culture
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
De geschiedenis van de Chinezen in Indonesië
In januari 1945 ondergaat Tokio een luchtaanval en zijn er grote Amerikaanse
landingen in de Golf van Lingayen in de Filippijnen. Dit is het begin van de Japanse
nederlaag. 310 Eind 1944 en begin 1945 was het aantal executies door het beëindigen van
verschillende processen tegen verzetsgroepen in Indonesië groter dan gewoonlijk. 312 De
laatste nog vrije Europeanen, meest zieken en ouden van dagen, werden geïnterneerd en
arrestaties, vervolgingen en executies vonden nog steeds plaats. 313
Van de Chinezen werd op allerlei manieren geld gevraagd. Zij waren ook de eerste
slachtoffers, naast de Indo-Europeanen, bij opstanden die gepaard gingen met
onregelmatigheiden, zoals de opstand van de PETA op 14 februari 1945 onder leiding
van de Indonesische officier Soepriadi.
De onafhankelijkheid van Indonesië werd voorbereid en was een van de besproken
punten op de Groot-Oost-Azië conferentie te Tokio. Op 29 april 1945 werd de
Commissie van Onderzoek 314 officieel ingesteld. Ze telde een zestigtal leden, waaronder
Japanners, vier Chinezen, een Arabier en een Indo-Europeaan. Dr. K.R.T. Radjiman
Wediodiningrat was de voorzitter. Soekarno en Hatta waren leden van de commissie. 315
Japan kwam alleen te staan toen op 28 april Benito Mussolini gedood werd en twee
dagen later Adolf Hitler zelfmoord pleegde. 319 Op 6 augustus 1945 viel de eerste
atoombom op Hiroshima, hetgeen pas een week later op Java bekend werd, en drie dagen
na de eerste bom viel de tweede atoombom op Nagasaki. Op 14 augustus aanvaardde
Japan de eis van onvoorwaardelijke overgave. De volgende dag deelde de Japanse keizer
persoonlijk op de radio de overgave mee. Dit raakte in Nederlands-Indië in het algemeen
slechts bij de Japanners bekend. De vervolgingen en executies wegens anti-Japanse
activiteiten werden tot aan de overgave van Japan voortgezet. Zelfs na de val van Japan
zijn verschillende doodstraffen voltrokken. 320
Op 7 augustus 1945 werd de Commissie van Onderzoek vervangen door het Comité
ter Voorbereiding van de Onafhankelijkheid onder leiding van Ir. Soekarno als voorzitter
en Drs. Mohammad Hatta als vice-voorzitter. De Chinezen waren in het comité
vertegenwoordigd door één lid, Drs. Yap Tjwan Bing. 321 Op 16 augustus 1945 werden
Soekarno en zijn gezin samen met Hatta naar Rengasdengklok gebracht door een groep
jongeren. Ze werden ondergebracht bij een Chinees, Djiauw Kie Siong, en geplaatst
onder toezicht van PETA. Na dagen van ingewikkelde en nerveuze politieke activiteit die
aan de „ontvoering‟ vooraf ging, waarbij zowel Indonesiërs als Japanners een rol
speelden, werd „s ochtends op 17 augustus 1945 zonder formele toestemming van de
Japanse autoriteiten door Soekarno en Hatta de Republik Indonesia geproclameerd. 322
310 De Graaf, Joustra en Vromans 1960, pag. 75
312 De Graaf, Joustra en Vromans 1960, pag. 75
313 De Graaf, Joustra en Vromans 1960, pag. 77-78
314 In het Indonesisch: Badan Penyelidik Usaha-Usaha Persiapan Kemerdekaan.
315 Setiono 2002, pag. 535.
319 De Graaf, Joustra en Vromans 1960, pag. 81.
320 De Graaf, Joustra en Vromans 1960, pag. 87.
321 Setiono 2002, pag. 537. Yap Tjwan Bing werd later parlementslid. In reactie op de raciale onlusten op 10 mei 1963
in Bandung waar hij met zijn gezin slachtoffer van werd, verliet Yap Indonesië en verhuisde naar de Verenigde Staten.
Yap 1988.
322 De Graaf, Joustra en Vromans 1960, pag. 89.
94