IN 1, februari 2008 - Internationale Vereniging voor Neerlandistiek
IN 1, februari 2008 - Internationale Vereniging voor Neerlandistiek
IN 1, februari 2008 - Internationale Vereniging voor Neerlandistiek
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
of the best books I have read in years.” Tegen de tijd dat zij het einde van haar<br />
toespraak heeft bereikt, staat ze erbij te stampvoeten. “Please, please read this<br />
book”, roept ze het publiek toe. “You must read this book. Vertel het aan je<br />
vrienden, doe ze het cadeau! You’re in for a treat!”’ en meer van dat soort superlatieven<br />
waar de Amerikanen zo goed in zijn. In Amerika, vertelt Renate Dorrestein<br />
verder, worden boeken al in literaire vakbladen besproken ver <strong>voor</strong>dat ze<br />
in de boekhandel verschijnen, dit om boekhandelaren al <strong>voor</strong>tijdig te enthousiasmeren<br />
en tot inkopen te verleiden, wat natuurlijk weer een gunstige invloed<br />
op de oplage bij de uitgever heeft. Het resultaat van die promotietour, schrijft<br />
Dorrestein aan het eind, was een uitgeefplan bij Viking tot en met 2006, een<br />
aanbod waar de schrijfster naar eigen zeggen meteen een ‘massief writer’s<br />
block’ van voelde komen opzetten. Uiteindelijk werd in Amerika alleen nog<br />
Without Mercy verkocht. Toen ik Renate Dorrestein kort geleden nog eens naar<br />
het succes van die promotietour vroeg, schreef ze mij terug: ‘Ik kwam daar als<br />
compleet onbekend auteur, dus het liep nergens storm. Zulke dingen vragen<br />
om een langzame, geduldige opbouw […] met ieder nieuw boek win je een heel<br />
klein beetje terrein, in de hoop uiteindelijk een kritieke massa te bereiken die<br />
zichzelf parabolisch vergroot. In de vs, met maar twee boeken, is dat punt<br />
domweg nooit bereikt.’ Ik denk dat daarmee de situatie een stuk realistischer<br />
wordt bekeken. Er zijn weliswaar verschillende schrijvers te noemen die inmiddels<br />
een vaste Amerikaanse uitgever hebben, waaruit het succes van <strong>voor</strong>gaand<br />
werk afgeleid mag worden, ook verschijnen er zoals eerder al vermeld af en toe<br />
herdrukken van bestaande titels, maar succesnummers zoals de vertaling van<br />
De arkvaarders van Anne Provoost zijn wellicht een uitzondering.<br />
Het Amerikaanse perspectief<br />
Hoe kijkt men er nu van de Amerikaanse kant tegenaan? Volgens een artikel in<br />
de New York Times van 26 juli 2003 met de veelzeggende titel ‘Amerika Yawns<br />
at Foreign Fiction’ 8 ziet de toekomst van vertaalde literatuur in Amerika er niet<br />
bepaald rooskleurig uit. Toen de Hongaarse schrijver Imre Kertesz in 2002 de<br />
Nobelprijs <strong>voor</strong> literatuur won, vertelt de auteur Stephen Kinzer, zeiden veel<br />
Amerikanen: ‘Wie?’. Het werk van Kertesz was nagenoeg onbekend in de vs, en<br />
hoewel de Nobelprijs de verkoop van zijn boek Fateless kortstondig opkrikte,<br />
besloot de uitgever, Northwestern University Press, uiteindelijk toch hun<br />
afdeling vertaalde literatuur drastisch te verkleinen, omdat er zo weinig van<br />
werd verkocht. Volgens Kinzer is dit een ontwikkeling waar niet alleen de grote<br />
universiteiten, maar ook andere uitgeverijen mee te kampen hebben. ‘Writers,<br />
publishers and cultural critics have long lamented the difficulty of interesting<br />
American readers in translated literature, and now some say the market for<br />
these books is smaller than it has been in generations.’ Terwijl Europese landen<br />
heel veel vertalingen van Amerikaanse literatuur op de markt brengen, koopt<br />
Amerika erg weinig rechten van Europa. Een <strong>voor</strong>beeld: In 2002 kocht<br />
Duitsland vertaalrechten <strong>voor</strong> 3.782 Amerikaanse boeken, terwijl Amerikaanse<br />
uitgevers rechten <strong>voor</strong> maar 150 Duitse titels kochten. Dit schijnt in het<br />
9