Bijenplanten_web
82 bijenplanten: nectar en stuifmeel voor honingbijen
strandkruidfamilie 83 Lamsoor (Limonium vulgare) De Lamsoor kan de imker verrassingen opleveren. Als hij met de bijen naar de Lamsoorvelden reist, zoals op de Boschplaat op Terschelling, is hij er niet zeker van dat hij Lamsoorhoning gaat oogsten. De bijen kunnen de hei in de directe omgeving ook bereiken. Wanneer mag Lamsoorhoning als soorthoning worden aangemerkt? Het aandeel stuifmeel van de Lamsoor hoeft maar klein te zijn, maar daarvoor gelden nog geen duidelijke regels. Zoutminnaar Lamsoor behoort tot de Strandkruidfamilie (Plumbaginaceae), een familie van ongeveer 300 soorten, waarvan het kosmopolitische geslacht Limonium de helft voor zijn rekening neemt. In Nederland is Lamsoor algemeen op de Waddeneilanden en in het Deltagebied. Het is een van de pioniers die groeien op slibrijk zand en klei. Op de Boschplaat kon de plant zich pas ontwikkelen nadat de zanddijk en de stuifdijk waren aangelegd en zich sliblaagjes konden afzetten op de nog kale zandvlakte. Lamsoor bevordert de afzetting van slib. De planten moeten van tijd tot tijd door zeewater wordt overspoeld. Om het zoutgehalte op een aanvaardbaar peil; te houden (lager dan dat van het zeewater), zitten er in de bladeren huidmondjes die het teveel aan zout kunnen lozen. Lamsoor is een overjarige, groenblijvende plant met smalle wortelstandige bladeren, die aan de basis uitlopen in een schedeachtig verbrede steel. Uit de bladrozet ontwikkelt zich meestal één stevige bloeistengel. De bloemen staan in groepjes in schichten. Bij de vertakkingen in de bloeiwijze bevinden zich schutblaadjes. Onder elk kortgesteeld bloempje staan één tot drie vliezige steelblaadjes. De bloemen zijn vijftallig. De bloemkroon wordt nauw omsloten door een beschermende kelk, waarvan de kelkbladen met elkaar zijn vergroeid. Onderaan de kelk vinden we de enige beharing op de plant. De bloemkroon heeft een prachtige violetblauwe kleur. De kroonbladen zijn aan de basis kort vergroeid. Op ieder kroonblad staat een meeldraad ingeplant. Het bovenstandige vruchtbeginsel bestaat uit vijf vruchtbladen en draagt vijf stempels. Een van de vruchtbladen heeft een zaadknop, de andere zijn steriel. Twee soorten bloemen Net als bij Engels gras treffen we bij de Lamsoor twee soorten bloemen aan. De verschillen zitten vooral in het oppervlak van de stuifmeelkorrels en dat van de stempels. Het ene type heeft gladde stempels en stuifmeelkorrels (van korte meel draden) met een grofmazig oppervlak. Bij het andere type is het stempeloppervlak bezet met papillen en hebben de stuifmeelkorrels (van lange meeldraden) een fijnere netstructuur. Voor de kenners: het eerste type is heterozygoot, het andere homozygoot (rasecht). Beide typen zijn zelfsteriel, dus voor de vorming van zaad is het nodig dat ze elkaar bestuiven. Van beide types zijn ongeveer evenveel planten. Tussen beide typen kan er nog verschil in de lengte van de stijlen bestaan, maar dat kenmerk is erg variabel. Bijenbezoek en honing Als honingbijen op de bloemen nectar puren, komen ze met hun voorzijde in aanraking met de geopende helmknoppen, waardoor kun kop geheel met stuifmeel bepoederd raakt. Zo kunnen ze het stuifmeel makkelijk overbrengen op de stempels van een volgende bloem. Over het algemeen wordt maar weinig stuifmeel van de plant in de honing aangetroffen, wat waarschijnlijk verband houdt met de grote afmetingen van de korrels, waardoor ze gemakkelijker door het ventiel in de honingmaag uit de nectar kunnen worden gefiltreerd. Vermeerdering Behalve door zaad vermeerdert de Lamsoor zich ook door het vormen van uitlopers. De vrucht heeft een papierdunne wand en springt niet open. Met behulp van de verdroogde kelk om de vrucht wordt hij door wind of water verspreid. Door de beharing van de kelk zal de vrucht zich gemakkelijk ergens aan vast kunnen hechten. plaat 29. Lamsoor A bloeiende plant; B bloem met steelblaadjes; C bloem; D kroonblad met korte meeldraad; E kroonblad met lange meeldraad; F stuifmeelkorrel (tricolpaat) van korte meeldraad: 1 polair aanzicht, 2 korreloppervlak (focus boven en in tectum); G stuifmeelkorrel (tricolpaat) van lange meeldraad: 1 polair aanzicht, 2 korreloppervlak (focus in tectum/boven columellae en onder tectum/in columellae); H stamper; I verdroogde kelk met vrucht; J vrucht; K zaad.
- Page 34 and 35: 32 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 36 and 37: 34 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 38 and 39: 36 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 40 and 41: 38 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 42 and 43: 40 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 44 and 45: 42 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 46 and 47: 44 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 48 and 49: 46 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 50 and 51: 48 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 52 and 53: 50 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 54 and 55: 52 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 56 and 57: 54 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 58 and 59: 56 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 60 and 61: 58 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 62 and 63: 60 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 64 and 65: 62 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 66 and 67: 64 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 68 and 69: 66 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 70 and 71: 68 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 72 and 73: 70 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 74 and 75: 72 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 76 and 77: 74 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 78 and 79: 76 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 80 and 81: 78 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 82 and 83: 80 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 86 and 87: 84 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 88 and 89: 86 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 90 and 91: 88 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 92 and 93: 90 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 94 and 95: 92 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 96 and 97: 94 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 98 and 99: 96 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 100 and 101: 98 bijenplanten: nectar en stuifmee
- Page 102 and 103: 100 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 104 and 105: 102 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 106 and 107: 104 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 108 and 109: 106 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 110 and 111: 108 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 112 and 113: 110 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 114 and 115: 112 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 116 and 117: 114 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 118 and 119: 116 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 120 and 121: 118 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 122 and 123: 120 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 124 and 125: 122 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 126 and 127: 124 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 128 and 129: 126 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 130 and 131: 128 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 132 and 133: 130 bijenplanten: nectar en stuifme
strandkruidfamilie 83<br />
Lamsoor (Limonium vulgare)<br />
De Lamsoor kan de imker verrassingen opleveren. Als hij met<br />
de bijen naar de Lamsoorvelden reist, zoals op de Boschplaat<br />
op Terschelling, is hij er niet zeker van dat hij Lamsoorhoning<br />
gaat oogsten. De bijen kunnen de hei in de directe<br />
omgeving ook bereiken. Wanneer mag Lamsoorhoning als<br />
soorthoning worden aangemerkt? Het aandeel stuifmeel van<br />
de Lamsoor hoeft maar klein te zijn, maar daarvoor gelden<br />
nog geen duidelijke regels.<br />
Zoutminnaar<br />
Lamsoor behoort tot de Strandkruidfamilie (Plumbaginaceae),<br />
een familie van ongeveer 300 soorten, waarvan het kosmopolitische<br />
geslacht Limonium de helft voor zijn rekening neemt.<br />
In Nederland is Lamsoor algemeen op de Waddeneilanden en<br />
in het Deltagebied.<br />
Het is een van de pioniers die groeien op slibrijk zand en klei.<br />
Op de Boschplaat kon de plant zich pas ontwikkelen nadat de<br />
zanddijk en de stuifdijk waren aangelegd en zich sliblaagjes<br />
konden afzetten op de nog kale zandvlakte. Lamsoor bevordert<br />
de afzetting van slib. De planten moeten van tijd tot tijd<br />
door zeewater wordt overspoeld. Om het zoutgehalte op een<br />
aanvaardbaar peil; te houden (lager dan dat van het zeewater),<br />
zitten er in de bladeren huidmondjes die het teveel aan zout<br />
kunnen lozen. Lamsoor is een overjarige, groenblijvende plant<br />
met smalle wortelstandige bladeren, die aan de basis uitlopen<br />
in een schedeachtig verbrede steel. Uit de bladrozet ontwikkelt<br />
zich meestal één stevige bloeistengel. De bloemen staan in<br />
groepjes in schichten. Bij de vertakkingen in de bloeiwijze<br />
bevinden zich schutblaadjes. Onder elk kortgesteeld bloempje<br />
staan één tot drie vliezige steelblaadjes. De bloemen zijn vijftallig.<br />
De bloemkroon wordt nauw omsloten door een<br />
beschermende kelk, waarvan de kelkbladen met elkaar zijn<br />
vergroeid. Onderaan de kelk vinden we de enige beharing<br />
op de plant. De bloemkroon heeft een prachtige violetblauwe<br />
kleur. De kroonbladen zijn aan de basis kort vergroeid.<br />
Op ieder kroonblad staat een meeldraad ingeplant.<br />
Het bovenstandige vruchtbeginsel bestaat uit vijf vruchtbladen<br />
en draagt vijf stempels. Een van de vruchtbladen heeft een<br />
zaadknop, de andere zijn steriel.<br />
Twee soorten bloemen<br />
Net als bij Engels gras treffen we bij de Lamsoor twee soorten<br />
bloemen aan. De verschillen zitten vooral in het oppervlak van<br />
de stuifmeelkorrels en dat van de stempels. Het ene type heeft<br />
gladde stempels en stuifmeelkorrels (van korte meel draden) met<br />
een grofmazig oppervlak. Bij het andere type is het stempeloppervlak<br />
bezet met papillen en hebben de stuifmeelkorrels (van<br />
lange meeldraden) een fijnere netstructuur. Voor de kenners: het<br />
eerste type is heterozygoot, het andere homozygoot (rasecht).<br />
Beide typen zijn zelfsteriel, dus voor de vorming van zaad is het<br />
nodig dat ze elkaar bestuiven. Van beide types zijn ongeveer<br />
evenveel planten. Tussen beide typen kan er nog verschil in de<br />
lengte van de stijlen bestaan, maar dat kenmerk is erg variabel.<br />
Bijenbezoek en honing<br />
Als honingbijen op de bloemen nectar puren, komen ze met<br />
hun voorzijde in aanraking met de geopende helmknoppen,<br />
waardoor kun kop geheel met stuifmeel bepoederd raakt.<br />
Zo kunnen ze het stuifmeel makkelijk overbrengen op de<br />
stempels van een volgende bloem. Over het algemeen wordt<br />
maar weinig stuifmeel van de plant in de honing aangetroffen,<br />
wat waarschijnlijk verband houdt met de grote afmetingen<br />
van de korrels, waardoor ze gemakkelijker door het ventiel in<br />
de honingmaag uit de nectar kunnen worden gefiltreerd.<br />
Vermeerdering<br />
Behalve door zaad vermeerdert de Lamsoor zich ook door het<br />
vormen van uitlopers. De vrucht heeft een papierdunne wand<br />
en springt niet open. Met behulp van de verdroogde kelk om<br />
de vrucht wordt hij door wind of water verspreid. Door de<br />
beharing van de kelk zal de vrucht zich gemakkelijk ergens<br />
aan vast kunnen hechten.<br />
plaat 29. Lamsoor<br />
A bloeiende plant; B bloem met steelblaadjes; C bloem; D kroonblad<br />
met korte meeldraad; E kroonblad met lange meeldraad; F stuifmeelkorrel<br />
(tricolpaat) van korte meeldraad: 1 polair aanzicht, 2 korreloppervlak<br />
(focus boven en in tectum); G stuifmeelkorrel (tricolpaat)<br />
van lange meeldraad: 1 polair aanzicht, 2 korreloppervlak (focus<br />
in tectum/boven columellae en onder tectum/in columellae);<br />
H stamper; I verdroogde kelk met vrucht; J vrucht; K zaad.