<br />
The most obvious impact will be visible on<br />
Geel Campus, where a tradition of international<br />
PhD researcher already exists,<br />
but an international master’s programme<br />
is new. Moreover, RADMEP is expected<br />
to give an impulse for outgoing international<br />
mobility. According to Prof. Leroux,<br />
RADMEP will be a challenge for the<br />
administrative services, but the enthusiasm<br />
is great and obviously the campus<br />
can rely on the experience of the faculty<br />
international team.<br />
“The relation to research is also selfevident”,<br />
says Prof. Leroux. “The students<br />
are trained in the core of our research<br />
field, and hopefully several of them will be<br />
motivated to start a PhD after completing<br />
the RADMEP master. Moreover, these<br />
students are already screened beforehand,<br />
so they will have a good starting<br />
level. The intention is to create a fruitful<br />
interaction between education, research<br />
and relevant industries.”<br />
The early dream of “an international<br />
school of radiation to electronics” thus<br />
takes shape.<br />
How does this fit in the career path of<br />
Prof. Leroux? “I feel very honoured to be<br />
a part of this project. Even though<br />
developing a new master’s programme is<br />
a lot of work. Fifteen years ago, I started<br />
with a research group, five years ago this<br />
resulted in a two-person spin-off company<br />
(MAGICS Instruments), which has already<br />
grown to over 20 people in size, and now<br />
a third aspect is to start, a new master’s<br />
programme. Summarizing: what started<br />
with a small seed, is now a big tree with<br />
growing branches in research, industry<br />
and education.”<br />
Hilde Lauwereys<br />
CONNECTING<br />
17
ONDERWIJSONTWIKKELING IN DE KIJKER<br />
INDUSTRIEEL INGENIEUR INFORMATICA:<br />
ENGINEERING THE DIGITAL SOCIETY<br />
Met de nieuwe ingenieursopleiding Informatica zijn KU Leuven en UHasselt alweer een troef<br />
rijker. Het programma komt niet alleen tegemoet aan een grote behoefte op de arbeidsmarkt.<br />
Met zijn uniek profiel kan het ook nieuwe en andere groepen van studenten winnen voor de<br />
ingenieursstudie. Voor prof. Kris Aerts, hoofd van de eenheid Declaratieve Talen en Artificiële<br />
Intelligentie (DTAI) op Campus Diepenbeek, is het de verwezenlijking van een<br />
langgekoesterde visie.<br />
De cijfers van de technologie federatie<br />
Agoria liegen er niet om. De<br />
Belgische economie heeft op dit<br />
ogenblik 16.000 extra digitale experts<br />
nodig. Dat zijn er dubbel zoveel als tien jaar<br />
geleden. “Naarmate de digitalisering zich<br />
doorzet in alle sectoren van de economie<br />
en alle domeinen van de samenleving, zal<br />
de vraag naar IT’ers niet meteen afnemen”,<br />
merkt prof. Aerts op. “Onze nieuwe<br />
opleiding komt dus geen minuut te vroeg.<br />
Bovendien zijn we ervan overtuigd dat de<br />
industrieel ingenieurs Informatica in deze<br />
groeimarkt een bijzondere rol kunnen<br />
spelen. Dankzij hun polyvalente<br />
basisvorming zijn ze multi-inzetbaar als<br />
specialist én als generalist om actief mee<br />
vorm te geven aan de digitale samenleving”.<br />
Profiel<br />
Dat de nieuwe opleiding Informatica<br />
uitgerekend op Campus Diepenbeek van<br />
start gaat, is geen toeval. “Na de teloorgang<br />
van de traditionele industrie met de sluiting<br />
van Ford Genk als triest hoogtepunt, heeft<br />
Limburg volop de digitale kaart getrokken”,<br />
vertelt prof. Aerts. “Dat blijkt o.m. uit het<br />
toekomstplan SALKturbo van de provincie,<br />
maar ook uit initiatieven als de Corda<br />
Campus op de voormalige Philipssite in<br />
Hasselt. Van de 250 doorgaans jonge<br />
ondernemingen is de meerderheid bedrijvig<br />
in IT. Een bijkomende opportuniteit diende<br />
zich twee jaar geleden aan, toen er na de<br />
afbouw van de master Verpakkingstechnologie<br />
ruimte vrijkwam voor een<br />
nieuwe opleiding. We zijn meteen in dat<br />
gat gesprongen, waardoor we in <strong>2021</strong> een<br />
nieuw en voor onze faculteit uniek<br />
programma kunnen lanceren”.<br />
Hoe onderscheidt de industrieel ingenieur<br />
Informatica zich van de andere spelers in<br />
het IT-veld, te weten de professionele<br />
bachelor Toegepaste Informatica, de<br />
industrieel ingenieur Elektronica-ICT, de<br />
master Informatica en de burgerlijk<br />
ingenieur Computerwetenschappen?<br />
Prof. Aerts: “Onze meerwaarde bestaat in<br />
de holistische aanpak van digitale toepassingen.<br />
Die moet onze ingenieurs in staat<br />
stellen om een brede waaier van domeinen<br />
te ondersteunen, zoals daar zijn Industrie<br />
4.0, Internet of Things, Health e-care,<br />
logistiek, flexibele productiesystemen,<br />
automatisering, enz. De troef die we daarbij<br />
willen uitspelen is het systeemdenken.<br />
Bij alle thema’s die aan bod komen besteden<br />
we aandacht aan de hele keten, met<br />
de gebruiker als start- en eindpunt”.<br />
Leerlijnen<br />
Zoals de andere ingenieursopleidingen van<br />
de Faculteit Industriële Ingenieurs–<br />
wetenschappen begint ook het nieuwe<br />
programma met een gemeenschappelijk,<br />
polyvalent gedeelte, in dit geval van drie<br />
semesters. Het daaropvolgende domein<br />
specifieke deel omvat semesters 4, 5 en 6<br />
van de bacheloropleiding en een masterprogramma<br />
van twee semesters”.<br />
“We onderscheiden zeven leerlijnen”,<br />
vervolgt prof. Aerts. “Twee ervan leggen de<br />
basis. Dat zijn Basisinformatica (programmaren,<br />
algoritmen, datastructuren) en<br />
Fundamentals of Electrical Systems. Vier<br />
leerlijnen focussen op de competenties<br />
van de ingenieur als vormgever van de<br />
digitale samenleving. Dat zijn Software<br />
Engineering, Connected Architectures,<br />
Intelligent & Resilient Systems en ‘The<br />
Virtualized World’. Deze leerlijnen hebben<br />
we afgebakend en ingevuld in nauw<br />
overleg met het werkveld. Het zijn overigens<br />
deze leerlijnen die verder uitgediept<br />
worden in de master”.<br />
“Doorheen deze voornamelijk technische<br />
lijnen, lopen de professionele competenties<br />
als een rode draad. In ‘People, data<br />
literacy & essential software skills’<br />
focussen we op sociale vaardigheden als<br />
creativiteit, ondernemerschap, communiceren,<br />
teamwork en verantwoordelijk -<br />
heidszin”.<br />
In de bachelor Informatica zijn er geen<br />
opties. “De mogelijkheid tot personaliseren<br />
van het curriculum bieden we in de<br />
master”, aldus prof. Aerts. “Daar reserveren<br />
we acht studiepunten voor keuze -<br />
vakken. Er is een aanbod van tien opleidingsonderdelen<br />
van elk 4 studiepunten.<br />
Acht ervan worden gedeeld met de<br />
masters Informatica, Wetenschappen en<br />
Elektronica- ICT. De twee andere zijn<br />
specifiek voor onze opleiding.”<br />
Overgangsjaar<br />
Het academiejaar <strong>2021</strong>-2022 wordt een<br />
overgangsjaar. De eerste studenten<br />
Informatica kunnen dan instromen in het<br />
derde bachelorjaar. Vanaf 2022-2023<br />
stappen ze in na drie semesters.<br />
Op de vraag of de nieuwe opleiding<br />
studenten zou kunnen afsnoepen van de<br />
andere afstudeerrichtingen, antwoordt<br />
prof. Aerts ontkennend. “Uit ons<br />
marktonderzoek is gebleken dat we<br />
potentiële studenten kunnen aanspreken<br />
die anders niet voor de ingenieursstudie<br />
zouden opteren. De industrieel ingenieur<br />
Informatica is dus in alle opzichten een<br />
verrijking voor het aanbod van de faculteit<br />
en van beide universiteiten”.<br />
Yves Persoons<br />
18
Prof. Kris Aerts<br />
© Dries De Krom<br />
CONNECTING<br />
19
STUDENT IN DE KIJKER<br />
HET WARM WATER<br />
HERONTDEKT<br />
Je huis verwarmen met water uit de rivier? Het klinkt bizar, maar het is doenbaar en bovendien<br />
ook nog goedkoop én vriendelijk voor het klimaat. Maar hoe zorg je er tegelijk ook voor dat de<br />
temperatuur van de rivier niet te sterk daalt? Sebastian Baes en Jan Denayer, pas<br />
afgestudeerde industrieel ingenieurs Elektromechanica van Campus Groep T, goten deze<br />
vragen in een wiskundig model en brachten zo het potentieel van rivierwater als warmtebron<br />
in kaart. Voor hun baanbrekend werk werden ze bekroond met de Vlaamse Scriptieprijs 2020.<br />
Voor de editie 2020 waren 508<br />
scripties ingezonden. De jury<br />
-journalisten, uitgevers en academici-<br />
beoordeelden ze op hun nieuws -<br />
waarde, journalistieke bruikbaarheid en<br />
wetenschappelijke kwaliteit.<br />
Voor elk van deze criteria gooiden<br />
Sebastian en Jan hoge ogen. Ze bewezen<br />
dat ze een complex probleem niet alleen<br />
kunnen aanpakken, maar ook bevattelijk<br />
communiceren naar een breed publiek.<br />
Sebastian formuleert het als volgt: “De<br />
natuur gaf ons met de rivieren de kans om<br />
steden te bouwen en samenlevingen te<br />
creëren. Nu kunnen dezelfde rivieren er<br />
mee voor zorgen dat het klimaat gered<br />
wordt. Meer dan de helft van de wereldbevolking<br />
leeft in steden nabij rivieren.<br />
Naarmate de verstedelijking toeneemt,<br />
groeit de honger naar energie. Om die<br />
behoefte te lenigen worden nog altijd<br />
massaal fossiele brandstoffen gebruikt,<br />
met een nefaste CO 2 -uitstoot als gevolg.<br />
Wij wilden aantonen dat de warmte<br />
aanwezig in het rivierwater gebruikt kan<br />
worden om de steden klimaatneutraal te<br />
maken”.<br />
Regeneratie<br />
“Om warmte te onttrekken aan oppervlaktewater<br />
heb je een warmtepomp<br />
nodig”, legt Jan uit. “Die haalt energie uit<br />
het water en brengt die op temperatuur<br />
voor de verwarming van de gebouwen in<br />
de omgeving. Er is bijgevolg geen gas of<br />
stookolie meer nodig, waardoor meteen<br />
ook de CO 2 -uitstoot fors afneemt. Dat<br />
effect wordt nog verstrekt als de<br />
warmtepomp door groene stroom<br />
aangedreven wordt”.<br />
“Er schuilt wel een addertje onder het<br />
gras”, vervolgt Sebastian. “Als je teveel<br />
warmte aan het water onttrekt komt het<br />
ecosysteem van de rivier in gevaar.<br />
Volgens de milieurichtlijnen mag de<br />
temperatuur van de waterlopen maximaal<br />
met 3° stijgen. Voor het onttrekken van<br />
warmte is er nog geen regelgeving, dus<br />
zijn we ervan uitgegaan dat dezelfde<br />
waarde ook gehanteerd kan worden voor<br />
afkoeling. Hierbij wordt echter geen<br />
rekening gehouden met het fenomeen<br />
‘regeneratie’. Dat houdt in dat de<br />
temperatuur van een rivier na een<br />
verstoring van het evenwicht zich na<br />
verloop van tijd opnieuw herstelt”.<br />
“Zulk fenomeen kun je in kaart brengen<br />
met behulp van een wiskundig model”,<br />
aldus Jan. “Dat laat toe de impact van<br />
omgevingsfactoren op de temperatuur in<br />
de rivier te simuleren. Rivieren krijgen hun<br />
natuurlijke energie door de zon, maar ook<br />
door warmtetransport met de bodem en<br />
de lucht en radiatie van de omliggende<br />
vegetatie. Ook menselijke factoren<br />
hebben een impact. De invloed van deze<br />
parameters hebben we in ons model<br />
gestopt. Aan de hand van de simulatie<br />
kun je bepalen hoeveel warmte je aan de<br />
rivier mag onttrekken zonder dat de<br />
temperatuur daalt met meer dan 3°”.<br />
Potentieel<br />
Een simulatiemodel staat of valt met de<br />
kwaliteit van de input, in dit geval de<br />
correcte berekening van de<br />
Jan Denayer en Sebastian Baes<br />
© Kevin Faingnaert<br />
20
watertemperatuur. Sebastian en Jan<br />
maakten hiervoor gebruik van de waarden<br />
die gedurende een paar maanden in de<br />
Maas geregistreerd werden. Daarna<br />
voerden ze een simulatie uit over<br />
eenzelfde periode en bij identieke<br />
weersomstandigheden. De resultaten van<br />
de test en de simulatie bleken quasi<br />
identiek, dus het model had zijn<br />
deugdelijkheid bewezen.<br />
Terug in Leuven simuleerden Sebastian<br />
en Jan het resultaat van warmte onttrekkingen<br />
aan de Dijle. Ze onderzochten<br />
gedurende verschillende maanden of alle<br />
residentiële gebouwen binnen de stadsring<br />
met energie uit de rivier verwarmd<br />
konden worden. “Uit onze simulatie is<br />
gebleken dat het inderdaad mogelijk is<br />
om alle huizen gedurende een hele winter<br />
te verwarmen, waarbij de rivier op de<br />
koudste dag maximum 1.66° afkoelt”,<br />
aldus Sebastian. “Meer nog, de rivier<br />
bleek nog meer potentieel te bezitten<br />
alvorens de koelingsgraad van 3° overschreden<br />
wordt. Toen we de simulatie<br />
34 km stroomafwaarts in Mechelen<br />
uitvoerden, maakte de regeneratie van<br />
het water het mogelijk om de Dijle er met<br />
1.86° af te koelen. Voeg je Leuven en<br />
Mechelen samen, dan kunnen beiden hun<br />
binnenstad tegelijkertijd verwarmen met<br />
rivierwarmte gedurende het hele jaar,<br />
behalve in december en januari”.<br />
Origineel<br />
Het model van beide ingenieurs heeft<br />
overigens nog meer in petto. Het laat ook<br />
toe om te analyseren of en in welke mate<br />
een nabijgelegen rivier de capaciteit heeft<br />
om een specifiek gebouw, wijk of een<br />
hele stad te verwarmen.<br />
Bij de proclamatie op 18 december 2020<br />
stak de jury haar lof niet onder stoelen of<br />
banken: “Het gaat hier om een origineel<br />
idee, gebracht in een goed onderbouwde<br />
scriptie met een bijzonder hoog wiskundig<br />
niveau. Als alle technische studies zo<br />
duidelijk geschreven zouden zijn, dan zou<br />
er veel meer onderzoek worden opgepikt<br />
en gevaloriseerd”.<br />
Yves Persoons<br />
“Modeling and Impact Analysis of<br />
Heat Extraction from Surface Water”<br />
Promotor: Prof. Maarten Vanierschot<br />
CONNECTING<br />
21
STUDENT IN DE KIJKER<br />
IE-NET PRIJZEN:<br />
ZILVER & TWEEMAAL BRONS<br />
Elk jaar is het uitkijken naar de prijzen van de ingenieursvereniging ie-net. Ze bekronen de<br />
beste masterproeven die in het voorbije academiejaar aan de Vlaamse ingenieursfaculteiten<br />
zijn gerealiseerd. De industrieel ingenieurs van KU Leuven gooiden opnieuw hoge ogen met<br />
een tweede en een gedeelde derde prijs.<br />
Sven Janssen<br />
© Dries De Krom<br />
Kristof Steijvers<br />
22
Nele Merkelbach<br />
© Dries De Krom<br />
Shivam Selleri en Janne Heirman<br />
© Julie Feyaerts<br />
De wedstrijd bestaat uit twee delen. In een eerste ronde<br />
dienen de deelnemers een samenvatting in en beantwoorden<br />
ze vragen over de maatschappelijke relevantie van<br />
hun werk, de praktische uitvoerbaarheid en het innovatief karakter.<br />
Daaruit worden voor elke groep van ingenieurs (burgerlijk,<br />
bio en industrieel) <strong>15</strong> finalisten geselecteerd. Van hen werd in<br />
2020 een videofilm of –presentatie verwacht voor de eindronde.<br />
Tijdens de online finale op 19 november 2020 maakte de jury de<br />
winnaars bekend.<br />
Insectenzuiger<br />
Kristof Steijvers en Sven Janssen, ingenieurs Elektromechanica<br />
van Campus Diepenbeek, wonnen zilver met hun<br />
masterproef over ‘Het verwijderen van kevers uit peulvruchten<br />
op veldniveau, onafhankelijk van het oogstmoment’ (promotor:<br />
Eric Claesen). Hiervoor ontwik kelden ze een machine die nog<br />
voor de oogst insecten op de akker verwijdert. De zgn. ‘insectenzuiger’<br />
is uitgerust met ventilatoren en cyclonen. De insecten<br />
worden aangezogen via een 18 meter lange zuigarm. Vervolgens<br />
worden ze uit de luchtstroom verwijderd en opgevangen in een<br />
vergaarbak onderaan de machine. De zuigarm is inklapbaar<br />
zodat de machine de maximale transportbreedte van 3 meter<br />
niet overschrijdt. De wielophangingen zijn onafhankelijk stuurbaar,<br />
wat maakt dat de machine ook vlak kan opereren op<br />
hellingen en de bodemvrijheid gemakkelijk vergroot of verkleind<br />
kan worden. Door met de machine over het veld te rijden worden<br />
de insecten letterlijk opgezogen en zijn pesticiden niet meer<br />
nodig. Deze preventieve ingreep levert niet alleen tijdswinst op<br />
voor de producent, maar komt ook de kwaliteit van het eindproduct<br />
ten goede.<br />
De jury prees beide ingenieurs voor het originele idee, de<br />
duurzame aanpak en het commercieel potentieel van de<br />
machine. Ook de professionele presentatie bleef niet<br />
onopgemerkt.<br />
Loop-reactor en VR<br />
Voor de derde prijs scoorden twee masterproeven vrijwel ex<br />
aequo. Nele Merkelbach, industrieel ingenieur Chemie van<br />
Campus Diepenbeek, viel in de prijzen met ‘Development of a<br />
loop-crystalliser for active pharmaceutical ingredients’ (promotor:<br />
Prof. Leen Braeken). De jury was vol lof over de gedegenheid<br />
van Neles werk, de inzetbaarheid van de loop-reactor en de<br />
perspectieven voor verder onderzoek.<br />
Janne Heirman en Shivam Selleri, industrieel ingenieurs<br />
Elektronica-ICT van Campus Groep T, behaalden ook brons met<br />
‘Exploring the possibilities of Extended Reality in the world of<br />
firefighting’. (promotor: Prof. Stef Desmet). Beide Ingenieurs<br />
ontwikkelden een VR-tool waarmee (kandidaat) brandweerlui<br />
uiteenlopende soorten van branden leren bestrijden. De jury was<br />
onder de indruk van de kwaliteit van het visueel materiaal en van<br />
de presentatie.<br />
Yves Persoons<br />
CONNECTING<br />
23
DOCENT IN DE KIJKER<br />
DE ONDERWERELD<br />
VAN CYBERSPACE<br />
De digitale revolutie heeft in een recordtempo alle sectoren<br />
van de economie en de samenleving veroverd. In die mate<br />
dat de grenzen tussen de reële en de virtuele wereld almaar<br />
meer vervagen. Het virtuele universum is evenwel geen<br />
veilige omgeving. Zoals in de reële wereld kom je er nogal<br />
wat voetangels en klemmen tegen. Struikrovers en heuse<br />
dievenbendes liggen op de loer. Prof. Vincent Naessens<br />
schreef er een verhelderend boek over: ‘De Cyber Arena’.<br />
Het woord ‘arena’ is Latijn voor<br />
‘zand’ of ‘zandvloer’. De arena’s<br />
van de oude Romeinen waren het<br />
toneel van massaspektakels. Gladiatoren<br />
en wilde dieren vochten er op leven en<br />
dood en beten letterlijk in het zand. Die<br />
metafoor is volgens prof. Naessens ook<br />
van toepassing op de virtuele wereld.<br />
“Naarmate de digitalisering verder oprukt,<br />
nemen de krachtmetingen en cyberincidenten<br />
toe. Het bezit van digitale data<br />
wordt belangrijker dan grootgrondbezit of<br />
de controle over materiële grondstoffen.<br />
Complexe softwaresystemen beslissen<br />
over leven en dood”.<br />
Wereldtop<br />
Prof. Naessens doceert softwaresystemen<br />
en cyberbeveiliging op de<br />
Technologiecampus Gent. Hij is tevens<br />
hoofd van het Gentse filiaal van de onderzoeksgroep<br />
DistriNet, de internetpionier in<br />
België die tot de wereldtop behoort voor<br />
alles wat cyberbeveiliging aangaat. De<br />
groep is niet alleen actief in de academische<br />
wereld, maar werkt ook nauw<br />
samen met technologiebedrijven uit alle<br />
sectoren.<br />
“Momenteel richten we onze aandacht<br />
deels op ‘security awareness’”, legt prof.<br />
Naessens uit. “Het internet verbindt<br />
almaar meer diensten en nutsvoorzieningen.<br />
De elektronische handel bloeit als<br />
nooit voorheen. Intelligente toestellen en<br />
apparaten maken deel uit van het dagelijkse<br />
leven. Dit betekent dat cyberveiligheid<br />
niet alleen de hightechbedrijven of de<br />
IT-specialisten aanbelangt. Spectaculaire<br />
cyberaanvallen zoals bij Asco in Zaventem,<br />
Picanol in Ieper of heel recent nog de AP<br />
Hogeschool in Antwerpen zijn maar een<br />
topje van de ijsberg. In principe kan iedereen<br />
die geconnecteerd is op gelijk welk<br />
moment het ‘bezoek’ krijgen van individuen<br />
of organisaties met minder goede<br />
bedoelingen”.<br />
Ethisch hacken<br />
Cyberaanvallen heb je in alle vormen. Het<br />
varieert van het stelen van data over het<br />
platleggen van systemen tot het uitschakelen<br />
van fysieke doelwitten. “In de<br />
meeste gevallen gaat het om chantage of<br />
afpersing, waarbij losgeld wordt gevraagd<br />
dat tot honderdduizenden euro’s kan<br />
oplopen, te betalen in bitcoins”, vertelt<br />
prof. Naessens. “Grote bedrijven hebben<br />
misschien expertise in huis om zulke<br />
calamiteiten aan te pakken of te voorkomen,<br />
maar in de KMO’s of bij de<br />
particulieren liggen de kaarten anders. Een<br />
bijkomende complicatie zijn machines of<br />
apparaten die draaien op oudere software<br />
of die hardware bevatten die niet aangepast<br />
is aan de moderne software. In beide<br />
gevallen zijn investeringen nodig en die<br />
budgetten zijn niet altijd voorhanden”.<br />
Wereldwijd trekken overheden ten strijde<br />
tegen de om zich heen grijpende<br />
cybercriminaliteit. “Steeds meer landen<br />
beschikken intussen over een Cyber<br />
Emergency Response Team (CERT) voor<br />
de eerste hulp bij cyberincidenten. Verder<br />
zijn er ook bedrijven die gespecialiseerd<br />
zijn in dit domein. Soms huren die zelf<br />
24
Vincent Naessens<br />
© Ludo Ostijn<br />
doorgewinterde hackers in om de zwakke<br />
plekken in een systeem op te sporen, in<br />
ruil voor een beloning. Ethisch hacken,<br />
noemt men dit. De DistriNet spin-off<br />
Intigrity bijvoorbeeld schakelt een heel<br />
leger van dergelijke techneuten in die hun<br />
knowhow ter beschikking stellen van het<br />
goede doel”.<br />
Vier delen<br />
Prof. Naessens’ boek bestaat uit vier<br />
delen. In het eerste deel legt hij uit waarom<br />
digitale ecosystemen zo kwetsbaar zijn<br />
voor cyberaanvallen. In deel 2 beschrijft hij<br />
de groeiende digitale bedreigingen aan de<br />
hand van enkele opzienbarende cyberincidenten.<br />
In deel 3 worden verde digings<br />
mechanismen onder de loep genomen.<br />
En het vierde deel handelt over de<br />
actuele trends en de uitdagingen van het<br />
volgende decennium. Eén van de benaderingen<br />
om het leed te verzachten is<br />
volgens prof. Naessens de decentralisatie.<br />
“Grote centrale databanken werken<br />
als een magneet. Ze trekken hackers aan.<br />
Er valt daar veel te rapen. De buit is aanzienlijk.<br />
Decentralisatie van de informatie<br />
is hier een kwestie van risicospreiding”.<br />
‘De Cyber Arena’ heeft zijn entree niet<br />
gemist. In minder dan een maand tijd<br />
gingen al enkele honderden exemplaren<br />
de deur uit. Ook het schrijven van het<br />
boek verliep in sneltreinvaart. In minder<br />
dan drie maanden had prof. Naessens de<br />
klus geklaard. In de digitale wereld is<br />
kennis snel achterhaald, dus beseft de<br />
auteur heel goed dat zijn boek over dit<br />
onderwerp per definitie geen lang leven<br />
beschoren zal zijn. In dat opzicht verschilt<br />
de cyber arena weinig van haar voorganger<br />
uit de Romeinse tijd: ook daar waren<br />
tempo en afwisseling bepalende factoren.<br />
Yves Persoons<br />
Vincent Naessens, ‘De Cyber Arena’.<br />
Bestellen kan via Bol.com, Standaard<br />
Boekhandel en de uitgeverij Boekscout.<br />
De Kindle versie is beschikbaar<br />
via Amazon.<br />
CONNECTING<br />
25
ONDERZOEK IN DE KIJKER<br />
LIVING LABS VOOR CIRCULAIR<br />
BIO-GEBASEERD BOUWEN<br />
In de bouwsector staat de circulaire economie nog in de kinderschoenen. Omdat de meeste<br />
bouwprojecten nog altijd lineair worden geconcipieerd zijn de materialen zelden aanpasbaar<br />
tijdens de levenscyclus en na gebruik moeilijk recupereer- of upgradebaar. Dat het ook anders<br />
kan, blijkt uit het CBCI-project van de onderzoeksgroep Bouwfysica en Duurzaam Bouwen op<br />
de Technologiecampus Gent, getrokken door onderzoekers Lode Lefevre, Stijn Verdoodt,<br />
Leontien Bielen, Cihan Kayaçetin en Tetiana Lukianova.<br />
CBCI staat voor ‘Circular and Biobased<br />
Construction Industry’. Het<br />
is een Europees project waarin<br />
onderzocht wordt hoe grondstoffen en<br />
materialen in de bouw efficiënter gebruikt<br />
kunnen worden om o.a. de CO 2 -uitstoot<br />
te verminderen. Een integrale en biogebaseerde,<br />
industriële aanpak lijkt een<br />
geschikte manier te zijn om deze transitie<br />
mogelijk te maken.<br />
Lode en Stijn zijn het geknipte duo om<br />
deze klus te klaren. Lode is burgerlijk<br />
ingenieur-architect en Stijn is bio-ingenieur,<br />
gespecialiseerd in stedelijke landbouw en<br />
milieu. Beiden zijn verbonden aan de<br />
cluster sociaalecologisch bouwen van de<br />
onderzoeksgroep Bouwfysica en Duurzaam<br />
Bouwen op Technologiecampus<br />
Gent. Promotor van het CBCI-project is<br />
collega-architect Alexis Versele.<br />
Waardebehoud<br />
“De bouwsector is een enorme slokop<br />
van grondstoffen”, vertelt Stijn. “30 tot<br />
50% van alle materialen die in Europa<br />
worden gebruikt, is bestemd voor de<br />
bouw. Dat is ‘goed’ voor 1800 megaton<br />
per jaar of 33% van de totale CO2-<br />
uitstoot. Om de klimaatdoelstellingen te<br />
halen is een radicale ommezwaai nodig<br />
van de grondstoffen verslindende lineaire<br />
aanpak naar een circulair model dat<br />
gebaseerd is op hergebruik, waard<br />
behoud en het overschakelen op<br />
duurzame materialen”.<br />
“Dat er in de bouw helemaal niet gerecupereerd<br />
zou worden, klopt niet”,<br />
nuanceert Lode. “Een groot deel van de<br />
bakstenen in het bouwafval wordt al<br />
hergebruikt, maar wel voor een andere<br />
bestemming, namelijk als grondstof voor<br />
de wegenbouw. In dat specifieke geval<br />
gaat het om zogenaamd ‘downgraden’.<br />
Het recyclageproces dat hiervoor nodig is<br />
verbruikt echter veel energie, zodat een<br />
flink deel van de ecologische winst verloren<br />
gaat. We moeten echter hoger mikken<br />
en hoogwaardig hergebruik mogelijk<br />
maken. In een circulaire economie zouden<br />
de bakstenen met minder<br />
bewerkingen opnieuw in de woningbouw<br />
gebruikt worden. Er zijn reeds informatieplatformen<br />
opgezet zoals Opalis om<br />
beschikbare, te hergebruiken materialen<br />
en hun verdelers te adverteren.”<br />
Integraal<br />
“De transitie van een lineaire naar een<br />
circulaire en bio-gebaseerde bouw<br />
veronderstelt een integrale aanpak”, aldus<br />
Stijn. “Het gaat immers niet alleen om<br />
technologische ingrepen, ook de<br />
processen en de wet- en regelgeving<br />
moeten worden aangepast. Dat geldt<br />
eveneens voor de actoren in de<br />
bouwsector. Constructeurs, aannemers,<br />
leveranciers, fabrikanten, investeerders,<br />
eindgebruikers… allemaal dienen ze een<br />
mentale knop om te draaien. Ons doel<br />
bestaat er precies in om de technische,<br />
economische, juridische en sociale<br />
elementen samen te brengen in een<br />
model dat circulair en bio-gebaseerd<br />
bouwen mogelijk moet maken. Let wel,<br />
dit is niet bestemd voor eenmalig gebruik.<br />
Wat we ontwikkelen is bedoeld om in te<br />
zetten op industriële schaal. De integrale<br />
aanpak moet een nieuwe wind doen<br />
waaien in de bouwsector met als resultaat:<br />
meer duurzaam materiaal, minder<br />
energieverbruik, afval en CO 2 -uitstoot en<br />
hergebruik van grondstoffen”.<br />
Leeromgevingen<br />
In het CBCI-project nemen twee real-life<br />
cases een centrale plaats in. Dat zijn de<br />
Living Labs. Lode definieert ze als “experimentele<br />
leeromgevingen waarin innovatieve<br />
26
ideeën uitgeprobeerd kunnen worden in<br />
realistische scenario’s en omstandigheden<br />
en dat van bij de ontwerpfase tot het einde<br />
van de levensduur”.<br />
Het eerste Living Lab verrijst op de terreinen<br />
van de Technologiecampus Gent.<br />
Het wordt een testgebouw volgens de<br />
typologie van de rijwoning. Het is een<br />
prototype dat later ingezet zal worden in<br />
achtergestelde wijken bij stadsvernieuwingsprojecten.<br />
Daarbij zal het niet enkel<br />
gaan om groepswoningbouw, vernieuwbouw,<br />
maar ook om optoppingen en<br />
gevelrenovaties. Technisch zal het Living<br />
Lab zo ontworpen zijn dat al die scenario’s<br />
tot de mogelijkheden behoren.<br />
Daar-enboven zal het zodanig ontworpen<br />
worden dat bouwbedrijven in de sociale<br />
economie kunnen ingezet worden bij de<br />
bouw ervan en dat het gemakkelijk verplaatsbaar<br />
is naar andere stadswijken.<br />
Dat laatste zal trouwens nodig zijn voor<br />
het prototype, want in 2027 zal het plaats<br />
moeten maken voor het nieuwe masterplan<br />
van de campus. Het zal de ultieme<br />
test zijn voor het demontabele bio-gebaseerde<br />
Living Lab.<br />
Het tweede Living Lab wordt gebouwd in<br />
Kloetinge (Zeeuws-Vlaanderen) bij<br />
Emergis, een instelling voor geestelijke<br />
gezondheidszorg. Daar worden de gastenverblijven<br />
uitgebreid met een nieuwe<br />
circulair gebouwde vleugel. De units zullen<br />
gemakkelijk verplaatsbaar zijn en de<br />
ruimtes vlot herschikbaar. Op die manier<br />
kan er ingespeeld worden op de immer<br />
veranderende huisvestingsvraag van<br />
Emergis, waarbij niet langer afbraak en<br />
opbouw voor nodig zal zijn, maar simpelweg<br />
enkele eenvoudige aanpassingen,<br />
zonder veel energie- of materiaalverspilling.<br />
Het gebruik van bio-gebaseerde<br />
materialen verlaagt verder de ecologische<br />
impact en verzekert het circulaire bij einde<br />
levensduur.<br />
Stijn wijst verder nog op het belang van<br />
een draagvlak bij dergelijke projecten.<br />
“Van meet af aan hebben we een breed<br />
scala van stakeholders en experts bij ons<br />
onderzoek betrokken. Dit gebeurt via<br />
interviews, workshops, briefings en<br />
feedback-momenten. Voor het testen van<br />
de prototypes doen we een beroep op<br />
gespecialiseerde labs in eigen land, maar<br />
ook in Nederland en Engeland”.<br />
Output<br />
Het CBCI-project moet tegen 2022<br />
resulteren in diverse publicaties, MOOC’s,<br />
praktische handleidingen en een<br />
haalbaarheidsstudie. In de loop van <strong>2021</strong><br />
komt er nog een tentoonstelling over de<br />
onderzoeksresultaten. Uiteraard blijven de<br />
Living Labs beschikbaar als proof of<br />
concept voor studenten en professionals.<br />
Yves Persoons<br />
CBCI maakt deel uit van het Europees<br />
samenwerkingsproject Interreg 2<br />
Zeeën. Het wordt gefinancierd door<br />
het Europees Fonds voor Regionale<br />
Ontwikkeling (EFRO)<br />
www.interreg2seas.eu/nl/CBCI<br />
Lode Lefevre, Stijn Verdoodt, Alexis Versele en Cihan Kayaçetin<br />
© Yasmina Besseghir<br />
CONNECTING 27
ONDERZOEK IN DE KIJKER<br />
THE ADDED VALUE<br />
OF ADDITIVE MANUFACTURING<br />
Under the motto ‘Additive is Addictive’, the technology federation Agoria and<br />
the Sirris technology centre organised the first 3D-Printing Student & Young<br />
Potentials Challenge in 2020. Mirko Sinico, doctoral researcher from Group T<br />
Leuven Campus and his team ‘Bionic-A-Mold’ won the award in the category<br />
‘Tackle a company-owned challenge’ with brio.<br />
Agoria and Sirris launched the<br />
3D-Printing Challenge to stimulate<br />
the creativity of young researchers<br />
and professionals while embracing<br />
3D-printing techniques. The challenge<br />
was to design and create an object<br />
composed exclusively from 3D printed<br />
material. “Different 3D-printing techniques<br />
are at the basis of the Additive<br />
Manufacturing (AM) world”, explains<br />
Mirko. “AM refers to a group of production<br />
techniques in which parts are made from<br />
3D model data by joining materials layer<br />
by layer. AM offers many advantages<br />
compared to traditional subtractive manufacturing,<br />
such as its almost unlimited<br />
design freedom, enabling unprecedented<br />
levels of functional shapes, and the<br />
capability to produce personalised parts<br />
with improved material usage. This has<br />
evoked a true revolution in manufacturing<br />
and a rapid growth of the AM sector,<br />
representing a unique opportunity for the<br />
strongly-needed return of the manufacturing<br />
industry to Europe”.<br />
“Few people know that Belgium is actually<br />
a pioneer and a frontrunner in the<br />
development of 3D-printing, as quite a lot<br />
of early adopters are situated here”, Mirko<br />
continues. “It is therefore no coincidence<br />
that my interest in AM brought me to<br />
Belgium three years ago”.<br />
Doctoral research<br />
Mirko studied Materials Engineering at the<br />
University of Padova (Italy) and then<br />
specialized in AM at the Italian National<br />
Institute of Nuclear Physics. In 2017, he<br />
came to Leuven to work as a research<br />
associate on the project PAM² coordinated<br />
by Dr. Ir. Ann Witvrouw, Research &<br />
Innovation Manager at the KU Leuven<br />
Department of Mechanical Engineering.<br />
“PAM² stands for Precision Additive Metal<br />
Manufacturing”, says Mirko. “It was a<br />
three-year project that has now ended,<br />
funded by the EU Programme for<br />
Research and Innovation – Horizon 2020,<br />
in which a consortium of academic and<br />
industrial partners collaborated. The overall<br />
objective of PAM² was to ensure the<br />
availability of high-precision AM processes<br />
and computational design procedures.<br />
You have to know that AM of metals is a<br />
complex process with dozens of sensitive<br />
and interrelated process parameters,<br />
making it susceptible to thermal distortions,<br />
defects and process drift. The agile<br />
modelling of those processes is beyond<br />
current computational power and new<br />
methods are needed to practically predict<br />
performance and inform design. In addition,<br />
metal AM produces highly textured<br />
surfaces and complex surface features<br />
that stretch the limits of contemporary<br />
metrology. The aim of PAM² was to<br />
improve precision by enhancing robustness,<br />
predictability and metrology and by<br />
developing CAE methods that empower<br />
rather than limit AM design”.<br />
During his work as research associate at<br />
PAM², Mirko joined the ‘Additive<br />
Manufacturing’ and the ‘Manufacturing<br />
Metrology’ research groups in the<br />
Department of Mechanical Engineering,<br />
under the supervision of prof. Wim Dewulf<br />
at Group T Leuven Campus and Dr. ir.<br />
Ann Witvrouw. He is preparing a PhD on<br />
improving the surface quality and<br />
inspection of selective laser melted tool<br />
steel parts, with a focus on industrial<br />
tooling and molding components.<br />
Video pitch<br />
For the 3D-Printing Challenge, a 5-minutes<br />
video pitch was required from the<br />
candidates with a presentation of the<br />
3D-object and an explanation of the<br />
design process and its usability for the<br />
3D-printing manufacturing industry.<br />
Mirko and his teammates Ranjan Rajit<br />
and Moshiri Mandaná presented an<br />
original topology-optimised mold insert<br />
for an injection molding machine. In this<br />
device, heated liquid plastic is injected at<br />
high pressure into the mold where the<br />
material is given its final shape. “Thanks<br />
to the employment of a Design for<br />
AM-approach, our insert was significantly<br />
lighter and yet robust”, says Mirko. “We<br />
saved up to 50% of the material cost and<br />
gained more than 40% in production time<br />
considering a standard selective laser<br />
melting machine”. The jury praised the<br />
originality of the work, the creativity of the<br />
researchers and the market opportunity<br />
of the product. Prof. Wim Dewulf, Mirko’s<br />
promotor, was also quite impressed:<br />
“Rightful recognition for excellent and<br />
passionate academics with strong affinity<br />
for industrial application. A true ambassador<br />
of the PhD programme of KU<br />
Leuven Faculty of Engineering Technology”.<br />
Yves Persoons<br />
28
Mirko Sinico<br />
© Julie Feyaerts<br />
CONNECTING 29
ONDERZOEK IN DE KIJKER<br />
Brecht Willockx<br />
© Filip Van Loock<br />
ZONNEPANELEN VOOR<br />
PERENBOMEN<br />
Hoe combineer je de productie van voedsel en energie op eenzelfde site?<br />
Dat is het domein van ‘Agrivoltaics’ of het gebruik van landbouwgrond om op<br />
dezelfde plaats zowel gewassen te telen als zonne-energie op te wekken. Brecht<br />
Willockx, doctoraatsstudent Elektrische energiesystemen en –toepassingen op de<br />
Technologiecampus Gent presenteerde er een paper over tijdens de European PV Solar<br />
Energy Conference 2020 in Lissabon en won de Best Student Award.<br />
30
EU PVSEC behoort tot de meest prestigieuze<br />
conferenties over fotovoltaïsche zonnecellen. Voor<br />
de 37ste (online) editie in september 2020 werden<br />
meer dan 1000 abstracts ingestuurd. Daaruit selecteerde<br />
het wetenschappelijk comité 17 inzendingen van internationale<br />
doctoraatsstudenten voor de Best Student Award.<br />
Brechts technisch-economische studie van agrovoltaïsche<br />
systemen werd tot winnaar uitgeroepen ‘in recognition of<br />
the most remarkable and outstanding research work in the<br />
field of PV’.<br />
Brecht studeerde in 2017 af als industrieel ingenieur<br />
Energie aan Technologiecampus Gent. Na een bijkomende<br />
opleiding tot burgerlijk ingenieur vervoegde hij de<br />
onderzoeksgroep Energie en Automatisering van prof. Jan<br />
Cappelle als PhD-student. De start van een nieuw Vlaams<br />
VLAIO TETRA-project over Agrivoltaics (i.s.m. de Faculteit<br />
Bio-ingenieurswetenschappen van KU Leuven en het<br />
Innovatiesteunpunt van de Boerenbond) bood hem een<br />
unieke kans om dit in Vlaanderen nog onontgonnen terrein<br />
te verkennen.<br />
Hernieuwbare energie<br />
“De term ‘Agrivoltaics’ dook in 2011 voor het eerst op in<br />
een wetenschappelijke publicatie, maar was in Duitsland<br />
al langer gekend”, vertelt Brecht. “Aan de oorsprong ligt<br />
een almaar groter wordende behoefte aan hernieuwbare<br />
energie. Zonnepanelen op daken zijn inmiddels wijd<br />
verspreid, maar het landbouwareaal blijft voor het<br />
opwekken van groene energie nauwelijks benut. Nochtans<br />
zou men door doordachte combinatie van zonnepanelen<br />
en gewassen op akkers of plantages het land dubbel<br />
kunnen gebruiken. Op die manier kan de landbouwer<br />
naast voedselproducent ook energieproducent worden<br />
voor de lokale gemeenschap.”<br />
In het eerdergenoemde TETRA-project onderzoeken prof.<br />
Cappelle en zijn team of en hoe agrivoltaïsche systemen<br />
geïntegreerd kunnen worden in onze Vlaamse landbouw.<br />
Wat is de impact op de gewasopbrengst en de<br />
gewaskwaliteit? Wat is het hernieuwbare energiepotentieel<br />
van agrivoltaïsche systemen in Vlaanderen? Hoe moeten<br />
de zonnepanelen op de percelen geplaatst worden om<br />
economische rendabel te zijn: welke hoogtes, vaste of<br />
draaibare opstellingen, welke type panelen? Op basis van<br />
de vier proefvelden uit het project wordt een simulatietool<br />
gevalideerd die de impact op de gewassen en de<br />
energieopbrengst van verschillende configuraties kan<br />
berekenen.<br />
Aardappelen en peren<br />
Na een geslaagde oogst van aardappelen onder een<br />
zonnedak in een eerder experiment, richten de<br />
onderzoekers hun aandacht op andere teelten. “Afhankelijk<br />
van het gewas is een andere configuratie van zonnepanelen<br />
vereist”, zegt Brecht. “Een installatie boven een<br />
aardappelveld verplaats je niet zomaar naar een<br />
aardbeienplantage of een boomgaard. Bovendien leent<br />
niet elke gewas er zich toe. De uitdaging bestaat erin dat<br />
er naast het opwekken van energie nog voldoende licht<br />
over moet zijn voor de planten. Voor elk gewas is dat<br />
zoeken naar een optimaal evenwicht”.<br />
Binnen het TETRA-project concentreert Brecht zich op de<br />
‘ideale’ configuratie voor laagstammige perenbomen.<br />
“Peren zijn erg gevoelig voor hagel en hevige neerslag en<br />
kunnen dus best een dak boven het hoofd gebruiken. Die<br />
constructie moet evenwel aan een reeks voorwaarden<br />
voldoen. Zo moeten de palen voldoende ver uit elkaar<br />
staan om landbouwvoertuigen door te laten. Uiteraard<br />
moet de installatie ook wind- en stormbestendig zijn. En<br />
-last but not least- moet ze op de juiste manier de juiste<br />
hoeveelheid licht doorlaten”.<br />
Pilootopstelling<br />
Om de perfecte constructie te simuleren ontwikkelden<br />
Brecht en zijn collega’s een computermodel dat kan<br />
berekenen waar de palen moeten staan en hoe hoog en<br />
onder welke hoek de panelen best opgesteld worden.<br />
Bij een fruitteler in Bierbeek is een pilootinstallatie gebouwd<br />
om de tool uit te testen. Brecht geeft er de volgende<br />
beschrijving van: “Het dak rust op palen van 4,6 m hoogte<br />
en is uitgerust met speciaal ontworpen zonnecellen met<br />
een transparante achterkant en een efficiëntie van 21%. Ze<br />
zijn opgesteld in modules die zodanig geconfigureerd<br />
kunnen worden dat ze voor een homogene verdeling van<br />
het binnenkomende licht zorgen. Elke module bestaat uit<br />
36 cellen die opgedeeld zijn in vier rijen van negen cellen.<br />
Dat resulteert in een transparantiegraad van 40% en een<br />
output van 185W per module. De modules zelf liggen in<br />
drie rijen en zijn goed voor een totale output van 13.3 kW.”<br />
De oogst van de eerste zonne-peren was alvast een<br />
meevaller en stemt volgens Brecht hoopvol. “De fruitteler<br />
is alvast overtuigd van de voordelen ervan, niet alleen voor<br />
zijn opbrengst, maar eveneens voor zijn elektriciteitsrekening.<br />
Hij oogst nu ook energie die hij zelf kan gebruiken of te<br />
gelde maken op het net. Bovendien kunnen we op termijn<br />
de rendabiliteit nog beduidend verhogen. We kunnen het<br />
systeem bijvoorbeeld dynamisch maken, zodat de panelen<br />
meedraaien met de zon. Of zonnepanelen gebruiken die<br />
zonlicht en water omzetten in waterstof, dat gebruikt kan<br />
worden voor de opslag van zonne-energie, de aandrijving<br />
van landbouwvoertuigen of de productie van kunstmest.<br />
We staan nog maar aan het begin van een ontwikkeling<br />
die kan bijdragen tot het duurzaam maken van de hele<br />
landbouwsector”.<br />
Yves Persoons<br />
CONNECTING<br />
31
ONDERZOEK IN DE KIJKER<br />
ROBOT-ASSISTED<br />
OOGCHIRURGIE<br />
Het oog is niet alleen ons meest ontwikkelde zintuig, het is veruit ook het meest fragiele.<br />
Wereldwijd lijden naar schatting 244 miljoen mensen aan visuele beperkingen en stoornissen<br />
waarvoor op dit ogenblik geen remedie bestaat. Tal van problemen hebben te maken met het<br />
netvlies, het meest gevoelige deel van het oog. Jonas Smits, onderzoeker op Campus Groep T,<br />
stelde de technologie op punt die de chirurg in staat stelt om met een ongekende precisie<br />
oogingrepen uit te voeren. Voor zijn baanbrekend werk werd hij bekroond met de James<br />
Dyson Award 2020.<br />
Meer dan 1700 jonge onderzoekers<br />
en uitvinders uit 27 landen<br />
dongen in 2020 mee naar de<br />
prestigieuze James Dyson Awards, genoemd<br />
naar de bekende Britse uit vinder,<br />
designer en ondernemer. Uit de inzendingen<br />
selecteerde de jury 81 nationale<br />
finalisten (1 per land). Voor België viel<br />
Jonas Smits, op dat moment PhDstudent<br />
bij de onderzoekseenheid<br />
Robotica, Automa tisering en Mechatronica,<br />
in de prijzen.<br />
Jonas studeerde in 20<strong>15</strong> af als industrieel<br />
ingenieur Elektromechanica, optie ‘Intelligent<br />
Mechanics’. Eerder had hij al een<br />
professionele bacheloropleiding aan de<br />
toenmalige KH Kempen (nu Thomas More<br />
– Geel) gevolgd. Tijdens zijn masterproef<br />
over heupprotheses ontdekte hij de<br />
wondere wereld van de biomechanica en<br />
Health Engineering en besloot er zich<br />
verder in te verdiepen. Prof. Manu Vander<br />
Poorten van de RAM-groep bood hem<br />
prompt een onderzoeksproject aan over<br />
robot-geassisteerde chirurgie.<br />
Microchirurgie<br />
“Oogoperaties zijn per definitie precisiewerk”,<br />
zegt Jonas. “De retinale<br />
micro chirurgie is daar het beste voorbeeld<br />
van. Het netvlies -of retina- bestaat onder<br />
meer uit 126 miljoen zintuigcellen die het<br />
licht opvangen dat door het oog binnenvalt.<br />
Die cellen hebben de vorm van<br />
kegeltjes en staafjes. De kegeltjes zijn<br />
bezet met pigmentale cellen om kleurverschillen<br />
waar te nemen. De staafjes<br />
dienen om licht en donker te onderscheiden.<br />
Als je het zou vergelijken met digitale<br />
signalen, dan heeft het netvlies een bandbreedte<br />
van 8,75 megabit per seconde.<br />
Het gaat dus om een zeer complex en<br />
kwetsbaar zintuig, waardoor bij retinale<br />
chirurgie vaak de grenzen van de menselijke<br />
precisie bereikt worden.”<br />
“De vitreoretinale chirurgie is een zeer<br />
uitdagende subspecialisatie in de<br />
oogheelkunde”, vervolgt Jonas. “Ze wordt<br />
uitgevoerd met behulp van een microscoop<br />
en via handen die wellicht reeds bij de<br />
meest stabiele ter wereld behoren. Maar<br />
dan nog kunnen onbedoelde bewegingen<br />
zoals handtrillingen of oogrotaties roet in<br />
het eten strooien. Daardoor blijven<br />
sommige behandelingen nog altijd beperkt<br />
of zijn ze gewoon niet uit te voeren. Er is<br />
dus nood aan een prestatieverhogende<br />
technologie”.<br />
Uitdaging<br />
In zijn onderzoek naar veiligere behandelingsmethodes<br />
werd Jonas ge confronteerd<br />
met drie uitdagingen. “Om te<br />
beginnen moet je tijdens de ingreep het<br />
oog kunnen stabiliseren. Verder moet de<br />
chirurgische precisie opgedreven worden.<br />
En -last but not least- moet je het instrument<br />
zelf ook kunnen immobiliseren.<br />
Tijdens mijn onderzoek had ik de kans om<br />
een wereldprimeur op het gebied van de<br />
robot-geassisteerde retinale chirurgie mee<br />
mogelijk te maken. Daarbij slaagde de<br />
chirurg erin om het behulp van een robot<br />
een infuusnaald van 30 micro millimeter in<br />
een ader van ongeveer een haardikte in<br />
te brengen”.<br />
Jonas’ onderzoek hanteert drie methodes<br />
om de retinale microchirurgie te<br />
optimaliseren. De eerste bestaat erin om<br />
de handbewegingen van de chirurg zo<br />
nodig te corrigeren door het inzetten van<br />
tegenwerkende krachten. Bij de tweede<br />
methode gaat het om het voorkomen van<br />
ongewenste oogbewegingen. Dit gebeurt<br />
door een slimme combinatie van<br />
verbindingen en koppelingen. Tijdens het<br />
bewegen behouden deze een vast punt<br />
in de ruimte waar het instrument altijd<br />
doorheen gaat. Wanneer het oog is<br />
uitgelijnd met de chirurgische incisie,<br />
wordt het gedurende de hele ingreep in<br />
een stabiele positie gehouden. Ten derde<br />
is de chirurg in staat om het instrument<br />
op elk moment te immobiliseren met<br />
behulp van een voetpedaal dat het<br />
mechanisme vergrendelt”.<br />
Veelbelovend<br />
Op 23 september 2020 -ruim een maand<br />
na de James Dyson Award- verdedigde<br />
Jonas zijn proefschrift in de promotiezaal<br />
van KU Leuven. Ook dit keer stak de jury<br />
haar lof niet onder stoelen of banken. “Dit<br />
werk betekent een belangrijke stap<br />
voorwaarts in de robot-geassisteerde<br />
retinale bewegingen. De initiële resultaten<br />
zijn veelbelovend en moedigen verder<br />
klinisch onderzoek aan”, luidde het<br />
eindoordeel.<br />
Yves Persoons<br />
32
Jonas Smits<br />
© Filip Van Loock<br />
CONNECTING<br />
33
DOCTORATEN<br />
DOCTORATEN AAN FIIW<br />
(SEPTEMBER 2020 – FEBRUARI <strong>2021</strong>)<br />
29/09/2020<br />
Jesse Stoops<br />
CAMPUS GEEL<br />
De dynamiek van de microbiële gemeenschap in eiwitrijke<br />
levensmiddelen verpakt onder gewijzigde atmosfeer<br />
• Prof. Leen Van Campenhout (promotor)<br />
• Prof. Johan Claes (co-promotor)<br />
19/10/2020<br />
Tom Molkens<br />
CAMPUS DE NAYER<br />
Bepaling van het na-brand draagvermogen van industriële<br />
stalen en roestvast stalen gebouwen<br />
• Prof. Barbara Rossi (promotor)<br />
23/10/2020<br />
Valeria Angarano<br />
TECHNOLOGIECAMPUS GENT<br />
Photodynamic Inactivation of Bacterial Contaminations:<br />
Application to Biofilms<br />
• Prof. Jan Van Impe (promotor)<br />
• Dr. Andre Chieffi, Proctor & Gamble Company (co-promotor)<br />
04/11/2020<br />
Sven Gobert<br />
CAMPUS DIEPENBEEK<br />
Implementatie van flow technologie voor de continue productie<br />
van microcapsules via emulsie-gebaseerde technieken<br />
• Prof. Leen Thomassen (promotor)<br />
• Prof. Simon Kuhn (co-promotor)<br />
• Prof. Leen Braeken (co-promotor)<br />
19/11/2020<br />
Paula Bustillo Trueba TECHNOLOGIECAMPUS GENT<br />
Beer flavour instability: Unravelling formation and/or release of<br />
staling aldehydes<br />
• Prof. Luc De Cooman (promotor)<br />
• Prof. Guido Aerts (co-promotor)<br />
• Dr. Gert De Rouck (co-promotor)<br />
• Dr. Jessika De Clippeleer (co-promotor)<br />
• Prof. Joseph De Brabanter (co-promotor)<br />
02/12/2020<br />
Satyajeet Sheetal Bhonsale TECHNOLOGIECAMPUS GENT<br />
Numerical methods for predictive milling of Active<br />
Pharmaceutical Ingredients: Modelling of spiral jet mills<br />
• Prof. Jan Van Impe (promotor)<br />
• Dr. Dries Telen (co-promotor)<br />
• Dhr. Bard Stokbroekx, Pharmaceutical Companies of<br />
Johnson and Johnson (co-promotor)<br />
3/02/<strong>2021</strong><br />
Jeroen Van Hauwermeiren TECHNOLOGIECAMPUS GENT<br />
In-field motion tracking for the validation and calibration of<br />
models for crowd-induced loading<br />
• Prof. Peter Van den Broeck (promotor)<br />
• Prof. Maarten Vergauwen (co-promotor)<br />
• Dr. Katrien Van Nimmen (co-promotor)<br />
4/02/<strong>2021</strong><br />
Alan Javaux<br />
CAMPUS GROEP T<br />
Structured assessment of innovative surgical technologies early<br />
in the design phase<br />
• Prof. Emmanuel Vander Poorten (promotor)<br />
• Prof. Kathleen Denis (co-promotor)<br />
11/02/<strong>2021</strong><br />
Kevin Verniers<br />
TECHNOLOGIECAMPUS GENT<br />
Investigation of Visible Light Communication in a Realistic<br />
Indoor Illumination Scenario<br />
• Prof. Nobby Stevens (promotor)<br />
• Prof. Sofie Pollin (promotor)<br />
• Prof. Liesbet Van der Perre (co-promotor)<br />
11/02/<strong>2021</strong><br />
Matthijs Somers<br />
CAMPUS DE NAYER<br />
The role of digestate disintegration in anaerobic digestion<br />
• Prof. Lise Appels (promotor)<br />
• Dr. Samet Azman (co-promotor)<br />
12/02/<strong>2021</strong><br />
Xingyue Yu<br />
CAMPUS DE NAYER<br />
Unraveling the mechanisms behind Advanced Reduction<br />
Processes as an innovative purification method for industrial<br />
wastewater<br />
• Prof. Raf Dewil (promotor)<br />
• Prof. Deirdre Cabooter (co-promotor)<br />
17/02/<strong>2021</strong><br />
Audrey Miserez<br />
CAMPUS DE NAYER<br />
Valorization of landscape residues: The potential of heathland<br />
and forest management residues for the ornamental sector in<br />
Flanders, Belgium<br />
• Prof. Karen Vancampenhout (promotor)<br />
• Prof. Johan Ceusters (co-promotor)<br />
7/12/2020<br />
Carlos Jiménez Peña TECHNOLOGIECAMPUS GENT<br />
Fatigue Behaviour of Bolted Connections in Moderately Thick<br />
High Strength Steels (HSS)<br />
• Prof. Dimitri Debruyne (promotor)<br />
• Prof. Barbara Rossi (co-promotor)<br />
34
WETENSCHAPSCOMMUNICATIE<br />
DAG VAN DE WETENSCHAP:<br />
DUURZAAMHEID OP AFSTAND<br />
Op 22 november vierde de Dag van de Wetenschap zijn tiende verjaardag met een online<br />
liveshow vol ontdek- en experimenteerplezier. Campus Brugge en Technologiecampus Gent<br />
waren prominent aanwezig met blikvangers uit eigen huis. De wereldkampioenen van het<br />
Agoria Solar Team openden de jubileumeditie.<br />
leerde hoe ze een tekenende zandloper<br />
konden maken.<br />
Prof. Vincent Naessens, auteur van het<br />
boek ‘De Cyber Arena’, nam de bezoekers<br />
mee op sleeptouw in de digitale realiteit<br />
van het internet waar het almaar onveiliger<br />
wordt.<br />
Na de verwelkoming door Hilde<br />
Crevits, Vlaams minister van<br />
Economie, Innovatie, Werk, Sociale<br />
Economie en Landbouw en gastheer<br />
Stéphane Berghmans, CEO van<br />
Technopolis, gaf het Agoria Solar Team<br />
van de Leuvense ingenieurs de aftrap. De<br />
zonnewagen, die in het najaar van 2019<br />
het wereldkampioenschap in Australië<br />
won, paste helemaal in het thema<br />
‘duurzaamheid’ van de feesteditie.<br />
“Zonnewagens zijn een mooie toepassing<br />
van wetenschap en tonen wat allemaal<br />
mogelijk is met de nieuwste technologieën<br />
en hernieuwbare energie”, verklaarde<br />
piloot Ruben Van Acker. Teamlid Ruben<br />
Holsbeekx leidde de bezoekers vervolgens<br />
virtueel rond in de werkplaats waar de<br />
zonnewagens ontworpen en gebouwd<br />
worden. Daar wordt nu met man/vrouw<br />
en macht gewerkt aan de negende wagen<br />
waarmee het team in oktober <strong>2021</strong> zijn<br />
wereldtitel zal verdedigen.<br />
Kunststof en kustbescherming<br />
Campus Brugge pakte uit met drie<br />
activiteiten. In ‘PMD on tour: van afval tot<br />
gerecycleerde sleutelhanger’ lieten Cédric<br />
De Schryver en Ineke Velghe zien hoe je<br />
kunststoffen uit de PMD-zak kunt<br />
verwerken tot een nieuw product. Ze<br />
hadden het o.m. over sorteren, vermalen,<br />
compounderen en spuitgieten.<br />
In ‘Golfje over: kustbescherming’ toonde<br />
prof. Pieter Rauwoens hoe de oceaangolven<br />
de kustlijnen beïnvloeden en stranderosie<br />
in de hand werken. Hij voorspelde ook wat<br />
ons te wachten staat als de golven groter<br />
worden en de zeespiegel stijgt.<br />
Prof. Kurt Claeys, Sofie Martien en Henri De<br />
Vroey van de Faculteit Revalidatiewetenschappen,<br />
vergastten de senioren (in<br />
spe) met op onderzoek gebaseerde tips &<br />
tricks over ‘actief en mobiel ouder worden’.<br />
Zandloper en rotsgraf<br />
Op de Technologiecampus Gent was het<br />
eveneens prettig online vertoeven. Dimitri<br />
Coppens gaf via livestream een workshop<br />
waarin hij kinderen tussen 10 en 13 jaar<br />
In ‘Puzzling Tombs’ kon je een virtuele<br />
3D-reconstructie van een rotsgraf uit het<br />
Egyptische middenrijk (2055 – 1700 v.<br />
Chr.) meemaken. De rotsgraven van Dayr<br />
al-Barsha worden momenteel digitaal<br />
gereconstrueerd met innovatieve<br />
opnametechnieken. Via algoritmen kunnen<br />
brokstukken en fragmenten opnieuw in<br />
elkaar worden gepast in een flexibele,<br />
interactieve 3D-omgevingen. Het project is<br />
een knap staaltje van samenwerking<br />
tussen de bouwkundigen in Gent en de<br />
Egyptologen in Leuven.<br />
Verder zette de Gentse campus ook de<br />
eigen deuren open. Onderzoekers<br />
verwelkomden de bezoekers in de<br />
laboratoria duurzaam bouwen,<br />
lichttechnologie, elektrische fietsen en inde<br />
unieke pilootbrouwerij. Jongeren konden<br />
zich tijdens een 360° campustour al even<br />
een student industrieel ingenieur wanen.<br />
Yves Persoons<br />
CONNECTING<br />
35
FACULTY WORLDWIDE<br />
TWINNING AND DUAL<br />
DEGREE PROGRAMMES<br />
IN INDIA & THAILAND<br />
Group T Leuven Campus has a 20-year long tradition in dual undergraduate degree<br />
programmes with several renowned Chinese universities. For years, hundreds of students<br />
from China have populated the English taught bachelor programme in Engineering<br />
Technology. The strategic target regions for international students also include Thailand and<br />
India. In October 2020, the first group of undergraduate students from Vellore Institute of<br />
Technology (India) and Thammassat University (Thailand) started their study in Leuven.<br />
In January 2020, KU Leuven and Vellore<br />
Institute of Technology signed a cooperation<br />
agreement for the establishment<br />
of a twinning degree programme in<br />
Engineering Technology. An intensive<br />
campaign was then launched at VIT to<br />
promote the programme to their students.<br />
Ranjini Mayichery of the Group T International<br />
Office, active in the field of<br />
admissions and recruitment and contact<br />
person for India, welcomed the first three<br />
students and guaranteed a smooth<br />
start-up. Arvind Giridhar, Sanat Kumar<br />
and Arfaat Ahmed Peer Iftequar arrived in<br />
Leuven last August. They are still getting<br />
used to the cold temperatures in Belgium,<br />
as the south of India has quite a different<br />
climate with temperatures of more than<br />
40 degrees in summer.<br />
Arvind Giridhar, Sanat Kumar and Arfaat Ahmed Peer Iftequar<br />
(Vellore Institute of Technology – India)<br />
© Julie Feyaerts<br />
Arvind, Sanat and Arfaat were already<br />
planning to go abroad after their bachelor<br />
study, but the new possibilities changed<br />
these plans. Arvind remarks: “The<br />
information came close to the deadline for<br />
application, so we had to decide quickly.<br />
Of course, our parents also came into the<br />
story, because their support is essential in<br />
carrying out our plans. Months later, I can<br />
now recommend everyone to study<br />
abroad and take on an international<br />
programme”.<br />
36
Naphrut Wandee, Chutkaew Girdpra and Kawin Sirichantakul<br />
(Thammasat University – Thailand)<br />
© Julie Feyaerts<br />
“One advantage is that many Indian<br />
students already have an international<br />
outlook”, adds Sanat. ”Still, the KU<br />
Leuven system of study proved to be<br />
challenging. The focus on student<br />
autonomy and guided self-study is new to<br />
many international students. Time<br />
management is an important skill in<br />
planning your study at KU Leuven.”<br />
“The first days were not easy, with no<br />
other Indian students around, so there<br />
was no other option than to socialise with<br />
Belgian students. The WhatsApp group<br />
set up by Group T Leuven Campus<br />
proved to be extremely useful, but still it<br />
was so cold”, shivers Arvind. “Moreover,<br />
on Sunday everything is closed. The<br />
campus life is also radically different. VIT<br />
is a community with everything present<br />
on-campus; in Leuven, the university is a<br />
city with a large city campus.<br />
Nevertheless, the message to future<br />
candidates for the twinning programme<br />
VIT–KU Leuven is unanimous. “Go for it!”,<br />
Ahmed confirms . “If you want to improve<br />
your CV as an engineer, KU Leuven is a<br />
very good place to go”. The students plan<br />
to do a master’s course also in Leuven,<br />
Ahmed sees a future in international<br />
business. “This way, our study is a<br />
stepping stone for our future career as an<br />
engineer, be it in R&D or in business.”<br />
Dual degree<br />
At Thammasat University, information<br />
sessions were set up by Kantima<br />
Thongkhao, who since 2018 has been the<br />
KU Leuven internatonal liason in Thailand<br />
and is involved in the KU Leuven alumni<br />
chapter for Thailand. Kawin Sirichantakul,<br />
Naphrut Wandee, Chutkaew Girdpra are<br />
the first Thai students from Thammasat<br />
University in the dual degree programme<br />
in Engineering Technology at Group T<br />
Leuven Campus.<br />
The engineering programme at<br />
Thammasat has two study tracks, one of<br />
which is taught in English, geared towards<br />
international mobility during the<br />
undergraduate study phase. Kawin,<br />
Chutkaew and Naphrut were all three in<br />
this study track, with an international<br />
mobility to the UK or Australia in mind.<br />
The international perspective already<br />
implies a thorough knowledge of English<br />
as well as an international outlook.<br />
Chutkaew admits: “It was the first time<br />
that we heard about the possibility of<br />
study at KU Leuven. I did some research<br />
and found that KU Leuven has a very<br />
good reputation for research and<br />
technology. Moreover, the quality of life in<br />
a small city like Leuven is high. The<br />
facilities for students are very affordable<br />
and of high level. ”<br />
Due to the COVID-19 pandemic, the<br />
preparation happened in an untypical<br />
way. The visa processing and preparation<br />
was compressed into a three-week<br />
period just before the start of the<br />
academic year. On 7 October, the<br />
students could finally start their study,<br />
with specific guidance to catch up with in<br />
the first few weeks of the academic year.<br />
The International Office on Group T<br />
Leuven Campus supported and advised<br />
them on how to get organised.<br />
Naphrut explains: “The start was<br />
overwhelming; the way of working is<br />
totally different at KU Leuven. The<br />
welcome was warm, with a Thai buddy<br />
guiding us, even cooking for us every<br />
week”.<br />
About the engineering programmes on<br />
Group T Campus, Kawin says: “The<br />
engineering programme here is more<br />
hands-on, you need to conceive and<br />
design things, e.g. running an actual<br />
programme to make a robot move. In<br />
Thammasat, a system of mid-term and<br />
end of term exams is used, so this will<br />
also put some flexibility in our study<br />
approach”, according to Chutkaew.<br />
“Self-discipline is essential for students<br />
coming to KU Leuven”, says Naphrut,<br />
“Students have to work independently,<br />
which obviously is also strengthened by<br />
the COVID-19 situation”.<br />
The Thai trio has no doubt about it:<br />
“COVID-19 or not, by the time we<br />
graduate, we will be global engineers”.<br />
Hilde Lauwereys<br />
CONNECTING 37
ALUMNUS IN DE KIJKER<br />
Yolan Gielen<br />
© Filip Van Loock<br />
38
YOLAN GIELEN:<br />
DE CIRCULAIRE INGENIEUR<br />
Hoe zal de economie eruitzien in het postcorona-tijdperk? Nemen we opnieuw de oude<br />
draad op of slaan we resoluut nieuwe wegen in? Volgens alumnus Yolan Gielen kan er<br />
van een echte re-montage pas sprake zijn als de grondstoffen- en energieverslindende<br />
lineaire economie plaats maakt voor een systeem waarin alles wat waarde heeft,<br />
waardevol kan blijven. Een portret van de facilitator Circulaire Economie bij<br />
Vlaanderen Circulair.<br />
“<br />
Tijdens de studiereis naar China<br />
in het voorjaar van 2013 raakte<br />
Yolan in gesprek met groepsbegeleider<br />
Stijn De Jonge, de oprichter<br />
en bezieler van de cvba-so CORE, een<br />
coöperatie van geëngageerde ingenieursstudenten<br />
en vennoten die<br />
concepten uitwerkt i.v.m. rationeel<br />
energiegebruik. Terug in Leuven vervoegde<br />
Yolan het nog prille team en<br />
vond er een biotoop die hem op het lijf<br />
geschreven was. “Mede-eigenaar zijn<br />
van een onderneming die bezig is met<br />
innovatie en groene energie en die<br />
haar winst opnieuw investeert in<br />
projecten met een sociaal oogmerk,<br />
meer had ik niet nodig”, bevestigt<br />
Yolan. “Bovendien leerde ik er het<br />
werkterrein kennen dat mijn passie zou<br />
worden: de circulaire economie”.<br />
“De twee jaren dat ik bij CORE aan de<br />
slag ben geweest hebben mij gevormd<br />
als ingenieur én als mens”, vervolgt<br />
Yolan. “Door de veelzijdigheid van de<br />
job en het veelvuldig contact met<br />
teamleden, partners en klanten<br />
begreep ik hoe belangrijk sociale<br />
vaardigheden wel zijn als aanvulling bij<br />
je technische kennis. De woorden ‘soft<br />
skills’ of ‘professionele vaardigheden’<br />
gebruik ik liever niet. Ik hou meer van<br />
het begrip ‘transversale competenties’,<br />
dat zijn clusters van kennis,<br />
vaardigheden en attitudes die je in elke<br />
werksituatie nodig hebt, zelfs in de<br />
meest technische”.<br />
Lineair vs. Circulair<br />
Na een kort intermezzo bij Engie-<br />
Fabricom vindt Yolan de job van zijn<br />
leven bij Vlaanderen Circulair,<br />
gevestigd in de hoofdzetel van OVAM<br />
in Mechelen. “Vlaanderen Circulair is<br />
een partnerschap van overheden,<br />
ondernemingen, met middelveld maar<br />
ook universiteiten en financierders, dat<br />
de overstap van een lineaire naar een<br />
circulaire economie faciliteert”, legt<br />
Yolan uit. “Het verschil heeft alles te<br />
maken met het al dan niet behoud van<br />
waarde. In de klassieke lineaire aanpak<br />
wordt van grondstoffen een product<br />
gemaakt. Van zodra dat product<br />
verkocht wordt, daalt het plots in<br />
waarde. In die mate dat -eenmaal de<br />
gebruikstijd verstreken- je voor het<br />
afgedankte product moet betalen om<br />
het kwijt te geraken. De circulaire<br />
economie daarentegen streeft ernaar<br />
om minder materialen en grondstoffen<br />
zo hoogwaardig mogelijk te blijven<br />
inzetten, door ze te herstellen, te<br />
verbeteren, te ontmantelen en te<br />
recycleren tot componenten voor<br />
nieuwe producten. In een optimale<br />
circulaire economie bestaat er m.a.w.<br />
geen afval, want alles wordt nieuwe<br />
grondstof. Als er effectiever én<br />
efficiënter met materialen wordt<br />
omgesprongen, daalt ook het<br />
energieverbruik en slaan we twee<br />
vliegen in één klap. De schaarse<br />
grondstoffen worden beter benut en<br />
de uitstoot van grote hoeveelheden<br />
CO 2 drastisch gereduceerd”.<br />
Coaching<br />
Als facilitator Circulaire Economie<br />
bestaat Yolans’ job vooral uit educatie<br />
en coaching van bedrijven en onderwijsinstellingen.<br />
Dat kan gaan van het<br />
sensibiliseren van jongeren tot het<br />
ondersteunen van ondernemingen en<br />
sectoren bij transitieprojecten. Een van<br />
de succesformules zijn de Eco Design<br />
Challenges, dat zijn ‘bootcamps’<br />
waarin mensen met diverse professionele<br />
achtergrond de koppen bij elkaar<br />
steken om nieuwe projecten te bedenken<br />
en netwerken te vormen.<br />
Dat de circulaire economie de wind in<br />
de zeilen heeft, bleek nog midden<br />
vorig jaar uit een enquête bij een<br />
representatieve groep ondernemers.<br />
Circulaire bedrijven blijken beduidend<br />
beter bestand te zijn tegen de<br />
coronacrisis. Dertig procent van de<br />
respondenten verklaarde dat de<br />
circulaire economie hen minder<br />
afhankelijk maakt en tot meer<br />
samenwerking leidt. Volgens Yolan<br />
wordt de circulaire economie dan ook<br />
het nieuwe normaal. Agoria’s slagzin<br />
‘Control, Alt, Re-use’ zou weleens met<br />
motto van het postcorona-tijdperk<br />
kunnen worden.<br />
Yves Persoons<br />
www.vlaanderen-circulair.be<br />
CONNECTING<br />
39
FORUMAVONDEN<br />
FORUMAVONDEN ALUMNI INGENIEURS KU LEUVEN<br />
ECOSYSTEMEN BIJ INNOVATIES:<br />
innoveren doe je niet alleen<br />
CORONAVACCIN:<br />
het verhaal achter de spuit<br />
Ò Digitale technologieën en platforms maken samenwerking<br />
almaar laagdrempeliger en eenvoudiger. Schaalgrootte is<br />
niet langer het enige criterium om efficiënt te werken. De tijd<br />
van solo-technologie-innovator is definitief achter de rug.<br />
Door slim samen te werken kunnen bedrijven sneller en beter<br />
innoveren. Maar niet enkel digitale ondernemingen hebben<br />
baat bij een ecosysteem-aanpak. Tijdens de forumavond<br />
brengen we twee ‘best practices’ uit evenveel ‘traditionele’<br />
sectoren: de textiel en de pianobouw.<br />
Ò Sprekers:<br />
Prof. dr. Bart Van Looy (KU Leuven) leidt in. Hij schetst een<br />
wetenschappelijk kader om ecosystemen beter te begrijpen en<br />
in te zetten.<br />
Julie Lietaer (co-CEO European Spinning Group) vertelt het<br />
verhaal van haar start-up Ariadne Innovation en het digitale<br />
platform ‘Ellie.Connect’. Hoe kan een ecosysteem bijdragen tot<br />
een meer duurzame textielsector?<br />
Stefan Vanfleteren (General Manager Piano’s Maene) geeft tekst<br />
en uitleg bij de ontwikkeling van de rechtsnarige vleugelpiano,<br />
de belangrijkste innovatie in de akoestische pianobouw sinds<br />
de gestandaardiseerde Steinway vleugel bij het begin van de<br />
20ste eeuw. Deze wereldprimeur is een combinatie van unieke<br />
knowhow en een al even uniek ecosysteem.<br />
Ò Panelgesprek van de sprekers met gelegenheid tot vragen<br />
Ò Datum: dinsdag 9 maart <strong>2021</strong>, 19:00 tot 21:00<br />
Ò Locatie: Technologiecampus Gent,<br />
online via Microsoft Teams<br />
Ò Meer info en inschrijven:<br />
www.alum.kuleuven.be/alumni-ingenieurs<br />
i.s.m. FarmaLeuven, alumnivereniging van de Faculteit<br />
Farmaceutische Wetenschappen<br />
Ò De eerste COVID-19 vaccins zijn toegediend en de algemene<br />
vaccinatie komt op gang. Achter dit huzarenstuk gaat een<br />
ongemeen boeiend verhaal schuil: van zoeken en tasten, van<br />
ontwikkelen en uitproberen, van produceren en distribueren,<br />
van selecteren en vaccineren. Een verhaal met, door en van<br />
vele actoren: voor en achter de schermen, met en zonder<br />
witte jas. De Forumavond opent het hele boekje.<br />
Ò Sprekers:<br />
Prof. Leen Delang, virologe aan het Rega Instituut, leidt in:<br />
hoe werken virussen, welke vaccins zijn in ontwikkeling en<br />
wat komt er allemaal bij kijken?<br />
Prof. Johan Neyts, viroloog aan het Rega Instituut, presenteert<br />
de ontwikkeling van het KU Leuven COVID-19 vaccin.<br />
Ir. Yves Vancleemput, alumnus van de Faculteit<br />
Ingenieurswetenschappen (Chemische ingenieurstechnieken)<br />
en General Manager van The Janssen Pharmaceutical<br />
Companies of Johnson & Johnson, doet het productieproces<br />
van het vaccin en de opschaling ervan uit de doeken. Met<br />
speciale aandacht voor de rol van de ingenieurs in het verhaal.<br />
Ò Debat van de sprekers met gelegenheid tot vragen<br />
Ò Datum: donderdag 18 maart <strong>2021</strong>, 19:00 tot 21:00<br />
Ò Locatie: KU Leuven – Campus Arenberg via Youtube<br />
livestream<br />
Ò Meer info en inschrijven:<br />
www.alum.kuleuven.be/alumni-ingenieurs<br />
Blijf in contact<br />
Word lid van Alumni Ingenieurs<br />
KU Leuven of hernieuw je lidmaatschap<br />
3 3 keer per jaar <strong>ConnectING</strong> in je brievenbus, uitgegeven door de Faculteit<br />
Industriële Ingenieurswetenschappen in samenwerking met de alumni kringen<br />
3 Sponsoring van promotiebijeenkomsten<br />
3 Uitnodigingen voor heel wat universitaire activiteiten en exclusieve events<br />
3 Kortingen op o.a. Festival van Vlaanderen en andere Samenaankoop KU Leuvenvoordelen<br />
zoals kortingen op Kinepolis filmtickets, pretpark bezoeken e.a.<br />
3 …<br />
Bouw aan je kennis. Deel ervaringen.<br />
Verruim je netwerk. Blijf verbonden.<br />
U www.linkedin.com/company/<br />
alumni-ingenieurs-ku-leuven<br />
Je kan je lidmaatschap (25 euro) combineren<br />
met een lidmaatschap van de<br />
ie-net ingenieursvereniging.<br />
connect.kuleuven.cloud