Bijenplanten_web
298 bijenplanten: nectar en stuifmeel voor honingbijen
heifamilie 299 Cranberry (Vaccinium macrocarpon) Cranberry stond in het verleden ook bekend als Lepeltjeheide en Amerikaanse veenbes. De lang gesteelde bloemen doen wel wat denken aan een Kraanvogel, Crane in het Engels. De vroegere naam Craneberry werd later Cranberry. Aangespoeld De soort behoort tot het geslacht Bosbes (Vaccinium) van de Heifamilie (Ericaceae) en is inheems in Noord-Amerika. Het verhaal gaat dat als gevolg van een schipbreuk een vat met bessen op Terschelling zou zijn aangespoeld. Twee boeren zouden het vat hebben meegenomen en in het binnenduin hebben opengemaakt. Tegenwoordig is de Cranberry algemeen op de Waddeneilanden, vooral op natte zure gronden in de duinvalleien, ook wel plakken genoemd. In de winter komt de vegetatie daar regelmatig onder water te staan en is zo redelijk beschermd tegen de vorst. Bloei aan scheuten van vorig jaar Cranberry is een wintergroene dwergstruik met kruipende, wortelende takken. De planten vormen een dichte mat. Deze is zo compact dat de individuele planten niet meer te onderscheiden zijn. Uit de kruipende takken groeien opgaande stengels. De kort gesteelde ellipsvormige bladeren staan onregelmatig verspreid langs de takken. De bloemen verschijnen aan één jaar oude scheuten. Ze gaan open in de morgen en zijn dan wit of lichtroze. Wanneer bestuiving uitblijft, worden in twee tot drie weken donkerroze. De bloemen hebben een onderstandig vruchtbeginsel. De vier kroonslippen zijn sterk teruggebogen. Met uitzondering van de nerven reflecteren ze zwak ultraviolet. Bij het opengaan van een bloem is de rechte stijl iets korter dan de meeldraden. Als het stuifmeel vrijkomt is de stempel nog droog. Een dag na het opengaan wordt de stijl langer en steekt de stempel ver boven de meeldraden uit. Na bestuiving valt de bloemkroon af. Stuifmeel uit een strooibusje De helmhokken zijn aan hun top kokervormig verlengd en vormen samen een ‘strooibusje’. Het stuifmeel komt vrij als de helmknoppen in trilling worden gebracht. Diverse soorten hommels kunnen, hangend aan de naar beneden gebogen bloemen, de helmknoppen door hun indirecte vliegspieren in trilling brengen. Ze maken daarbij een zoemend geluid (‘buzzen’), dat ontstaat door de botsing van het borststuk tegen de omringende lucht. Honingbijen moeten voor het puren van nectar met de tong tussen de helmknoppen door, waardoor deze ook in trilling worden gebracht en stuifmeel op de onderzijde van de bij valt. Opmerkelijk is dat de bijen daarbij niet buzzen. Het stuifmeel van de Cranberry is relatief zwaar (teraden!) en wordt daarom niet door de wind verspreid. Experimenten in Amerika hebben uitgewezen dat voor de vruchtvorming insectenbezoek vereist is. In cultuur Op een aantal plaatsen is de Cranberry in cultuur. Zo is op Terschelling een aantal hectaren terrein verdiept en voorzien van een regeninstallatie voor de nodige bevloeiing. Uit Amerika zijn cultivars met extra grote bessen ingevoerd. Een plaatselijke imker wordt zo nodig te hulp geroepen voor het plaatsen van bijenvolken, want Cranberry’s zijn voor een goede oogst gebaat bij veel bestuivers. De bessen hebben een paar maanden nodig om rijp te worden. Op Terschelling is de oogst van in het wild groeiende Cranberry’s verpacht. Tijdens de oogst is het plukken van bessen verboden en strafbaar. De bessen worden geoogst met zogenaamde harkbakken. plaat 137. Cranberry A deel van bloeiende plant; B bloemknop; C bloem; D meeldraad; E pakketje van vier stuifmeelkorrels (tetrade); F stamper; G bessen; H zaad.
- Page 250 and 251: 248 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 252 and 253: 250 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 254 and 255: 252 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 256 and 257: 254 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 258 and 259: 256 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 260 and 261: 258 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 262 and 263: 260 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 264 and 265: 262 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 266 and 267: 264 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 268 and 269: 266 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 270 and 271: 268 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 272 and 273: 270 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 274 and 275: 272 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 276 and 277: 274 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 278 and 279: 276 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 280 and 281: 278 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 282 and 283: 280 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 284 and 285: 282 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 286 and 287: 284 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 288 and 289: 286 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 290 and 291: 288 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 292 and 293: 290 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 294 and 295: 292 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 296 and 297: 294 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 298 and 299: 296 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 302 and 303: 300 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 304 and 305: 302 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 306 and 307: 304 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 308 and 309: 306 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 310 and 311: 308 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 312 and 313: 310 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 314 and 315: 312 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 316 and 317: 314 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 318 and 319: 316 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 320 and 321: 318 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 322 and 323: 320 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 324 and 325: 322 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 326 and 327: 324 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 328 and 329: 326 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 330 and 331: 328 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 332 and 333: 330 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 334 and 335: 332 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 336 and 337: 334 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 338 and 339: 336 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 340 and 341: 338 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 342 and 343: 340 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 344 and 345: 342 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 346 and 347: 344 bijenplanten: nectar en stuifme
- Page 348 and 349: 346 bijenplanten: nectar en stuifme
298 bijenplanten: nectar en stuifmeel voor honingbijen