You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>ACADEMY</strong>®<br />
MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
DR. DANIEL COHN-BENDIT<br />
‘Dezelfde maximumsnelheid<br />
in heel Europa’<br />
DRS. PIETER COBELENS,<br />
GENERAAL-MAJOOR BD<br />
‘Wat heb ik aan privacy<br />
als ik dood ben?’<br />
DRS. FEMKE HALSEMA<br />
‘De politiek is nu geschiedenis’<br />
CHARLES GROENHUIJSEN<br />
‘Trump is een geniale marketeer’<br />
PRINSES<br />
LAURENTIEN VAN ORANJE EN<br />
PROF. DRS. JEROEN SMIT<br />
‘Kinderen kunnen ons kompas<br />
weer goed zetten’<br />
SPECTACULAIRE FOTO’S<br />
van dr. André Kuipers, Frans Lanting<br />
en Jimmy Nelson<br />
FOTOGALERIE<br />
Selectie van 125 faculty members<br />
prof. dr. Jan Peter<br />
Balkenende<br />
‘Duurzaam bedrijfs-DNA is voordelig<br />
voor alles en iedereen’
INFORMEER NAAR DE<br />
TURN-KEY<br />
CONGRESPAKKETTEN<br />
VOOR 150 TOT 1.000 PERSONEN<br />
Check FokkerTerminal.nl<br />
Fokker Terminal - Binckhorstlaan 249 - Den Haag<br />
Informatie en boekingen: Tim Rosman 06 52038755 en Tom Verhaar 06 20603286
EEN MULTIFUNCTIONELE<br />
CONGRESLOCATIE IN DEN HAAG<br />
• Industriële uitstraling<br />
• Flexibel in te richten<br />
• 17 subruimtes!<br />
• Zeer goede bereikbaarheid<br />
• 380 parkeerplaatsen<br />
FOKKERTERMINAL.NL
360 haalt<br />
Arnon Grunberg | ‘360 is een<br />
waardevolle aanvulling op het<br />
Nederlanse tijdschriftenaabod’<br />
Mathijs van Nieuwekerk | ‘Ik<br />
noem mij pas een man van de<br />
wereld sinds ik 360 lees’ Bas<br />
Heijne | ‘360 - Onmisbaar in<br />
verwarrende tijden’ Adiaan van<br />
Dis | ‘De wereld is ingewikkeld,<br />
maar leesbaar in 360’ Jan Mulder |<br />
‘360? Schit-te-rend!’<br />
4<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
de 100<br />
zonder grijs te worden<br />
360 <strong>Magazine</strong> – het kleurrijke magazine dat zijn blik op heel<br />
de wereld richt – nadert zijn honderdste editie, die op 2 juni zal<br />
verschijnen. De hoogste tijd voor een nadere kennismaking.<br />
50%<br />
korting<br />
Maak nu voordelig kennis met<br />
360 <strong>Magazine</strong> en ontvang<br />
5 nummers voor slechts €15<br />
Ga naar: www.360magazine.nl/probeer<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 5
INHOUDSOPGAVE<br />
Voorwoord _____________________________________________ 8<br />
Colofon ________________________________________________ 9<br />
De Kracht van Speakers Academy® _________________________ 10<br />
Marktleider ____________________________________________ 11<br />
Internationaal _________________________________________ 12<br />
INTERVIEWS & ARTIKELEN<br />
prof. dr. Jan Peter Balkenende ___________________________ 14<br />
Duurzaam Bedrijfs-DNA is voordelig voor alles en iedereen<br />
Renée Scheltema ______________________________________ 18<br />
Normal is Over<br />
dr. Daniel Cohn-Bendit __________________________________ 20<br />
Dezelfde maximumsnelheid in heel Europa<br />
Laurentien van Oranje en Jeroen Smit ______________________ 24<br />
Kinderen kunnen ons kompas weer goed zetten<br />
Maurits van Oranje _____________________________________ 28<br />
Als we erin geloven, gaan we tot het gaatje<br />
prof. dr. mr. Geert-Jan Knoops ____________________________ 32<br />
Betere scheiding der machten komt Internationaal Strahof ten goede<br />
ir. homas Rau _________________________________________ 36<br />
Zonde van het geld, zonde van de tijd: Duurzaamheid<br />
prof. dr. Maarten van Rossem _____________________________ 42<br />
Mijn liefde voor Amerika is sterk getemperd<br />
Richard van Hooijdonk __________________________________ 46<br />
De toekomst is bijna te mooi om waar te zijn<br />
Jörgen Raymann ________________________________________ 50<br />
Geluksfactor is gezond virus voor bedrijven<br />
Huub Stapel ___________________________________________ 54<br />
Als dingen leuk zijn kun je alles aan<br />
Arthur Japin ___________________________________________ 58<br />
Het hoofd is een prettige plek om naartoe te gaan<br />
drs. Femke Halsema _____________________________________ 68<br />
De politiek is nu echt geschiedenis<br />
dr. Bernard Bot _________________________________________ 72<br />
Het mooie is dat Europa voor elke<br />
crisis een oplossing vindt<br />
majoor Marco Kroon ____________________________________ 78<br />
Ik heb geen baan als militair, ik bén militair<br />
drs. Ad Melkert _________________________________________ 82<br />
Eenzijdige bezuinigingspolitiek staat groei in de weg<br />
prof. dr. Kees Brunia ____________________________________ 86<br />
De toekomstherinneringen van een jong blijvend brein<br />
prof. dr. Erik Scherder ___________________________________ 90<br />
Bewegen verrijkt ons brein<br />
prof. dr. Damiaan Denys, prof. dr. Jelle Jolles en<br />
prof. dr. Victor Lamme __________________________________ 96<br />
Vrije wil, ictie of non-ictie?<br />
drs. Marianne van den Anker & drs.Rob Oudkerk ___________ 100<br />
'360 graden bereik'<br />
Jandino Asporaat ______________________________________ 104<br />
dr. André<br />
Kuipers<br />
Ik heb van mijn zwakte mijn kracht gemaakt<br />
6<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
MAGAZINE<br />
Philip Freriks _________________________________________ 108<br />
Als je denkt het in Frankrijk te redden met<br />
Engels kan dat best tegenvallen<br />
David Allen___________________________________________ 112<br />
Dingen gedaan krijgen zonder stress<br />
Monique Collignon ____________________________________ 116<br />
Mode van plastic, hoe cool is dat?<br />
Charles Groenhuijsen __________________________________ 122<br />
Trump is een geniale marketeer<br />
dr. Mathijs Bouman ____________________________________ 128<br />
Afscheid van de VAR is vervelend voor zzp’ers en de BV Nederland<br />
Pierre Wind __________________________________________ 132<br />
De grote droom van de Kok des Vaderlands<br />
SPECTACULAIRE FOTO’S VAN DR. ANDRÉ KUIPERS,<br />
FRANS LANTING EN JIMMY NELSON __________________ 135<br />
Ad Broere _______________________________________ 150<br />
Een positieve verandering, door negatieve rente?<br />
Bram Moerland __________________________________ 156<br />
Gnosis en gnostiek, wat is dat?<br />
prof. dr. Willem Vermeend _________________________ 164<br />
Slimme bedrijven denken smart<br />
Innovatie in het bedrijfsleven _______________________ 168<br />
‘Ze zien vliegen’ is in 2017 heel normaal<br />
David Schrooten __________________________________ 188<br />
De vreselijke reis van een jonge Nederlandse hacker<br />
Marcel Messing ___________________________________ 192<br />
Op weg naar de cyborg?<br />
Nick van Ruiten MBA MSc _________________________ 196<br />
Jeugd gebruikt medicijn tegen ‘ictieve ziekte’ als straatdrug<br />
dr. Gábor Lenkei __________________________________ 200<br />
Bent u ziek, of lijkt het maar zo?<br />
Frank Suárez _____________________________________ 204<br />
Herstel de stofwisseling en de kilo’s vliegen eraf<br />
generaal majoor b.d. drs. Pieter Cobelens en<br />
Anouk Vos MA MSc _______________________________ 210<br />
Wat heb ik aan privacy als ik dood ben?<br />
Mary-Jo de Leeuw ________________________________ 214<br />
Nederland aan de rand van de digitale afgrond<br />
FOTOGALERIE __________________________________ 223<br />
Selectie van 125 faculty members<br />
© WALTER KALLENBACH<br />
135 78 154<br />
© WALTER KALLENBACH<br />
majoor Marco<br />
Kroon<br />
© MERLIJN DOOMERNIK<br />
dr. Ad<br />
Verbrugge
MAGAZINE<br />
© STEPHAN VANFLETEREN<br />
drs. Femke<br />
Halsema<br />
68 24 90 132 116<br />
© SUITABLE IMAGES<br />
Laurentien<br />
van Oranje en<br />
Jeroen Smit<br />
© MET DANK AAN ERIK SCHERDER<br />
prof. dr. Erik<br />
Scherder<br />
© MINISTERIE VAN BEELD<br />
Pierre<br />
Wind<br />
© LENS! MARCEL KRIJGE<br />
Monique<br />
Collignon<br />
© MINISTERIE VAN BEELD<br />
Philip<br />
Freriks<br />
46<br />
COLUMNS & SPOTLIGHTS<br />
Hadassah de Boer_________________ 31<br />
De kunst van het luisteren<br />
Marc Sluszny____________________ 35<br />
Het is niet hoe goed je bent, maar hoe<br />
goed je wilt zijn<br />
Jort Kelder______________________ 40<br />
Spotlight on<br />
Annemarie van Gaal______________ 49<br />
Tweespalt<br />
Brenno de Winter_________________ 53<br />
De snelheid waarmee technologie onze<br />
maatschappij heeft overdonderd<br />
prof. dr. Dennis Vink______________ 57<br />
Financieel inzicht: iedereen kan het leren<br />
Sjaak Bral_______________________ 61<br />
Personeel, je beste adviseur<br />
mr. Frank Visser__________________ 62<br />
Conflicten oplossen is mijn specialiteit<br />
prof. dr. Bas Haring_______________ 64<br />
Proefkonijnen<br />
jhr. dr. Walther Ploos van Amstel ___ 66<br />
De consument eist precisie-logistiek<br />
René C.W. Boender & dr. Jos Ahlers__ 67<br />
Generatie Z is aan zet! Bent u klaar voor<br />
de vierde industriële revolutie?<br />
drs. Arend Jan Boekestijn__________ 71<br />
Het volk en de chaos<br />
Ruud Veltenaar___________________ 75<br />
Inspirator van Transformatie<br />
drs. Ed Nijpels___________________ 76<br />
Duurzame energie, bittere noodzaak én<br />
een zegen<br />
Errol van Engelen_________________ 85<br />
Hoe Big Data ons business landschap<br />
verandert<br />
Igor Beuker______________________ 89<br />
Spotlight on<br />
Elfried Klarenbeek________________ 93<br />
Van een systeemgerichte naar een<br />
mensgerichte samenleving<br />
drs. Pieter de Rijk_________________ 94<br />
Impressies van een fake speech van Pieter de Rijk<br />
Shay Kreuger____________________ 99<br />
Ik ben Shay en van alle markten thuis<br />
Peter Pronk_____________________ 107<br />
Westerse ondernemers succesvol ondersteunen<br />
in China<br />
Daniel Seesink__________________ 111<br />
Welk imponeergedrag leidt tot<br />
tevreden klanten?<br />
Bart Chabot____________________ 115<br />
De laatste heipaal<br />
Addy van den Krommenacker______ 119<br />
Een wandelend schilderij<br />
prof. dr. Harald Benink___________ 120<br />
Investeren in Europa<br />
drs. Patrick van Veen_____________ 125<br />
Waarom we klanten moeten vlooien<br />
prof. dr. ir. Mathieu Weggeman_____ 126<br />
Jongeren versus protestgeneratie:<br />
waardestrijd in alle hevigheid losgebarsten<br />
Patrick Petersen MA MSc_________ 131<br />
Bent u klaar voor de revolutie van de<br />
multimarketeer?<br />
Maarten van der Weijden__________ 153<br />
Zowel 10.000 uur in de sport als in het<br />
bedrijfsleven<br />
dr. Ad Verbrugge________________ 154<br />
Behoefte aan fundamentele reflectie<br />
Dieter Möckelmann______________ 161<br />
De impact van technologie op onderwijs<br />
Jeffrey Spalburg_________________ 163<br />
Opgeteld de beste<br />
prof. dr. ir. Hugo Priemus_________ 167<br />
Disruptie in wonen en bouwen<br />
drs. Huub J.B.van Zwieten_________ 172<br />
Het geheim van een inspirerend leven<br />
Saskia Maarse___________________ 174<br />
Hoe overbrug je (zakelijke) cultuurverschillen?<br />
Bob W. Toetenel_________________ 176<br />
Relaties opbouwen is goed voor de business<br />
Generaal b.d. Arie T.Vermeij_______ 178<br />
Inspirerend leiderschap en visie<br />
Eric Arnold_____________________ 180<br />
Droom tot over de horizon<br />
prof. dr. Chris Peeters en<br />
Steven Djohan__________________ 182<br />
Problemen oplossen en voorkomen begint<br />
met het ontdekken van de rode draden<br />
Gerd-Jan Poortman______________ 184<br />
Optimaal gebruik maken van skill en talent<br />
Dutch Dream Foundation _________ 186<br />
Coacht ondernemers die durven te dromen<br />
Eduard Schaepman______________ 191<br />
How does a start-up start?<br />
dr. ir. Koert van Mensvoort________ 195<br />
Welkom in de technosfeer<br />
prof. dr. Vincent Icke_____________ 199<br />
Hoe meer je begrijpt …<br />
prof. dr. Peter Gøtzsche___________ 203<br />
Boekpresentatie<br />
drs. John Consemulder___________ 207<br />
Aspartaam<br />
Jelle Kuiper_____________________ 208<br />
Wat ik zeg klopt, dat maakt het hilarisch<br />
Marc Lammers__________________ 217<br />
spotlight on<br />
Quintis Ristie___________________ 218<br />
Dezelfde taal spreken is niet altijd<br />
hetzelfde bedoelen<br />
MaatschapWij__________________ 220<br />
Een nieuw maatschappelijk initiatief<br />
Pedro De Bruyckere______________ 222<br />
Wanneer kun je een expert geloven?<br />
EN VERDER<br />
Humor is noodzakelijk in het bedrijf_286<br />
Inspirerende vrouwen____________ 287<br />
Sportsprekersinstituut____________ 288<br />
Inspirerende bekende Nederlanders_ 289<br />
© JANITA SASSEN<br />
Huub<br />
Stapel<br />
54<br />
© MINISTERIE VAN BEELD<br />
Arthur<br />
Japin<br />
58<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 7
MAGAZINE<br />
Kennis plus Bewustzijn<br />
zorgt voor een betere wereld<br />
Onze manier van leven is het<br />
resultaat van een tienduizenden<br />
jaren durend gevecht.<br />
Wij, mensen, lopen al miljoenen<br />
jaren op aarde rond en pogen vanaf het<br />
begin de wereld om ons heen beter te begrijpen.<br />
Uit noodzaak, bijvoorbeeld om onszelf<br />
te kunnen verdedigen tegen de gevaren<br />
van het onbekende. Dat doen we eigenlijk<br />
nog steeds. Onze zintuigen zijn beperkt; we<br />
zien en horen nog geen 1 procent van wat<br />
er daadwerkelijk te zien en horen is. Bovendien<br />
weten we misschien maar 1 procent van<br />
1 procent van wat er te weten valt. De mens<br />
is hiermee een tragisch dier op zoek naar<br />
betekenis. Aangewakkerd door onze fantasie<br />
en creativiteit creëren we mythes om<br />
onze onwetendheid te compenseren, irrationele<br />
ideeën, emoties en onze nietigheid te<br />
verklaren en een idee te krijgen van waar we<br />
naartoe gaan. Dat doen we wel steeds minder.<br />
Ook raken velen van ons niet meer in<br />
extase in kerken, synagogen, moskeeën en<br />
tempels, maar vinden we die opwinding eerder<br />
in kunst, muziek, dans, sport, ilms en<br />
seks. Toch verandert onze aard nauwelijks,<br />
zeker als het gaat over onze diepste verlangens<br />
en angsten.<br />
© JULIETTE POLAK EN FLEUR KONING<br />
De biologische evolutie van de mens is<br />
10.000 tot 20.000 geleden nagenoeg afgerond.<br />
De Paleolithische mens (oude steentijd)<br />
leert omgaan met een enorm dilemma:<br />
de dieren, zijn vrienden die hij respecteert,<br />
moet hij doden om te kunnen overleven.<br />
De ontdekking van de landbouw is aan het<br />
einde van die evolutie misschien wel het<br />
belangrijkste moment in onze ontwikkeling.<br />
Wij besefen dan (10.000 jaar geleden)<br />
dat de aarde in overvloed al het voedsel kan<br />
verschafen dat nodig is. De Neolithische<br />
mens (nieuwe steentijd) ervaart dit als een<br />
openbaring. Hij leert de landbouw te verijnen<br />
en transformeert van jager en verzamelaar<br />
in een zelbewustere boer, die zijn eigen<br />
land bewerkt en dieren houdt. Verderop in<br />
de tijd beginnen onze voorouders steden te<br />
bouwen. Ze leren lezen en schrijven en zetten<br />
oude mythes en verhalen op papier. De<br />
geschiedenis begint.<br />
De mens en zeker de stedeling neemt<br />
steeds meer afstand van goden en mythes en<br />
creëert hierdoor een spiritueel vacuüm. Dat<br />
leidt tot een belangrijke revolutie tussen 800<br />
en 200 jaar voor Christus. Karl Jaspers heet<br />
deze periode de Spil-periode genoemd, die<br />
een sterke reactie is op een tijd van spirituele<br />
vernietiging en extreem geweld. Individuele<br />
denkers dragen wereldwijd een nieuw<br />
bewustzijn uit in een sterk veranderende<br />
sociale omgeving. In China ontstaan het<br />
confucianisme en taoïsme, in India het hindoeïsme,<br />
boeddhisme en jaïnisme. Perzië<br />
ziet de geboorte van het zoroastrisme (van<br />
Zarathustra). In het oude Judea laten de eerste<br />
profeten van zich horen en ontstaat het<br />
monotheïsme. In Griekenland komen ilosoie<br />
en rationalisme op. Allemaal tegelijk!<br />
Voor het eerst in de geschiedenis is er aandacht<br />
voor het menselijk lijden en ontstaat<br />
behoete aan spirituele religiositeit, compassie<br />
en rechtvaardigheid. Logos (rationaliteit)<br />
manifesteert zich naast mythologie. Tot<br />
rond 1500 gebeurt er weinig. Vanaf de zestiende<br />
eeuw volgen de gebeurtenissen elkaar<br />
echter zo snel op, dat alles weten niet meer<br />
mogelijk is.<br />
Om u een idee te geven: anno <strong>2016</strong>, verdubbelt<br />
onze kennis wereldwijd elk uur.<br />
Volgens sommigen zelfs elke minuut! We<br />
betalen voor dit informatiebombardement<br />
een hoge prijs. Groeiend informatieaanbod,<br />
toename van de welvaart en excessen van het<br />
materialisme laten zien dat de sociale cohesie<br />
afneemt. Mythes en grote verhalen verdwijnen<br />
nagenoeg uit het zicht.<br />
Joseph Campbell, een van ’s werelds grootste<br />
autoriteiten op het gebied van mythologie<br />
geet zijn studenten tijdens een college, vlak<br />
voor zijn dood in 1987, een aantal interessante<br />
antwoorden.<br />
Op de vraag “Professor, wat heet u geleerd<br />
van al die mythologieën, meer dan 6.000?”,<br />
antwoordt hij: “In beginsel gaan alle mythes<br />
over slechts een paar onderwerpen: de strijd<br />
van de mens met leven en dood en het<br />
gevecht tegen zijn eigen demonen.”<br />
Op de volgende vraag: “Kunt u ons een<br />
advies voor de toekomst geven?”, antwoordt<br />
hij: “Het enige advies dat ik kan geven is: volg<br />
je hart (‘follow your bliss’), doe dingen die je<br />
gelukkig maken en verder niets. Dan zul je<br />
een gelukkig leven hebben. Doe wat je hart<br />
je ingeet.” Op de laatste vraag: “Hoe weet ik<br />
wat mijn geluk (‘my bliss’) is?”, antwoordt hij:<br />
“Daar moet je naar zoeken, dat is jouw persoonlijke<br />
reis.”<br />
Het vermogen de wereld om ons heen<br />
te begrijpen (intelligentie) is belangrijk.<br />
Er blijkt aan intelligentie wereldwijd geen<br />
gebrek te zijn. De ene mens is nog intelligen-<br />
8<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
COLOFON<br />
<strong>ACADEMY</strong>®<br />
MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
DR. DANIEL COHN-BENDIT<br />
‘Dezelfde maximumsnelheid<br />
in heel Europa’<br />
DRS. PIETER COBELENS,<br />
GENERAAL-MAJOOR BD<br />
‘Wat heb ik aan privacy<br />
als ik dood ben?’<br />
DRS. FEMKE HALSEMA<br />
‘De politiek is nu geschiedenis’<br />
CHARLES GROENHUIJSEN<br />
‘Trump is een geniale marketeer’<br />
ter dan de ander. Maar vaak mist hij bewustzijn (‘awareness’). En eigenlijk<br />
gaat het uitsluitend om dat laatste. ‘Awareness’ maakt je tot mens.<br />
Onze planeet is prachtig én de enige die we hebben. Kijk naar de<br />
oceanen, bergen, bossen, planten, dieren. Wat is er mooier dan een<br />
vogeltje?<br />
De wereld heet ook een donkere kant. We lijken het respect van<br />
onze voorouders voor de natuur en de dieren verloren te hebben. Het<br />
lijkt erop dat we ook het respect voor de Ander verliezen en, als we niet<br />
oppassen, ook voor onszelf. Het ziet ernaar uit dat deze eeuw zich ontwikkelt<br />
tot de opwindendste en belangrijkste uit de geschiedenis der<br />
mensheid. Wij allen spelen daarin een belangrijke rol. Meer dan ooit<br />
hebben we behoete aan mythes en mooie verhalen om compassie te<br />
ervaren en in evenwicht te komen met pragmatisme, met Logos.<br />
In zijn boek ‘1984’ waarschuwt George Orwell voor de gevaren van<br />
een politiestaat, waarin macht voorbijgaat aan de wet. Een dergelijke<br />
totalitaire staat is dichterbij dan u denkt. Laat u niet programmeren<br />
door een veeleisende samenleving, manipulerende media of gladde<br />
praatjes van politici, en ‘goede bedoelingen’ van vrienden, familieleden<br />
en goeroes. Kijk uit voor valse profeten, blijf scherp, wees kritisch<br />
op het voedsel dat u eet en de medicijnen die u neemt (geneesmiddelen<br />
zijn volgens statistieken 16.000 procent dodelijker dan terroristen!).<br />
Toon bovenal respect voor alles dat leet en is, alles heet bewustzijn.<br />
Per jaar doden wij meer dan 200 miljard dieren (6 miljoen per dag)<br />
en nog eens 100 miljoen dieren oferen we op aan experimenten. Als<br />
we geen actie ondernemen sterven nog meer dieren en planten uit en<br />
bevatten de oceanen binnenkort meer plastic dan vissen (90% procent<br />
van alle grote vissoorten is al uitgestorven). Wilt u in zo’n wereld leven?<br />
Mijn advies: Blijf leren, elke dag van uw leven tenminste een uur. Studeer<br />
wat u wilt en niet wat u moet. Studeer geen rechten als u liever violist<br />
wordt! Draag uw kennis uit. Luister naar de goede raad van Joseph<br />
Campbell: “Volg je geluk en het universum opent deuren voor je, waar<br />
vroeger slechts muren stonden.”<br />
PRINSES<br />
LAURENTIEN VAN ORANJE EN<br />
PROF. DRS. JEROEN SMIT<br />
‘Kinderen kunnen ons kompas<br />
weer goed zetten’<br />
SPECTACULAIRE FOTO’S<br />
van dr. André Kuipers, Frans Lanting<br />
en Jimmy Nelson<br />
FOTOGALERIE<br />
Selectie van 125 faculty members<br />
prof. dr. Jan Peter<br />
Balkenende<br />
‘Duurzaam bedrijfs-DNA is voordelig<br />
voor alles en iedereen’<br />
HOOFDREDACTEUR / EINDREDACTIE Albert de Booij<br />
REDACTIETEAM Celina Schüller | Maarten Pino MSc<br />
Walter Kallenbach (fotograie) | Jacques Geluk (tekst) en het Speakers<br />
Academy ® Team<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® BEZOEKADRES<br />
Postbus 22307 Schiedamse Vest 67-71<br />
3003 DH Rotterdam 3012 BE Rotterdam<br />
info@speakersacademy.nl Tel.: +31 10 433 33 22<br />
GRAFISCH ONTWERP<br />
Speakers Academy ®<br />
Don de Bruijn &<br />
Alexander Mayrhauser<br />
DRUKWERK<br />
Roularta Printing NV,<br />
Roeselare<br />
België<br />
COPYRIGHT<br />
Copyright © 1997-<strong>2016</strong> Speakers Academy ® . Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd<br />
en / of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microilm of op welke<br />
wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Alle rechten<br />
voorbehouden. Speakers Academy ® heeft de grootst mogelijke inspanning gepleegd om de<br />
copyrights van de geplaatste artikelen en foto’s aan de makers daarvan te doen toekomen.<br />
Speakers Academy ® vraagt de auteurs, fotografen en de sprekers copyrightvrije foto’s aan te<br />
leveren. In het geval het foto’s betreft die beschikbaar zijn gesteld door externe fotografen,<br />
vermeldt Speakers Academy ® de naam van de fotograaf op de foto zelf. In een aantal gevallen is<br />
het wellicht niet mogelijk (geweest) de fotograaf te achterhalen. Mocht u menen rechthebbende<br />
te zijn van een of meerdere foto’s, neem dan contact op met Speakers Academy ® via e-mail:<br />
info@speakersacademy.nl<br />
De interviews, artikelen en columns zijn van onafhankelijke auteurs. <strong>ACADEMY</strong> ® <strong>Magazine</strong> neemt<br />
een metapositie in ten aanzien van geloof, religie, gender, ras, seksuele geaardheid en aanvaardt<br />
geen enkele verantwoordelijkheid voor de statements die worden gemaakt. <strong>ACADEMY</strong> ®<br />
<strong>Magazine</strong> heeft vanuit deze onafhankelijk positie mensen uitgenodigd, die vanuit verschillende<br />
gezichtspunten hun visie naar voren brengen.<br />
FOTOSTOCK<br />
Bedrijven of organisaties die fotomateriaal nodig hebben, kunnen tegen een vergoeding hiervan<br />
gebruik maken. U kunt contact opnemen met de informatiedesk van Speakers Academy ® :<br />
fotostock@speakersacademy.nl<br />
TOESTEMMING HERDRUK / GEBRUIK FOTO’S EN ILLUSTRATIES<br />
Voor toestemming van herdruk van artikelen, interviews, columns, foto’s en illustraties, kunt u<br />
contact opnemen met Speakers Academy ® :<br />
magazine@speakersacademy.nl<br />
COLUMNSERVICE<br />
Veel van onze sprekers zijn tevens goede schrijvers. In een aantal gevallen bestaat de mogelijkheid<br />
om een column te laten schrijven voor uw personeelsblad, huisorgaan, verenigingsblad,<br />
corporate magazine, jaarverslag, website, publiekstijdschrift. Ook kunnen wij op verzoek een<br />
column, kort verhaal of gedicht ter ondersteuning van een congres (laten) verzorgen.<br />
Albert F.T. de Booij<br />
Oprichter Speakers Academy®<br />
MAGAZINE<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 9
De kracht van<br />
Speakers Academy®<br />
MAARTEN<br />
PINO MSC<br />
DIR. MARKETING & COMMUNICATIE<br />
RENÉ<br />
WARMERDAM<br />
DIRECTEUR SALES<br />
NINA KESAR<br />
LL.M.<br />
ADJUNCT DIRECTEUR<br />
WALTER<br />
KALLENBACH<br />
HUGO<br />
DE REUS MA<br />
DESMOND<br />
DE JONG BBA<br />
BARBARA DE<br />
JONGE MSC<br />
FLOOR<br />
RIJKEN<br />
MART<br />
VERHAGE MA<br />
MIRIAM<br />
DE GROOT<br />
DAPHNE<br />
TENGBERGEN<br />
ROBERT<br />
VAN ISPELEN<br />
SAMATAR<br />
OMER<br />
SONJA<br />
DIENER<br />
NICK<br />
LINDEIJER<br />
DON<br />
DE BRUIJN<br />
1<br />
Speakers Academy® heet<br />
een transparant prijsbeleid.<br />
Duidelijkheid vooraf, geen<br />
boekingsfee of verborgen<br />
kosten.<br />
2<br />
Aankondigingen van<br />
congressen, seminars of<br />
andersoortige bijeenkomsten<br />
worden kosteloos vermeld op<br />
onze website.<br />
3<br />
Het consultancyteam van<br />
Speakers Academy® is het<br />
meest ervaren team in de<br />
Europese sprekerswereld. Met<br />
een gezamenlijke ervaring<br />
van zo’n 100 jaar heet het<br />
tienduizenden aanvragen voor<br />
haar relaties in behandeling<br />
genomen.<br />
4<br />
Relaties van Speakers<br />
Academy® ontvangen het<br />
<strong>ACADEMY</strong>® <strong>Magazine</strong><br />
kosteloos en de periodieke<br />
Nieuwsbrief, waarin de laatste<br />
ontwikkelingen worden<br />
besproken alsmede de meest<br />
recente sprekers worden<br />
voorgesteld. Zo krijgt de<br />
relatie up-to-date kennis<br />
van de steeds veranderende<br />
sprekersmarkt.<br />
5<br />
Een internationaal netwerk<br />
dat zijn weerga niet kent en<br />
toegang geet tot meer dan<br />
35.000 sprekers wereldwijd.<br />
6<br />
Speakers Academy® hanteert<br />
een onbesproken ethisch<br />
gedrag naar haar klanten,<br />
medewerkers, toeleveranciers,<br />
Faculty Members en naar<br />
de samenleving, hetgeen<br />
resulteert in een onberispelijke<br />
reputatie en een ongeëvenaard<br />
betalingsgedrag.<br />
7<br />
De boeiende en<br />
inspirerende werkomgeving<br />
op het Speakers Academy®<br />
hoofdkantoor garandeert<br />
optimale professionaliteit en<br />
klantgerichtheid en staat borg<br />
voor het hoogst denkbare<br />
niveau van dienstverlening.<br />
8<br />
Nadat een boeking tot stand<br />
is gekomen stemt Speakers<br />
Academy® de werkbesprekingen<br />
af, controleert de optredens<br />
en evalueert de optredens die<br />
hebben plaatsgevonden.<br />
info@speakersacademy.nl<br />
010-433 33 22<br />
speakersacademy.nl<br />
9<br />
Kosteloos advies. Onze<br />
Knowledge Ambassadors staan<br />
365 dagen per jaar voor u klaar<br />
en zorgen ervoor dat u binnen<br />
24 uur een oferte ontvangt.<br />
10<br />
In geval van ziekte en/of<br />
overmacht draagt Speakers<br />
Academy® te allen tijde zorg<br />
voor een vervangende spreker<br />
of dagvoorzitter. Uiteraard in<br />
overleg met u.<br />
CELINA<br />
SCHÜLLER<br />
ALGEMEEN DIRECTEUR<br />
10<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
Speakers Academy®<br />
als marktleider<br />
Sinds de start in 1997 is Speakers Academy® uitgegroeid tot de<br />
absolute marktleider in de sprekersbranche. Met duizenden<br />
aanvragen per jaar, honderdduizenden bezoekers op de website<br />
en meer dan een kwart miljoen lezers van het eigen <strong>ACADEMY</strong>®<br />
<strong>Magazine</strong>, heet Speakers Academy® een unieke positie verworven<br />
als toonaangevend sprekersinstituut.<br />
Speakers Academy® beheert de agenda en verzorgt de boekingen<br />
en inanciële ahandeling voor prominente wetenschappers, politici,<br />
kunstenaars, (oud-)sporters, journalisten en topmanagers uit het<br />
bedrijfsleven. Zij verzorgen lezingen op het gebied van wetenschap,<br />
ilosoie, politiek, Europese integratie, communicatie, motivatie,<br />
duurzaamheid, innovatie, marketing, sport en avontuur, media,<br />
ICT, futurologie, economie et cetera. Uiteraard is een groot aantal<br />
van deze experts ook inzetbaar als dagvoorzitter of discussieleider.<br />
Alle zogeheten Faculty Members zijn autoriteiten op hun<br />
vakgebied en brengen met het grootst mogelijke plezier kennis en<br />
inzichten over op hun toehoorders. Hiermee ontvouwt zich ook de<br />
missie van Speakers Academy®: ‘Bringing Knowledge to the World’.<br />
Binnen 24 uur na indienen van uw aanvraag neemt een van onze<br />
Knowledge Ambassadors contact met u op. Met veel kennis van<br />
zaken staat hij/zij u bij met het maken van de juiste keuze voor de<br />
invulling van uw congres of bedrijfsevenement. De professionele,<br />
zorgvuldige en adequate werkwijze heet geleid tot de sterke<br />
reputatie van Speakers Academy®.<br />
Met meer dan 80.000 aanvragen en 25.000 boekingen in het<br />
korte bestaan van Speakers Academy® is het bewijs geleverd dat<br />
kwaliteit zich altijd een weg baant. Inmiddels beheren wij een<br />
internationaal bestand dat zijn weerga niet kent en dagelijks wordt<br />
aangevuld met sprekers uit de hele wereld. Op onze website tret u<br />
duizenden sprekers aan die van onschatbare waarde kunnen zijn<br />
voor uw bedrijf of organisatie.<br />
Tevens het grootste<br />
sportsprekersinstituut van Nederland<br />
Sport brengt mensen bij elkaar. Zeker tijdens grote evenementen<br />
zoals het EK of WK voetbal of het WK hockey en belangrijke<br />
schaatswedstrijden staat Nederland massaal achter ‘onze’ jongens<br />
en meiden. Sport inspireert ook mensen en niet te vergeten de<br />
ondernemers onder hen.<br />
Het is daarom niet verwonderlijk dat een groot gedeelte van onze<br />
sprekers een sportieve achtergrond heet en Speakers Academy®<br />
inmiddels ook het grootste sportsprekersinstituut van Nederland is.<br />
Voormalig hockeybondscoach Marc Lammers weet dat er meer kans<br />
is op succes wanneer mensen op de werkvloer en in het veld kunnen<br />
meepraten, meedenken en meebeslissen. “Leer buiten de bekende<br />
kaders te denken en je te onderscheiden.”<br />
Gerd-Jan Poortman en Eric Arnold zijn niet de enigen die in deze<br />
editie van <strong>ACADEMY</strong>® <strong>Magazine</strong> presteren in de sport als metafoor<br />
gebruiken om ondernemers te helpen hun bedrijven en organisaties<br />
nog succesvoller en beter te maken.<br />
Zelfs buiten dat is het lezen van de verhalen over hun bijzondere<br />
sportieve prestaties en belevenissen een heerlijk tijdverdrijf voor wie<br />
in sport is geïnteresseerd. Op de volgende pagina’s stellen we hen<br />
graag voor of kunt u hernieuwd met hen kennismaken.<br />
‘Sport verbroedert en inspireert’<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 11
Speakers Academy® International<br />
Bringing Knowledge to the World<br />
INTERNATIONAL<br />
Het afgelopen seizoen heet Speakers Academy® honderden<br />
sprekers geboekt in Europa en ver daarbuiten. Steeds meer<br />
internationale bedrijven en organisaties weten Speakers Academy®<br />
te vinden als het gaat om kwalitatieve, inhoudelijke topsprekers<br />
en op menig Europees congres en seminar ontmoet u onze faculty<br />
members. Deze keynote speakers presenteren hun onderwerp met<br />
een diepgaande kennis en met veel enthousiasme. De jarenlange<br />
Abidjan<br />
Brugge<br />
Hamburg<br />
Lima<br />
Aken<br />
Brussel<br />
Ile de la Réunion Lissabon<br />
Amsterdam<br />
Casablanca<br />
Istanboel<br />
Londen<br />
Ankara<br />
Dubai<br />
Keulen<br />
Luxemburg<br />
Antwerpen<br />
Dublin<br />
Kingsland, GA Lyon<br />
Avignon<br />
Düsseldorf<br />
Kitzbühel<br />
Madrid<br />
Bad Kissingen<br />
Edmonton, AB Koblenz<br />
Mallorca<br />
Bad Orb<br />
Essen<br />
Kopenhagen<br />
Marrakech<br />
Barcelona<br />
Freiburg<br />
Lago Maggiore Marseille<br />
Berlijn<br />
Genève<br />
Las Vegas, NV<br />
Melbourne<br />
Bled<br />
Gent<br />
Le Touquet<br />
Milaan<br />
Brest<br />
Graz<br />
Leuven<br />
Montpellier<br />
Bernard<br />
Bernard-Henri<br />
dr. Susan<br />
prof. dr. Peter<br />
Kouchner<br />
Lévy<br />
Neiman<br />
Sloterdijk<br />
Tasha<br />
Virginie<br />
Philippe<br />
Lucy<br />
de Vasconcelos Raisson<br />
Douste-Blazy<br />
Alexander<br />
Jack<br />
Jacques<br />
Jeremy<br />
Boris<br />
Lang<br />
Attali<br />
Rifkin<br />
Cyrulnik<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
ervaring en expertise van deze mannen en vrouwen staan borg voor<br />
een zeer interessante dag of avond. Veelal wordt de mogelijkheid<br />
geboden tot interactie.<br />
Bent u geïnteresseerd in het engageren van een internationale<br />
spreker neemt u dan contact op met onze kantoren in Parijs,<br />
Barcelona of Berlijn.<br />
Faculty members van Speakers Academy® hebben in het afgelopen seizoen opgetreden in onder meer:<br />
© FANNY SCHERTZER<br />
© TASHA DE VASCONCELOS<br />
© GUILLAUME PAUMIER<br />
© ALEXIS DUCLOS<br />
© ROBERT ESPALIEU<br />
© ENITH STENHUYS<br />
© SUSAN NEIMAN<br />
© PHILIPPE DOUSTE-BLAZY<br />
© EVERT-JAN DANIËLS<br />
© ENITH STENHUYSEN<br />
© LUCY ALEXANDER<br />
© BORIS CYRULNIK<br />
Montreal<br />
München<br />
Nantes<br />
Nice<br />
Nordhorn<br />
Oostende<br />
Parijs<br />
Portoroz<br />
Praag<br />
Rome<br />
Rotterdam<br />
Schwerin<br />
© RÜDIGER JÜRGENSEN<br />
Anja<br />
Kohl<br />
© ROY BEUSKER<br />
Dominique<br />
Moïsi<br />
© XAVIER VERDAGUER<br />
Xavier<br />
Verdaguer<br />
Sint- Niklaas<br />
Stavanger<br />
Stockholm<br />
Strassbourg<br />
Strömstad<br />
Taipei<br />
honon-les-Bains<br />
Tours<br />
Vilnius<br />
Warschau<br />
Wenen<br />
Zürich<br />
© GINO DEPINTO<br />
David<br />
Shing<br />
© SIMON NEWBURY<br />
Alastair<br />
Campbell<br />
© JOSCHKA FISCHER<br />
Joschka<br />
Fischer
ONLINE<br />
Europa's grootste<br />
online sprekersinstituut<br />
speakersacademy.com<br />
ROTTERDAM<br />
Schiedamse Vest 67-71<br />
3012 BE Rotterdam<br />
PARIJS<br />
5, Rue de Castiglione<br />
4ème étage, 75001 Paris France<br />
BARCELONA<br />
Gran Via, 630 4ª planta<br />
08007 Barcelona Spain<br />
BERLIJN<br />
Kurfürstendamm 194<br />
10707 Berlin Germany<br />
T: +31 (0) 10 433 33 22<br />
E: info@speakersacademy.nl<br />
T: +33 (0) 1 53 45 10 62<br />
E: info@speakersacademy.fr<br />
T: +34 (0) 934 45 83 35<br />
E: info@speakersacademy.es<br />
T: +49 (0) 30 700 159 665<br />
E: info@speakersacademy.de<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 13
© SUITABLE IMAGES | JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
14<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
ONDERNEMEN EN DUURZAAMHEID<br />
‘Duurzaam bedrijfs-DNA is voordelig<br />
voor alles en iedereen’<br />
prof. dr. Jan Peter Balkenende<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Jan Peter Balkenende vindt dat iedereen verantwoordelijk is voor de grote vraagstukken van deze tijd, zoals<br />
duurzaamheid, rentmeesterschap, milieu en respect voor mensenrechten. Alles begint bij de ondernemer, die<br />
duurzaamheid in zijn of haar manier van denken en het DNA van het bedrijf moet toelaten, maar de overheid<br />
mag niet aan de zijlijn staan. Nu het bewustzijn groeit – en ondernemers beseffen dat duurzaamheid een hoger<br />
‘return on investment’ kan opleveren – gaat het de goede kant op, maar “er moet nog veel gebeuren.”<br />
In de jaren zeventig, de tijd van de<br />
polarisatie, begon ik na de middelbare<br />
school met mijn studies geschiedenis<br />
en rechten. Ik was buitengewoon geïnteresseerd<br />
in maatschappelijke en politieke<br />
ontwikkelingen en toen al viel mij op dat de<br />
overheid de grote maatschappelijke vraagstukken,<br />
zoals milieu, mensenrechten en de<br />
omgang met werknemers, op haar bordje<br />
kreeg. Alles werd beschouwd als een politiek<br />
probleem. De verzorgingsstaat moest die<br />
zaken regelen door middel van wetgeving,<br />
planning en inanciering. Bedrijven zorgden<br />
voor rendement en continuïteit binnen<br />
de grenzen die de samenleving destijds<br />
stelde. Ze mochten producten en diensten<br />
leveren. Daarmee was hun verantwoordelijkheid<br />
beperkt. Dat schema heet mij nooit<br />
bevallen”, zegt Jan Peter Balkenende, hoogleraar<br />
‘Governance, Institutions and Internationalisation’<br />
aan de Erasmus Universiteit,<br />
in een vergaderkamer van accountancyen<br />
belastingadviesbureau EY, waarvoor<br />
hij zich de afgelopen jaren bezighield met<br />
‘Corporate responsibility’. “Elementen als<br />
maatschappelijke solidariteit en rentmeesterschap<br />
(zorg voor de planeet) behoren ook<br />
tot de verantwoordelijkheid van organisaties,<br />
instellingen, bedrijven én burgers.”<br />
Staat tegenover markt, overheid tegenover<br />
individu. Balkenende heet moeite met<br />
die tegenstelling die mede voortkomt uit het<br />
gepolariseerde klimaat in de jaren zeventig.<br />
Dat is wellicht de reden dat zijn proefschrit<br />
gaat over overheidsregelgeving en<br />
‘Je kunt niet<br />
succesvol zijn in<br />
een wereld die<br />
faalt’<br />
maatschappelijke organisaties. “De Club<br />
van Rome stelde in 1972 de uitputtingsproblematiek<br />
aan de orde in het rapport ‘Grenzen<br />
aan de groei’. Ik geloofde niet zo dat groei<br />
te stoppen is, maar had tegelijk het gevoel dat<br />
groei nooit ongelimiteerd kan zijn. Als secretaris<br />
van een studiecommissie die zich eind<br />
jaren tachtig onder leiding van Jelle Zijlstra<br />
bezighield met economische groei, werd mij<br />
duidelijk dat groei hoort bij het mens zijn.<br />
Maar als je eerst alleen maar groeit en pas<br />
achteraf milieuproblemen die daarvan het<br />
gevolg zijn oplost, is dat niet de goede weg.<br />
Groei moet je dus anders inrichten. Bedrijven<br />
moeten groeien om te kunnen bestaan,<br />
maar het idee dat duurzaam te doen heet<br />
mij altijd zeer aangesproken. Bijvoorbeeld<br />
door verantwoordelijkheid voor de grote<br />
maatschappelijke kwesties te integreren in<br />
een bedrijfsmodel. Het vinden van een antwoord<br />
op de vraag wie verantwoordelijk is<br />
voor wat, is al heel lang echt wel een passie<br />
van mij, die bovendien behoorlijk diep zit.”<br />
‘BUSINESS OF BUSINESS IS<br />
BUSINESS’<br />
Eind jaren zeventig is de staat de oplossing,<br />
enkele jaren later juist het probleem.<br />
Aandeelhouderswaarde is dan het tover-<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 15
ONDERNEMEN EN DUURZAAMHEID<br />
woord. Het Keynesianisme maakt plaats<br />
voor de aanbod- en de neoklassieke economie.<br />
“De markt zou het oplossen, maar we<br />
ontdekten dat die dat niet altijd kan. Interessant<br />
is dat we nu kijken naar nieuwe verhoudingen<br />
en verbindingen. Er is een andere<br />
visie ontstaan op de maatschappelijke ordening.<br />
De overheid is niet meer de klassieke<br />
verzorgingsstaat, maar veel meer de participant<br />
in een relatie van netwerken en allianties.<br />
Bedrijven volgen een nieuwe, scherp<br />
waarneembare weg. Milton Friedman zei in<br />
de jaren zeventig ‘he business of business<br />
is business’: bedrijven leveren producten en<br />
diensten, houden zich netjes aan de regels<br />
en de rest is geen kerntaak. Dat staat haaks<br />
op de moderne rol van bedrijven. Michael E.<br />
Porter spreekt over het creëren van gedeelde<br />
waarden: bedrijven moeten economische én<br />
maatschappelijke waarden genereren door<br />
ook in te spelen op de noden van de maatschappij.<br />
Tegelijk zien we dat ondernemingen<br />
het niet helemaal alleen kunnen. De<br />
waardeketen speelt een grote rol, evenals<br />
het aangaan van nieuwe allianties. De dialoog<br />
met stakeholders, zoals toeleveranciers,<br />
maatschappelijke organisaties, wetenschappers<br />
en overheden over waar ze mee bezig<br />
zijn is belangrijk. Daarnaast is er de noodzaak<br />
van langetermijndenken, gekoppeld<br />
aan het ondernemen van acties op de korte<br />
termijn.”<br />
FUNDAMENTELE VERANDERING<br />
Balkenende wijst erop dat niet gaat om een<br />
hype, maar om een fundamentele verandering.<br />
“We kunnen zaken niet meer op hun<br />
beloop laten, nu we te maken hebben met<br />
de gevolgen van de opwarming van de aarde<br />
en de wetenschap dat we in 2050 tenminste<br />
negen miljard mensen moeten voeden en<br />
grondstofen opraken. Om te voorkomen<br />
dat we de aarde verbruiken, moeten bedrijven<br />
nadrukkelijk hun rol spelen. Secretaris-generaal<br />
Ban-ki Moon van de Verenigde<br />
16<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
Naties heet het heel mooi gezegd: ‘Het is de<br />
vraag hoe de private sector, na de Millennium<br />
Ontwikkelingsdoelen, gaat bijdragen<br />
aan de realisering van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.<br />
Als zij dat niet doen bereiken<br />
we die doelen nooit’. Dat besef groeit enorm.<br />
Niet alleen steeds vaker mondiaal, maar ook<br />
door in het buitenland samen te werken<br />
met lokale partijen.” ‘Corporate responsibility’<br />
betekent volgens Balkenende ook dat<br />
bedrijven eerlijk rapporteren over hun doelstellingen<br />
en hun inanciële en maatschappelijke<br />
prestaties. “Het gaat niet overal goed.<br />
Dieptepunt is dieselgate, waarbij een autofabrikant<br />
een meetmethode heet gemanipuleerd<br />
om groei na te streven, maar niet<br />
op een duurzame manier. Dat is ethisch<br />
slecht en inancieel zeer onverstandig, want<br />
het bedrijf heet nu te maken met een heleboel<br />
claims.” Daaruit blijkt temeer dat de rol<br />
van bedrijven bij het oplossen en beheersen<br />
van de grote maatschappelijke vraagstukken<br />
niet meer is te ontkennen en een<br />
nieuwe verhouding is ontstaan tussen ethiek<br />
en economie. “Volgens Adam Smith, bekend<br />
van de boeken ‘he wealth of nations’ (uit<br />
1776!) en ‘he theory of moral sentiments’<br />
(1766), had de vrije hand in de economie<br />
vooral te maken met morele sentimenten en<br />
kaders. Dat verband leggen we nu opnieuw.<br />
Het is hoopgevend dat het geen ‘business as<br />
usual’ meer is. Bovendien gebeurt dit op een<br />
moment dat de economie zelf verandert, met<br />
de nieuwe werkelijkheid van big data, internet<br />
of things, robotisering en 3D-printen.<br />
Niets blijt hetzelfde.”<br />
DUURZAAMHEIDSBELEID<br />
De grote Nederlandse ondernemingen<br />
hebben inmiddels allemaal een duurzaamheidsbeleid.<br />
“Geen bedrijf kan zich nog veroorloven<br />
geen goede strategie op dat gebied<br />
te hebben. MVO Nederland – het platform<br />
voor duurzaam ondernemen – doet onderzoek<br />
naar de situatie bij het MKB. Ook daar<br />
zijn de meeste ondernemers bezig met duurzaamheid.<br />
Bij familiebedrijven, die vanouds<br />
een sterke worteling in de maatschappij hebben,<br />
is dat meer dan negentig procent. Marlies<br />
van Wijhe van Van Wijhe Verf heet het<br />
idee van de Groene Kikker Contest ontwikkeld,<br />
omdat zij haar medewerkers wilde stimuleren<br />
zelf met ideeën te komen die de<br />
duurzaamheid van het bedrijf versterken.<br />
Gulpener kreeg de MVO Nederland Award,<br />
omdat deze kleine bierbrouwer de granen<br />
die nodig zijn voor het brouwproces lokaal<br />
duurzaam laat produceren, Dolmans Landscaping,<br />
een van de grotere hoveniersbedrijven,<br />
kiest bewust voor het in dienst nemen<br />
van mensen met een beperking. Er gebeurt<br />
dus veel bij kleine(re) ondernemingen.”<br />
DNA<br />
“Het begint allemaal bij de ondernemer<br />
zelf. Als hij kiest voor duurzaamheid zonder<br />
die te verankeren in zijn denken en<br />
het DNA van zijn onderneming, is het niet<br />
meer dan een soort techniek die gemakkelijk<br />
plaatsmaakt voor iets anders. Dus moet<br />
zijn ‘mindset’ eerst veranderd zijn. Ook de<br />
waardencomponent wordt steeds belangrijker.<br />
Waarop spreek je elkaar aan?” Volgens<br />
Balkenende kunnen overheden het nodige<br />
doen om ondernemers te helpen. “Bouwbedrijven<br />
willen best duurzaam bouwen, opereren<br />
en handelen, maar zien niet zelden met<br />
lede ogen dat degene met de laagste prijs er<br />
bij aanbestedingen met de buit vandoor gaat.<br />
Bij de Rijksoverheid is dat niet zo, daar staat<br />
duurzaamheid voorop bij deze procedures,<br />
maar bij provincies en gemeenten is verbetering<br />
mogelijk. Ook in de sfeer van Onderzoek<br />
en Ontwikkeling (R&D) en als het<br />
gaat om inanciering blijven overheden een<br />
belangrijke rol spelen. Zij staan vaak aan het<br />
begin van nieuwe ontwikkelingen.”<br />
Balkenende vindt het belangrijk kinderen<br />
zo vroeg mogelijk bewust te maken van wat<br />
zij kunnen doen om de planeet leebaar te
ONDERNEMEN EN DUURZAAMHEID<br />
houden. Hij ondersteunt ook de vraag van<br />
studenten in Utrecht, die tijdens de Dag<br />
van de Duurzaamheid rectores magniici<br />
en voorzitters van de colleges van bestuur<br />
opriepen duurzaamheid op te nemen in de<br />
curricula van alle studies. Ook het bewustmaken<br />
van volwassenen is belangrijk. De<br />
hoogleraar is blij met een initiatief van Unilever,<br />
dat klanten wil overtuigen van de<br />
noodzaak watergebruik terug te dringen.<br />
“Kishore Mahbubani, een hoogleraar uit<br />
Singapore en een goede vriend, vertelde dat<br />
zijn ontmoeting met Boyan Slat, een jonge<br />
Nederlander die veel doet aan de plastic soep<br />
in de oceanen, de interessantste was tijdens<br />
het World Economic Forum. Door dit soort<br />
zaken, maar ook door ilms en uitspraken<br />
van astronauten als André Kuipers en eerder<br />
Wubbo Ockels, die onze aarde op een heel<br />
andere manier hebben gezien, neemt dat<br />
bewustzijn enorm toe. Een positieve opstelling<br />
is ontzettend belangrijk. Het is de as van<br />
de hoop.”<br />
DUURZAAMHEID LEVERT<br />
MEER OP<br />
“Als vroeger de economie goed draaide<br />
nam de aandacht voor maatschappelijk verantwoord<br />
ondernemen toe, wanneer het<br />
tegenzat ging het om overleven en werd mvo<br />
op een lager pitje gezet. Gelukkig wint het<br />
inzicht dat kiezen voor duurzaamheid kansen<br />
biedt nu terrein. Steeds meer bedrijven<br />
zijn bereid de daarvoor benodigde<br />
cultuurverandering te implementeren en<br />
duurzaamheid te verbinden met hun eigen<br />
bedrijfsmodel. In mijn presentaties vertel<br />
ik vaak over professor Robert Eccles van<br />
‘Het is<br />
hoopgevend<br />
dat het geen<br />
‘business as<br />
usual’ meer is’<br />
de Harvard Business School, die onderzoek<br />
heet gedaan naar 180 ondernemingen tussen<br />
1993 en 2010. Daaruit bleek dat negentig<br />
zeer duurzame ondernemingen het beter<br />
doen in termen van ‘return on investment’,<br />
de aandelenmarkt en reputatie, dan bedrijven<br />
die daaraan minder doen. Er zijn ook<br />
miljarden te verdienen in de circulaire economie,<br />
waarbij sprake is van maximaal hergebruik<br />
van materialen en grondstofen,<br />
zodat (vrijwel) niets verloren gaat. Interessant<br />
is ook de veranderende verhouding<br />
tussen eigendom en gebruik: Philips verkocht<br />
traditioneel lampen en tegenwoordig<br />
verkoopt men licht als dienst. Ik was de<br />
afgelopen jaren voorzitter van de Dutch Sustainable<br />
Growth Coalition (DSGC), een verbond<br />
van acht Nederlandse multinationals,<br />
die het goede voorbeeld geven. Mensen als<br />
Paul Polman(Unilever) en Feike Sijbesma<br />
(DSM) viel het op dat nogal wat Nederlandse<br />
ondernemingen hoge noteringen<br />
halen in de Dow Jones Sustainability Index,<br />
zoals Air France-KLM, al elf jaar nummer 1<br />
in zijn categorie, Philips, Akzo Nobel, DSM<br />
en Unilever. Een prachtige aanleiding om<br />
de krachten te bundelen en ervaringen te<br />
delen met andere ondernemingen en het<br />
debat over duurzame groeimodellen te stimuleren.<br />
DSGC heet vier rapporten uitgebracht<br />
die ondernemers kunnen inspireren,<br />
maar waarmee ook is beoogd het denken<br />
over de volledige integratie van duurzaamheid<br />
en bedrijfsmodellen en -strategieën op<br />
een hoger plan te brengen.”<br />
TOEKOMST<br />
“Je kunt niet succesvol zijn in een wereld<br />
die faalt. Het kiezen voor een perspectief<br />
dat veel verder gaat dan de eigen onderneming<br />
betekent de eigen rol in een veel bredere<br />
context plaatsen. Dat is nu echt nodig,<br />
maar ook ingewikkeld. Ondernemers moeten<br />
uit hun comfortzone treden. Een uitdaging,<br />
die vooral jonge mensen aannemen.<br />
Het besef dat duurzaam ondernemen moet<br />
neemt overal ter wereld toe. De volgende<br />
stap is verdieping en verdere implementatie.<br />
We zitten in een proces van verandering<br />
en transitie. Er moet nog veel gebeuren. Het<br />
gaat de goede kant op, nu komt het aan op<br />
tempo en schaal.” Ook in de autosport, een<br />
andere passie van Jan Peter Balkenende, is<br />
sprake van duurzame transitie. De Formule<br />
E (elektrisch) is in opkomst en in de Formule<br />
1 werkt men aan innovaties die hun weg vinden<br />
naar gewone auto’s. Met een stralende<br />
lach zegt hij: “Ik vind dat Max Verstappen<br />
het geweldig doet, daar geniet ik van. Mensen<br />
die niets met autosport hebben doen dat<br />
ook, vanwege het karakter van zo’n talentvolle<br />
coureur.”<br />
Prof. dr. Jan Peter Balkenende is, gezien zijn betrokkenheid bij EY en DSGC, specialist op het gebied van ‘Corporate<br />
Responsibility’ en hoogleraar ‘Governance, Institutions and Internationalisation’ aan de Erasmus Universiteit<br />
Rotterdam. Verder is bij onder meer voorzitter van de Maatschappelijke Alliantie en de International Advisory Board<br />
van Rotterdam. Eerder was de CDA-politicus onder andere Tweede Kamerlid en minister-president (2002-2010).<br />
janpeterbalkenende@speakersacademy.nl<br />
© SUITABLE IMAGES<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 17
De documentaire die iedereen<br />
gezien moet hebben<br />
Een unieke ilm met talloze oplossingen om de teloorgang van onze planeet te stoppen<br />
Normal Is Over’ is een aangrijpende<br />
en scherpzinnige<br />
documentaire, waarbij tvjournaliste<br />
Renée Scheltema<br />
de ‘big picture’ onderzoekt:<br />
Hoe komt het dat we de planeet steeds<br />
meer vernietigen? Is ongebreidelde economische<br />
groei een van de oorzaken? Zijn er<br />
dieper liggende oorzaken die besloten liggen<br />
in ons systeem?<br />
Na een grondige analyse, suggereert de<br />
ilm diverse oplossingen.<br />
Na 40 jaar ‘groen’ denken en 4,5 jaar<br />
werken aan deze ilm, komt Renée tot de<br />
conclusie dat: het uitsterven van planten<br />
diersoorten; klimaatverandering; het<br />
vluchtelingenprobleem; de inanciële crisis;<br />
steeds meer onbestuurbare naties;<br />
ongezonde voedselproductie, etc eerder<br />
symptomen zijn dan losse onahankelijke<br />
problemen.<br />
Gedurende haar tocht door de wereld<br />
ontmoet Renée veel inspirerende denkers<br />
Renée Scheltema<br />
‘A catalyst for changing<br />
the world, and a must for<br />
every decision maker in<br />
this world’<br />
Professor Michael Braungart<br />
Co-founder Cradle-2-Cradle<br />
en doeners. De ilm onderzoekt ook hoe<br />
ons inancieel-economische systeem deze<br />
ogenschijnlijk losse fenomenen met elkaar<br />
verbindt en biedt alternatieven die niets<br />
te maken hebben met kapitalisme of communisme.<br />
Humor, mooie beelden, inspirerende<br />
mensen en de voldoening te zien hoe<br />
steeds meer puzzelstukjes in elkaar grijpen<br />
zorgen ervoor dat ‘Normal is Over’ niet al te<br />
zwaar aanvoelt. ”We moeten zo snel mogelijjk<br />
naar een system dat geënt is op het verbeteren<br />
van onze planeet”, aldus Renée.<br />
Met:<br />
Prof. Lester Brown, Agricultural Economist.<br />
Prof. Michael Mann, Meteorologist. Prof.<br />
Naomi Oreskes, History of Science. Dr. Vandana<br />
Shiva, Environmental activist. Charles<br />
Eisenstein, Author. Paul Gilding, Social Activist.<br />
Al Gore, Former Vice President. Prof.<br />
Bernard Lietaer, International Finance en<br />
vele anderen.<br />
NORMALISOVERTHEMOVIE.COM<br />
Link naar de trailer:<br />
player.vimeo.com/video/160460909<br />
Link naar de ilmmaker:<br />
normalisoverthemovie.com/the-ilm-maker/<br />
‘Smart, diferent and compelling … An educational journey about money and the<br />
planet we should all go on’ Andy Ridley Co-Founder Earth Hour, and Managing Director<br />
© MET DANK AAN RENÉE SCHELTEMA<br />
Documentaire ilmmaakster Renée Scheltema biedt in haar laatste ilm ‘Normal is Over’ diverse oplossingen<br />
op verschillende niveaus om de teloorgang van onze planeet te stoppen.<br />
Drs in Criminologie en BA Law, Leiden University. M.A. University of California, Berkeley; tv- en<br />
fotojournalistiek. Gedurende 35 jaar werkte Renée voor de Nederlandse televisie als regisseur, producente<br />
en cameravrouw. Sommige van haar documentaires, werden bekroond op Internationale ilmfestivals.<br />
Renée heeft als fotograaf gewerkt voor tijdschriften en kranten in Nederland, de VS en Zuid Afrika. Ze was<br />
lid van Gamma Liaison (wat later werd overgenomen door Getty Images in NewYork).<br />
reneescheltema@speakersacademy.nl<br />
De mogelijkheid bestaat om Renée Scheltema te engageren voor een presentatie<br />
van haar ilm. Ze maakt met u een fascinerende reis over de wereld om de diverse<br />
oplossingen te bespreken. Informeer naar de mogelijkheden.<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 19
© GIMP | MET DANK AAN DANIEL COHN-BENDIT<br />
‘Dezelfde<br />
maximumsnelheid<br />
in heel Europa’<br />
20<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
EUROPA<br />
‘Europeanen kunnen<br />
zichzelf best eens verrassen’<br />
dr. Daniel Cohn-Bendit<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
“Ik ben niet meer actief in de politiek, maar ik becommentarieer de politiek actief”, zegt<br />
de Duits-Franse publicist en ex-politicus Daniel Cohn-Bendit. Zo vindt hij dat Franse<br />
politici moeten leren compromissen te sluiten, vraagt hij van Europese landen meer solidariteit<br />
om de vluchtelingenkwestie op te lossen en weet hij zeker dat Europa uiteindelijk<br />
alle hindernissen overwint en verenigd uit de strijd komt.<br />
Europa is niet alleen mijn grote liefde,<br />
maar ook absoluut noodzakelijk. Door de<br />
verdergaande mondialisering verliezen de<br />
afzonderlijke staten steeds meer aan betekenis.<br />
We gaan toe naar een federale Europese republiek.<br />
Dit historische proces voltrekt zich niet van<br />
vandaag op morgen. Ik verwacht dat de vorming van<br />
de Verenigde Staten van Europa over enkele decennia<br />
een feit kan zijn”, zegt Daniel Cohn-Bendit, die in<br />
2012 al eens samen met onder anderen de Belgische<br />
liberale ex-premier Guy Verhofstadt in een manifest<br />
heet gepleit voor een Europa dat niet van de politici<br />
en de elites is, maar van de burgers. Tegenargumenten,<br />
zoals de aanname dat de vele culturen en de<br />
24 verschillende talen in Europa werkelijke integratie<br />
bemoeilijken, werpt hij van zich af en lijken hem<br />
zelfs een beetje boos te maken. “U kunt al die argumenten<br />
opnoemen, maar Europa heet al vele malen<br />
laten zien dat moeilijkheden kunnen worden overwonnen.”<br />
Volgens Cohn-Bendit lijkt het nu, door bijvoorbeeld<br />
de vluchtelingencrisis en de daardoor heringevoerde<br />
(tijdelijke) grenscontroles, alsof de Europese<br />
Unie faalt, maar laat de geschiedenis zien dat het<br />
altijd op en neer gaat. “Nu schijnen we weer te maken<br />
hebben met een blokkade van dat proces. Het is echter<br />
net als met ietsen. Als je stopt met trappen kom<br />
je niet verder, maar als je dan je voeten opnieuw op<br />
de pedalen zet ga je weer vooruit. Europeanen kunnen<br />
zichzelf best eens verrassen”, denkt hij. “Ik ben<br />
ervan overtuigd dat een verenigd Europa op den<br />
duur haalbaar is. Gedurende de eurocrisis is ook<br />
veel bereikt dat eerst onmogelijk leek. Eigenlijk doet<br />
Europa tijdens elke crisis een stap vooruit.” Over<br />
Groot-Brittannië en de dreigende Brexit die Europa<br />
maandenlang in haar greep heet gehouden, is Cohn-<br />
Bendit feller: “De Britten moeten ophouden met die<br />
chantage. Als ze in Europa willen blijven is dat goed,<br />
wanneer ze liever de 51ste staat van Amerika willen<br />
zijn is dat ook prima, maar dat heen-en weer-gedoe<br />
moet stoppen.”<br />
VLUCHTELINGENCRISIS<br />
Het zal geen verrassing zijn dat Cohn-Bendit er<br />
vol van overtuigd is dat er op Europees niveau een<br />
compromis komt voor het oplossen van de vluchtelingencrisis.<br />
Hij noemt de houding van veel regeringen,<br />
die weinig of helemaal geen vluchtelingen<br />
willen opnemen, politiek en moreel onhoudbaar.<br />
Cohn-Bendit vindt dat de Europese lidstaten als<br />
compromis een investeringsprogramma moeten<br />
opzetten om een oplossing van deze crisis mogelijk te<br />
maken. Om dat te kunnen bekostigen moet Europa<br />
niet langer vasthouden aan de eis dat het inancieringstekort<br />
niet meer dan 3 procent van het bruto<br />
binnenlands product mag bedragen en moet ook<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 21
EUROPA<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
© STEPHAN RÖHL<br />
opnieuw naar de schuldenabouw worden<br />
gekeken. Ook moet er een compromis met<br />
Duitsland komen over de verdeling van de<br />
vluchtelingen over Europa. “De onderhandelingen<br />
met Turkije zullen bovendien heel<br />
‘De Britten<br />
moeten<br />
ophouden met<br />
hun chantage’<br />
anders verlopen, wanneer de Europeanen in<br />
staat zijn tot onderlinge solidariteit. Dat is<br />
tot op heden niet zo en egoïsme ligt daaraan<br />
ten grondslag. Kijk naar de Oost-Europese<br />
lidstaten die solidair zijn met elkaar,<br />
maar niet met de overige landen als het gaat<br />
om de opvang van vluchtelingen. Het mág<br />
geen eenrichtingverkeer zijn”, aldus Cohn-<br />
Bendit.<br />
KLIMAATPROBLEMEN<br />
Daniel Cohn-Bendit is dan wel niet<br />
meer politiek actief, hij laat wel geregeld<br />
van zich horen. Op radio en<br />
televisie en in zijn boeken geet hij<br />
commentaar. “Ik gebruik de ervaring<br />
die ik in de politiek heb opgedaan om<br />
commentaar te kunnen geven”, zegt<br />
hij. Bijvoorbeeld op hoe de politiek<br />
en de samenleving omgaan met klimaatverandering.<br />
Niet zo vreemd.<br />
Cohn-Bendit, die zowel de Duitse als<br />
de Franse nationaliteit bezit, is tussen 1994<br />
en 2014 voor de fractie van De Groenen lid<br />
geweest van het Europees Parlement, vanaf<br />
1999 in combinatie met de Vrije Europese<br />
Alliantie en sinds 2002 ook als medevoorzitter.<br />
Twee keer namens Duitsland (Bünd-<br />
22<br />
nis 90/Die Grünen) en twee keer namens<br />
Frankrijk (Les Verts/Europe Écologie). “Er<br />
is een nieuwe deinitie van de politiek nodig,<br />
waarbij oriëntatie op de ecologische noodzaak<br />
voorop moet staan. Simpel gezegd<br />
moeten we naar ons groei-ideaal kijken. We<br />
moeten onderzoeken wat schadelijk is voor<br />
het milieu en de planeet en welke vormen<br />
van hernieuwbare energie we moeten ontwikkelen<br />
om de klimaatverandering te kunnen<br />
stoppen. Dat móet gebeuren, ook al<br />
werkt dat economisch misschien niet altijd<br />
even positief uit. In Duitsland, waar ik woon<br />
in Frankfurt am Main, moeten we bijvoorbeeld<br />
het ontbreken van een maximumsnelheid<br />
op delen van het Autobahnnet tegen<br />
het licht houden. Ik pleit voor een Europees<br />
maximumsnelhedenbeleid, zodat bijvoorbeeld<br />
op snelwegen nergens harder dan<br />
120 of 130 mag worden gereden. Voor steden<br />
moet dat 40 of 60 en voor provinciale<br />
wegen 80 km per uur zijn. Daarnaast moeten<br />
overheden de introductie van hernieuwbare<br />
energie ondersteunen en inancieren,<br />
kolenenergie het liefst tot nul reduceren en<br />
kerncentrales langzaam abouwen. In het<br />
algemeen gezegd moeten we met z’n allen<br />
gewoon minder energie consumeren. We<br />
zijn goed op weg, maar soms kan dat nog<br />
veel beter.”<br />
FRANKRIJK<br />
De laatste tijd haalt Daniel Cohn-Bendit<br />
in Frankrijk geregeld de voorpagina’s<br />
en de nieuwsrubrieken<br />
met zijn kijk op<br />
de Franse politiek.<br />
Samen met de journalist<br />
Hervé Algalarrondo pleit hij, onder het<br />
motto ‘Laten we ophouden met die onzin’<br />
voor een revolutionalisering van het Franse<br />
politieke systeem. “Een meerderheidsregering<br />
vormen zal na de volgende parlementsen<br />
presidentsverkiezingen, niet meer zo<br />
gemakkelijk zijn, waardoor Frankrijk dreigt<br />
te blokkeren. Daarom moet Frankrijk leren<br />
coalities te vormen en compromissen te sluiten.”<br />
De situatie in Nederland laat volgens<br />
hem zien hoe moeilijk het is als het kabinet<br />
in een van de Kamers geen meerderheid<br />
heet. “Ik geef toe dat het beeld dat Nederland<br />
laat zien tegenstrijdig is.” Waar hij zich<br />
ook druk over maakt is de werkgelegenheidssituatie<br />
in Frankrijk. “De regering van<br />
François Hollande is te laat met de hervorming<br />
van de arbeidswet (Code du Travail).<br />
Om de lexibilisering van de arbeidsmarkt<br />
naar voren te halen is het noodzakelijk een<br />
vangnet voor de werknemers te creëren en<br />
hen meer zekerheid te bieden. Het lexicurity-model,<br />
zoals dat in Denemarken is geïntroduceerd,<br />
zou hier goed kunnen werken,<br />
maar het voorstel dat er nu ligt biedt te weinig<br />
lexibilisering en onvoldoende zekerheid.<br />
De overheid gaat niet ver genoeg. Dat<br />
komt niet zozeer door tegenstand van de<br />
vakbonden. De traditionele bonden, waaronder<br />
de communistische, zijn conservatiever<br />
en onbeweeglijker, maar er zijn<br />
voldoende vakbonden, zoals de CFDT, die<br />
bereid zijn tot compromissen.” Zou het helpen<br />
als hij in 2017 zou meedoen aan de presidentsverkiezingen?<br />
“Ik word absoluut niet<br />
de nieuwe president van Frankrijk”, zegt hij<br />
stellig, maar zijn standpunten zal hij vol vuur<br />
blijven verdedigen.<br />
Dr. Daniel Marc Cohn-Bendit, kind van joodse ouders die Duitsland in<br />
1933 ontvluchtten, groeide op in Frankrijk, maar bracht zijn middelbareschooltijd<br />
in Duitsland door. Hij studeerde sociologie in Frankrijk en werd<br />
daar persona non grata na de Parijse studentenopstand (1968) waarvan<br />
hij de aanstichter zou zijn. In Duitsland raakte hij betrokken bij de linkse<br />
studentenbeweging. In 1984 werd hij lid van de Groenen en in 1989 loco-burgemeester<br />
van Frankfurt am Main. Van 1994-2014 was hij lid van de fractie van De Groenen. In 2010<br />
was Cohn-Bendit een der medeoprichters van de Spinelligroep, die ijvert voor een federaal<br />
Europa. Op 17 april 2014 beëindigde hij met een toespraak zijn actieve loopbaan als<br />
politicus. danielcohnbendit@speakersacademy.nl
De eerste online<br />
Creative Writing Academy van Nederland<br />
Laat je innerlijke schrijver spreken<br />
chrijven is niet alleen talent, en je hoet ook niet te<br />
wachten tot je zeeën van tijd hebt. Schrijven is een ambacht<br />
met bijbehorende technieken en vaardigheden. Iedereen kan<br />
deze technieken leren en een betere schrijver worden. Ontdek<br />
zelf hoeveel plezier je aan schrijven kunt beleven. Je kunt het doen<br />
waar je ook bent, je hoet alleen maar online te zijn.<br />
Bij EDITIO, de eerste online Creative Writing Academy van<br />
Nederland leer je schrijven aan de hand van succesvolle auteurs<br />
als homas Verbogt, Manon Uphof, Marcel Möring, Auke Kok en<br />
anderen. Schrijvers die ruimschoots bewezen hebben de kunst van<br />
het schrijven te beheersen, leren je de technische knepen van het vak<br />
en dragen hun liefde voor het schrijfvak aan je over.<br />
DE EDITIO KERNPUNTEN<br />
- Interactief taalonderwijs, gebaseerd op de methode van de<br />
University van Oxford;<br />
- een interactieve lesmethode waarbij je leest, leert en schrijt;<br />
- heldere en gestructureerde opdrachten;<br />
- feedback van jouw persoonlijke tutor en van medecursisten;<br />
- de mogelijkheid om zelf te reageren op het werk van anderen,<br />
een waardevolle toevoeging in het leerproces;<br />
- online leeromgeving, wereldwijd beschikbaar;<br />
- een inspirerende online schrijfomgeving met een creatieve<br />
look-and-feel;<br />
- De mogelijkheid om je eigen boek of artikel te publiceren.<br />
Maandelijks starten er cursussen ictie, non-ictie, bloggen, foodbloggen, thrillers, kinderverhalen.<br />
Binnenkort bij EDITIO: cursussen voor communicatie-professionals (zoals bijvoorbeeld longreads en branded content).<br />
© KEKE KEUKELAAR<br />
© GERLINDE DE GEUS<br />
© BOB BRONSHOFF<br />
© MICHIEL VAN NIEUWKERK<br />
Marcel<br />
Möring<br />
Manon<br />
Uphof<br />
Thomas<br />
Verbogt<br />
Auke<br />
Kok<br />
Blijf op de hoogte en meld je aan voor de nieuwsbrief! www.editio.nl<br />
Voor meer informatie: stuur een email naar: contact@editio.nl<br />
Of bel: 020-620 80 56 (tijdens kantooruren)<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 23
© SUITABLE IMAGES | JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
24<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
KINDEREN EN LEIDERSCHAP<br />
‘Kinderen kunnen ons kompas<br />
weer goed zetten’<br />
Laurentien van Oranje en Jeroen Smit<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
‘Nog lang en gelukkig’ heet het voorlees- en werkboek voor leiders die de weg een beetje kwijt zijn, denken dat<br />
alles draait om weten en winnen en vaak privé en zakelijk niet dezelfde persoon zijn. Laurentien van Oranje<br />
en onderzoeksjournalist Jeroen Smit vinden dat ze moeten worden geholpen. Door kinderen, want die kunnen<br />
volwassenen helpen het kind in zichzelf terug te vinden, dat eerlijk en nieuwsgierig is en zich verbonden voelt<br />
met de wereld. Het boek bestaat uit ontwapenende interviews met Nederlandse leiders, verrassende reacties van<br />
kinderen en het prachtige fictieverhaal over Thomas en Giel dat kinderen hun ouders zouden moeten voorlezen.<br />
Kinderen inschakelen om volwassenen<br />
wat te leren. Laurentien<br />
van Oranje heet er ervaring<br />
mee. In 2009 heet de prinses de<br />
Missing Chapter Foundation opgezet, omdat<br />
ze vindt dat het serieus nemen van kinderen<br />
beslissingen toekomstbestendig maakt.<br />
“Strategieën die volwassenen nu bedenken<br />
voor 2050 betekenen helemaal niets, tot ze<br />
tegenover een kind zitten en bedenken dat<br />
die jongen of dat meisje dan veertig is en<br />
ermee aan de slag moet. Door de toekomst<br />
naar het nu te brengen creëren we een heel<br />
andere waarde.” Besluiten over maatschappelijke<br />
kwesties zijn bepalend voor die toekomst.<br />
Waar volwassenen zich al snel laten<br />
beperken door moeilijkheden en onmogelijkheden,<br />
kunnen kinderen met hun open,<br />
intuïtieve invalshoeken, directe vragen en<br />
heldere logica de besluitvormers op scherp<br />
zetten en nieuwe inzichten geven.<br />
“Een jaar voor de Klimaattop in Kopenhagen<br />
plantten de Russen een vlag op de<br />
Noordpool, een plek die symbool staat voor<br />
de kwetsbaarheid van de aarde. Dat heet<br />
mij toen vanuit mijn werk op het gebied van<br />
duurzaamheid aan het denken gezet: waarom<br />
stellen we de waaromvraag niet? Een morele<br />
vraag, omdat die alles te maken heet met<br />
‘Je moet goede<br />
beslissingen<br />
nemen, dat zijn<br />
beslissingen die<br />
voor iedereen<br />
met wie je werkt<br />
goed zijn’<br />
Mika (11 jaar)<br />
hoe besluitvormers en leiders daar inzitten.<br />
Na een zoektocht van anderhalf jaar ben ik<br />
met kinderen, jongeren en jongvolwassenen<br />
gaan praten en ontdekte dat vooral kinderen<br />
tot 12 jaar konden helpen wezenlijke vragen<br />
weer op tafel te krijgen. Simpelweg door<br />
met volwassenen die zich daarvoor durven<br />
openstellen in gesprek te gaan. Daarom heb<br />
ik een kinderboek geschreven om kinderen<br />
de kracht te geven om ons volwassenen een<br />
spiegel voor te houden. ‘Mr Finney’ ontdekt<br />
de wereld door vragen te stellen. Kinderen<br />
die het verhaal lezen of horen stellen die vragen<br />
op hun beurt aan hun ouders, die daarover<br />
dan gaan nadenken.”<br />
Kinderen weten niet alles, maar volgens<br />
prinses Laurentien onderschatten volwassenen<br />
de kennis die zij hebben en wat er in hun<br />
hoofden gebeurt. “Kinderen van 9-12 jaar<br />
met wie wij ook voor ‘Nog lang en gelukkig’<br />
hebben gesproken, denken na over de informatie<br />
die op hen akomt.” Die kan beangstigend<br />
zijn, zoals blijkt uit het verhaal dat<br />
Shell-topman Ben van Beurden vertelt in het<br />
boek over zijn 9-jarige dochter, die beset dat<br />
haar vader in de olie- en gasbusiness zit en<br />
daarvan niet kan slapen omdat ze denkt dat<br />
hij de planeet kapotmaakt. Maar ook heel<br />
hoopvol. “Kinderen in die leetijd zeggen:<br />
‘We denken niet over wat niet kan, maar hoe<br />
we het kunnen oplossen’. Dat is niet naïef,<br />
maar gewoon heel helder.”<br />
HET BOEK<br />
Het eerste deel van het boek heet ‘Leiders<br />
& kinderen’. Daarin vertellen tien leiders<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 25
KINDEREN EN LEIDERSCHAP<br />
van vandaag – Paul Polman (Unilever),<br />
Frans Timmermans (Europees commissaris),<br />
Wiebe Draijer (Rabobank), Merel<br />
van Vroonhoven (AFM), Ben van Beurden<br />
(Shell), Feike Sijbesma (DSM), Neelie Kroes<br />
(speciale gezant StartupDelta), Marc Bolland<br />
(Marks & Spencer), Ahmed Aboutaleb<br />
(burgemeester van Rotterdam) en Herna<br />
Verhagen (PostNL) – openhartig over hun<br />
zorgen en twijfels. “We hebben hen samen<br />
uitgebreid geïnterviewd, met als voornaamste<br />
doel het hebben van een echt gesprek en<br />
het formuleren van hun dilemma’s, waarmee<br />
we naar de kinderen konden gaan. Negentien<br />
basisscholieren, die vrijwel dezelfde<br />
fantasieën hebben over hun toekomst als<br />
de leiders toen zij kind waren, vertellen hen<br />
daarna wat zij moeten doen”, zegt Jeroen<br />
Smit. Laurentien: “De dynamiek van de<br />
gesprekken was dat Jeroen en ik beide kanten<br />
van het leiderschap vertegenwoordigden<br />
en dat die ook naar voren kwamen. Jeroen<br />
als onderzoeksjournalist en ik als degene<br />
die open vragen stelde, zoals kinderen dat<br />
zouden doen, maar zonder de pretentie te<br />
denken als een kind. De kinderen waren vervolgens<br />
intrinsiek gemotiveerd om de personen<br />
met hun hulpvragen te helpen.”<br />
“Laurentien en ik kennen elkaar al 35 jaar.<br />
Twee jaar geleden kwam de gedachte op<br />
samen iets te doen”, zegt Jeroen, die is gefascineerd<br />
door het leiderschap dat in de vorige<br />
eeuw succesvol was, maar in deze eeuw<br />
tekortschiet. “We dreigen vast te lopen en<br />
realiseren ons dat niemand succesvol kan<br />
zijn in een wereld die faalt. Wat maakt het<br />
leiderschap weer los, wat inspireert leiders?<br />
Zijn ze met alles tegelijk bezig, van het tevreden<br />
houden van stakeholders tot het milieu?<br />
Naast Laurentiens werk hebben we beiden<br />
drie kinderen en weten dus ook vanuit ons<br />
ouderschap dat zij iets onder woorden kunnen<br />
brengen op een toon die wij herkennen,<br />
omdat het kind nog in ons zit. Daarom kunnen<br />
kinderen ons inspireren en ons kompas<br />
weer goed zetten. Dat merken we ook<br />
als de Raden van Kinderen, een initiatief<br />
van Missing Chapter en Unicef, tegenover<br />
bestuurders zitten en een kind van 11 vraagt:<br />
26<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
© SUITABLE IMAGES | JULIETTE POLAK FLEUR KONING<br />
‘Misschien helpt het<br />
om een tekening<br />
te maken van die<br />
toekomst. Laat<br />
zien hoe de wereld<br />
er zonder bomen<br />
uitziet bijvoorbeeld.<br />
Laat zien wat er kan<br />
gebeuren. Maak dan<br />
een plan voor wat er<br />
nu moet gebeuren om<br />
dat te voorkomen’<br />
Joran (11 jaar)<br />
‘Waarom doe je dat? Bel hem gewoon, dat<br />
is ook iemand met kinderen!’ Als je dat sec<br />
ziet staan zijn het woorden en zinnen, maar<br />
als je de ballonnetjes met kindercommentaren<br />
in het boek leest en ziet hoe oud ze zijn,<br />
sta je versteld!”<br />
Laurentien: “We zijn met deze leetijdscategorie<br />
in gesprek gegaan omdat bij hen ratio<br />
en gevoel nog op één lijn staan. Ook leiders<br />
willen graag ‘aligned’ zijn, maar zodra ze van<br />
huis gaan zijn ze een ander persoon.” Jeroen:<br />
“Ze zeggen dat het geweldig zou zijn als ze<br />
meer naar hun gevoel kunnen luisteren,<br />
beter kunnen samenwerken, maar zijn<br />
meteen weer in de ban van de dagelijkse<br />
aandelenkoersen en concurrentiestrijd.<br />
In hun beleving is de wereld een plek van<br />
markt en strijd, je bent jager of prooi. Ze<br />
zijn aan het overleven. Daardoor kunnen<br />
ze niet één zijn. Daarom hopen we dat leiders<br />
echt met ons boek aan de slag gaan en<br />
letterlijk door kinderen worden voorgelezen.<br />
Laurentien heet het verhaal van homas<br />
en Giel zeer overtuigend geschreven<br />
vanuit het perspectief van een 11-jarige, die<br />
ziet dat zijn vader zowel zakelijk als privé de<br />
weg behoorlijk kwijtraakt. De wijsheid van<br />
dat jochie heet efect heet op de vader. Dat<br />
is een spannend gegeven. Alleen al het feit<br />
dat ouders hierdoor naar hun kind luisteren<br />
– en zich daarin oefenen kan iets bewerkstelligen.”<br />
KINDEREN BREKEN IETS OPEN<br />
Laurentien: “We zijn erg bezig generaties<br />
met elkaar in gesprek te brengen op basis<br />
van wederkerigheid. Kinderen kunnen het<br />
natuurlijk niet allemaal oplossen, maar breken<br />
iets open en brengen alles terug naar<br />
de essentie. Ik geef een mooi voorbeeld<br />
vanuit de Missing Chapter Foundation.<br />
Center Parcs vroeg de leden van de Raad<br />
van Kinderen of zij willen kijken hoe het<br />
bedrijf meer energie zou kunnen besparen.<br />
De kinderen constateerden dat het<br />
water in de vele zwembaden na gebruik<br />
snel akoelde en dat dit link wat energieverlies<br />
opleverde. Hun oplossing: alle zwembaden<br />
afdekken met pingpongballen. Die
KINDEREN EN LEIDERSCHAP<br />
zijn niet gebruikt, want dat zou niet praktisch<br />
zijn, maar Center Parcs heet het idee<br />
wel heel serieus genomen en gaat alle baden<br />
afdekken, zij het met andere materialen.”<br />
Missing Chapter richt zich niet alleen op<br />
jonge kinderen, maar is ook bezig met het<br />
bevorderen van verjonging van besturen en<br />
Raden van Commissarissen om ook op die<br />
manier leiders kennis te laten maken met<br />
frisse ideeën. Laurentien: “Zomaar een jonger<br />
iemand op een lege stoel zetten is niet<br />
genoeg. Met dit boek willen we ook duidelijk<br />
maken dat de andere bestuursleden<br />
eerst moeten oefenen om de andere toonhoogte<br />
van andersdenkende jongeren te<br />
kunnen horen. Er moet aan beide kanten,<br />
maar zeker ook iets met ons gebeuren. Ik<br />
merk dat bestuurders die praten met Raden<br />
van Kinderen in het tweede jaar al heel<br />
andere gesprekken voeren. Wij zien dit echt<br />
als een werkboek voor leiders, waarmee ze<br />
kunnen trainen om de dingen waarmee ze<br />
bezig zijn ook af te stemmen op de denkwijzen<br />
van een nieuwe generatie. Je groeit<br />
door te leren openstaan voor onverwachte<br />
denkwijzen”, aldus Laurentien. “Ik ervaar af<br />
en toe een cynische houding, maar iedereen<br />
moet besefen dat we hier tijdelijk zijn.<br />
Ik zie wat het doet met volwassenen die de<br />
helderheid van kinderen benutten om zich<br />
als leiders te laten inspireren en zichzelf toe<br />
te staan verbindingen te maken.” Jeroen vult<br />
aan: “Ook als ouders moeten zij besefen dat<br />
hun kinderen er niets aan hebben als ze hun<br />
werk als alibi gebruiken om geen tijd aan<br />
hen te besteden als ze het nodig hebben.”<br />
© SUITABLE IMAGES | JULIETTE POLAK FLEUR KONING<br />
LOSLATEN<br />
Laurentien herinnert zich uitspraak van<br />
een 10-jarige jongen, die erg aansluit op het<br />
nieuwe boek. “Toen we het over leiderschap<br />
hadden zei hij: ‘Leiderschap is leren loslaten<br />
te denken altijd de beste te moeten zijn’.<br />
We zijn gaan uitpluizen wat de baas zijn is.<br />
Kinderen zeggen dan: ‘Je bent alleen de baas<br />
als anderen dat ook vinden. Anders ben je<br />
baas van niks’. Altijd het goede doen kan volgens<br />
hen ook niet: ‘Dat is onmogelijk, niemand<br />
is perfect’. Leiders willen juist perfect<br />
zijn, want dan gaat het volgens hen goed.<br />
Dat is helemaal niet zo. Kinderen weten<br />
dat. Daarom hopen wij leiders die zich in<br />
het boek kwetsbaar durven opstellen, weten<br />
waar ze naartoe willen, maar toegeven dat ze<br />
niet alle antwoorden hebben, met dit boek<br />
een gezicht te geven.”<br />
Ze is een rasoptimist en ervan overtuigd dat<br />
wanneer leiders serieus het gesprek met kinderen<br />
aangaan, zij daardoor het kind in zichzelf<br />
weer terugvinden. “De gesprekken met<br />
de leiders in het boek geven dat ook aan. Ik<br />
denk dat zij daar uiteindelijk gelukkiger door<br />
zijn. Zelfs heb ik het gevoel dat ik, sinds ik vijf<br />
jaar geleden de Missing Chapter Foundation<br />
heb opgezet, helemaal thuis ben. Met één<br />
been werk ik in de volwassen wereld, waar<br />
ik vandaan kom, en het andere in de wereld<br />
van kinderen. Ik krijg hier zoveel energie van<br />
en leer iedere dag. Kinderen leren me dat er<br />
geen licht mag zitten tussen wat je denkt,<br />
voelt, zegt en uitstraalt. Ze prikken overal<br />
doorheen dus je hebt geen keus. Je moet echt<br />
jezelf zijn. dat merk je ook bij de leiders. Ze<br />
zijn allemaal geraakt door de eigenheid van<br />
de kinderen”, aldus de prinses. “Alle leiders<br />
zouden elke vrijdagmiddag met een Raad<br />
van Kinderen moeten praten. Iedereen haalt<br />
daar iets uit en ik denk dat geen bedrijfscoach<br />
daar tegenop kan. Wij hopen dat<br />
langzaam een groep van leiders opstaat die<br />
durt zich open te stellen. De vijtig bedrijven<br />
die al met Raden van Kinderen werken<br />
zijn daar de voorvechters van.” Jeroen: “De<br />
boodschap van dit boek kan op veel plekken<br />
in vruchtbare aarde vallen, omdat heel veel<br />
mensen met de waaromvraag bezig zijn. Dat<br />
is een goed startpunt.”<br />
H.K.H. Prinses Laurentien is lid van het Koninklijk Huis. Sinds 2001 zet zij zich in voor de<br />
bestrijding van laaggeletterdheid bij volwassenen en initiatieven rond leesbevordering als oprichter<br />
van de Stichting Lezen & Schrijven, waar zij nu erevoorzitter is. Zij is ook oprichter en<br />
directeur van de Missing Chapter Foundation, waarmee zij zich inzet voor kinderparticipatie<br />
op strategische vraagstukken en maatschappelijke thema’s. Zij is auteur van de ‘Mr Finney’-<br />
kinderboekenreeks, die inmiddels in acht landen vertaald is. Begin <strong>2016</strong> schreef ze samen<br />
met Jeroen Smit ‘Nog lang en gelukkig’.<br />
Jeroen Smit is bedrijfskundige, onderzoeksjournalist, spreker en voormalig hoogleraar journalistiek<br />
aan de Rijksuniversiteit Groningen. Bekend is hij van zijn boeken ‘De Prooi, blinde trots breekt ABN AMRO’, waarvoor hij de Machiavelli-prijs<br />
heeft gekregen, en eerder ‘Het drama Ahold’. Smit presenteerde de documentaireserie ‘Leiders gezocht’.<br />
© SUITABLE IMAGES<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 27
© SUITABLE IMAGES | JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
28<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
BUSINESS DEVELOPMENT<br />
‘Als we erin geloven,<br />
gaan we tot het gaatje’<br />
Maurits van Oranje en Felix van der Houwen<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
The Source is een groeikatalysator, een businessversneller, die startups, scale-ups en corporates helpt te groeien<br />
door hun kracht te koppelen aan nieuwe mogelijkheden en modellen. “We onderscheiden ons door een (deels)<br />
risicodragend businessmodel en een sterke focus op eindresultaat. Daarnaast helpen we bedrijven als het nodig<br />
is ook om besparingen te realiseren die voor groei aangewend kunnen worden”, zegt Maurits van Oranje, die het<br />
bedrijf tien jaar geleden samen met Felix van der Houwen heeft opgezet.<br />
Veel ondernemers zijn zo druk bezig<br />
met de dagelijkse gang van zaken in<br />
hun bedrijf, dat ze eigenlijk geen tijd<br />
hebben na te denken over de volgende<br />
stap: groei. Andere bedrijven zitten in een gewoontemachine<br />
en besefen niet dat anders naar werkwijzen<br />
kijken al voor groei kan zorgen. Maurits van<br />
Oranje, Felix van der Houwen en Michel van Honk<br />
die later als partner is toegetreden, zien dat wel en<br />
helpen bedrijven hun groeidoelen te bepalen en te<br />
bereiken. Ze helpen niet alleen met het (her)schrijven<br />
van businessplannen en strategieën, maar ook<br />
bij de uitvoering. Als het nodig is het hele traject<br />
van idee tot executie.<br />
Daarbij hanteren de managing partners van he Source Group een<br />
disruptief en ondernemend businessmodel, dat voor hen ook risicodragend<br />
is. “We vragen onze klanten vooraf alleen een bescheiden<br />
‘commitment fee’ om de betrokkenheid van de businesspartner te<br />
garanderen. Het bedrijf moet het uiteindelijk hebben van de behaalde<br />
resultaten. Ons verdienmodel zit hem met name in de gerealiseerde<br />
(extra) groei van een bedrijf. Daar krijgen we een percentage van in<br />
geld of aandelen wat we een ‘resultaat fee’ noemen”, zegt Van Oranje.<br />
Als ze met een partij in zee gaan – en daarin zijn ze selectief – beperken<br />
ze zich niet tot het maken van plannen, maar gaan ze tot het<br />
gaatje om partijen echt te helpen het gewenste resultaat te bereiken.<br />
“In tegenstelling tot sommige consultancybureaus gaat het ons er niet<br />
‘Zonodig<br />
doen we het<br />
hele traject,<br />
van idee tot<br />
executie’<br />
om zoveel mogelijk uren te ‘verkopen’, maar willen<br />
we mee ondernemen”, vult Felix van der Houwen<br />
aan. Van Oranje: “he Source helpt maar een zeer<br />
beperkt aantal bedrijven tegelijk, zodat we ons volledig<br />
kunnen focussen en snelheid kunnen maken.<br />
Het bedrijf kent geen traditionele partnerstructuur<br />
met daaronder een piramide met veel mensen. Wij<br />
zitten echt met onze handen in de klei. Het leuke<br />
van ons werk is dat we het zelf doen. Al zitten we op<br />
de Zuidas, we voelen ons niet te goed om meetings<br />
voor te bereiden, presentaties te houden en sales te<br />
doen. Van koie halen tot en met strategie bepalen.”<br />
BEHOEFTE<br />
Van der Houwen: “Bij sommige bedrijven beginnen we helemaal<br />
vanaf nul, andere zitten op 30 procent en hebben al een concept, maar<br />
weten niet hoe ze dat moeten vermarkten of communiceren. Ze hebben<br />
geen idee wat de volgende stap moet zijn. Soms stappen we in als<br />
een bedrijf al op 80 procent zit. Dan is onze rol anders en kijken we of<br />
de gekozen opzet goed is.” Van Oranje: “In algemene zin zijn wij goed<br />
in dingen zelf bedenken, maar ook in het vertalen van bewezen strategieën<br />
in andere markten naar de markt van de klant. Daarbij is het<br />
belangrijk eerst te kijken of er überhaupt behoete is aan de diensten of<br />
producten die hij in de markt wil zetten. Als je kijkt naar B2B zit men<br />
ook daar niet altijd op ideeën te wachten, hoe fantastisch ze ook zijn.<br />
Vaak ondersteunen we zaken waar het bij de klant al aanwezige team<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 29
BUSINESS DEVELOPMENT<br />
misschien niet zo goed in is of geen tijd voor<br />
uitontwikkeld en geïmplementeerd.” Inmiddels<br />
heet het concept zich in de markt fysiek<br />
heet. Dat is breed en maakt het ingewikkeld<br />
om het uit te leggen. De ene keer zijn we erg<br />
bewezen en is de orderportefeuille voor<br />
bezig met marketing, communicatie, distributie<br />
en verkoop. De andere keer gaat het om<br />
wordt een geprefabriceerde schil rond een<br />
renovatie goed gevuld. In slechts vijf dagen<br />
het bedenken en implementeren van disruptieve<br />
businessmodellen en assisteren we veel<br />
mogelijk zijn verwerkt. Het resultaat is mini-<br />
huis aangebracht, waarin installaties zoveel<br />
eerder in de waardeketen”.<br />
male energievraag, maximale energiebesparing<br />
en maximaal wooncomfort.<br />
Aanvankelijk dachten Van Oranje en Van<br />
der Houwen dat ze na een jaartje wel weer<br />
weg zouden zijn bij een bedrijf, maar dat<br />
S2NRG<br />
blijkt niet altijd zo te zijn. De trend is dat<br />
Over duurzaam gesproken: “Uit he Source<br />
de periodes langer worden, tot wel een paar<br />
en uit de samenwerking met een Amerikaanse<br />
technologiepartner is een sepa-<br />
jaar. Is het bedrijf dan altijd succesvol? Nee,<br />
soms blijkt ook dat dingen niet werken,<br />
rate onderneming ontstaan onder de naam<br />
omdat bedrijven het zelf niet (meer) zien zitten<br />
of de marktacceptatie moeilijker ligt dan<br />
energie die overblijt bij de productie van<br />
‘S2NRG’. Dit bedrijf maakt elektriciteit uit<br />
gedacht. Het voordeel is dan dat de investering<br />
van de partner zeer overzichtelijk was<br />
dan gaan om restwarmte, gassen en stoom,<br />
onder andere staal en aluminium. Het kan<br />
(en he Source naar z’n resultaathonorering<br />
maar we kijken naar slimme toepassingen<br />
kon luiten).<br />
in de gehele productieketen. In feite gebruiken<br />
we de industrie als belangrijke bron van<br />
BUILT4U<br />
betrouwbare en goedkope stroom, waardoor<br />
de staal- en aluminiumbedrijven hun<br />
‘Built4U-concept<br />
Heel illustratief voor wat he Source doet is<br />
de renovatiemethode Built4U, die van 0 tot heet zich fysiek<br />
CO₂-uitstoot kunnen verminderen, inkomsten<br />
verbeteren en interessante investerings-<br />
100 procent is uitgevoerd. Van Oranje: “Middenin<br />
de bouwcrisis benaderde een partij<br />
projecten ontstaan. Dit alles als belangrijke<br />
bewezen’<br />
ons met de vraag of we konden helpen met de<br />
aanvulling op de ‘traditionele’ renewables<br />
inanciering en realisering van een energieeiciënt<br />
kozijn. Ze wilden dat toepassen in<br />
den zijn. We zijn momenteel actief in Ame-<br />
zoals solar en wind die niet altijd voorhan-<br />
de nieuwbouw, maar die markt zag er op dat ten dat energieneutraal of -passief renoveren<br />
alleen mogelijk was als dat zo goedkoop andere delen van de wereld.”<br />
rika, maar ontwikkelen ook projecten in<br />
moment slecht uit. Voor de renovatiemarkt<br />
zou het project wel goed zijn en daarom zijn mogelijk kon. Dit kon alleen maar door alle Hoewel de gedreven ondernemers Maurits<br />
we gaan praten met zo’n 30 woningbouwcorporaties,<br />
die voor de uitdaging stonden de bouw geheel te herzien. Door maximale linke risico’s durven nemen en alles doen<br />
traditionele samenwerkingsmethodes in van Oranje en Felix van der Houwen soms<br />
en staan in 2020 20 procent CO₂-reductie te energiebesparing te realiseren ontstaat per wat nodig is om hun doel te bereiken, zijn ze<br />
realiseren. Ook spraken we met partijen die maand een te besteden bedrag. Dit bedrag er na tien jaar nog steeds. Hun bron is nog<br />
deze sector inancieren zoals de Bank Nederlandse<br />
Gemeenten en de Waterschapsbank. renovatie uiteindelijk inancieel haalbaar<br />
zorgt voor extra investeringsruimte die de lang niet opgedroogd.<br />
We wilden geen concept lanceren dat de maakt. Samen met een aantal grote toeleveranciers<br />
in de bouw hebben we dit verder<br />
huurders inancieel zou raken en bedach-<br />
Maurits van Oranje behaalde in 1995 aan de Universiteit Groningen zijn MSc Economie. Daarna vervulde hij verscheidene<br />
managementfuncties bij de Luchthaven Schiphol. Van 2001-2006 werkte hij voor Philips DAP (huishoudelijke<br />
apparaten en persoonlijke verzorging) in Amersfoort. In 2006 richtte hij samen met Felix van der Houwen The<br />
Source op en in 2012 S2NRG waar hij managing director is.<br />
Felix van der Houwen is ondernemer op de gebieden marketing, media en communicatie en heeft veel (nu bekende)<br />
bedrijven en merken helpen opzetten. Hij heeft gedoceerd aan universiteiten, privéscholen en cursussen<br />
gegeven. Samen met Maurits van Oranje heeft hij The Source opgezet.<br />
Michel van Honk was 20 jaar directeur-eigenaar van een gerenommeerde groep van communicatiebureaus in Rotterdam. Sinds 2011 is hij toegetreden<br />
als partner in The Source. Naast het ondernemerschap was en is Michel betrokken bij bij een aantal maatschappelijke doelen, zo was<br />
hij onder andere voorzitter van SIRE. Sinds <strong>2015</strong> is hij ook managing director bij S2NRG.<br />
30 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
© SUITABLE IMAGES | JULIETTE POLAK FLEUR KONING<br />
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING
SPOTLIGHT<br />
De meeste mensen kennen Hadassah de Boer waarschijnlijk<br />
van de kunst- en cultuurprogramma’s die ze jarenlang heet<br />
gepresenteerd voor televisie en radio. Zo was ze te zien als<br />
presentator van het North Sea Jazz Festival, de uitreiking van de<br />
Edisons Klassiek en het wekelijkse cultuurmagazine ‘NPS Arena’. Daarnaast<br />
werkte Hadassah ook als programmamaker. Ze regisseerde voor RTL4 de<br />
serie Mannen van een Zekere Leetijd en maakte de documentaire ‘Barry Hay,<br />
Kissing a Dream’. over de frontman van Golden Earring.<br />
“Ik word inderdaad snel in de culturele hoek geplaatst en daarom werk ik<br />
als dagvoorzitter/ presentator veel en graag in de cultuursector. Maar mijn<br />
interesses en werkervaring beslaan een breder terrein.”<br />
Het levert een bont spectrum aan opdrachtgevers op. Als we kijken naar<br />
de laatste maanden, zien we naast culturele spelers als Het Internationaal<br />
Documentaire Festival, de Museumvereniging en Stichting Lezen, ABN<br />
AMRO, het ministerie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid en HBO<br />
Nederland.<br />
De kunst<br />
van het<br />
luisteren<br />
Hadassah de Boer<br />
“In de twintig jaar dat ik als presentator werk, ben ik de discipline van het<br />
dagvoorzitten steeds beter gaan beheersen en waarderen. Men denkt dat<br />
televisie het hoogste podium is dat je als presentator kunt bereiken. Daar ben<br />
ik het niet mee eens. Een dagvoorzitterschap is doorgaans veel uitdagender.<br />
Bij de televisie werk je met een vast team en volgens een vast stramien. Bij<br />
een dagvoorzitterschap kom je steeds in een nieuwe omgeving terecht die je<br />
je in korte tijd eigen moet maken. Je moet iedere zaal opnieuw voor je zien<br />
te winnen. Maar bij al die verschillende zalen en mensen draait het voor een<br />
dagvoorzitter vooral om één ding: De kunst van het luisteren.<br />
Niet alleen moet je goed luisteren naar de mensen die je op de dag zelf<br />
interviewt, maar ook naar hetgeen de opdrachtgever wil bereiken met het<br />
evenement”.<br />
Naast het reguliere modereren, specialiseert Hadassah zich momenteel in de<br />
‘Socratic Design Method’. Ook hier speelt luisteren een prominente rol.<br />
“Het is een methode waarmee vastgeroeste patronen in denken en handelen<br />
worden doorbroken en er ruimte ontstaat voor het creëren van nieuwe<br />
perspectieven. Mensen worden min of meer gedwongen om heel goed naar<br />
elkaar te luisteren en om samen, als groep, kennis te genereren. Interessant<br />
voor bedrijven en organisaties die zoeken naar nieuwe toekomstscenario’s,<br />
maar ook toepasbaar op het individu.<br />
Het is een prachtige aanvulling op alles wat ik al doe. Eigenlijk heb ik het<br />
leukste en meest afwisselende werk dat er bestaat”.<br />
FOTOGRAFIE: MET DANK AAN HADASSAH DE BOER<br />
Hadassah de Boer heeft veel vaste opdrachtgevers zoals MOA, Centre<br />
for Information based Decision Making and Marketing Research, De<br />
Boekman Stichting waarvoor zij jaarlijks de presentatie verzorgt van de<br />
Johannes Vermeer Prijs (de staatsprijs voor de Kunsten) en de stichting<br />
What Design Can Do waarvoor Hadassah een jaarlijkse internationale<br />
meerdaagse conferentie presenteert over de impact en urgentie van design.<br />
Oprichter en directeur van What Design Can Do, Richard van der<br />
Laken: “Hadassah is al vijf jaar presentator van What Design Can Do.<br />
Naast een ravissante verschijning is zij een kundige moderator met een<br />
warm hart en kennis van zaken. Wat ons betreft op naar de volgende vijf<br />
edities!” hadassahdeboer@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 31
© MET DANK AAN GEERT-JAN KNOOPS<br />
32<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
INTERNATIONAAL RECHT<br />
‘Betere scheiding der machten komt<br />
Internationaal Strahof ten goede’<br />
prof. dr. mr. Geert-Jan Knoops<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
“Rechtssystemen bestaan niet alleen om de maatschappij te beschermen tegen individuen, maar vooral om<br />
individuen te beschermen tegen de macht van de overheid. Om die reden is het principe van de scheiding der<br />
machten ontstaan. Het systeem van het Internationaal Strafhof in Den Haag kent echter enkele mechanismen<br />
die met dit principe op gespannen voet staan”, concludeert Geert-Jan Knoops bij de aanvaarding van<br />
het ambt van Bijzonder Hoogleraar van het Internationaal Recht aan de Faculteit der Maatschappij- en<br />
Gedragswetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam.<br />
Rechters kunnen, volgens het systeem<br />
van het Internationaal<br />
Strahof, de aard van de verweten<br />
misdrijven of de aansprakelijkheidsvorm<br />
van de verdachte laten<br />
wijzigen zonder dat de aanklager daarom<br />
vraagt. Dat is een van de mechanismen die<br />
niet stroken met het principe van de scheiding<br />
der machten”, aldus prof. dr. mr. Geert-<br />
Jan Knoops tijdens zijn oratie ‘Separation of<br />
powers at the International Criminal Court’<br />
in de aula van de Universiteit van Amsterdam<br />
op 19 november <strong>2015</strong>. “Wanneer de<br />
principes van zowel de interne als de externe<br />
scheiding der machten – dus tussen respectievelijk<br />
de organen binnen het hof en de<br />
verdragsstaten zelf en het hof – niet worden<br />
gehonoreerd, verkrijgen uitspraken wellicht<br />
niet de gewenste legitimiteit en kan dit het<br />
imago van het Strahof – dat al kritiek ondervindt<br />
– aantasten.”<br />
Knoops herinnert er aan het einde van<br />
zijn inaugurele rede aan dat de Franse ilosoof<br />
Charles de Montesquieu de scheiding<br />
‘De rechterlijke<br />
macht binnen<br />
deze tribunalen<br />
is (indirect)<br />
betrokken bij het<br />
wetgevend proces’<br />
der machten – waarbij overheid en de wetgevende<br />
en rechtsprekende macht onahankelijk<br />
van elkaar opereren – in 1748 heet<br />
geïntroduceerd om de burger te beschermen<br />
tegen de ongebreidelde macht van de<br />
overheid. Hij denkt dat het de legitimiteit<br />
van het Strahof ten goede komt wanneer dat<br />
dit principe meer zou toepassen. “De scheiding<br />
der machten is het hart van een verijnd<br />
rechtssysteem en belichaamt het principe<br />
van ‘natuurlijke rechtvaardigheid’ dat best<br />
eens de status van een ‘jus cogens’-norm kan<br />
hebben bereikt binnen het internationaal<br />
recht”, aldus Knoops. ‘Jus cogens’ (dwingend<br />
recht) is een term uit het internationaal recht<br />
die verwijst naar regels die (bijna) alle staten<br />
aanvaarden. Het internationaal recht kent<br />
geen strikt onahankelijk wetgevend orgaan,<br />
maar de advocaat merkt op dat de praktijk<br />
van internationale stratribunalen heet aangetoond<br />
dat de rechterlijke macht binnen<br />
deze tribunalen (indirect) betrokken is bij<br />
het wetgevend proces. “Eerlijk gezegd zijn<br />
de doctrines van externe en interne machtsscheiding<br />
niet diep geworteld in het systeem<br />
van het Internationaal Strahof. (…) Zelfs<br />
wanneer het systeem is gebaseerd op waarheidsvinding,<br />
moet men rekening houden<br />
met het feit dat er externe gevolgen kunnen<br />
zijn wanneer men het principe van interne<br />
scheiding der machten niet respecteert.”<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 33
INTERNATIONAAL RECHT<br />
ZES WIJZIGINGEN<br />
De doctrine van de scheiding der machten<br />
is te beschouwen als een exponent van<br />
de zogeheten sociale contract-theorie. “De<br />
redenering daarachter is het voorkomen<br />
van arbitraire beslissingen en het garanderen<br />
van fundamentele vrijheidsrechten.<br />
Daarom zijn de meeste op conlictmodellen<br />
gebaseerde rechtssystemen niet blij met<br />
praktijken waarbij de rechter op eigen initiatief<br />
de tenlastelegging verandert. Dit<br />
laatste idee is van grotere waarde voor de<br />
mensheid, dan welk waarheidvindingsargument<br />
ook.” In die geest heet Knoops het<br />
Strahof zes wijzigingen voorgesteld. Hij<br />
zegt onder andere dat rechters niet zelf –<br />
en in elk geval niet op het laatste moment<br />
– aanpassingen mogen doen, maar dat zij<br />
dit uitsluitend moeten overlaten aan de<br />
aanklagers. De bestaande regelgeving op<br />
dit gebied (Regulering 55) zou Knoops het<br />
liefst afgeschat zien. “Wat de externe scheiding<br />
der machten betret wil ik voorstellen<br />
dat een onahankelijk, uit experts bestaand<br />
orgaan de verantwoordelijkheid krijgt voor<br />
de regelgeving binnen het Strahofsysteem.”<br />
Prof. Knoops denkt dat honorering<br />
van zijn suggesties het Internationaal Strafhof<br />
zal wapenen tegen uitdagingen die het<br />
gevolg zijn van het huidige gebrek aan legitimiteit<br />
en eerlijkheid. Het zal bovendien<br />
het waardevolste recht van de mens, vrijheid,<br />
onderschrijven. Hij besluit zijn oratie<br />
met een citaat van John Quincy Adams,<br />
VOORBEELD KENIA<br />
In zijn oratie geeft prof. dr. mr. Knoops een voorbeeld van rechters van het Internationaal<br />
Strafhof die met quasi-wetgevende activiteiten verder zouden gaan dan het concept van<br />
externe scheiding der machten toelaat . “De Keniaan William Ruto was de eerste zittende<br />
vicepresident van een staat die partij is bij het Strafhof tegen wie een strafzaak is<br />
aangespannen. Hij had te maken met het dilemma dat hij verplicht aanwezig moest zijn in<br />
Den Haag en tegelijk moest optreden als bestuurder van zijn land. De Keniaanse regering<br />
bekritiseerde de wettelijke eis van het Strafhof dat een beklaagde zijn proces moest bijwonen,<br />
tijdens verschillende bijeenkomsten van de Afrikaanse Unie. Op 28 februari 2013<br />
vroegen Ruto en zijn mede-verdachte Joshua Sang of zij fysiek afwezig mochten zijn en<br />
via een videoverbinding aan het proces konden deelnemen. Op 17 april 2013 verzocht de<br />
verdediging van Ruto de Trial Chamber hem niet te verplichten continu aanwezig te zijn,<br />
vanwege zijn publieke verplichtingen, maar een videoverbinding als alternatief te overwegen.<br />
Destijds bestond daarvoor geen voorziening. Desondanks bereidden rechters een<br />
verandering van de regels voor. De Trial Chamber honoreerde Ruto’s verzoek gedeeltelijk.<br />
Hij moest alleen aanwezig zijn tijdens de openings- en sluitingsverklaringen en in persoon<br />
zijn eigen verklaring aleggen en het vonnis en eventueel de bijbehorende verhoren aanhoren.<br />
De Trial Chamber voegde daaraan toe: ‘In bijzondere omstandigheden mag de Kamer<br />
per geval naar eigen discretie volgens artikel 64(6)(f) een beklaagde onthefen van de plicht<br />
continu aanwezig te zijn. Dat geldt ook voor situaties waarbij deze persoon belangrijke<br />
functies moet verrichten’.”<br />
die het twaalf jaar na het einde van zijn presidentschap<br />
in 1841 voor het Amerikaanse<br />
Hooggerechtshof tijdens de Amistad-zaak<br />
opneemt voor gevangenen uit Sierra Leone,<br />
met als doel de afschaing der slavernij:<br />
‘Heren, ik moet zeggen dat ik van mening<br />
verschil met de scherpe geesten van het<br />
Zuiden en met onze president, die kennelijk<br />
hun gezichtspunten deelt. In plaats daarvan<br />
is de natuurlijke staat van de mensheid – en<br />
ik weet dat dit een controversieel idee is –<br />
vrijheid. Het bewijs is de enorme moeite die<br />
een man, vrouw of kind willen nemen om<br />
wat hen is ontnomen terug te krijgen. Hij<br />
zal zijn ketenen van zich afwerpen. Hij zal<br />
zijn vijanden decimeren. Hij blijt het proberen,<br />
tegen beter weten en alle vooroordelen<br />
in, om thuis te komen’.<br />
Geert-Jan Alexander Knoops is bijzonder hoogleraar politiek van het internationaal recht aan de Universiteit van<br />
Amsterdam en visiting professor internationaal strafrecht aan Shandong University (Jinan, China); van 2003-2013<br />
was hij hoogleraar internationaal strafrecht aan de Universiteit Utrecht. Hij promoveerde in 1998 aan de Universiteit<br />
van Leiden (strafrecht) en in 2004 aan de Universiteit van Ierland (internationaal strafrecht). Daarnaast behaalde<br />
hij in 2000 een LLM graad (Master of Law) aan de Universiteit van Leiden op het gebied van het publiek internationaal<br />
recht en internationaal strafrecht. Prof. Knoops praktiseert als advocaat bij Knoops’ Advocaten en treedt<br />
geregeld op als advocaat voor verschillende internationale tribunalen. geertjanknoops@speakersacademy.nl<br />
34 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
© MARCO PETERS FOTOGRAFIE
FOTOGRAFIE: EZEQUIEL SCAGNETTI<br />
COLUMN<br />
Marc Sluszny<br />
Toen Sir George Mallory zich in 1924 opmaakte om als eerste Brit<br />
de hoogste berg van de wereld te beklimmen, vroeg een reporter<br />
hem: "Why do you want to climb Mount Everest?" Mallory antwoordde<br />
kort en bondig: "Because it’s there." Dit lijkt een uiterst<br />
eenvoudig antwoord, maar ik heb er jaren over gedaan om te begrijpen wat<br />
hij hiermee bedoelde.<br />
Elk individu beschikt over een bepaalde hoeveelheid energie die het mogelijk<br />
maakt om zijn of haar dromen te verwezenlijken op voorwaarde dat hij<br />
of zij beschikt over genoeg moed, doorzettingsvermogen en focus. Toch zoeken<br />
wij allen het gemakkelijkste en minst zware pad. Waarom afzien? Waarom<br />
pijn of ongemak verduren? Is het niet eenvoudiger om gewoon te doen wat je<br />
altijd hebt gedaan? Onze natuur lijkt ons te dicteren dat we het best in onze<br />
comfortzone kunnen blijven.<br />
Het is niet<br />
hoe goed je<br />
bent, maar<br />
hoe goed je<br />
wil zijn<br />
Met zijn legendarische respons bedoelde Mallory dat niet zozeer de berg<br />
de uitdaging was, maar het feit dat hij een keuze maakte, zich een doel stelde<br />
en zijn eigen pad koos. Daarom had hij zich uitstekend voorbereid en zorgvuldig<br />
de mogelijkheden gecreëerd om deze hachelijke onderneming tot een<br />
succesvol einde te brengen. Het ging niet om geld, roem of glorie, maar om<br />
persoonlijke groei !<br />
Als mens hoef je geen ‘natuurlijk talent’ te hebben om je dromen te verwezenlijken.<br />
Als je echt iets wil bereiken, zijn er een paar vereisten: je moet<br />
je genoeg willen inzetten, je angsten durven overwinnen en gefocust blijven.<br />
Gun jezelf de tijd om (zelf)kennis te vergaren, werk dagelijks bewust aan je<br />
fysieke en mentale ontplooiing en haal het beste uit jouw capaciteiten. Ga op<br />
zoek naar inspiratie en zorg ervoor dat je gemotiveerd blijt. Gooi jezelf in de<br />
uitdaging; geef honderd procent en wie weet waartoe jij in staat bent. Ook in<br />
jou zit een Mallory!<br />
Waarom is dit dan voor velen zo moeilijk? Het antwoord heet: angst. Angst<br />
is het grootste struikelblok op het pad naar de verwezenlijking van onze dromen.<br />
Alles wat ons ervan weerhoudt om onze doelen of objectieven te bereiken,<br />
is gebaseerd op angst. We kampen allemaal met angsten, ze horen bij het<br />
dagelijks leven. Ze bepalen mede wie we zijn, waar we naartoe gaan en hetgeen<br />
we doen. Echter: pas als we onze angsten in de juiste context kunnen plaatsen<br />
en de psychologische herkomst ervan doorgronden, kunnen we deze hindernis<br />
overwinnen. De meeste mensen hebben de neiging onbekende situaties te<br />
vermijden, om zich zo te distantiëren van alle onzekerheden.<br />
Als het je lukt om je geest vrij te maken van angsten en je negatieve gedachten<br />
uit te schakelen, dan kun je een zen-toestand bereiken, waarin je geest één<br />
is met je lichaam. Pas als geest en lichaam harmonieus functioneren kun je je<br />
doel bereiken en je leven ten volle te benutten! Het is niet hoe goed je bent,<br />
maar hoe goed je wil zijn.<br />
marcsluszny@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 35
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING
VOORBIJ DUURZAAMHEID<br />
‘Zonde van het geld, zonde<br />
van de tijd: Duurzaamheid’<br />
ir. Thomas Rau<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
“Duurzaamheid is niets meer dan het optimaliseren van een ziek systeem. Het is<br />
slechts symptoombestrijding. Bovendien werkt optimalisatie niet, want we liggen<br />
met z’n allen op de intensive care”, zegt architect, innovator en visionair Thomas<br />
Rau. “We moeten voorbij duurzaamheid kijken en de samenleving fundamenteel<br />
anders organiseren. Vanuit het besef dat we tijdelijk te gast zijn op aarde, alleen<br />
consequenties van die tijdelijkheid permanent zijn en alles binnen het gesloten<br />
systeem van onze planeet even belangrijk is.”<br />
“<br />
Als onbekend is wat de toekomst brengt,<br />
is het verstandig eerst te kijken wat de<br />
belemmeringen zijn op de weg er naartoe”,<br />
zegt homas Rau. Denken in oplossingen<br />
bijvoorbeeld. Die gewoonte levert volgens de<br />
architect vooral beperkingen op. “Op bijvoorbeeld<br />
de vraag hoe we het (economisch en eco-) systeem<br />
kunnen veranderen is een multidimensionaal antwoord<br />
nodig. Bovendien moeten we samen achter<br />
bepaalde wetmatigheden gaan staan. De cultuur die<br />
nodig is om zo te kunnen denken en handelen moeten<br />
we met elkaar kweken en accepteren, ongeacht<br />
religie, geslacht, opleidingsniveau, huidskleur en<br />
intelligentiegraad.”<br />
“Zonde van het geld, zonde van de tijd: Duurzaamheid.”<br />
Een opmerkelijke uitspraak van de man die<br />
velen zien als de belichaming van dat woord. “Problemen<br />
moeten we bij de oorzaak aanpakken. In deze<br />
maatschappij bestempelen we het middel – in dit<br />
geval duurzaamheid – echter als doel. Daarmee zijn<br />
we er vanaf en hoeven we er niet meer over na te denken.<br />
Dat zie je aan het SER-energieakkoord. Daarin<br />
gaat het alleen over het middel, maar komt geen<br />
enkele zin voor over het werkelijke doel.” Volgens<br />
Rau zitten we in een impasse en weten we niet goed<br />
hoe we ons op deze planeet moeten organiseren. “De<br />
natuur heet altijd gelijk, dus kun je natuurlijke wetmatigheden<br />
niet loslaten zonder daar achteraf op te<br />
worden afgerekend. Kijk naar het klimaatprobleem.”<br />
Rau vertelt later, in het sober aangeklede kantoorgebouw<br />
van RAU Architects met fantastisch uitzicht<br />
over het IJ, dat hem ooit is gevraagd wat hij verwachtte<br />
van de COP21 Klimaatconferentie in Parijs.<br />
“Het allerergste zou een akkoord zijn. Dat betekent<br />
stilstand. Als ik met mijn vrouw een akkoord sluit dat<br />
ik in 2040 stop met drinken en vanaf 2050 zal proberen<br />
trouw te zijn is dat een waardeloze afspraak.<br />
Precies zo’n overeenkomst is in Parijs gesloten. Daar<br />
is overeengekomen dat de opwarming van de aarde<br />
niet meer mag zijn dan twee graden. Met wie hebben<br />
ze dat afgesproken? Wie kan ik daarover bellen, mailen<br />
of appen? Niemand! Het is ongeloolijk arrogant<br />
te denken dat de mens centraal in de schepping staat.<br />
Dit is voorbij duurzaamheid.”<br />
CONSEQUENTIES ZIJN PERMANENT<br />
Rau is in zijn visie mede geïnspireerd door een<br />
zwartwit-foto van de aarde uit 1968, waarop de<br />
mensheid voor het eerst de plek kon zien waar hij te<br />
gast is. “De gastheer, de aarde, dekt de tafel, niet de<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 37
VOORBIJ DUURZAAMHEID<br />
gast. Die moet zich schikken. Dat is moeilijk, bedacht. Het enige wat je kunt doen is met<br />
maar onze houding tegenover de planeet die een bepaald iets een optie nemen op de toekomst<br />
en zorgen dat dit iets er nog is als je<br />
ons zijn mogelijk maakt is voor mij essentieel.<br />
Ons zijn is bovendien tijdelijk, sterker ermee klaar bent. In een gesloten systeem,<br />
nog: alles op aarde is tijdelijk. Mensen, dieren,<br />
bomen, auto’s, stoelen, gebouwen. Niets het waardevolste dat we hebben, meestal de<br />
waarin alles belangrijk is, mag namelijk niets<br />
verloren gaan. We moeten niet iets voor,<br />
doch mét de toekomst bouwen”, zegt de man<br />
in wiens nieuwe economische systeem we<br />
‘Iedereen kan<br />
producten niet langer bezitten, maar slechts<br />
gebruiken. “Alles verandert al. Niets is het<br />
de petitie voor<br />
nieuwe iets. Airbnb, een der grootste hotelketens<br />
ter wereld, heet geen enkele hotel-<br />
de Rechten van<br />
kamer. Uber, het grootste taxibedrijf heet<br />
het Materiaal<br />
zelf geen enkele auto. En als we dingen bouwen<br />
of maken weet niemand tevoren hoe dat<br />
ondertekenen’<br />
uitpakt, maar wel dat we ze misschien wel<br />
gedurende veertig jaar afschrijven. Totale<br />
waanzin. Daarmee leg je een beperkende<br />
hypotheek op een onbekende toekomst. We<br />
schrijven iets af om er vanaf te komen, maar<br />
is permanent, behalve de consequenties van kinderen, schrijven we niet af. Ook al kosten<br />
ze ongeloolijk veel en zijn ze niet eens<br />
het tijdelijke.” Als voorbeeld geet Rau dat de<br />
gemeenteraad van Caïro nog steeds steggelt jouw eigendom. Dat komt doordat ze voor<br />
over het onderhoud van de piramiden, terwijl jou waardevol zijn. Je schrijt niet op wat ze<br />
niemand aan tafel behoort tot de bedenkers kosten, maar wel waar je met hen op vakantie<br />
was of wanneer ze hun eerste tandjes<br />
ervan. “Het heden is dus een opsomming van<br />
alle permanente consequenties van tijdelijke kregen. Kortom je houdt hun waardeontwikkeling<br />
bij. Hetzelfde geldt voor opties op<br />
beslissingen. Met andere woorden: het huidige<br />
klimaatprobleem komt niet doordat we de toekomst.”<br />
ons nu fout gedragen, het is het gevolg van<br />
tijdelijk gedrag uit het verleden. Wat we ook MENTALE TRANSFORMATIE<br />
moeten besefen is dat de aarde een gesloten<br />
systeem is. Wat er is, is er, wat er niet is, heid en geld, zoals nu de deinitie luidt, maar<br />
De economie is geen relatie tussen mens-<br />
is er niet. Er komt niets meer bij. Dat geldt tussen mensheid en natuur (de aarde). “Daarover<br />
gaat het en niets anders. Het nieuwe sys-<br />
voor alle grondstofen. Daarnaast is alles<br />
even belangrijk. Als ik een goedkoop onderdeeltje<br />
uit een duur apparaat haal, werkt het respectvolle relatie faciliteren. Het gaat dus<br />
teem moet die evenwichtige, wederkerige en<br />
niet meer. De waarde van dingen heet niet te niet over duurzaamheid en circulariteit,<br />
maken met geld, maar met de betekenis binnen<br />
de context.”<br />
onze eigen mentale transformatie.” Dan gaat<br />
die beide slechts middelen zijn, maar over<br />
het niet over kennis delen en transparantie.<br />
“Degenen die het hardst roepen dat we<br />
NIETS IS HET NIEUWE IETS<br />
Een andere wetmatigheid is volgens homas<br />
Rau inderdaad dat niemand de toeste<br />
inhoud. Kennis veroorzaakt geen enkele<br />
alles moeten delen, hebben meestal de minkomst<br />
kent. “Ik zeg soms gekscherend dat de verandering. Als op een sigarettenverpakking<br />
staat dat roken dodelijk is en je blijt<br />
toekomst er vroeger anders uitzag. Niemand<br />
had gedacht dat we in <strong>2016</strong> zouden staan, ondanks die kennis doorroken, ben je zelf<br />
waar we nu staan, maar het kan best zijn dat de enige reden waarom dat niet verandert.<br />
in 1999 ineens iets bestond dat al in 1985 was Omdat je het niet wilt. Als ik niet van plan<br />
38 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING
VOORBIJ DUURZAAMHEID<br />
was geweest dit gesprek te voeren, was ik niet<br />
gekomen. Ik ben hier, omdat ik dat wilde. Als<br />
we de keten, waarvan wij het kleinste onderdeel<br />
zijn, willen veranderen moeten we onszelf<br />
veranderden. Wat roken betret, of een<br />
andere verslaving, is er geen evolutionaire<br />
manier om te stoppen. Het enige dat werkt<br />
is direct stoppen en het oncomfortabele traject<br />
van zweten, koorts, nervositeit en slecht<br />
slapen doormaken. Die eerste stap zetten is<br />
echter heel moeilijk. De kunst is de mensen<br />
een goed gevoel te geven bij deze oncomfortabele<br />
momenten en trajecten. Dat doe ik<br />
tijdens lezingen.” Rau trekt zijn toehoorders<br />
over de streep door ze te raken. Dat werkt.<br />
“Als een dokter tegen een patiënt zegt dat hij<br />
meteen moet stoppen omdat het anders fout<br />
gaat, raakt hij ook een (emotionele) snaar<br />
en ontstaat een fundamentele verandering.<br />
Dan is de kans groot dat de roker stopt, tenzij<br />
de wil ontbreekt. Mensen helpen elkaar<br />
daarbij. Als een zesjarig kindje koorts krijgt,<br />
omdat zijn tanden wisselen, en gaat hoesten<br />
troost ik het door te zeggen dat het grotemensentanden<br />
krijgt. Wanneer een mens<br />
zijn tanden verliest als hij dertig is, heet hij<br />
wel een levensgroot probleem. Hij weet dat<br />
er dan geen nieuwe komen.”<br />
DISRUPTIEF<br />
We kunnen de toekomst niet kennen,<br />
maar wel de wetmatigheden herkennen<br />
waarbinnen die zich ontwikkelt. Een boer<br />
zaait en bewerkt het land en kan daardoor<br />
voorspellen dat hij zijn mais in oktober kan<br />
oogsten. Doordat hij voor- en niet na-denkt<br />
(dan is hij te laat) weet hij dat als hij niets<br />
doet, er niets gebeurt. “Eigenlijk moeten<br />
we allemaal mentaal boer worden en ons<br />
realiseren dat we wat we niet zaaien in ons<br />
bewustzijn, ook niet kunnen oogsten.” We<br />
moeten dus eerst onze geest ontwrichten<br />
om – automatisch – hetzelfde te doen met<br />
de economie, de samenleving en de keten,<br />
waarvan we onderdeel zijn. Rau: “Dat is de<br />
sleutel. Disruptie betekent afscheid nemen<br />
van waar je vandaan komt, zonder te weten<br />
wat daarvoor wanneer in de plaats komt.”<br />
Volgens de architect is er nog een manier<br />
om een andersoortige samenleving te creëren.<br />
In zijn visie wordt daarin ook waarde<br />
gehecht aan dingen die weinig geldwaarde<br />
hebben, maar desondanks cruciaal zijn. “Er<br />
zijn drie niveaus van kapitaalstromen: geld,<br />
(de materieelste), communicatie en liefde.<br />
Voor een goede relatie is liefde heel belangrijk,<br />
maar als het stukloopt en praten niet<br />
meer helpt, moet je dokken. Uiteindelijk is<br />
het belangrijk te realiseren dat iedereen met<br />
niets op aarde komt en met niets weer gaat.<br />
Tussenin is het een grote kermis. We moeten<br />
onze identiteit dus niet baseren op wat<br />
we hebben, want dat is tijdelijk, maar op wie<br />
we zijn. Ons gedrag binnen de context van<br />
de cultuur waaruit te voortkomen weerspiegelt<br />
zich in de economie. Opvallend is dat we<br />
van hetgeen we het meest hebben, vrijheid,<br />
het minst gebruikmaken. Misschien komt<br />
dat doordat we niet aan de vooravond staan<br />
van de vierde industriële revolutie, maar<br />
van de allereerste zijnsrevolutie. Die geet<br />
ons de mogelijkheid bewust en in alle vrijheid<br />
te kiezen voor een andere relatie met de<br />
plek waar we te gast zijn. Dat vraagt om rijpheid<br />
en die komt niet vanzelf.” Volgens Rau<br />
zijn we spirituele wezens op een menselijke<br />
reis, waarin onze spirituele kracht in tegenstelling<br />
tot onze fysieke kracht oneindig is.<br />
“Ieder mens moet zijn eigen verantwoordelijkheid<br />
nemen en besefen dat slechts één<br />
persoon voldoende is om het hele systeem<br />
te veranderen.”<br />
URGENT IS NIET ACTUEEL<br />
Een ander probleem is dat deze maatschappij<br />
draait om de actuele dingen. Niet<br />
om wat urgent is. Rau: “Urgente dingen ontwikkelen<br />
zich langzaam door de tijd heen<br />
Thomas Rau, CEO van Turntoo en RAU Architecten, is architect/ondernemer en in 1960 geboren in het<br />
Duitse Gummersbach. Hij heeft een pedagogische opleiding gevolgd in Bonn, architectuur gestudeerd aan<br />
de Technische Universiteit Aken en dans en architectuur aan de Kunstacademie in Bonn. Sinds 1989 werkt<br />
hij in Nederland. Rau is een internationaal veel gevraagd spreker. thomasrau@speakersacademy.nl<br />
en trekken dan weinig media-aandacht.<br />
Zodra ze actueel en groot nieuws zijn is het<br />
te laat. Neem de vluchtelingencrisis. Wij<br />
hebben het jarenlang genegeerd en nu zijn<br />
we verbaasd dat die mensen, die niets meer<br />
hebben, naar plaatsen gaan waar ze denken<br />
het beter te krijgen. We wisten dat ze eraan<br />
kwamen, niemand heet daarop geacteerd.<br />
En nu is urgent actueel en breekt de pleuris<br />
uit. Daar staan we nu. Eigenlijk is het<br />
super simpel om dat te veranderen, maar<br />
ook hier is de eerste stap zetten moeilijk<br />
omdat dit vraagt om een ander gedragspatroon.<br />
Daarbij maken we nieuwe fouten,<br />
maar daar leren we van.”<br />
UNIVERSELE RECHTEN<br />
VAN HET MATERIAAL<br />
De schending van mensenrechten gaat<br />
vaak samen met de schending van de<br />
natuur en omgekeerd. Om dit aan te pakken<br />
in het nieuwe economische systeem<br />
heet homas Rau samen met zijn team het<br />
initiatief genomen om, analoog aan de Universele<br />
Verklaring voor de Rechten van de<br />
Mens, ‘he Universal Declaration of Material<br />
Rights’ te introduceren. Op de website<br />
http://theuniversaldeclarationofmaterialrights.org<br />
kan iedereen de bijbehorende<br />
petitie ondertekenen. “Als een mens soeverein<br />
is, is een materiaal dat ook. Als materiaal<br />
soeverein is gaan we heel anders over<br />
bouwen nadenken en over hoe we dingen<br />
doen. Deze Verklaring is een bijdrage aan<br />
de mensenrechten en heet dezelfde impact<br />
op het systeem als de mensenrechten op het<br />
huidige. Alles is even belangrijk. Het een<br />
bestaat niet zonder het andere.”<br />
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 39
© MARTE | JAN HIBMA<br />
40<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
SPOTLIGHT ON<br />
Jort Kelder<br />
Kelder laat zich vorstelijk voor optredens betalen. Zijn<br />
gages bewegen zich (in nouveau riche vocabulaire) rond<br />
de ‘5 tot 10k’, variërend van ijzingwekkende redes/voordrachten/monologen<br />
tot proi verzorgde dagvoorzitterschappen<br />
en galavoorstellingen. Wie maken kans op korting?<br />
Weinigen. Want Kelder is een beetje druk, wat in combinatie met<br />
zijn geringe organisatorische vaardigheden leidt tot een chronisch<br />
overspannen agenda. Gelieve hem niet te storen voor warrige businessplannen,<br />
schrijfopdrachten voor corporale almanakken of deelname<br />
aan tv-programma's in de categorie dansen/koken/zingen/<br />
schaatsen/'modderworstelen', al dan niet met sterren. Heus, dat<br />
meent-ie. U wilt ‘m benaderen namens een goed doel? Hij ligt dagelijks<br />
wakker van ziektes, zielige kinderen en andere wereldleed, maar<br />
leent zich uitsluitend en bij uitzondering voor een enkel ‘groen- en/<br />
of goed dierendoel’. Ook het uitschudden van rijkaards behoort niet<br />
langer tot zijn nevenactiviteiten (bemachtig een Quote 500, vink de<br />
suikeromes van uw dromen aan en benader ze zelf).<br />
Waar kunt u de jongeheer Kelder wél voor benaderen?<br />
1. DAGVOORZITTEN, DEBATTEN, GALA’S<br />
Dat doet-ie graag, en naar verluidt niet onverdienstelijk. Hij<br />
bouwde een stevig trackrecord op als spreekstalmeester bij tal van<br />
bedrijven en brancheorganisaties. Kelder alleen nodig als meningmaker<br />
in een forum? Ook goed. Tevens strikt de polderdandy regelmatig<br />
zijn zelbinder voor om gala’s en andere festiviteiten professioneel<br />
knipogend naar een onvergetelijke inale te voeren.<br />
2. RIJK WORDEN: DE REGELS<br />
(VOOR GEVORDERDEN)<br />
Als hoofdredacteur van Quote en tv-presentator bivakkeert JK al<br />
een kwart eeuw in de reservaten der superrijken. Op basis van al die<br />
kennis en kennissen maakte hij een informatieve en amusante presentatie<br />
over de wereld van het grote, het snelle geld, het goede en<br />
het foute geld. Wat zijn de regels van het rijk worden? Hoe haal je de<br />
Quote 500 en, zeker zo belangrijk, hoe blijf je rijk? Tijdsduur: 1 uur,<br />
exclusief leuke en/of lastige vragen.<br />
3. HOE HEURT HET EIGENLIJK?<br />
Jaha, weet u dat eigenlijk wel… hoe het heurt? Onze polderdandy<br />
annex knufelkakker smaakt succes met ‘Hoe heurt het eigenlijk?’,<br />
zijn tv-programma dat al weer vier reeksen bij de AvroTros/NPO1<br />
te zien is. Met Amy Groskamp-ten Have’s gelijknamige etiquettebijbel<br />
(1939) in de hand, trekt hij door de wereld van de oude en nieuwe<br />
rijken. Onuitroeibare tradities, loepzuivere etiquette, smaak en wansmaak;<br />
het komt allemaal aan bod in zijn Nationale Etiquette Test.<br />
Kelder doet deze presentatie eventueel samen met Yvo van Regteren<br />
Altena, connaisseur van luxe trivia en co-auteur van vrijwel alle Kelder<br />
& Co-producties. De presentatie is, zo u wilt, interactief en bij<br />
voorkeur op een passende oud/nieuw geld-locatie. Tip: heeren, neem<br />
uw vrouw mee. Die heet vast ook zo haar gedachten over de manieren<br />
van de man. Tijdsduur: >45 minuten.<br />
4. PITCHES IN DE DRAKENKELDER<br />
(VOOR ONDERNEMERS)<br />
Uw bedrijf is dritig toe aan nieuwe, innovatieve ideetjes? Trommel<br />
uw talenten op naar een happening met een speciaal pitchdecor,<br />
plus catwalk. Een format op maat waarbij de beste vondsten en producten<br />
ten overstaan van een jury gelanceerd worden. Goed voor de<br />
deelnemers, die zich sterk presenteren, en uitstekend voor het bedrijf<br />
dat het beste uit z’n mensen haalt. Eventueel inclusief professioneel<br />
catwalkdecor en een ‘praatje met de baas’. Tijdsduur: 60-90 minuten.<br />
5. KELDERS CARRIÈRE TIPS<br />
(VOOR HIGH-POTENTIALS)<br />
Boekenkasten zijn volgeschreven vol tips & trucs naar de top. Kelder<br />
vertelt hoe-ie zelf eerst een baasje en daarna een bekendheid werd.<br />
Wat zijn de do’s en don’ts om de top te halen, en waarom lukt het de<br />
een wel en de ander niet? Op basis van cases uit de corporate careerjungle<br />
en interactieve testjes per sms stoeit Kelder met de zaal. Doelgroep:<br />
studenten, high potentials & wannabe Q500-leden. Tijdsduur:<br />
30-60 minuten.<br />
Optreden voor (semi-)overheden doet ‘de knufelkakker’ principieel<br />
voor ‘de helt’, danwel in ruil voor een git aan het goede doel<br />
van zijn voorkeur: Het Beloofde Varkensland van de blonde heldin<br />
Dafne Westerhof. Steun de familie Bokont, check hier hun site, en<br />
stort beestachtige bedragen op Giro 469 t.n.v. 'Familie Bokont' in<br />
Amstelveen.<br />
6. NIEUW, NIEUW, NIEUW!<br />
KELDER IS EEN EVANGELIST...<br />
Helaas, helaas, maar de gemeenschappelijke Europese munt is de<br />
grootste ramp van onze generatie, aldus onze presentator en researcher<br />
Arno Wellens in Het Euro Evangelie. De euro zal Nederland honderden<br />
miljarden gaan kosten. Curieus genoeg leest u daar weinig<br />
over. Ach ja, al die getallen. Te moeilijk voor pers en politiek. En is<br />
het altijd populairder naïef euroiel te zijn of dom eurosceptisch, dan<br />
gewoon met gezond verstand en een calculator bij de hand in de cijfers<br />
te vlooien. Kelder & Wellens komen graag een avondje hel en<br />
verdoemis prediken, zoals het echte evangelisten betaamt. Maar er is<br />
ook ruimte voor luim. Want wees nou eerlijk: de manier waarop verschillende<br />
mediterrane miljonairsfamilies de zaak lessen heet het<br />
niveau van een onweerrstaanbare schelmenroman. Don Silvio rules!<br />
Omdat het duo idealistische motieven heet treden ze op voor 50%<br />
van Kelders normale gage en krijgen bezoekers - liefst vooraf- gratis<br />
een exemplaar van Het Euro Evangelie. Boek nu en lig óók wakker!<br />
jortkelder@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 41
© SUITABLE IMAGES<br />
‘Mijn liefde voor<br />
Amerika is sterk<br />
getemperd’
MAATSCHAPPIJ<br />
‘Nederland is<br />
permanent in PANIEK’<br />
prof. dr. Maarten van Rossem<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Historicus Maarten van Rossem gaat gewapend met humor en onvoorstelbaar veel<br />
kennis in op actualiteiten, maatschappelijke en politieke kwesties tijdens de Speakers<br />
Academy® Theaterlezingen en andere bijeenkomsten in het hele land. À l’improviste.<br />
Elke lezing is een verrassing en gegarandeerd prikkelend en uitdagend. Alle thema’s zijn<br />
mogelijk. Precies zo verloopt het gesprek dat <strong>ACADEMY</strong>® <strong>Magazine</strong> met hem heeft aan<br />
zijn stamtafel in het Polman’s Huis in Utrecht.<br />
Het NTR-televisieprogramma ‘Hier<br />
zijn de Van Rossems’ – waarin<br />
geschiedkundige Maarten van Rossem,<br />
broer Vincent (architectuurexpert)<br />
en zus Sis (kunsthistorica)<br />
ieder op hun eigen wijze naar steden kijken – is met<br />
soms wel een miljoen kijkers ongekend populair. Ze<br />
beschikken alle drie over een enorme feitenkennis,<br />
doch zijn het desondanks soms hartgrondig oneens.<br />
“Ik heb veel gezeur gehad van mensen die denken<br />
dat we een toneelstukje opvoeren en alles ingestudeerd<br />
is. Niet zo gek, want veel uitzendingen zijn<br />
oplichterij van de ergste soort, maar dit programma<br />
is volkomen spontaan.” Dat geldt ook voor de heaterlezingen,<br />
waarvan hij er dit jaar elf of twaalf geet.<br />
“Het zijn geen shows of voorstellingen. Een cabaretier<br />
studeert alles in, bij mij is alles volledig geïmproviseerd.<br />
Natuurlijk ga ik uit van het thema waarvoor<br />
ik ben gevraagd, maar ik bereid geen praatje voor.<br />
Het kan alle kanten opgaan. Dat maakt het niet alleen<br />
voor het publiek, maar vooral voor mezelf boeiend.”<br />
Van Rossems feitenkennis is enorm. Het lijkt alsof<br />
hij een complete encyclopedie in zijn hoofd heet.<br />
“Dat is niet zo moeilijk. Ik heb een uitstekend geheugen<br />
voor jaartallen. Dat is een kwestie van oefening.<br />
Als je vraagt wanneer Eisenhower is geboren roep<br />
ik meteen 1890, maar ik noem dit voorbeeld omdat<br />
ik weet dat ik het weet”, lacht hij. Dat geldt voor veel<br />
feiten over net zoveel onderwerpen, die allemaal ter<br />
sprake kunnen komen tijdens zijn lezingen. Amerika<br />
bijvoorbeeld, zijn grote liefde. “Nou die liefde is<br />
sterk getemperd”, zegt hij verrassend. “Halverwege<br />
de jaren zestig werd ik gegrepen door een boek van<br />
heodore White over de campagne voor de presidentsverkiezingen<br />
van 1960. “Ik raakte eraan verslaafd.<br />
Dat was nog eens politiek! Heel wat anders dan<br />
ons geneuzel met politici die op de markt van Zutphen<br />
folders uitdelen. In 1968 heb ik de voorverkiezingen<br />
met rode oortjes gevolgd. Uiteindelijk mocht<br />
ik mij voor de Utrechtse universiteit decennia lang<br />
bezighouden met de Amerikaanse geschiedenis.”<br />
AMERIKA-VERSLAVING IS OVER<br />
“Mijn verslaving is helemaal over. Ik zie de presidentiële<br />
campagnes nu als miljarden verslindend<br />
amusement op hoog niveau, terwijl het eigenlijk zou<br />
moeten gaan over het voeren van politiek beleid en<br />
het levenslot van modale, vaak ongelukkige Amerikanen.<br />
Miljonairs regeren en miljardairs inancieren<br />
de politiek, met als gevolg groeiende inkomensongelijkheid:<br />
0,1 procent van de Amerikanen verdient nu<br />
gemiddeld 6,4 miljoen dollar per jaar, 206 keer meer<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 43
MAATSCHAPPIJ<br />
dan de 90 procent die gemiddeld 31.000 dollar<br />
krijgt bijgeschreven. “Politiek is Amerika<br />
van de rails geraakt. Het gevolg is een treurig<br />
en beschamend schouwspel, met in de<br />
hoofdrol verschrikkelijke Republikeinen die<br />
de meest abjecte lulkoek uitkramen. Hoe dat<br />
is ontstaan? President Franklin D. Roosevelt<br />
is in 1933, om de grote crisis te kunnen aanpakken,<br />
begonnen met het vergroten van de<br />
rol van de federale overheid. De Republikeinen<br />
vinden dit in strijd met de essentie van<br />
Amerika: de vrijheid van het individu. Zo<br />
is die hele mythologie rond het wapenbezit<br />
er ook gekomen. Zij vinden dat iemand<br />
pas echt een individu is als hij een vuurwapen<br />
heet. Dan kan hij al schietend ‘in glory’<br />
sterven. Het gaat zelfs zover dat scholieren<br />
volgens hen een wapen moeten kunnen dragen,<br />
om zich te verdedigen als iemand hen<br />
op school aanvalt. Het recht van de sterkste<br />
heerst al een beetje in Amerika, maar die<br />
situatie verergert als je de rol van de overheid<br />
weer zou reduceren. De overheid moet niet<br />
alleen goed functionerende markten creëren,<br />
maar ook de zwakkeren in de samenleving<br />
beschermen. Dat vinden rechtse<br />
Amerikanen al snel socialisme. Obama is<br />
een geweldige president, maar zij vinden<br />
hem een socialist, waar wij hem een beetje<br />
links-liberaal zouden vinden. Daarom proberen<br />
ze hem politiek te breken.”<br />
ROMEINSE RIJK<br />
Van Rossems laatste boek ‘Het einde van<br />
het Romeinse Rijk’, dat 17 februari is verschenen<br />
gaat over de oorzaken van de neergang<br />
van het Romeinse Rijk. De historicus kijkt<br />
daarin ook naar parallellen met het heden.<br />
Geregeld duiken beschouwingen op waarin<br />
de trage, relatieve atakeling van de Amerikaanse<br />
mondiale dominantie wordt vergeleken<br />
met de ondergang van Rome. “Toch<br />
kun je die parallel niet trekken. Amerika<br />
raakt niet helemaal in verval. Politiek gaat<br />
het slecht, maar economisch en technologisch<br />
juist goed.” Twee dingen moeten hem<br />
nog van het hart. “Jammer is dat het individu<br />
zo’n grote rol speelt, dat er weinig aandacht<br />
is voor de publieke ruimte. Kijk naar de derdewereldachtige<br />
chaos op Kennedy Airport.<br />
44<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
Een ander probleem is dat de Amerikanen<br />
zichzelf voortdurend feliciteren. Steeds<br />
roepen dat je ‘A great nation’ of ‘God’s own<br />
country’ bent is niet de beste houding om de<br />
zaken nu eens kritisch aan te pakken.”<br />
Vooruitkijkend naar de komende presidentsverkiezingen<br />
zegt Van Rossem niet te<br />
denken dat de linkse onahankelijke, maar<br />
bij de Democraten aangesloten kandidaat<br />
Bernie Sanders dé oplossing brengt. “Door<br />
de echte rijken aan te pakken, wat toch nooit<br />
lukt, veroorzaakt hij slechts kapitaalvlucht.”<br />
Hij ziet niet gebeuren dat Donald Trump<br />
president wordt, maar een nominatie sluit<br />
hij niet uit. Van Rossem geet ook toe dat alle<br />
deskundigen in het begin van de campagne<br />
over alles ongelijk hebben gehad. Dus is alles<br />
mogelijk en Leiden in last als Trump toch zou<br />
winnen. “Bij populisten is niets zeker. Het is<br />
allemaal retoriek. In eigen land is Geert Wilders<br />
compleet gebakken lucht. Hij wil uit de<br />
Europese Unie, de gulden terug en een hek<br />
om Nederland. De kans dat dit gebeurt is<br />
voorlopig nul. Toch geloven zijn kiezers het<br />
en dat is een van de grote problemen van<br />
een moderne democratie. Iedereen is nu<br />
geëmancipeerd, dus mogen we allemaal twitteren<br />
dat Rutte mag verzuipen of de regering<br />
uit dieven bestaat. De sociale media, waarvan<br />
velen hoog hebben opgegeven, hebben geen<br />
positief efect. Ik doe er niet aan mee, dat is<br />
verreweg het beste.”<br />
PANIEK<br />
“We hadden beter naar Angela Merkel<br />
moeten luisteren”, houdt Van Rossem de<br />
bezoekers van zijn lezingen voor. “Zij heet<br />
moed en bepaalt de juiste richting”, zegt hij<br />
onder meer wijzend op de vluchtelingencrisis.<br />
De reactie van Oost-Europese landen, die<br />
niet willen meewerken, komt doordat zij niet<br />
hetzelfde emancipatieproces hebben doorgemaakt<br />
als wij. Maar ook bij ons gaat het<br />
niet goed. De manier waarop kleine gemeenschappen<br />
reageren op de komst van (veel)<br />
asielzoekers is ‘geen voorbeeld van vrijgeestigheid’.<br />
“Nederland is vrijwel over alles permanent<br />
in paniek. Over de economie, Europa<br />
dat voortdurend instort of juist te groot<br />
dreigt te worden en natuurlijk over asielzoekers.<br />
In <strong>2015</strong> hebben we 55.000 vluchtelingen<br />
binnengekregen, minder dan een derde<br />
deel van een procent van de bevolking. Toch<br />
is het een drama dat we niet aankunnen. We<br />
denken dat vluchtelingen de hele dag het<br />
azc uitrennen om onze lelieblanke vrouwen<br />
te verkrachten of andere verschrikkelijke<br />
dingen te doen. Onterecht, want juist in de<br />
omgeving van die centra blijkt de criminaliteit<br />
helemaal niet te zijn gestegen. Het gekke<br />
is als ik over dit en andere zaken relativerend<br />
zeg dat het wel zal meevallen, veel mensen<br />
boos worden. Zij vinden alles verschrikkelijk.”<br />
Nog niet lang geleden heet Van Rossem<br />
in een lezing gezegd dat veel beveiligingsmaatregelen,<br />
die voortkomen uit overdreven<br />
of paniekreacties op schokkende gebeurtenissen,<br />
lauwekul zijn. “Iedereen weet dat suïcidale<br />
jongens met AK 47-geweren zo over<br />
beveiligingspoortjes heen springen en beveiligers<br />
neerschieten. Daar helpt niets tegen.<br />
Charlie Hebdo werd ook bewaakt. Haal die<br />
poortjes dus maar weg. Al beweert de Nationaal<br />
Coördinator Terrorismebestrijding dat<br />
de dreiging substantieel is, de kans dat een<br />
Nederlander wordt doodgeschoten door een<br />
terrorist is ongeveer even groot als de kans<br />
op een hoofdprijs winnen in de Staatsloterij.<br />
Angst is een obsessie in dit land dat tot<br />
de vijf veiligste ter wereld behoort.” In Amerika<br />
is die obsessie na 9/11 volgens de historicus<br />
volledig uit de hand gelopen. “Dat land<br />
heet op een volkomen verkeerde, treurige<br />
manier gereageerd, wat heet geleid tot een<br />
mislukte oorlog in Afghanistan en een nog<br />
veel vreselijker mislukte oorlog in Irak. Als<br />
een land het wereldwijde terrorisme heet<br />
bevorderd, zijn dat wel de Verenigde Staten.<br />
Weet je nog dat we Libië moesten bevrijden<br />
van Ghadai? Dat is nu één grote, gewelddadige<br />
chaos waaruit nog allerlei onbeschrijflijke<br />
ellende kan voortkomen.”<br />
BOZIGHEID<br />
Even is het stil. Snel pakt Maarten van<br />
Rossem, een rasverteller, de draad op.<br />
“Zeventig procent van de bevolking is min<br />
of meer redelijk, maar zo’n 25 tot dertig procent<br />
van de Nederlandse kiezers is, net als
MAATSCHAPPIJ<br />
in de VS, bezeten van een heuse bozigheid.<br />
Dat leidt tot niets.” Direct daarna constateert<br />
hij dat er in een gezin met kinderen<br />
altijd wel één lastpost is die alle aandacht<br />
krijgt. In de politiek is dat precies zo. “Of<br />
het nou gaat over de komst van een azc of<br />
wat anders, die lastpost schreeuwt, gooit<br />
met stenen en bepaalt de stemming. Dat<br />
geldt evenzeer voor de volgens de kiezers<br />
populairste politicus van dit moment. De<br />
ouderen onder ons weten dat wij zelf nog<br />
maar net de fase voorbij zijn waarin homoilie<br />
taboe was, vrouwen lange jurken moesten<br />
dragen en achter het aanrecht moesten<br />
blijven. Eind jaren vijtig is de emancipatie<br />
van onze maatschappij begonnen. Moslims<br />
hebben dat proces niet doorgemaakt,<br />
omdat dat in hun land niet kon.” Vandaar<br />
dat het soms botst, maar in eigen land constateert<br />
Van Rossem een rechtse ‘backlash’<br />
die al vijtien jaar aan de gang is. “Dat heet<br />
te maken met de opkomst van het populisme,<br />
wat ik niet de schone maar de boze<br />
slaapster noem. Pim Fortuyn, die overigens<br />
totaal anders was dan Geert Wilders,<br />
heet een hele roedel slapende honden wakker<br />
gemaakt. Daardoor zitten we nu met de<br />
gebakken peren.”<br />
VRIJZINNIG DEMOCRATISCHE<br />
BOND<br />
Ten slotte gaat het nog even over hemzelf.<br />
College geven doet hij sinds 2010,<br />
twee jaar na zijn pensionering niet meer.<br />
Lezingen des te meer. Maarten van Rossem<br />
vindt bovendien dat ieder fatsoenlijk mens<br />
lid moet zijn van een politieke partij. Zijn<br />
grootvaders stemden op de vooroorlogse<br />
links-liberale Vrijzinnig Democratische<br />
Bond, een soort D66 zonder de rimram van<br />
referenda en gekozen burgemeesters,<br />
die in 1946 is opgegaan in de Partij van<br />
de Arbeid. Van die partij is Van Rossem<br />
nog altijd lid. “Het had in de jaren zestig<br />
best D66 kunnen worden, maar ik was<br />
het niet eens met hun stelling dat onze<br />
democratie slecht functioneerde.Die<br />
functioneerde wel, hoewel niet zoals<br />
ik wilde. Daar wil ik het best over hebben<br />
tijdens een heaterlezing.”<br />
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
PROF. DR.<br />
MAARTEN<br />
VAN ROSSEM<br />
SEP ‘16<br />
OKT ‘16<br />
NOV ‘16<br />
DEC ‘16<br />
JAN ‘17<br />
MRT ‘17<br />
Maarten van Rossem is bekend als auteur van onder andere ‘Nederland volgens<br />
Maarten van Rossem’ (2012) en zijn nieuwste boek ‘Europa volgens Maarten van<br />
Rossem’. Daarnaast verschijnt hij vaak op televisie bij talkshows zoals De Wereld<br />
Draait Door en is hij vast jurylid bij De Slimste Mens. Zijn charme was samen met dat<br />
van zijn broer en zus te bewonderen in het programma ‘Hier zijn de Van Rossems’.<br />
In een avond met Maarten van Rossem leert en lacht het publiek niet alleen veel,<br />
het zal ook versteld staan van de ongelooflijke verhalen waarin hij hedendaagse<br />
gebeurtenissen scherp analyseert en misconcepties blootlegt.<br />
SEIZOENSOVERZICHT <strong>2016</strong>/2017<br />
vr 30 GOUDA De Goudse Schouwburg 20.00 u 0182-513750 goudseschouwburg.nl<br />
ma 3 OSS Theater De Lievekamp 20.15 u 0412-648922 lievekamp.nl<br />
wo 12 WAALWIJK Theater De Leest 20.15 u 0416-331751 deleest.nl<br />
do 13 ROOSENDAAL Schouwburg De Kring 20.00 u 0165-555555 dekringroosendaal.nl<br />
di 25 ZOETERMEER Stadstheater 20.15 u 079-3427565 stadstheater.nl<br />
vr 28 TIEL Schouwburg Agnietenhof 20.00 u 0344-673500 agnietenhof.nl<br />
ma 31 HEERLEN Theater Heerlen 20.00 u 045-5716607 parkstadlimburgtheaters.nl<br />
wo 30 MIDDELBURG Schouwburg Middelburg 20.00 u 0900-3300033 (1,00 p/g) zeelandtheaters.nl<br />
di 13 AMSTELVEEN Schouwburg Amstelveen 20.00 u 020-5475175 schouwburgamstelveen.nl<br />
za 14 DEN HELDER Schouwburg de Kampanje 20.15 u 0223-674664 kampanje.nl<br />
di 17 CUIJK Schouwburg Cuijk 20.15 u 0485-314344 schouwburgcuijk.nl<br />
wo 18 HOUTEN Theater Aan de Slinger 20.15 u 030-6351024 theateraandeslinger.nl<br />
vr 20 BARENDRECHT Theater het Kruispunt 20.15 u 0180-615958 theaterhetkruispunt.nl<br />
za 28 DEN HAAG Koninklijke Schouwburg 20.15 u 0900-3456789 (10 cpm) ks.nl<br />
vr 10 WINSCHOTEN De Klinker 20.15 u 0597-700270 indeklinker.nl<br />
za 25 DORDRECHT Schouwburg Kunstmin 20.15 u 078-6397979 kunstmin.nl<br />
Producent: Speakers Academy ®<br />
Tourneeplanning en publiciteitsmateriaal: Senf Theaterpartners<br />
tel. +31 (0)10 592 31 55 of www.senf.nl<br />
WWW.MAARTENVANROSSEMONLINE.NL<br />
Maarten van Rossem, historicus en Amerikadeskundige, was bijzonder<br />
hoogleraar aan de Universiteit Utrecht. Hij is geregeld te gast als<br />
commentator op radio en televisie. Sinds 2008 heeft hij zijn eigen glossy<br />
‘Maarten!’ . In 2012 werd hij enig jurylid in ‘De slimste mens. Van Rossem<br />
heeft een groot aantal boeken op zijn naam staan. Zijn nieuwste<br />
boek is ‘Het einde van het Romeinse Rijk’ (Uitgeverij Nieuw Amsterdam,<br />
ISBN 9789046819081). maartenvanrossem@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 45
© STUDIO OOSTRUM<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
‘De toekomst is bijna te mooi<br />
om waar te zijn’<br />
Zelf autorijden is in 2025 verboden. Mensen managen in 2026 dankzij slimme apparaten in en buiten hun<br />
lichaam zelf hun gezondheid. Ondernemers moeten hun volgende bedrijf vast opzetten en daarvoor mensen<br />
met een nieuwe ‘mindset’ inhuren. Niets blijft hetzelfde. Richard van Hooijdonk signaleert niet alleen nieuwe<br />
trends, maar spreekt daarover veelvuldig in binnen- en buitenland en helpt overheden, instellingen en<br />
bedrijven zich voor te bereiden op alsmaar snellere veranderingen. Van Hooijdonk, in <strong>2015</strong> de meest gevraagde<br />
trendwatcher en futurist van Nederland, presenteert elke woensdag ‘Mindshift’ op BNR. Daarnaast is hij<br />
regelmatig te zien op televisie, waar hij zijn visie geeft op de toekomst die te mooi is om waar te zijn.<br />
46<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
TRENDWATCHER/FUTURIST<br />
Richard van Hooijdonk<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
De wereld verandert zo snel,<br />
dat de toekomst ons in feite<br />
inhaalt. “Vannacht is de sotware<br />
van mijn Tesla, die ik nu<br />
een jaar heb, geüpdatet. Als ik nu uitstap<br />
parkeert de auto vanzelf in. Op de snelweg<br />
zit ik nog achter het stuur, maar hoef niets<br />
meer te doen”, zegt dé trendwatcher en futurist<br />
van Nederland, Richard van Hooijdonk,<br />
enthousiast. “Straks brengen auto’s mensen<br />
zelfstandig van hun huis naar hun werk en<br />
weer terug. Sowieso verbiedt de overheid<br />
in 2025, na een overgangsfase met gescheiden<br />
rijbanen voor zelfrijdende en autonome<br />
auto’s, zelf autorijden.” Van Hooijdonk ziet<br />
veel voordelen. “Mensen veroorzaken nu 99<br />
procent van alle ongelukken, dus als je de<br />
mens verwijdert wordt het heel veilig op de<br />
weg. Dat heet grote impact op de autoverzekeraars.<br />
Vrachtwagens rijden in treintjes,<br />
iles verdwijnen en we bezitten geen auto’s<br />
meer maar gebruiken ze. Als ik hem niet<br />
nodig heb, kan een ander ermee weg.”<br />
Fitbits zijn straks verbonden met slimme<br />
spiegels. Ze meten automatisch de hartslag<br />
van degene die ervoor staat, maar via<br />
de slimme spiegel zien ze ook vlekjes op het<br />
lichaam. “Daar maken ze een foto van, die<br />
ze doorsturen naar een slimme computer<br />
die ze in een databank vergelijkt met 300.000<br />
andere vlekjes die kunnen duiden op kanker<br />
of een voorstadium daarvan. Binnen drie<br />
minuten is bekend of iemand kanker heet<br />
en kan de behandeling beginnen.” 3D-printers<br />
printen niet alleen medische apparatuur<br />
en protheses, maar ook de medicijnen<br />
die de digitale arts op basis van de verkregen<br />
informatie voorschrijt. “Het is een van<br />
de vele nieuwe instrumenten en technieken<br />
die ziekten in een vroegtijdig stadium kunnen<br />
opsporen. De huisarts zien we over tien<br />
jaar niet meer en ook de ziekenhuismarkt is<br />
dan met twee derde gereduceerd. We managen<br />
straks zelf onze gezondheid en veel langer<br />
dan nu, want de meeste mensen worden<br />
ouder dan 100”, zegt Van Hooijdonk. “Bedrijven<br />
als Philips gaan zich voor een groot deel<br />
op de preventieve gezondheidszorg richten.<br />
Dat is een miljardenmarkt.”<br />
'Privacy en<br />
dataveiligheid is het<br />
grootste probleem<br />
dat we moeten<br />
aanpakken’<br />
ALLES VERBONDEN<br />
Dankzij het Internet of hings zijn steeds<br />
meer zaken met elkaar verbonden. Dat leidt<br />
tot radicale veranderingen wat betret winkelen<br />
en de inrichting van steden. “Virtual<br />
reality en 3D-printers brengen de detailhandel<br />
echt op de knieën. Met een VR-bril<br />
op loop je als het ware langs een modeshow<br />
en druk je op een toets als je jouw favoriete<br />
kledingstuk ziet. Dat wordt vervolgens<br />
geprint of besteld en komt vervolgens bij jou<br />
thuis. Nu vinden veel mensen winkelen in<br />
de stad of online nog leuk, maar straks vinden<br />
veel meer mensen VR-shoppen leuk.”<br />
Van Hooijdonk denkt dat fysiek winkelen<br />
over enkele jaren alleen nog maar bestaat als<br />
‘shopping experience’ in een paar grote steden.<br />
“Maar ook dan klik je op abeeldingen<br />
van wat je wilt hebben en krijg je die producten<br />
’s avonds automatisch thuisbezorgd. Niemand<br />
wil meer sjouwen.” Steden veranderen<br />
in systemen van systemen, digitale plekken<br />
waarin alles qua voorzieningen, veiligheid,<br />
energie en vervoer aan elkaar is gekoppeld.<br />
“Deze transformatie is een grote uitdaging<br />
voor burgemeesters en wethouders.<br />
DRONES EN SMOG-ETENDE<br />
PANELEN<br />
Ook in de landbouw blijt niets hetzelfde.<br />
Drones brengen het land in kaart en dirigeren<br />
sproeidrones naar exact de juiste plekken,<br />
zodat nooit te veel pesticiden worden<br />
verspreid en de vervuiling wordt teruggedrongen.<br />
De oogst is straks volledig programmeerbaar.<br />
Er komen dit jaar al appels op de<br />
markt waarvan het gen is veranderd, zodat ze<br />
niet meer bruin verkleuren. “Inspectiedrones<br />
maken de bouw veel veiliger en smogetende<br />
panelen op gebouwen houden de<br />
luchtvervuiling in toom. Er is zoveel aan de<br />
hand, maar het duurt wel even voordat weten<br />
regelgeving zijn aangepast op de nieuwste<br />
ontwikkelingen.” De overheid begrijpt het<br />
niet en het onderwijs en bedrijfsleven reageren<br />
te traag, constateert Van Hooijdonk.<br />
“Start-ups veranderen alles wat we gewend<br />
waren. Airbnb had geen verstand van hotels<br />
en is nu groter dan Hilton. Uber wist niets<br />
van de taxiwereld, maar speelt daarin nu ene<br />
leidende rol. Hetzelfde geldt voor Spotify,<br />
dat niets had met muziek en nu die branche<br />
helemaal overneemt. Hoewel we nog helemaal<br />
aan het begin staan, volgen ontwikkelingen<br />
op het bied van robotica, internet<br />
of things, big data, nano- en biotechnologie<br />
elkaar snel op. Het onderwijs leidt onze kinderen<br />
echter nog steeds op voor banen die<br />
over tien jaar niet meer bestaan en houdt<br />
geen rekening met de komst nieuwe, interessante<br />
functies, waarvan we zestig procent<br />
nog niet eens kennen. In elk geval zal aan<br />
data-ontwerpers en cyberdetectives grote<br />
behoete zijn.<br />
‘THE NEXT COMPANY’<br />
Digitalisering van de samenleving levert<br />
heel veel kansen op, maar dan moeten we<br />
daar wel op inspelen. Bedrijven moeten hervormen<br />
en nadenken over ‘the next company’.<br />
Voor veel bedrijven geldt dat het<br />
einde best wel eens dichterbij kan zijn dan ze<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 47
TRENDWATCHER/FUTURIST<br />
denken. Denk aan het bekende Kodak-voorbeeld.<br />
“Dan is het van groot belang langs de en ze in tien dagen klaar te stomen voor de<br />
gevraagd honderd medewerkers te trainen<br />
randen van het huidige bedrijf een nieuw toekomst op basis van gefundeerde informatie,<br />
cijfers en toekomstbeelden. Voor slechts<br />
concept neer te zetten, met jonge ‘mindsets’<br />
aan het roer. Zij moeten de vrijheid krijgen een klein aantal van deze specialisten is die<br />
briljant te zijn, door hen bijvoorbeeld drie toekomst weggelegd.”<br />
maanden hun gang te laten gaan en dan verder<br />
te kijken. Doordat in een wereld die zo deelnemers eerst aan een ‘mindset-test’<br />
Richard van Hooijdonk onderwerpt de<br />
snel verandert, verandering de enige constante<br />
factor is, moet elke onderneming die toekomst te laten kijken. “We behandelen<br />
om hen met de juiste zienswijze naar de<br />
zichzelf serieus neemt echt nu al werken aan alle vooroordelen en angsten die ze hebben,<br />
allereerst door ze erover te laten ver-<br />
dat volgende bedrijf en op die manier een<br />
nieuw fundament creëren. Dat is echt waar tellen. Daarna doelgericht aan de slag met<br />
we naartoe moeten en een belangrijke conclusie<br />
die ik ook tijdens mijn lezingen trek. kelde ‘roadmap for disruption’, een unieke<br />
een speciaal voor de masterclasses ontwik-<br />
Bovendien vertel ik dan dat het bedrijfsleven<br />
als geheel meer moet samenwerken met toekomst manoeuvreert; een combinatie<br />
methode die het bedrijf stapsgewijs naar de<br />
universiteiten, hogescholen en mensen in de van kennis, creativiteit en visie.<br />
cloud”, aldus Richard van Hooijdonk.<br />
DE TOEKOMST GAAT OVER<br />
ZOVEEL MEER<br />
De toekomst gaat over zoveel meer. Wat<br />
te denken van privacy en dataveiligheid. Dat<br />
is de komende vijf tot acht jaar het grootste<br />
'Krachtige workshops<br />
probleem dat we moeten aanpakken. Nu is<br />
over ‘Future<br />
de situatie zo dat tien hackers binnen tien<br />
dagen alle banken in Europa kunnen platleggen,<br />
vliegtuigen van koers kunnen laten<br />
Management’<br />
veranderen en kunnen inbreken in Tesla’s.<br />
Tegelijkertijd ontwikkelt de technologie zich<br />
ook zodanig dat we zellerende algoritmes<br />
krijgen die aanvallen van buitenaf kunnen<br />
pareren. De aandacht voor de bestrijding<br />
van cybercriminaliteit en -terrorisme is<br />
INSPIRERENDE LEZINGEN EN<br />
groot, maar nog niet groot genoeg. Terroristen<br />
die stuwdammen laten doorbreken,<br />
WORKSHOPS<br />
“Samen met Speakers Academy® ga ik een<br />
internet of openbare verlichting platleggen<br />
stuk verder en probeer ik door mijn visie op<br />
en met bio-wapens ons drinkwater besmetten<br />
zijn degenen voor wie we echt bang moe-<br />
verandering te geven tijdens inspirerende<br />
lezingen, een andere manier van denken over<br />
ten zijn. Ik spreek daarover vaak in opdracht<br />
te brengen. Ik doe dat voor zalen met duizenden<br />
toeschouwers, maar ook voor groep-<br />
van Defensie en politie. Ook internationaal.”<br />
Van Hooijdonk verwacht de komende<br />
jes van tien mensen. Vaak zijn dat leden van<br />
tijd bizarre ontwikkelingen, niet alleen wat<br />
raden van bestuur, directies en managers,<br />
beveiligingsvraagstukken betret, maar ook<br />
die niet weten welke richting ze uit moeten.<br />
Ik daag ze uit en neem ze mee in mijn<br />
als het gaat om 3D-printen, (botsende)<br />
visie en bewijsvoering, die vaak jaren vooruit<br />
is. Alles op basis van zorgvuldig onderzoek<br />
en inspanning van mijn researchteam. spreker. Daarnaast adviseert hij multinationals en andere ambitieuze<br />
Richard van Hooijdonk is trendwatcher en futurist, internationaal top-<br />
Daarnaast zijn er krachtige workshops over organisaties. Hij is gastdocent aan diverse universiteiten. Eerder<br />
‘Future management’, waarin we in kleine werkte hij als strategisch adviseur, marketingdirecteur, adviseur en<br />
teams aan de slag gaan met de vraag hoe om lid van de raden van bestuur en directies van diverse banken, verzekeraars,<br />
uitgevers en technologiebedrijven.<br />
te gaan met verandering. Een van de grotere<br />
IT consultancybedrijven ter wereld heet me richardvanhooijdonk@speakersacademy.nl<br />
48 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
drones en zelfrijdende auto’s. Als de wetgeving<br />
helemaal is aangepast en lexibeler is<br />
dan nu om steeds snel te kunnen inspringen<br />
op veranderingen en we gewend zijn aan alle<br />
veranderingen, kan iedereen (burgers, overheden,<br />
ondernemers en onderwijs) daarvan<br />
ten volle proiteren. Wie Van Hooijdonk<br />
goed beluistert weet dat we daarmee niet te<br />
lang moeten wachten.<br />
BUITENLAND, BOEKEN EN<br />
PLATFORMS<br />
Intussen groeit de autoriteit van Richard<br />
van Hooijdonk link. Hij spreekt veelvuldig<br />
in het buitenland en tournees door in<br />
India en Brazilie komen eraan. Sinds ruim<br />
een half jaar presenteert hij elke woensdagochtend<br />
van 10.45-11.00 uur het programma<br />
‘MindShit’ op BNR Nieuwsradio.<br />
“Er komen twee boeken aan. ‘System error’<br />
gaat over hoe de bestaande detailhandels-,<br />
gezondheidszorg-, landbouw-, bancaire en<br />
andere systemen veranderen door de komst<br />
van nieuwe technologie. ‘Terror tech’ gaat<br />
over terrorisme en technologie.” In <strong>2015</strong><br />
bestaat het team van Richard van Hooijdonk<br />
uit 20 specialisten, gevestigd in Sarajevo,<br />
Londen en Amsterdam.<br />
Doordat hij heet gemerkt dat veel ondernemers<br />
niet klaar zijn voor de toekomst en<br />
bedrijven heel beperkt naar de echte toekomst<br />
kijken en nog steeds vooral denken<br />
aan de resultaten en aandelenkoersen van<br />
vandaag, zijn er TrendXS trendportals in<br />
ontwikkeling voor vele sectoren. “Te beginnen<br />
met vastgoed laten we ondernemers<br />
kennismaken met de laatste trends binnen<br />
hun sectoren en laten we zien wat startups,<br />
universiteiten en innovatieve bedrijven<br />
doen, zodat ze actie kunnen ondernemen.”<br />
Richard van Hooijdonk heet de toekomst<br />
al gezien en helpt bedrijven, overheden en<br />
instellingen graag zich daarop voor te bereiden,<br />
voor het te laat is.”<br />
© HIJWEEGE
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
FOTOGRAFIE: CARLI HERMES<br />
COLUMN<br />
Tweespalt<br />
Annemarie van Gaal<br />
Meer en meer raak ik ervan overtuigd dat we een tweespalt in<br />
de samenleving hebben. Of liever gezegd; twee verschillende<br />
samenlevingen die elkaar lastig kunnen begrijpen of vinden.<br />
Aan de ene kant heb je de samenleving van de politiek. Dit is de samenleving<br />
van ‘woorden vangen’. Elkaar betrappen op uitspraken die je jaren geleden<br />
onder andere omstandigheden hebt gedaan. Iemand confronteren met een<br />
zinsnede die verkeerd overkomt omdat die gedaan is tijdens een twee uur<br />
durend interview en nu volledig uit zijn verband is gerukt. Dit is de samenleving<br />
van elkaar woorden in de mond leggen, verdraaien en vervormen. Alles om<br />
je eigen gelijk te halen via de woorden van de ander. Ik sprak laatst met oudpremier<br />
Jan Peter Balkenende over hoe hij het ervoer als iemand alleen maar<br />
bezig is met je te vangen op woorden. ‘Ach, dan denk ik; jij speelt jouw rol en<br />
ik de mijne’, antwoordde hij. Een soort spel is het dus. En wie dat spel het beste<br />
beheerst blijt overeind in de samenleving van ‘woorden vangen’. Instituten<br />
doven meningen en persoonlijkheden. Zolang iedereen in het gareel blijt<br />
lopen en zich aan de code van het spreken met één mond houdt, is er niets aan<br />
de hand en ben jij verzekerd van je salaris aan het eind van de maand. Iedere<br />
kleinste loslippigheidje, kan funest zijn voor de gesloten gelederen.<br />
De journalistiek is overigens een mooi verlengde van deze samenleving.<br />
De beste journalisten zijn in staat om van iedere eenvoudige uitspraak een<br />
controversieel artikel te maken en begrijpen als geen ander het belang van<br />
‘woorden vangen’. Dat is hun rol.<br />
Aan de andere kant van deze samenleving staat een compleet andere<br />
samenleving. Dat is er een van ‘daden doen’. Een groep die zich niet bezighoudt<br />
met elkaar afrekenen op woorden, maar zich richt op het eindresultaat.<br />
Denk bijvoorbeeld aan werknemers of ondernemers. Soms begrijp je de<br />
opdrachtgever niet goed of heb je iets niet goed afgesproken, maar dat is geen<br />
reden om meteen elkaars gelijk te willen halen, je probeert elkaar te vinden om<br />
eruit te komen. Het resultaat telt namelijk en dat is in ieders belang. Geen spel,<br />
geen rol, maar vaak bittere noodzaak omdat er veel op het spel staat.<br />
Maar zodra de samenleving van ‘daden doen’ een overlap krijgt met de<br />
samenleving van ‘woorden vangen’, gaat het mis.<br />
Hoe betekenisvoller je bent hoe lastiger je het krijgt. De politiek en<br />
journalisten rekenen je niet af op daden, maar op woorden. Authentiek zijn<br />
is een zwaar zwaard om te dragen en gedrevenheid is lastig. Toch zullen die<br />
samenlevingen bij elkaar moeten komen om onze wereld te verbeteren en<br />
uiteindelijk vooruitgang te boeken.<br />
annemarievangaal@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 49
© MINISTERIE VAN BEELD<br />
is gezond<br />
virus voor<br />
bedrijven’<br />
Vrijwel iedereen kent Jörgen Raymann<br />
(en zijn alter ego Tante Es) als<br />
presentator van ‘Raymann is laat’ en<br />
‘zo: Raymann’. Als motivator heeft<br />
hij ontdekt dat het verspreiden van<br />
de geluksfactor binnen een bedrijf<br />
leidt tot gedragsverandering, die<br />
uiteindelijk winst voor het bedrijf en<br />
alle medewerkers oplevert.<br />
50<br />
‘Geluksfactor<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
MOTIVATIE<br />
Jörgen Raymann<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Tien jaar geleden ontmoette ik<br />
Stedman Graham, de man van<br />
Oprah Winfrey. Hij is een inspirerende<br />
motivator die mij met<br />
zijn ‘9 Steps to Success’ stimuleerde anders<br />
naar mijn leven te kijken. Ik kwam erachter<br />
dat het motiveren van mensen ook dicht bij<br />
mij ligt. Net als hij wilde ik vanaf dat moment<br />
mijn eigen verhaal vertalen naar methodes<br />
om andere mensen te helpen hun leven te<br />
verbeteren”, vertelt Jörgen Raymann. Eerst<br />
doet hij dat samen met Dionne Abdoelhaiezkhan.<br />
Ze richten de volledig privaat<br />
geinancierde organisatie Hi5 op, die kansrijke<br />
jongeren zonder sociaal netwerk helpt<br />
de omslag te maken van slachtofer- naar<br />
winnaarsmentaliteit, met de hand als kompas<br />
voor de succes. “De duim staat voor<br />
een positieve instelling, de wijsvinger voor<br />
het bepalen van doel en focus, de ringvinger<br />
voor vertrouwen en betrouwbaarheid<br />
en de pink voor bij de pinken zijn. De middelvinger<br />
geet aan dat je met kop en schouders<br />
boven de rest uitsteekt en overzicht<br />
hebt. We hebben de jongeren meegegeven<br />
dat ze ervoor moeten zorgen dat ze ’s avonds<br />
slimmer gaan slapen dan ze ’s morgens zijn<br />
opgestaan en dat er twee keuzes zijn in het<br />
leven: ouder worden of groeien. Het eerste<br />
kan iedereen, het tweede is een keuze waarmee<br />
je je kunt onderscheiden. Met de rond<br />
Hi5 mede door mij ontwikkelde methodiek,<br />
hebben we in vijf jaar tijd 3.500 jongeren<br />
kunnen koppelen aan bedrijven voor een<br />
stage of een baan en bij hen een mentaliteitsverandering<br />
teweeg gebracht. Het was mijn<br />
eerste ervaring met ‘motivational speaking’”,<br />
zegt Jörgen. Hi5 bestaat niet meer. Dionne<br />
is een zakelijker richting opgegaan met het<br />
bedrijf IZI Solutions, waarmee ze bruggen<br />
slaat tussen overheid, jongeren en bedrijfsleven.<br />
Jörgen Raymann is eind <strong>2015</strong> begonnen<br />
met zijn bedrijf, Giray Motivation and<br />
Coaching. “Girai is Surinaams voor raadgever<br />
(de y is van Raymann).”<br />
ZAKELIJKE ANTIBIOTICA<br />
“Er wordt veel gekopieerd in de motivatiewereld.<br />
Het gaat om basisprincipes van verandering<br />
en persoonlijke groei. Ik ben ervan<br />
overtuigd dat een motivator geloofwaardiger<br />
overkomt als hij daaraan zijn eigen verhaal<br />
koppelt en als het ware zelf zijn eigen<br />
bewezen concept is”, weet Jörgen inmiddels.<br />
“Ik ben in Nederland begonnen als<br />
presentator van een comedyshow en heb<br />
dat uitgebouwd tot het langstlopende ‘late<br />
night’-programma bij de publieke omroep.<br />
‘Raymann is laat’ heet 13 jaar, dus 26 seizoenen,<br />
gelopen. Dat is ongekend. Natuurlijk<br />
heb ik dat niet allemaal van de een op<br />
de andere dag bereikt. Ik heb er hard voor<br />
gewerkt, keuzes gemaakt en eigenschappen<br />
en gedachten aangepast om succesvol te<br />
kunnen worden. Succes komt pas wanneer<br />
je begrijpt wat je met je populariteit kunt<br />
doen en je voor continuïteit zorgt bij wat je<br />
doet.” Voor Giray Motivation and Coachting<br />
‘Ph.D staat bij<br />
mij voor Passion,<br />
Happiness en<br />
Drive’<br />
heet Jörgen Raymann intussen twee nieuwe<br />
instrumenten ontwikkeld. Het eerste noemt<br />
hij ‘business antibiotics’, zakelijke antibiotica.<br />
“Grote bedrijven die een HR-probleem<br />
hebben nodigen vaak een van de grote vier<br />
bureaus uit om hun onderneming door te<br />
lichten. Er wordt van alles bedacht, inclusief<br />
nieuwe werkstructuren, maar meestal<br />
begint er pas dertien maanden en vele euro’s<br />
verder iets te gebeuren en dan is nog niet<br />
zeker dat het aanslaat. Mijn aanpak is totaal<br />
anders. Ik praat liever eerst met de eigenaren<br />
en managers zelf. Zij kennen de missie<br />
en het doel van het bedrijf en weten precies<br />
waar het stagneert. Ik kan ze helpen ontdekken<br />
waarom dat zo is. Met een groepje van<br />
vijf tot tien mensen ga ik zes weken lang aan<br />
de slag. De bedoeling is een soort bewustzijnsverandering<br />
in gang te zetten en in<br />
beeld te brengen welke talenten de organisatie<br />
in huis heet en hoe die het beste zijn te<br />
benutten om de onderneming weer vooruit<br />
te helpen. Na die zes weken kunnen zij als<br />
ambassadeurs de volgende stap zetten, bijvoorbeeld<br />
door de communicatie binnen het<br />
bedrijf en de manier waarop zij op hun beurt<br />
mensen motiveren te verbeteren. Daaraan<br />
schort het vaak.” Vaak maken mensen dingen<br />
ingewikkelder dan ze zijn, is de observatie<br />
van Jörgen, die zelf een pragmatische<br />
aanpak voorstaat.<br />
PH.D<br />
Jörgen Raymann heet enige tijd economie<br />
en rechten gestudeerd en weet hoe bedrijven<br />
in elkaar zitten. Bovendien heet hij er<br />
zelf drie. “Mijn aanpak is mede gebaseerd op<br />
hoe, volgens mijn eigen waarneming, dingen<br />
gebeuren en mensen reageren. Het gaat<br />
in bedrijven ook altijd om de mensfactor en<br />
het stimuleren van ondernemerschap binnen<br />
de onderneming. Het is wetenschappelijk<br />
bewezen dat de geluksfactor daarbij<br />
heel belangrijk is.” Jörgen helpt mensen een<br />
Ph.D, normaal de hoogste Amerikaanse universitaire<br />
graad, te halen. “Bij mij staan die<br />
letters echter voor Passion, Happiness en<br />
Drive, want daar staat of valt alles mee. Ik<br />
ken mensen die niet zijn afgestudeerd en<br />
geen hogere studies hebben gevolgd, maar<br />
doordat ze gelukkig zijn in wat ze doen<br />
toch redelijk succesvol zijn. Ze weten wat<br />
hun passie is en hebben daardoor de drijfveer<br />
beter te presteren. Die geluksfactor zie<br />
ik als een virus dat heel het bedrijf moet<br />
infecteren. Dat gebeurt vaak met kleine men-<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 51
© MINISTERIE VAN BEELD<br />
selijke omgangsvormen, waar ik ze ook mee<br />
help.” Jörgen geloot echt in gedragsverandering<br />
van de mens. “Ik zeg ondernemers<br />
niet hoe ze hun bedrijf moeten runnen,<br />
dat weten ze zelf wel. Ik geef<br />
hen de instrumenten om een<br />
betere verbinding met en tussen<br />
het personeel tot stand te<br />
breng en. Ook vertel ik hoe<br />
zij hun medewerkers beter<br />
kunnen motiveren om te<br />
doen wat zij graag willen.”<br />
PERSOONLIJKE<br />
DOORSTART<br />
“Ik noem mijn motivatielezingen<br />
voortaan<br />
‘ignition<br />
speeches’, omdat ik<br />
ze zie als startpunt.<br />
Met één lezing kun<br />
je mensen enthousiast<br />
maken en inspireren,<br />
maar dat is te weinig<br />
voor gedragsverandering.<br />
Dat is een langduriger proces.<br />
Daarom is het tweede instrument<br />
dat ik heb ontwikkeld de persoonlijke<br />
doorstart, gebaseerd op mijn eigen ervaringen.”<br />
Hij vertelt hoe hij in 1996, nadat zijn<br />
restaurant in Suriname is gesloten, in een<br />
zwart gaat valt. “Ik ben op zoek gegaan naar<br />
mijn eigen passie en geluk aan de hand van<br />
de vier O’s: Opstaan na de val, Ontdekken<br />
van jezelf, Overzicht creëren en ten slotte<br />
Ondernemen. Door dat te doen heb ik uit-<br />
Jörgen Raymann is televisiemaker, cabaretier en ‘motivational<br />
speaker’. Hij is bekend van programma’s als ‘The Comedy<br />
Factory’, ‘Raymann is laat’ en ‘zo: Raymann’. In Suriname<br />
heeft hij als 17-jarige zijn debuut gemaakt als quizmaster.<br />
jorgenraymann@speakersacademy.nl<br />
52<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
MOTIVATIE<br />
‘Succes komt pas wanneer je begrijpt<br />
wat je met je populariteit kunt doen’<br />
eindelijk het succes bereikt in Nederland.<br />
Dat instrument wil ik inzetten voor mensen<br />
die in ontslagprocedures of een neerwaartse<br />
spiraal zitten en niet meer gelukkig<br />
zijn. Ik geef voor die groep sessies van een<br />
uur, maar wanneer het (werk)boek dat ik nu<br />
schrijf in september uitkomt ga ik trainingen<br />
geven voor iedereen die ongelukkig is in<br />
de bedrijven, van directieleden tot de mensen<br />
op de werkvloer. Volgens mij kan iedereen<br />
een persoonlijke doorstart maken, als de<br />
manier van denken maar goed is en mensen<br />
zich realiseren dat een schijnbaar uitzichtloze<br />
situatie ook kansen biedt. Ik weet dat er<br />
in eerste instantie obstakels zijn, waaronder<br />
inanciële, waardoor mensen die hun baan<br />
verliezen of het niet naar hun zin hebben in<br />
een dip geraken. Maar dat komt doordat ze<br />
de mogelijkheden door hun angst over het<br />
hoofd zien. Het gaat ook hier om het hervinden<br />
van de geluksfactor en de passie. Met<br />
behulp van het juiste instrument komen ze<br />
vanzelf op dat punt”, aldus Jörgen, die tot<br />
nu toe goede reacties heet ontvangen op de<br />
uursessies.<br />
TELEVISIE<br />
Onder het voorbehoud dat de NPO de<br />
pilot goedkeurt, presenteert Jörgen Raymann<br />
vanaf komend najaar een quiz over<br />
rariteiten in contracten en wetten, zeg maar<br />
de kleine lettertjes. “We spelen elke week<br />
met twee teamcaptains en bekende Nederlanders<br />
onder toezicht van een rechter en<br />
een publieksjury.” Een nieuw praatprogramma<br />
op de late avond zit er voorlopig<br />
niet in na zestien jaar ‘Raymann is laat en ‘zo:<br />
Raymann’. “Ook ik moet mijn passie soms<br />
opnieuw ontdekken door nieuwe dingen te<br />
doen en afscheid nemen van het oude.. Tante<br />
Es komt wel terug, maar als stripiguur. Een<br />
tijd geleden heb ik samen met mijn vrouw<br />
een kookboek uitgebracht ‘Koken met tante<br />
Es’. De recepten gaan we online brengen met<br />
commentaar van de getekende Tante Es.”<br />
© MINISTERIE VAN BEELD
FOTOGRAFIE: SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® WALTER KALLENBACH<br />
MEDIA & JOURNALISTIEK<br />
Brenno de Winter<br />
Tekst: Barbara Bulten<br />
Op 5-jarige leetijd schreef je je eerste computerprogramma en sindsdien<br />
ben je altijd met informatietechnologie bezig. Wat fascineert je daar zo in?<br />
“Mijn vader nam me als kind mee naar de levensverzekeraar waar hij werkte.<br />
Die grote computers en hun ongekende mogelijkheden vond ik machtig,<br />
vooral als ik er zelf mee aan de slag ging. Al sinds de jaren ’70 zijn bedrijven<br />
ahankelijk van een computersysteem. De gevaren die daarmee gepaard gaan<br />
vind ik beangstigend en intrigerend tegelijkertijd. Daarom ben ik op zoek<br />
gegaan naar oplossingen. Ik probeer altijd voor de realiteit uit te gaan; dat lees<br />
je ook terug in mijn volgende boek ‘Digitale Stormvloed’. ”<br />
Waar gaat het boek over?<br />
“Digitale Stormvloed gaat over de snelheid waarmee technologie onze<br />
maatschappij heet overdonderd. Veel mensen kunnen dat niet bijbenen. Ze zien<br />
wel de gevolgen, maar niet de oorzaak. Het boek schetst hoe de arbeidsmarkt is<br />
veranderd, waarom winkelketens verdwijnen, politiek niet goed functioneert,<br />
bedrijven hun strategie niet op orde krijgen en hackers ons leven lijken te<br />
bepalen. En vooral hoe je bedreigingen in kansen kunt omzetten.”<br />
Wanneer het gaat over<br />
informatiebeveiliging, hackers, digitale<br />
spionage of privacybescherming, dan is<br />
Brenno de Winter een graag geziene gast<br />
in de media en op symposia. Als geen<br />
ander weet hij helder en doeltreffend uit<br />
te leggen wat er aan de hand is en wat<br />
bedrijven en burgers kunnen doen om zich<br />
te beschermen. Wat drijft deze ICT-kenner?<br />
Hoe probeer jij dit soort onderwerpen aan een breed publiek uit te leggen?<br />
“Neem datalekken. Dat is ingewikkeld, maar ik laat mensen de perspectieven<br />
zien. Ik probeer bij een lezing met concrete voorbeelden uit mijn eigen<br />
praktijk de boodschap op een heldere, serieuze, maar ook humoristische<br />
manier over te brengen. Het komt zelden voor dat bij mijn lezingen niet ook<br />
wordt gelachen.<br />
Daarnaast vind ik het leuk om mensen zelf te laten hacken of een incident na te<br />
laten spelen. Ik heb een interactieve serious game ontwikkeld voor bedrijven<br />
en overheden. Onder tijdsdruk moeten deelnemers bepaalde keuzes maken<br />
en komen ze in contact met oiciële instanties en hackers. Tijdens het spel zie<br />
je dat mensen besefen wat er gaande is en dat hun handelen er echt toe doet.”<br />
Waarom is het belangrijk voor bedrijven om zich te wapenen tegen<br />
datalekken?<br />
“Iedere organisatie verwerkt persoonsgegevens en de wetgever stelt daaraan<br />
zware eisen. Sinds begin <strong>2016</strong> staan er serieuze boetes op overtredingen<br />
wanneer een bedrijf een datalek niet meldt. Goede voorbereidingen zijn<br />
essentieel. Bedrijven moeten nadenken over hun visie en ik help daar graag<br />
bij. Iedere organisatie is uniek, dat maakt mijn werk zo afwisselend. Mijn<br />
lezingen en trainingen zijn nooit een standaard verhaal.”<br />
Brenno de Winter (1971) is een expert op het gebied van informatiebeveiliging,<br />
privacy en de ontwikkeling van de informatiemaatschappij. Hij<br />
schreef diverse boeken, is een veel gevraagd spreker, trainer en dagvoorzitter.<br />
Vorig jaar verscheen zijn meest recente titel 'De Rode Hack'.<br />
brennodewinter@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 53
© JANITA SASSEN<br />
‘Als<br />
dingen<br />
leuk zijn<br />
kun je<br />
alles aan’
THEATER, FILM, TELEVISIE<br />
Topacteur ambieert nóg<br />
een carrière: regisseren<br />
Huub Stapel<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Huub Stapel hoeft zich dit jaar nog op één grote klus te focussen: de rol van de<br />
gehandicapte miljonair Philippe in de theaterversie van de Franse film ‘Intouchables’.<br />
“De laatste tijd heb ik zoveel naast elkaar gedaan. De televisieseries ‘Land van Lubbers’,<br />
‘Zwarte Tulp’(2), ‘Flikken Rotterdam’ en de speelfilm ‘De zevende hemel’ zijn klaar. En ik<br />
heb in januari nog negen voorstellingen gegeven van mijn one man theatershow ‘M/V²’<br />
over relaties en liefde.” Huub weet niet hoe hij het heeft volgehouden, maar had er niets<br />
van willen missen! “Allemaal even leuk.”<br />
De eerste serie voorstellingen van<br />
‘Intouchables’ in het DeLaMar heater<br />
was al elke dag uitverkocht. De reacties<br />
waren zonder uitzondering enthousiast.<br />
Een technicus die in de zaal was gaan kijken,<br />
zei dat hij de ilm al na vijf minuten was vergeten.<br />
En dat terwijl die Franse tragikomedie wereldwijd<br />
door 52 miljoen en in Nederland door 1,2 miljoen<br />
mensen is gezien. De best bekeken Franstalige ilm<br />
ooit!”, zegt Huub Stapel in de artiestenfoyer van het<br />
theater. Zelf heet hij de ilm, waarin de wereld van<br />
de zwaar gehandicapte miljonair Philippe volledig<br />
op z’n kop komt te staan als hij de kleine Parijse<br />
crimineel Driss aanneemt als zijn persoonlijke verzorger,<br />
alweer enige tijd geleden gezien. “Het begon<br />
met een man en een boek, gevolgd door een documentair<br />
portret en een toneelstuk. Nog steeds gebaseerd<br />
op Philippes waargebeurde verhaal, is dat<br />
verilmd en nu is er de Nederlandstalige theaterversie,<br />
waarbij restricties vanuit de producent die<br />
de rechten bezit ervoor zorgen dat we dichtbij het<br />
origineel blijven.” Huub Stapel heet zich terdege<br />
voorbereid, onder meer door de echte Philippe in<br />
Marokko te bezoeken.<br />
“Ik heb er zoveel aan gehad. Door wat hij mij vertelde<br />
en hoe hij erbij lag en zat wist ik hoe ik kon<br />
proberen de kern te raken. Hij kan helemaal niets,<br />
behalve zijn hoofd bewegen en praten. Zijn rolstoel<br />
kan hij via zijn mond bedienen. Hij heet bovendien<br />
oncontroleerbare spasmeaanvallen, die soms<br />
urenlang niet en dan snel achter elkaar voorkomen.<br />
Zo zit ik ook op het toneel. Wat in de ilm en op<br />
het podium niet te zien is, maar wat Philippe wel in<br />
zijn boek beschrijt is dat hij constant enorm veel<br />
fantoompijn heet: 9,5 op een schaal van 1-10. Ook<br />
toen ik met hem praatte verrekte hij van de pijn,<br />
waar hij mee had leren omgaan. Ongeloolijk. Hij<br />
vond het trouwens geweldig dat ik mij zo in hem<br />
verdiepte, voordat ik de rol zou gaan spelen.” Cyriel<br />
Guds speelt in de theaterversie de rol van Driss,<br />
die Philippe introduceert in een voor hem onbekende<br />
wereld, waarin ze op zoek gaan naar spanning<br />
en avontuur. In augustus keert ‘Intouchables’<br />
even terug in het DeLaMar. Tussendoor en daarna<br />
tot eind november zijn er voorstellingen in het hele<br />
land.<br />
‘DE ZEVENDE HEMEL’<br />
De ilm ‘De zevende hemel’ gaat eind dit jaar in<br />
première. Stapel speelt de eigenaar van het gelijknamige<br />
restaurant. Hij heet een vrouw (Henriëtte<br />
Tol) en drie kinderen (homas Acda, Jan Kooij-<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 55
THEATER, FILM, TELEVISIE<br />
man en Halina Reijn), die op hun beurt zijn and Maude’. Doordat Dick Maas’ casting<br />
getrouwd met Noortje Herlaar, Tjitske Reidinga<br />
en Ruben van der Meer. “Er zijn aller-<br />
kreeg ik later de hoofdrol in ‘De lit’. Ik had<br />
director André Sjouwerman in de zaal zat<br />
lei verwikkelingen”, zegt Huub Stapel, die op eerder drie jaar in een fabriek gewerkt,<br />
dat moment nog het prettige vooruitzicht dus ik wist hoe het voelde in een overall te<br />
heet nog een stukje te mogen draaien in lopen.” Daarna speelt hij onder veel meer<br />
Italië. “Ik heb de ruwe, ruwe versie al gezien in ‘Amsterdamned’, ‘Hofmans Honger’ van<br />
en die vond ik behoorlijk indrukwekkend. Leon de Winter en meer contemplatieve<br />
Het is een prachtige, heel goed gelukte tragikomedie.<br />
Het leuke is, dat er ook heel veel<br />
rollen, zoals in ‘Retour Den Haag’ (als Ed<br />
muziek in zit. Het is geen musical, maar we<br />
barsten af en toe in gezang uit. Nederlandstalige<br />
liedjes. Ik zing bijvoorbeeld ‘Zeg me<br />
dat het niet zo is’ van Frank Boeijen. De ‘Ik doe ’t liefst<br />
zang komt naadloos voort uit de scènes.”<br />
alles door elkaar’<br />
In ‘De zevende hemel’ komen twee carrières<br />
van Huub Stapel samen. Acteren en<br />
zingen. Met Dick Maas en Leon de Winter<br />
heet hij ooit in de Director’s Band gespeeld.<br />
“Niet zolang geleden heb ik bij Marco Borsato<br />
in het Gelredome voor 33.000 mensen<br />
‘Wit licht’ gezongen en ‘When the lady van hijn). De lijst met Nederlandse producties<br />
waarin hij op doek en scherm te<br />
smiles’ van Golden Earring. Ik houd van dat<br />
rock idioom. Geweldig om te doen. Weet zien is, is lang. “Ik heb ook de eerste twee<br />
je trouwens dat ik in de originele clip van ‘Flodder’-ilms gedaan, tot Coen van Vrijberghe<br />
de Coningh – die in 1997 bizar vroeg<br />
dat nummer zat? Ik liep daarin een lit uit.<br />
Niet zo gek, want Dick Maas was zowel de is overleden – het overnam.”<br />
regisseur van de clip als van de ilm ‘De lit’, Recent is het wel heel druk geweest<br />
waarin ik mijn ilmdebuut maakte.”<br />
voor de acteur uit Tegelen. In <strong>2015</strong> gaan<br />
op dezelfde avond twee televisieseries in<br />
MEER DAN 140 ROLLEN<br />
première waarin hij een grote rol speelt.<br />
Huub Stapel is, sinds zijn afstuderen Als charmezanger Benno in ‘Goedenavond<br />
dames en heren’ en als Luuk Vonk<br />
als acteur én docent aan de Toneelschool<br />
Maastricht, alweer 35 jaar bezig. Zelfs een in de thrillerserie ‘Zwarte Tulp’. “Seizoen 2<br />
tijdje met het Zwitserleven-gevoel. “Het is ’t is klaar en prachtig geworden. Ik ben nog<br />
leukst alles door elkaar te doen en een breed steeds hartstikke dood, maar in de geest<br />
spectrum aan rollen te spelen. In Nederland, ben ik er weer bij en natuurlijk kan mijn<br />
Duitsland, België, zelfs een keer in Engeland.<br />
Ik kan inmiddels terugkijken op meer Dat verandert wel.” Dan zegt hij, vol ver-<br />
kleindochter mij zien en oma een beetje.<br />
dan 140 fantastische rollen op televisie, het bazing: “Sommige mensen vroegen mij of<br />
witte doek en het toneel”, zegt hij met evenveel<br />
geestdrit als in het begin. “Mijn eerste op tv te zien is anders speelt. Hoe komen<br />
een serie die eerst op Videoland en dan pas<br />
rol was met Mary Dresselhuys in ‘Harold ze op zo’n rare vraag? Alsof ik in het DeLa-<br />
Huub Stapel heeft aan de Toneelschool Maastricht eerst de opleiding docent drama gevolgd en daarna de<br />
acteursopleiding. Hij heeft talloze toneel-, theater- en ilmrollen gespeeld en heeft daarnaast televisieprogramma’s<br />
(waaronder ‘Stapel op auto’s’, ‘TAFKAS, ‘Oberon’ en ‘MAX Monumentaal’). In 2014 heeft hij de Johan<br />
Kaart Prijs gekregen voor de voorstellingen ‘God van de slachting’ en ‘Mannen komen van Mars, vrouwen van<br />
Venus’, mede ‘vanwege zijn scherpe en precieze tekstbehandeling’.<br />
huubstapel@speakersacademy.nl<br />
56<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
Mar anders speel dan in de Stadsschouwburg!”<br />
Van ‘Flikken Rotterdam’, dat net als<br />
‘Zwarte Tulp’ op een miljoenenpubliek mag<br />
rekenen en waarin hij het hele seizoen de<br />
rol van Hein Berg speelt, zijn de opnamen<br />
eveneens afgerond. Over ‘Land van Lubbers’,<br />
waarin hij oud-politicus Ruud Lubbers<br />
neerzet, zegt hij: “Dat was fantastisch.”<br />
KRITISCH<br />
Huub Stapel is kritisch op de rollen die<br />
hij krijgt aangeboden ‘en in de positie nee<br />
te zeggen’. “Ik kan dingen afzeggen als ik ze<br />
lauwekul vind of ze er niet bij kan hebben.<br />
Dat is prettig. Het is belangrijk dat dingen<br />
leuk zijn, dan kun je alles aan.” Zelfs met<br />
zoveel producties tegelijk, zoals het afgelopen<br />
jaar, heet hij er ook nu hij ietwat<br />
ouder is geen moeite mee teksten te leren<br />
en te onthouden. Integendeel. “Ik heb het<br />
idee dat het steeds sneller gaat.” Hij heet<br />
nog wel een wens: “Ik wil ook gaan regisseren.<br />
Ik heb dat tot nu toe alleen kleinschalig<br />
gedaan. In Amerika is het heel gewoon<br />
dat acteurs aleveringen van series waarin<br />
ze spelen regisseren. Hier doen Martin<br />
Schwab en Victor Reinier dat. Dat is ook<br />
logisch. Een acteur heet duizenden uren<br />
ervaring op de set. Daar komt geen enkele<br />
regisseur bij in de buurt. Ik kan mensen vrij<br />
snel aan de gang krijgen en weet hoe ik ze<br />
beter kan laten spelen, dus moet het er maar<br />
eens een keer van komen. Ik maak mezelf<br />
wijs dat het wel iets voor me is.” Zelfs als<br />
dat niet op korte termijn gebeurt, kijkt hij<br />
terug op een carrière waarin hij veel verschillende<br />
dingen heet gedaan en de successen<br />
zich blijven opstapelen. “Als het<br />
morgen stopt, kan ik alleen maar blij zijn.”<br />
Maar waarschijnlijk is morgen wel een<br />
beetje te vroeg.<br />
© JORIS VAN BENNEKOM
ECONOMIE & FINANCIËN<br />
Financieel inzicht:<br />
‘iedereen kan het leren’<br />
prof. dr. Dennis Vink<br />
Financieel inzicht is cruciaal voor bestuurders en commissarissen. Prof. dr. Dennis Vink: “Dat lijkt complex,<br />
maar iedereen kan het onder de knie krijgen.” Vink is hoogleraar Finance and Investment op Nyenrode<br />
Business Universiteit. Hij maakt managers vertrouwd met alle facetten van sterk financieel management<br />
waarbij hij nieuwe inzichten koppelt aan de strategische keuzes van de organisatie.<br />
VOORKOM FINANCIEEL<br />
MISMANAGEMENT<br />
“Managers en executives moeten fundamenteel<br />
inzicht hebben in inancieel management<br />
en kritische vragen kunnen stellen ten<br />
aanzien van het verdienmodel van de organisatie.<br />
Vink: ‘Dat is niet langer een keuze, je<br />
moet wel. Anders ben je stuurloos en kun je<br />
verkeerde beslissingen nemen. Dan loop je<br />
het risico failliet te gaan, zoals gebeurde bij<br />
B&O, Imtech en V&D. Als bestuurder kun je<br />
daar persoonlijk voor aansprakelijk worden<br />
gesteld. Ik behandel alle facetten van inanciele<br />
aansturing. Je leert inanciële overzichten<br />
te maken en begrijpen en legt de verbinding<br />
met het verdienmodel. Kortom, je leert jouw<br />
organisatie beter kennen en aansturen.”<br />
WORD EEN EFFECTIEVERE<br />
GESPREKSPARTNER<br />
“Iedereen kent de casus van woningbouwcorporaties,<br />
die gemeenschapsgeld investeerden<br />
in niet-gerelateerde activiteiten. Dat<br />
draaide uit op verlies en had consequenties<br />
voor de hele organisatie. ‘Kennis van inanciele<br />
zaken versterkt je positie als gesprekspartner.<br />
Naar externe inanciers, maar ook naar<br />
de Raad van Toezicht. Je kunt bijvoorbeeld<br />
sterke argumenten geven die overtuigen om<br />
bepaalde investeringen te doen.’ Andersom<br />
werkt het ook: ‘Je weet kritische vragen te<br />
stellen bij een voorstel. Cijfers zijn te manipuleren.<br />
Als een bestuurder bijvoorbeeld per<br />
se een overname wil, kan hij dat proberen<br />
te realiseren door de jaarcijfers optimistisch<br />
voor te spiegelen. Iemand met verstand van<br />
zaken prikt daar doorheen. Simpel gezegd:<br />
niemand kan je meer wat wijsmaken. Dat is<br />
belangrijk, want je wil dat mensen je serieus<br />
nemen als manager.”<br />
BEGRIJP HET FINANCIEEL<br />
KRACHTENVELD<br />
“Vink signaleert dat zijn deelnemers een<br />
grote slag slaan: ‘Mensen ontwikkelen visie op<br />
inancieel management. De tools, – inzicht<br />
in de cash low, het lezen van de balans, een<br />
inanciële strategie bepalen – wij merken dat<br />
mensen die zich eigen maken. Dat zien we<br />
terug in de business cases die mensen schrijven;<br />
daar zitten echt hele goede tussen. Je<br />
merkt dat mensen het spel echt begrijpen.’<br />
Volgens Vink lijkt inancieel management<br />
complex, maar kan iedereen het onder de<br />
knie krijgen. ‘Deelnemers krijgen gaandeweg<br />
het vertrouwen om er zelf mee aan de slag te<br />
gaan en dat is mooi om te zien.”<br />
© THIJS ROOIMANS<br />
Dennis<br />
is<br />
Finance<br />
Vink<br />
hoogleraar<br />
and<br />
Investment op<br />
Nyenrode.<br />
Hij<br />
is ook werkzaam<br />
voor universiteiten<br />
in Kopenhagen, Moskou en<br />
Kaapstad op het gebied van inancial<br />
engineering. Daarnaast is hij betrokken<br />
bij de complexere adviesopdrachten in<br />
de publieke en private sector.<br />
dennisvink@speakersacademy.nl<br />
‘Kennis van inanciële zaken<br />
versterkt je positie als gesprekspartner’<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
57
© GOED VOLK HR CMARC BRESTER<br />
‘Het hoofd<br />
is een<br />
prettige plek<br />
om naartoe<br />
te gaan’<br />
Mensen die hun eigen weg gaan en<br />
ondanks alles iets van hun leven maken.<br />
Arthur Japin voert ze op in zijn romans<br />
en laat zich door hen inspireren. De lezer<br />
komt hen eveneens tegen in de 28 korte<br />
reisverhalen die samen de pas uitgekomen<br />
bundel ‘Goed volk’ vormen. Hoop en<br />
de zelf gekozen dood. Een bijzondere<br />
combinatie, die in werk en leven van<br />
Japin vaak terugkomt en zijn boeken<br />
bijzonder maakt.<br />
58<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
LITERATUUR<br />
Arthur Japin<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Arthur Japin houdt ervan mensen<br />
te beschrijven die ook tegen<br />
beter weten in hoop in het leven<br />
houden. Over hen gaan de<br />
korte verhalen, soms niet meer dan prachtig<br />
uitgewerkte aantekeningen en notities, in<br />
‘Goed volk’. “Door met die bundel bezig te<br />
zijn, merk ik dat ik op bepaalde mensen let<br />
en kijk hoe ze reageren en wat ze doen. Tijdens<br />
twee lezingen van mijn partner Benjamin<br />
Moser bij Harvard is dezelfde vrouw mij<br />
opgevallen, een academische zwerfster die<br />
van lezing naar lezing gaat om te luisteren,<br />
te leren, wat mee te eten en wat overblijt in<br />
haar tas stopt. Ze heet ons na aloop bedankt<br />
en is een van die wonderlijke mensen, die<br />
een ander soort pad kiezen dan anderen en,<br />
al loopt het anders dan gedacht, toch iets van<br />
‘Wat in je jeugd<br />
gebeurt zet de koers<br />
uit voor je leven’<br />
hun leven maken. Deze vrouw houdt een<br />
soort stijl in stand door te eten uit vuilnisbakken<br />
en daarna een lezing bij te wonen.<br />
Dat ontroert mij. Als ik op het verhaalspoor<br />
kom van iemand uit het verleden blijkt dat<br />
ook vaak zo’n persoon te zijn. Iemand die<br />
heet moeten worstelen om een plek te veroveren<br />
of te behouden in de maatschappij.”<br />
“Het heerlijke van reizen is dat ik veel bijzondere<br />
mensen mag zien en ontmoeten.<br />
Als ze mij frapperen maak ik altijd noties<br />
in een opschrijboekje of op mijn telefoon.<br />
Ze komen later meestal wel ergens terug.<br />
Lange tijd heb ik een schetsboekje en pennetje<br />
meegenomen om contouren te schetsen<br />
van zo iemand, er ogen in te tekenen en<br />
te hopen dat het lijkt. In ‘Goed volk’ schets ik<br />
in woorden wat mij is opgevallen, iets dat je<br />
niet verwacht en dus verrast”, zegt Japin. Dat<br />
gebeurt niet alleen bij zwervers en koninginnen<br />
van de nacht, ook bij schrijvers, vorsten<br />
en politici. In het eerste verhaal ‘Staarten<br />
van de Salamander’ valt minister Eveline<br />
Herkens negatief uit de toon tijdens de viering<br />
van het feest rond de 300-jarige betrekkingen<br />
tussen Nederland en Ghana. Japin<br />
beschrijt beeldend hoe hij vergeefs probeert<br />
haar wat te vertellen over Kwasi en Kwame,<br />
twee Ashanti-prinsjes die in de negentiende<br />
eeuw vanuit het fort in Elmina naar Nederland<br />
vertrokken. En hoe Máxima en Willem-Alexander<br />
een half jaar later dansend de<br />
harten van de lokale bevolking veroveren tijdens<br />
hun eerste buitenlandse reis in oiciele<br />
dienst. “Het eerste met Herkens was erg,<br />
het tweede leuk om mee te maken. Vooral<br />
tijdens het toneelstuk, gebaseerd op mijn<br />
boek over de prinsjes, ‘De zwarte met het<br />
witte hart’, was het geweldig ze erbij te hebben.”<br />
Een ander verhaal gaat over de Amerikaanse<br />
schrijfster en activiste Susan Sontag<br />
(1933-2004). “Ben is sinds vijf jaar haar oiciële<br />
biograaf. In ‘Goed volk’ is te lezen hoe<br />
onze reis, als het uitkomt reizen we samen,<br />
in Sarajevo begint op de plek waar dat gekke<br />
mens tijdens de oorlog in Joegoslavië Samuel<br />
Becketts ‘Wachten op Godot’ uitvoerde, terwijl<br />
de mensen vanaf de heuvels openlijk<br />
werden beschoten. Het verhaal over Susan<br />
is nieuw, net als de helt van de andere verhalen.<br />
De rest is eerder gepubliceerd, zij het<br />
dat fragmenten uit mijn dagboek nu verhalen<br />
zijn geworden.”<br />
VERLIEFDHEID<br />
Vrijwel al Japins boeken zijn historische<br />
romans. “Dat genre bevalt mij goed. Als het<br />
echt om historische iguren gaat kloppen de<br />
feiten van zo’n leven altijd. Zodra de deur<br />
dichtgaat en ik in iemands hoofd invul wat<br />
hij of zij moeten hebben gevoeld of gedacht,<br />
komt de ictie om de hoek kijken.” Japin wil<br />
wel zo dicht mogelijk blijven bij zijn personages.<br />
Het onderzoek dat hij daarvoor doet<br />
vergelijkt hij met verliefd zijn. “Je ontmoet<br />
iemand, gaat uit eten en probeert meer over<br />
hem of haar te weten te komen door te vragen<br />
naar hun verleden, favoriete ilms, boeken,<br />
muziek en landen. Dat soort dingen wil<br />
ik over die historische iguren ook weten<br />
en het is gewoon verrukkelijk om je een<br />
paar jaar lang te mogen onderdompelen in<br />
een hele andere tijd. Ik kom wel steeds uit<br />
op de negentiende eeuw. Die periode voelt<br />
heel natuurlijk en dichtbij, maar dat heet<br />
misschien te maken met het feit dat ik ben<br />
opgegroeid met mensen die in die eeuw zijn<br />
geboren en tussen meubels uit die tijd.” Japin<br />
voegt er meteen aan toe dat de zeventiende<br />
eeuw een grens is. “Als ik daarvoor ga zitten<br />
– of in de toekomst – geloof ik het zelf<br />
niet meer. Dat ligt te ver bij mij vandaan.” Of<br />
toch niet? “Een van mijn favoriete romans<br />
is ‘Hadrianus’ Gedenkschriten’ van Marguerite<br />
Yourcenar. Dat verhaal speelt in de<br />
Romeinse tijd en heb ik totaal geloofd en<br />
geslikt. Misschien is een kleiner verhaal over<br />
die tijd een keer een mooi experiment.”<br />
REALITEIT<br />
Zijn personages passen niet in de wereld<br />
zoals die is, maar hebben volgens de schrijver<br />
toch vooral ook met de realiteit te maken.<br />
“Hun verhaal is mijn manier om iets te zeggen<br />
over de realiteit van vandaag. Kijk naar<br />
de ‘De zwarte met het witte hart’. Dat gaat<br />
over culturen en mensen die uit culturen<br />
geplaatst zijn en daardoor ook over de<br />
Sinterklaasdiscussie. Dingen die ik om mij<br />
heen zie zijn er altijd wel in verwerkt. Ik kijk<br />
goed, vermom mij als het ware in een kostuum<br />
en verplaats me in een ander decor.<br />
Door zo afstand te nemen ben ik minder<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 59
LITERATUUR<br />
betrokken, minder een partij in deze wereld<br />
en kan ik door de ogen van historische iguren<br />
kijken naar vandaag en is er tijd om dingen<br />
te doorgronden en te begrijpen.” Japin<br />
is in zijn jeugd jarenlang gepest en geestelijk<br />
en lichamelijk mishandeld en heet daardoor<br />
al vroeg geleerd dingen van alle kanten<br />
te bekijken. “Wanneer mensen jou pijn en<br />
‘Ik vermom mij<br />
als het ware in<br />
een kostuum en<br />
verplaats me in een<br />
ander decor’<br />
verdriet berokkenen, moet je beginnen met<br />
proberen te doorgronden waarom zij dat<br />
doen. Daarvoor moet je een stap uit jezelf<br />
doen en anders kijken. Dan kun je gebeurtenissen<br />
een plaats geven en misschien begrip<br />
opbrengen voor die ander. Wat in je jeugd<br />
gebeurt zet de koers uit voor je leven. Mijn<br />
boek ‘Schitterend gebrek’ heet niet voor niets<br />
zo. Op een gegeven moment denk je zo mismaakt<br />
te zijn door wat er is gebeurd, dat je<br />
nooit meer kunt deelnemen aan het gewone<br />
leven. Dat is ook zo. Ik kan niet echt functioneren<br />
op dezelfde manier als anderen, maar<br />
het schrijven is een manier om daarmee om<br />
te gaan. Vanuit de achterstand uit mijn jeugd<br />
(het gebrek) is het voordeel (schitterend) dat<br />
ik heb geleerd als beschouwer te zien hoe<br />
mensen in elkaar steken.” Japins vader was<br />
recensent van boeken en toneelstukken. “Ik<br />
mocht vaak mee naar het voorstellingen.<br />
Dat was een soort droomwereld.” Niet zo<br />
gek dus dat hij in eerste instantie denkt dat<br />
hij zich het beste in een ander kan verplaatsen<br />
door te acteren. “Het masker van het theater<br />
opzetten en je daar juist laten zien leek<br />
een veilige oplossing voor mijn diepe verlegenheid<br />
en schaamte, maar ik had er niet<br />
over nagedacht. Op toneel merkte ik al snel<br />
dat dit niet was wat ik bedoelde. Mijn boek<br />
‘Maar buiten is het feest’, dat het leven van<br />
Karin Bloemen beschrijt, gaat daar eigenlijk<br />
ook over.”<br />
Japins schrijversloopbaan begint in 1997<br />
met de roman ‘De zwarte met het witte hart’.<br />
“Ik hoorde dat verhaal tien jaar eerder en<br />
60<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
diezelfde avond wist ik dat het moest vertellen.<br />
Ik heb het als scenario naar verschillende<br />
omroepen gestuurd, maar het was te<br />
duur dit historische verhaal te verilmen”,<br />
aldus de auteur die van diezelfde omroepen<br />
wel andere scenario-opdrachten kreeg. Het<br />
schrijven van boeken is, weet hij nu, voor<br />
hem de prettigste manier om te laten weten<br />
wat hij werkelijk van belang vindt. “Ik kan<br />
alles dan rustig uitdenken. Het hoofd is een<br />
heel prettige plek om naartoe te gaan en je<br />
erin terug te trekken. Dan kun je, op een<br />
andere manier, de wereld schetsen zoals je<br />
die wilt of kunt zien, Dat doe ik graag. Daar<br />
staat geen enkele andere schrijfvorm mee<br />
in verhouding. Als je een scenario schrijt<br />
heb je te maken met de inbreng van andere<br />
mensen, terwijl ik nu mijn eigen regisseur<br />
én hoofdrolspeler ben.” In diep in je eigen<br />
hoofd zitten schuilt wel een gevaar, “want<br />
soms moet je wel iets met de werkelijkheid.<br />
Nadat ik afgelopen winter in Frankrijk had<br />
gezeten moest ik na terugkomst reïntegreren<br />
in de maatschappij en mezelf hervinden.<br />
Wanneer je te lang in je hoofd blijt, bestaat<br />
het gevaar dat je helemaal in verdwijnt en er<br />
niet meer uit kunt komen. Dus moet je zoeken<br />
naar een balans.”<br />
‘DE GEVLEUGELDE’<br />
De roman ‘De gevleugelde’ – over luchtvaartpionier<br />
Alberto Santos-Dumont<br />
(1873-1932) die echt geloot dat de mens<br />
kan vliegen, maar gedesillusioneerd stert<br />
– is vorig jaar goed ontvangen en nu al verkocht<br />
aan Brazilië. Duitsland volgt. Het<br />
thema is zelfmoord, naast hoop een rode<br />
draad in het leven en werk van Japin. “In<br />
de week dat Joost Zwagerman uit het leven<br />
stapte is het boek uitgekomen. Wim Brands<br />
interviewde mij over de dood van Joost en<br />
wilde daar graag over doorpraten omdat ook<br />
in mijn boek zelfmoord wordt uitgelegd. Van<br />
dat vervolggesprek is het niet meer gekomen.<br />
Brands koos in april zelf voor de dood.<br />
Jaren geleden had ik al lange gesprekken met<br />
Joost over zelfmoord, waar hij – denk ik – al<br />
erg mee bezig was en tegelijk erg tegen. Hij<br />
zei dingen die ik toen niet begreep, maar nu<br />
wel heb begrepen.” Heel nabij maakt Japin<br />
als 12-jarige de zelfmoord van zijn vader<br />
mee. “Ik was daar als kind blij mee en dankbaar<br />
dat hij het gedaan had. Het luchtte op<br />
en ik dacht dat het goed was. Eigenlijk had<br />
ik me na de dood van Wim Brands voorgenomen<br />
er wat voorzichtiger over te spreken”,<br />
bedenkt Japin zich. “Het geheim en<br />
drama van zelfmoord is dat je het vaak niet<br />
ziet of merkt dat mensen het van plan zijn.<br />
Iemand die zover is en de werkelijkheid zijn<br />
twee parallelle werelden, die elkaar niet kunnen<br />
raken. Iemand had mij tevoren gezegd<br />
dat hij hoopte dat Joost zijn interview in ‘De<br />
wereld draait door’ zou halen. Toen Joost<br />
twee dagen later dood was, was diezelfde<br />
man verbijsterd. Het kan gebeuren dat een<br />
ernstig depressief persoon om hulp vraagt,<br />
maar anderen dat letterlijk niet horen.”<br />
NIEUWE PROJECTEN<br />
Arthur Japin is met twee nieuwe projecten<br />
bezig. Hij is bij het nieuwe DeLa-<br />
Mar druk bezig met een nieuw toneelstuk<br />
(“ik zit alsnog in het theater, maar nu aan<br />
de andere kant”) en zit middenin zijn volgende<br />
roman, die in het najaar van 2017 uitkomt.<br />
“Dat boek gaat over de gedwongen<br />
zelfmoord van Pjotr Tsjaikovski. Een door<br />
zijn broer Modest opgevoede doofstomme<br />
jongen komt langzaam achter het geheim<br />
van de dood van de componist. Het zou ‘De<br />
Tsjaikovski code’ kunnen heten, want het is<br />
best spannend.” Hoewel ook dit boek zelfmoord<br />
als rode draad heet, staat Arthur<br />
Japin zelf vrolijk in het leven. “Het wisselt<br />
zoals bij iedereen, maar ik zit nu in een optimistische<br />
periode.”<br />
Arthur Japin is een Nederlandse<br />
schrijver, die<br />
met romans als ‘De<br />
zwarte met het witte<br />
hart’, ‘Een schitterend<br />
gebrek’, ‘De overgave’<br />
en ‘Vaslav’ grote literaire<br />
prijzen heeft gewonnen,<br />
waaronder de<br />
Libris- en de NS-Publieksprijs. In <strong>2015</strong><br />
verscheen zijn nieuwste roman ‘De gevleugelde’.<br />
Japin schrijft ook verhalen,<br />
toneelstukken en ilmscenario’s. ‘Goed<br />
volk’ is in april <strong>2016</strong> uitgekomen (Uitgeverij<br />
Magonia, ISBN 978949224078).<br />
arthurjapin@speakersacademy.nl<br />
© HEER CORBINO
FOTOGRAFIE: MARTIJN BEEKMAN<br />
COLUMN<br />
Personeel, je<br />
beste adviseur<br />
Sjaak Bral<br />
Personeel is als kinderen: je neemt ze niet, je krijgt ze. Vervolgens<br />
mag je een vaardigheid zien te verwerven die lang niet iedereen van<br />
nature heet: leiderschap. Toch is je stijl van leidinggeven essentieel<br />
voor het slagen van je onderneming. Vandaar dat er boekenkasten<br />
vol worden geschreven over managementstijlen en miljoenen worden<br />
gespendeerd aan trainingen en cursussen. Terwijl geen enkel boek of cursus<br />
kan tippen aan de beste leerschool: uiteraard, de praktijk. Het allerergste dat<br />
je daarbij kan overkomen is volgzaam personeel. Daarmee loop je geheid in<br />
zeven sloten tegelijk. Goede werknemers zijn een verlengstuk van jezelf maar<br />
bezitten tevens een unieke eigenschap die jou en je onderneming verder helpt.<br />
Omring je daarom altijd met mensen die niet klakkeloos aannemen wat je<br />
zegt en betaal ze naar behoren. Geef ze de ruimte om hun mening te geven -<br />
en neem die ter harte.<br />
Heb ik nooit een blunder begaan waarvoor mijn personeel mij had<br />
gewaarschuwd? Jazeker. Een paar jaar geleden bedacht ik voor mijn<br />
oudejaarsconference een lied op de ukelele, zo’n klein grappig houten<br />
gitaartje. Het leek mij leuk om — na het bespelen van het instrument — dit<br />
achteloos op een kruk te leggen en vervolgens een half uurtje later op die<br />
kruk en dús op de ukelele te gaan zitten. In mijn enthousiasme had ik alvast<br />
vijfendertig ukeleles aangeschat. Iedere avond een nieuw exemplaar. Maar<br />
bij de eerste show ging het al mis. Ik zeeg neer op de ukelele; in plaats van<br />
komische gekraak en de aanblik van een dubbelgevouwen gitaartje gebeurde<br />
er helemaal niets. Het kleine kreng bleek zelfs tegen mijn 120 kilo bestand. Een<br />
van mijn technici is nog in de weer geweest met een zaag om dat vervelende<br />
stuk brandhout vooraf door te zagen maar helaas: hoe ik ook ging zitten, het<br />
instrument overleefde glansrijk de klap van mijn zuignap. “Als je goed kijkt,<br />
valt er altijd iets te winnen”, vertrouwde Joop van den Ende mij eens toe. Hij<br />
had gelijk. Haal winst uit je verlies. De afgelopen jaren hebben mijn familie<br />
en vrienden dan ook een origineel verjaardagscadeau mogen ontvangen: een<br />
met felicitaties beschreven ukelele.<br />
sjaakbral@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 61
© SBS ELVIN<br />
oplossen<br />
is mijn<br />
specialiteit’<br />
62<br />
‘Conlicten<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
RECHTSPRAAK<br />
mr. Frank Visser<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Als televisierechter lost mr. Frank Visser al ruim twintig jaar conflicten op tussen gewone mensen.<br />
“Op televisie zien mensen hoe ik dat doe en daar willen ze meer over horen”, aldus Visser. Hij geeft<br />
veel lezingen over dit onderwerp en is steeds vaker rechter bij ‘namaakprocessen’, bijvoorbeeld om<br />
duidelijk te maken hoe het oplossen van bepaalde zakelijke conflicten in zijn werk gaat.<br />
Conlicten oplossen tussen burgers<br />
is mijn specialiteit”, zegt mr.<br />
Frank Visser. “Net zoals ik dat tot<br />
twee jaar geleden deed als kantonrechter<br />
in Zaandam, ga ik ook op televisie<br />
heel integer en volstrekt authentiek te werk.<br />
Ik speel geen rol. Bovendien gaat het om<br />
echte civiele zaken tussen echte mensen, die<br />
iedereen kunnen overkomen. De uitspraken<br />
die ik doe zijn bindend, Beroep is niet<br />
mogelijk. Anders dan bij de gewone rechtbank<br />
komen de partijen die tegenover elkaar<br />
staan vrijwillig naar mij toe, maar zodra ze<br />
het contract hebben getekend waarin staat<br />
dat ze mijn uitspraak accepteren, zitten ze<br />
er aan vast. Als ze bij mij winnen of verliezen<br />
is dat ook zo.” Mr. Visser wijst erop dat<br />
arbitragezaken buiten de rechtbank om in de<br />
zakenwereld vaak voorkomen.<br />
“Mensen zien op televisie hoe ik bestaande<br />
conlicten tussen burgers aanpak. Ze krijgen<br />
een idee hoe onenigheid begint, hoe je<br />
er weer uit kunt komen, wat de juridische<br />
mogelijkheden zijn en welke uitspraken te<br />
verwachten zijn. Dat kun je ook vertalen<br />
op zakelijk niveau. Het is ook de reden dat<br />
opdrachtgevers mij vooral vragen lezingen<br />
te geven over conlictoplossing, of het nu<br />
gaat om burenruzies, problemen op de werkvloer<br />
of conlicten tussen burgers of bedrijven<br />
met de overheid”, aldus mr. Visser.<br />
‘HUMAN INTEREST’<br />
Televisierechtspraak met echte rechters<br />
en bindende vonnissen is in 1981 in de Verenigde<br />
Staten geïntroduceerd. “Dat was ‘he<br />
People’s Court. In Nederland zijn we in 1995<br />
begonnen. Aanvankelijk keken slechts een<br />
paar honderdduizend mensen, maar langzaam<br />
aan is het programma steeds beter<br />
aangeslagen. Na twintig jaar was het met<br />
vaak 1,5 miljoen kijkers een groot succes.”<br />
Een antwoord op de vraag wat daarvan de<br />
reden is kan mr. Visser niet geven. “Achteraf<br />
denk ik wel dat het feit dat zo’n programma<br />
is opgebouwd uit meerdere lagen een rol<br />
speelt. De eerste is ‘human interest’: het verhaal<br />
achter het conlict. Ook willen mensen<br />
weten hoe het juridisch zit. Daarnaast<br />
is er het wedstrijdelement. Kijkers willen<br />
‘Naast lezingen,<br />
speel ik steeds vaker<br />
ook processen na’<br />
een winnaar zien. Tel daarbij op de nodige<br />
humor en drama en je hebt een aantal aspecten<br />
die een programma interessant maken.<br />
Kennelijk vinden de mensen mijn persoon<br />
ook leuk, misschien wel doordat humor bij<br />
mij past.”<br />
Mr. Frank Visser is rechter, tv-presentator, spreker en schrijver. Van<br />
1989-2014 was hij kantonrechter in Zaandam en daarvoor onder<br />
meer rechercheur, reclasseringsambtenaar en oicier van justitie.<br />
Twintig jaar lang (1995-<strong>2015</strong>) presenteerde hij voor de NCRV ‘De<br />
rijdende rechter’. Hij is nu bij SBS 6 te zien in ‘Mr. Frank Visser doet<br />
uitspraak’. Visser heeft ook een aantal boeken geschreven.<br />
frankvisser@speakersacademy.nl<br />
‘MOOT COURT’<br />
‘Moot Court’ is inmiddels een verplicht<br />
vak aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid<br />
in Leiden. Het is een soort oefenrechtbank,<br />
waar studenten bijvoorbeeld kunnen<br />
leren hoe ze een pleidooi moeten opbouwen.<br />
Mr. Frank Visser speelt op verzoek<br />
van opdrachtgevers, die hem naast lezingen<br />
ook daarvoor via Speakers Academy®<br />
kunnen boeken, eveneens steeds vaker processen<br />
na. Dan gaat het bijvoorbeeld over<br />
bedrijven die te maken hebben met een<br />
bepaald type conlict, willen weten wat de<br />
juridische implicaties zijn en hoe een eventuele<br />
rechtszaak eraan toe kan gaan. Wat<br />
een simulator voor piloten in opleiding is,<br />
is het ‘Moot court’ voor juristen en mensen<br />
die bij een conlict betrokken zijn of<br />
kunnen raken. “Je laat aan de zaal zien hoe<br />
het gebeurt. Ik speel de rechter. Twee mensen<br />
uit het bedrijf kunnen, bijvoorbeeld in<br />
het geval van een arbeidsconlict, het dan<br />
opnemen voor respectievelijk de werknemer<br />
en de werkgever. Ik kom ook met een<br />
beslissing, die is toegespitst op de organisatie<br />
die mij heet gevraagd. De casus bedenken<br />
we altijd in overleg”, aldus mr. Frank<br />
Visser, die sinds kort ambassadeur is van<br />
Buurtbemiddeling Nederland. “Overal<br />
in Nederland bestaat buurtbemiddeling<br />
bij burenruzies. Vrijwilligers doen dat.<br />
Zij hebben behoete aan landelijke dagen<br />
waar ze bijeen kunnen komen en iemand<br />
die het belang van hun werk wil uitdragen.<br />
Daarvoor kwamen ze bij uit en ik heb er ja<br />
op gezegd.”<br />
© MET DANK AAN FRANK VISSER<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 63
© ROY BEUSKER<br />
‘De wereld is zo<br />
ingewikkeld niet’<br />
64<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
FILOSOFIE<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
‘De alledaagse vraag naar<br />
wetenschap’<br />
prof. dr. Bas Haring<br />
Bij de lezingen die ik geef, en ik geef<br />
ze regelmatig, zitten er meestal<br />
wel een paar mensen in het<br />
publiek die me vragend aanstaren:<br />
"Waar ken ik die vent van?" Ik herken dat<br />
gestaar vaak wel en leg dan uit dat het vermoedelijk<br />
komt vanwege het tv-programma<br />
'Proekonijnen', waar ik een klein rolletje in<br />
heb. Het is heel vreemd om vanwege zo'n<br />
programma herkend te worden. Het speelt<br />
maar een kleine rol in mijn leven en wordt<br />
in een paar weekenden opgenomen. Maar<br />
omdat het wekelijks uitgezonden wordt en<br />
ook nog eens link herhaald heet het meer<br />
impact dan ik in eerste instantie vermoedde.<br />
Ik schaamde mij in het verleden een beetje<br />
voor Proekonijnen. Of misschien is het eerlijker<br />
om te stellen dat ik niet zeker wist wat<br />
anderen van het programma zouden vinden,<br />
en daar een beetje onzeker van werd.<br />
Er lopen schaars geklede dames door het<br />
beeld en het wordt gepresenteerd door de o<br />
zo populaire Dennis en Valerio, op wie vele<br />
meisjes en dames verliefd zijn – dat weet ik<br />
vanwege de rijen voor de studio. En ondertussen<br />
beweert BNN dat het hier om een<br />
wetenschappelijk programma gaat. Die voelen<br />
doorgaans een stuk ernstiger. Moet ik<br />
‘Ik realiseer me<br />
tegenwoordig dat<br />
de combinatie<br />
van onbevangen<br />
nieuwsgierigheid<br />
en daadkracht een<br />
mooie is’<br />
hier wel aan meedoen? Heb ik me regelmatig<br />
afgevraagd. Ik ben ook professor aan een<br />
universiteit. Die van Leiden. Hoe zal men<br />
daar aankijken tegen mijn rol in dit showprogramma?<br />
Ondertussen, nu al weer vier seizoenen<br />
verder, voel ik me bijzonder senang bij<br />
'Proekonijnen', vind ik het júíst een wetenschappelijk<br />
tv-programma, en realiseer ik<br />
me dat het programma bijzonder goed bij<br />
me past.<br />
Dennis en Valerio stellen zélf vragen die<br />
ze zélf proberen te beantwoorden. Een mooi<br />
voorbeeld is de vraag of je als man kunt ervaren<br />
hoe pijnlijk een bevalling is. Mooie vraag<br />
toch? In plaats van zich te wenden tot wetenschappers<br />
in labjassen die van alles kunnen<br />
vertellen over de biologische oorsprong van<br />
pijn en over wat er allemaal gebeurt in een<br />
vrouwenlichaam tijdens een bevalling, gaan<br />
Dennis en Valerio zelf op onderzoek uit. In<br />
de onderhavige vraag binden ze een kastje<br />
voor hun buik dat stroomstootjes afgeet.<br />
Als gevolg daarvan trekken de buikspieren<br />
samen en het idee is dat het aan barensweeën<br />
doet denken. Ik weet natuurlijk niet<br />
of dat werkelijk zo is, en dat weten Dennis<br />
en Valerio zelf ook niet, maar ik vind de<br />
houding prijzenswaardig en wetenschappelijk.<br />
"De wereld is zo ingewikkeld niet", lijkt<br />
'Proekonijnen' te zeggen. "Stel vragen, wees<br />
nieuwsgierig en u mag heus zelf op onderzoek<br />
uitgaan."<br />
En precies dat probeer ik met mensen te<br />
bereiken. Bovendien op een luchtige en toegankelijke<br />
manier. Waar ik me voorheen een<br />
beetje schaamde voor mijn link met Proekonijnen,<br />
realiseer ik me tegenwoordig dat de<br />
combinatie van onbevangen nieuwsgierigheid<br />
en daadkracht een mooie is. En ik gun<br />
iedereen iets meer van díe combinatie.<br />
Bas Haring denkt & vraagt, schrijft & spreekt. Op een heldere en prikkelende manier probeert hij wetenschap en<br />
ilosoie betekenis te geven voor UW leven. Dat doet hij door het schrijven van boeken, columns en het maken van tvprogramma's.<br />
Bas Haring is hoogleraar aan Universiteit Leiden waar hij de leerstoel 'publiek begrip van wetenschap'<br />
bekleedt en hij is oprichter van het masterprogramma 'Media Technology' voor creatieve wetenschap.<br />
basharing@speakersacademy.nl<br />
© ROY BEUSKER<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 65
© FOTOGRAFIE: BAS ROZENDAAL<br />
COLUMN<br />
De consument<br />
eist precisielogistiek<br />
jhr. dr. Walther Ploos van Amstel<br />
Steeds meer bedrijven bieden hun klanten opties voor levering. Bestel<br />
je iets bij CoolBlue, dan wordt het vanavond nog geleverd. In de bouw<br />
geldt: vandaag besteld, morgen tussen 7 en 9 afgeleverd op de bouwplaats.<br />
Je kunt er ook voor kiezen om het pakje af te halen bij het pickup-point.<br />
Afspraak is afspraak. Klanten verwachten precisie-logistiek. Hoe<br />
bereik je dat?<br />
Een paar jaar geleden stond internet vol met artikelen over ‘onthaasten’.<br />
Vergeet het maar! Webwinkels bieden ons steeds meer leveropties aan. Vandaag<br />
besteld vanavond geleverd, vandaag besteld morgen tussen 8 en 10 geleverd<br />
of het pakje ophalen bij een door jou gekozen pick-up point.. Het moet<br />
allemaal nog sneller en nog nauwkeuriger. En, afspraak is afspraak. We betalen<br />
er immers voor.<br />
Klanten, zowel consumenten als organisaties, zijn steeds beter gewend.<br />
Mijn Uber-taxi meldt zich 3 minuten voor aankomst met een bericht:<br />
‘Your Uber is arriving now’. Niet alleen handig voor de klant, maar ook voor<br />
de chaufeur die niet hoet te wachten. De aankomstroute en -tijd van de Uber<br />
zijn bovendien te volgen op je smartphone. Dat is handig.<br />
Dergelijke ontwikkelingen maken dat de klant ook meer verwacht van<br />
transporteurs. Maar waar blijt die service? Een simpel bericht met ’Wij zijn<br />
er over 15 minuten. Bent u niet thuis, druk dan ‘graag een andere keer’ of ‘graag<br />
een andere plek’ in’ bestaat nog niet. Of, ‘bezorg bij mijn buren op nummer<br />
68’. Dit zijn uitdagingen waar bedrijven zich de komende tijd mee bezig moeten<br />
gaan houden.<br />
‘Your Uber is<br />
arriving now’<br />
Consumenten verwachten precisie-logistiek. Dit vergt samenwerken met<br />
de beste partners in de keten; zowel in de magazijnen als in de levering. De<br />
partners zullen onderling hun planningen naadloos moeten afstemmen. Die<br />
planning gaat niet over de komende dagen of uren. Die planning gaat over<br />
de komende minuten. En, als het onverwacht fout gaat, moet die informatie<br />
direct naar zowel de klant als de verzender.<br />
Zo kunnen zij samen snel een oplossing bedenken. Wie is er klaar voor?<br />
waltherploosvanamstel@speakersacademy.nl<br />
66 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
ONDERNEMERSCHAP<br />
Generatie Z is aan zet!<br />
Wie nu ahaakt, haakt nooit meer aan!<br />
René C.W. Boender & dr. Jos Ahlers<br />
Wij praten veel over ze, maar<br />
praten we ook met ze?<br />
Z-ers zijn de kids die nu<br />
opgeleid worden. Zij zien<br />
kansen. Ze zijn slim, snel, open en direct.<br />
Zijn multimediaal en hyperactief (met<br />
games). En willen het vooral leuk hebben.<br />
Generatie Z is een generatie die optimistisch<br />
is over de toekomst. Ze zijn pragmatisch en<br />
autonoom. Maar er zijn ook bedreigingen.<br />
Als het niet snel boeiend is, haken Z-ers af.<br />
Zij hebben minder geduld en zijn ongevoelig<br />
voor hiërarchieën. Zij houden van 'learning<br />
by doing' en willen zowel online als<br />
oline in een machtige beweging ervaringen<br />
op doen. Real time, all the time! Uit wereldwijd<br />
onderzoek uitgevoerd door Jos Ahlers<br />
en René Boender blijkt dat zij behoete hebben<br />
aan persoonlijke aandacht en inspirerende<br />
coaching. Ben je niet spot on binnen<br />
3 seconden, dan klikken ze je weg. Daarbij<br />
is inspireren belangrijker dan motiveren.<br />
Pagina na pagina lees je in ‘Generatie Z en de<br />
vierde industriële revolutie’ hoe de toekomst<br />
eruit gaat zien.Hierbij alvast een inkijkje in<br />
de wereld van Generatie Z....<br />
pag 1 binnentitelblad 1 rechts; alleen naam boek<br />
Z<br />
GENERATIE Z<br />
EYE-OPENER<br />
WAT GAAT ER GEBEUREN VANAF 2025?<br />
1 |<br />
Dr. Jos Ahlers<br />
René C.W. Boender<br />
En de Vierde (Industriële) Revolutie<br />
Generatie Z over de toekomst van geld, leren,<br />
werken, geloof, hoop, dood, liefde, seks, de nieuwe<br />
politieke werkelijkheid, het internet of things<br />
en de vierde industriële revolutie.<br />
INTENSIEVE BEGELEIDING IS<br />
LEUK EN VANAF NU EEN<br />
VEREISTE<br />
Generatie Z is geïnteresseerd in korte<br />
termijn gratiicatie. Zoals we al zagen is<br />
Generatie Z opgevoed met externe feedback.<br />
Hierbij is coachende begeleiding een<br />
must. Bezielde werkgevers of sportclubs die<br />
een beleid voeren waarbij Z-ers met kleine<br />
(korte termijn) stapjes hun positie zien verbeteren,<br />
zullen het beter doen dan clubs die<br />
dit soort programma’s niet hebben. Generatie<br />
Z wil weten waarvoor ze het nu doet!<br />
Ze willen waardering en respect voelen. En<br />
precies weten wat ze moeten doen voor de<br />
volgende stap. Ja, Generatie Z-ers hebben al<br />
vroeg een mening. En die laten ze horen.<br />
INVESTEER IN DE ONDERLINGE<br />
RELATIES<br />
Sfeer is voor Generatie Z belangrijker<br />
dan het behalen van topprestaties. Het<br />
is daarom van belang om, als je Generatie<br />
Z-ers wilt binnenhalen of houden, actief te<br />
investeren in de ‘zachte kant’. Het moet leuk<br />
zijn. Netwerkstructuren, variabele teams,<br />
ruimte voor zelfontplooiing en sociale activiteiten<br />
zijn allemaal instrumenten die<br />
Generatie Z-ers willen ervaren. EEC blijkt<br />
daarbij essentieel: energie, enthousiasme<br />
en creativiteit blijkt de sleutel naar succes<br />
bij Z-ers. Echt en oprecht. Generatie Z kan<br />
moeilijk omgaan met abstracte omschrijvingen.<br />
Trainingen in de sport en opdrachten<br />
in het bedrijfsleven moeten speciiek<br />
en helder zijn. Ook de context waarbinnen<br />
wordt getraind, is belangrijk. Z-ers doen<br />
niets ‘omdat het ze nou eenmaal gezegd<br />
wordt’. Denk daarom niet in opdrachten,<br />
maar in speciieke uitdagingen. Communiceer<br />
daarom duidelijk en geef aan waar het<br />
aan bijdraagt, zodat ze weten waarvoor ze<br />
het doen.<br />
SOCIALE NETWERKEN ZIJN DE<br />
TOEKOMST<br />
Generatie Z is een netwerkgeneratie. Z-ers<br />
leven zowel on- als oline! Maak daar dus<br />
gebruik van.<br />
Dus zet je ilter open.Wij (oudere generaties)<br />
hebben vaak de neiging smalend te oordelen<br />
over de generaties die na ons komen. Uit die<br />
houding is nooit veel goeds voortgekomen.<br />
Want, of we er nu positief of negatief tegenaan<br />
kijken: de Digital Natives zijn onder ons.<br />
En over een tiental jaren zullen deze digitale<br />
inboorlingen beginnen de dienst uit te<br />
maken. Dat is de realiteit van de demograische<br />
ontwikkeling. Deze geboren netwerkers<br />
voor wie internet en al zijn toepassingen<br />
zo gewoon zijn als zuurstof, zullen een aantal<br />
ingrijpende veranderingen afdwingen in<br />
de manier waarop we leven en werken. Wie<br />
nu ahaakt, haakt nooit meer aan. Niets doen<br />
is geen optie!<br />
Meer weten? Lees ‘Generatie Z en de vierde<br />
industriële revolutie’! Of beter nog: boek Jos<br />
Ahlers of René Boender voor de enerverende<br />
Generatie Z keynote. Je gaat dan meteen<br />
anders denken! Op naar de nieuwe MVO:<br />
Moreel verantwoord ondernemen.<br />
reneboender@speakersacademy.nl<br />
josahlers@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN RENÉ BOENDER<br />
© MET DANK AAN JOS AHLERS<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
67
© STEPHAN VANFLETEREN<br />
‘De politiek is nu<br />
echt geschiedenis’<br />
Femke Halsema blikt in ’Pluche’ terug op een ‘fantastisch avontuur’. Haar politieke carrière – van nieuwbakken en<br />
onervaren Kamerlid tot bij velen geliefd fractievoorzitter en debater – valt immers samen met een van de turbulentste<br />
perioden in de Nederlandse politieke geschiedenis. De aanslagen van 9/11, de moorden op Pim Fortuyn en Theo<br />
van Gogh, de opkomst van Geert Wilders, de economische crisis en de verruwing van het debat. Ze is openhartig en<br />
eerlijk, ook over zichzelf. “Ik ben geen heilige en heb ook wel eens trucjes uitgehaald.”<br />
68<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
POLITIEKE MEMOIRES<br />
drs. Femke Halsema<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
De opkomst van het populisme<br />
heet mijn politieke<br />
loopbaan erg getekend”, zegt<br />
Femke Halsema, wanneer we<br />
een laatste keer de politiek induiken om<br />
te praten over haar politieke memoires. In<br />
‘Pluche’ beschrijt ze helder en boeiend hoe<br />
de Tweede Kamer tussen 1998 en 2010 verandert<br />
van een besloten sociëteit in een<br />
politieke arena, waar politici soms op het<br />
scherpst van de snede politieke conlicten<br />
uitvechten. Die ontwikkeling begint wanneer<br />
Pim Fortuyn in 2001 de landelijke<br />
politiek betreedt. Femke is dan drie jaar<br />
Kamerlid. Met zijn hyperbolische taalgebruik<br />
en on-Nederlandse machtsambitie<br />
krijgt Fortuyn steeds meer aanhangers. ‘Hij<br />
deelt onomwonden mee dat er nog maar nul<br />
asielzoekers mogen binnenkomen, noemt<br />
de moslims een ‘vijfde colonne’, die het huis<br />
willen overnemen. Zijn stijl en woordkeuze<br />
maken zijn politieke tegenstanders woordeloos’,<br />
aldus Femke in ‘Pluche’. Na de val van<br />
het paarse kabinet Kok II en – enkele dagen<br />
voor de verkiezingen van mei 2002 – de<br />
moord op de LPF-voorman, kan ze ‘het verlangen<br />
naar zekerheid en hardere maatregelen<br />
emotioneel goed begrijpen’. “Ik heb de<br />
manier waarop politici daarmee aan de haal<br />
gingen echter heel zorgelijk gevonden.” Ze<br />
trekt een parallel met het heden: “Na de aanslagen<br />
in Brussel zie je dat de roep om grenzen<br />
te sluiten en privacy in te perken omwille<br />
van de veiligheid weer aanzwelt. Een dader<br />
van de aanslagen in Parijs is echter in Brussel<br />
gewoon dankzij klassiek grondig recherchewerk<br />
gevonden. Dat is veel belangrijker dan<br />
het blijven aantasten van burgerrechten. Het<br />
is zeer zorgwekkend dat politici die daarvoor<br />
zijn zoveel macht krijgen.”<br />
ZIEKTE VAN DE POLITIEK<br />
Ze uit nog maar zelden een politieke<br />
mening. Ruim vijf jaar na het verlaten van<br />
de politiek lijkt het alsof een last van haar<br />
schouders is gevallen. “Door ‘Pluche’ ben ik<br />
er nog een keer mee bezig, maar ik volg de<br />
‘Ik heb voor een<br />
mensenleven<br />
genoeg meningen<br />
uitgedeeld’<br />
politiek nu van vrij grote afstand. De binnenlandse<br />
politiek houdt me ook niet zo bezig,<br />
ik ben meer geïnteresseerd in wat internationaal<br />
gebeurt, zoals in Syrië en het Midden-Oosten.<br />
Ik heb voor een mensenleven<br />
genoeg meningen uitgedeeld, dat hoet niet<br />
meer zo nodig. Als ik me al ergens mee<br />
bemoei is dat om het op te nemen voor mensen.<br />
Zoals Diederik Samsom, die onrechtvaardig<br />
wordt beoordeeld.” Ze schrijt dat<br />
ze na haar vertrek merkte dat ze was gaan<br />
lijden aan de ziekte van de politiek en bijna<br />
alles beschouwde als een wedstrijd. “Dat<br />
was eigenlijk al een tijdje zo en ik was verveeld<br />
geraakt. Toch had ik niet verwacht<br />
dat ik ‘Pluche’ zou ervaren als een deinitieve<br />
afronding van die periode. En als een<br />
kroon! Mijn politieke geschiedenis is voltooid.<br />
Dat is heel prettig.” ‘Het is klaar. De<br />
reden is simpel. Ik heb er genoeg van’, schrijt<br />
Femke over haar afzwaaien, eind 2010. Haar<br />
partij staat dan op tien zetels, maar de euforie<br />
daarover verzwakt snel. De formatie van<br />
een paars+ kabinet mislukt en GroenLinks<br />
wacht wederom een oppositierol. De eerste<br />
twee jaar na haar vertrek als Kamerlid en<br />
fractievoorzitter voelt Femke enkel akeer<br />
als de politiek ter sprake komt. Door de<br />
chaos die na haar afscheid is ontstaan binnen<br />
haar partij slaat de onzekerheid toe en vraagt<br />
ze zich af of de lange jaren van politiek werk<br />
niet voor niets zijn geweest. Na alle ruzies<br />
en blunders verliest de partij snel aan aantrekkingskracht.<br />
Femke trekt zich dat aan.<br />
Ze schrijt: ‘Met het dramatische vertrek van<br />
mijn opvolger Jolanda Sap in oktober 2012<br />
bevrijd ik mij van de laatste aanhankelijkheid<br />
aan GroenLinks. (…) Door Groen-<br />
Links daarna echt naar de achtergrond van<br />
mijn bestaan te verbannen krijg ik lucht<br />
en een realistischer perspectief op de politiek<br />
en mijn bijdrage daaraan. Daarmee<br />
breekt het moment aan dat ik rekenschap<br />
wil gaan aleggen over mijn politieke jaren’.<br />
Ze voegt, inmiddels weer neutraler denkend<br />
over GroenLinks, de daad bij het woord en<br />
begint te schrijven met als resultaat ‘Pluche’,<br />
waarin ze onthult dat het avontuur nog niet<br />
ten einde had hoeven zijn: Lodewijk Asscher<br />
heet haar in 2012 heet gevraagd minister<br />
te worden in Rutte II. Voordat ze ja of nee<br />
kan zeggen blijkt dat coalitiepartij VVD haar<br />
eventuele voordracht blokkeert.<br />
DISCREET<br />
Ze vertelt haar memoires zeer bewust in<br />
de tegenwoordige tijd. “Je kunt het schrijven<br />
als iemand die terugkijkt en zegt ‘met<br />
de kennis van nu hadden we het allemaal<br />
heel anders gedaan’, maar dat lijkt mij minder<br />
interessant. Lezers willen gewoon weten<br />
hoe ik het ervaren heb. Het enige nadeel is<br />
dat deze schrijfvorm de mogelijkheid terug<br />
te blikken, te analyseren en daaruit conclusies<br />
te trekken beperkt, maar ik doe het wel af<br />
en toe. Ik heb per se geen ‘I told you so’-boek<br />
willen schrijven en geprobeerd zo indiscreet<br />
mogelijk over mezelf en zo discreet mogelijk<br />
over anderen te schrijven, zeker als het gaat<br />
om vrienden of kwetsbare medewerkers”,<br />
zegt Femke Halsema. “De moeilijkste passages<br />
gaan over mensen die door iedereen<br />
afgebrand zijn en geraakt, zoals Tara Singh<br />
Varma, die ik niet opnieuw wil beoordelen,<br />
maar wel efect op mij hebben gehad.” Het<br />
boek is heel gedetailleerd. “Je weet hoe het<br />
geheugen werkt. Sommige gebeurtenissen<br />
maken een enorme indruk en die onthoud je<br />
helemaal. Bijvoorbeeld een lunch met Felix<br />
Rottenberg, halverwege de jaren negentig.<br />
Ik herinner me het gesprek bijna woordelijk,<br />
van de rest er omheen niets meer. Ik heb<br />
dus veel onderzoek moeten doen. Al was het<br />
maar omdat ik mij geen slordigheden kan<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 69
POLITIEKE MEMOIRES<br />
permitteren. Om mensen een beter inzicht met onze omgeving moeten omgaan. Ik heb<br />
te geven in de politiek moet het kloppen.” mezelf altijd beschouwd als kind van de jaren<br />
Femke beschrijt uitgebreid hoe ze in zeventig, toen tolerantie hoogtij vierde. Journalist<br />
Henk Holand schreef daarover dat de<br />
de politiek terechtkomt. “Als criminoloog<br />
en wetenschappelijk medewerker van de burger gedekoloniseerd raakte door de staat<br />
Wiardi Beckman Stichting schreef ik een en dat mensen zich ontworstelden aan rangen<br />
boekje over criminaliteit, waarmee de PvdA en standen. Dat vind ik nog steeds heel mooi.”<br />
– de partij waarvan ik voor mijn werk lid<br />
moest zijn – niet zo gelukkig was. Ik ben uiteindelijk<br />
bij de stichting weggegaan, omdat Femke Halsema vertelt dat ze aanvankelijk<br />
COMPROMISSEN<br />
ik mij daar niet thuis voelde. Paul Rosenmöller,<br />
toen fractievoorzitter van GroenLinks, maar later besete dat het ook eervol kan<br />
compromissen sluiten ‘een beetje vies vond’,<br />
vroeg me of ik samen met hem progressieve zijn. “Als je er uitkomt met mensen die veel<br />
politiek wilde vormgeven.” Ze kent, ook vanwege<br />
de reacties van allerlei mensen, een dat een goed gevoel. Dat besef heet me ook<br />
tegenovergestelde opvattingen hebben, geet<br />
moeilijke start, maar leert veel van Paul. gematigder gemaakt.” Met Mark Rutte kan<br />
“Dat moest wel, want voordat mijn politieke ze het goed vinden, maar eens is ze het niet<br />
loopbaan begon, was ik nooit in de plenaire altijd met zijn aanpak. Ook met Alexander<br />
zaal van de Tweede Kamer geweest.” Vier Pechtold en André Rouvoet klikt het, blijkt uit<br />
jaar later al volgt ze hem onverwacht op als ‘Pluche’. “Maxime Verhagen was hard, maar<br />
fractievoorzitter.<br />
wel gezellig. Bij Jan-Peter Balkenende voelde<br />
ik me ongemakkelijk. Ik heb nooit begrepen<br />
dat hij zo’n lange tijd premier kon zijn.”<br />
PROGRESSIEVE DENKER<br />
In haar eerste periode als Kamerlid speelt Ze constateert ook dat de slechte sfeer tussen<br />
PvdA en CDA lang de politieke verhou-<br />
haar (te) grote openheid haar soms parten.<br />
Femke is dan wat naïef, fel en echt boos als dingen heet bepaald. “Ze gunden elkaar het<br />
ze wordt geconfronteerd met onrecht. Dat licht in de ogen niet. Dat leidde tot stilstand,<br />
komt vooral uit haarzelf, heet meestal niets met name na het uitbreken van de crisis. Elke<br />
met politiek te maken, maar is niet altijd even stap die Wouter Bos als minister van Financiën<br />
zette, werd door het CDA om electorale<br />
efectief. Snel merkt ze dat niet alles draait om<br />
de schoonheid van het debat. Het is kortom redenen getorpedeerd.”<br />
allemaal wennen. “Een echte partijtijger ben<br />
ik nooit geweest, meer een passant in de politiek<br />
en een progressieve denker aan de linker-<br />
“Ik heb een geweldige tijd gehad, die ik niet<br />
TROTS<br />
kant van de samenleving.” Soms voelt ze zich ga overdoen. Ik ben blij dat het over is.” Want<br />
een vreemde eend in de bijt, zoals in 2006 tijdens<br />
een bijeenkomst van de JOVD, die haar moorden waren lastig om mee om te gaan,<br />
altijd geweldig was het ook weer niet. “Die<br />
de titel Liberaal van het Jaar verleent voor evenals de electorale nederlagen. De periode<br />
haar manifest ‘Vrijheid eerlijk delen’. “Het was met de LPF en Mat Herben was heel moeilijk.<br />
allemaal wat eclectisch. Eerlijk gezegd denk Als zo duidelijk is dat sommige mensen vinden<br />
dat je niet gewenst bent om wat je denkt<br />
ik dat veel Nederlanders dezelfde opvattingen<br />
hebben als ik en vinden dat het wat rechtvaardiger<br />
en eerlijker mag, we mensen meer kan-<br />
voelde me afgewezen, zeker omdat ik nog heel<br />
en wie je bent, raakt dat je persoonlijk. Ik<br />
sen moeten geven en recht op goed onderwijs, onervaren was. Tegelijk ben ik op die periode<br />
we de vrijheid moeten koesteren en beter ook het meest trots, omdat ik mijn rug recht<br />
Femke Halsema studeerde criminologie in Utrecht, werkte voor de Wiardi Beckman Stichting en maakte in 1998 als<br />
parlementariër de overstap naar GroenLinks, waarvan ze in 2002 fractievoorzitter werd. Tegenwoordig is ze onder andere<br />
schrijver, bestuurder bij de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland en voorzitter van de Weekblad Persgroep.<br />
Ze geeft bovendien lezingen. Femke, die zelf ook programmamaker is (bijvoorbeeld ‘Seks en zonde’ over vrouwen<br />
en de islam en de politieke dramaserie ‘De fractie’) is gehuwd met documentairemaker Robert Oey.<br />
femkehalsema@speakersacademy.nl<br />
70<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
heb gehouden.” Ze heet ook veel moeite met<br />
de problemen rond haar opvolging als fractievoorzitter.<br />
“Over de periode erna, met<br />
al die publieke ruzies, was ik heel aangeslagen.<br />
Ik kreeg een gevoel van vergeefsheid,<br />
maar inmiddels kan ik dat relativeren. Alle<br />
politieke maatregelen hebben immers een<br />
beperkte houdbaarheid.”<br />
Femke schrijt ook uitgebreid over de<br />
invloed die haar politieke carrière heet gehad<br />
op de relatie met haar man Robert, die het er<br />
soms heel moeilijk mee had, en hun in 2003<br />
geboren zoon en dochter. “Ik heb veel niet<br />
beschreven, maar wel dat mijn dochter direct<br />
na de geboorte nogal ziek was. Dat verhaal<br />
was al bekend, maar laat wel zien hoe groot<br />
de druk is waaronder je opereert.<br />
Na de geboorte van de tweeling had ik<br />
twee maanden zwangerschapsverlof. Te kort,<br />
zeker als je kind ziek is. Gelukkig kon ik de<br />
combinatie moederschap-politiek volhouden<br />
doordat mijn partner bereid was zijn<br />
deel te doen, ook in de opvoeding. Ik wilde<br />
iets compleets schrijven en daarbij hoort ook<br />
mijn privéleven.”<br />
LEZINGEN<br />
Als alle publiciteit rond ‘Pluche’ is weggeebt<br />
en de politiek weer naar de achtergrond<br />
is verdwenen, zou Femke graag een roman<br />
schrijven en misschien wel een tijdje met<br />
haar gezin in het buitenland gaan wonen.<br />
Naast haar werk als bestuurder en commissaris<br />
en lezingen die ze geet over internationale<br />
en nationale maatschappelijke<br />
ontwikkelingen, behoorlijk bestuur én politiek.<br />
Femke heet nog een tip voor oudcollega’s.<br />
“Jef Bridges citeert als president<br />
Jackson Evans Napoleon in ‘he Contender’:<br />
‘To get power you need to display absolute<br />
pettiness; to exercise power you need to<br />
show true greatness’, waaraan hij toevoegt:<br />
‘Such pettiness and such greatness are rarely<br />
found in one person’.”<br />
© STEPHAN VANFLETEREN
POLITIEK<br />
Het volk en de chaos<br />
drs. Arend Jan Boekestijn<br />
Referenda maken meer kapot<br />
dan de liehebbers van directe<br />
democratie besefen. Het klinkt<br />
prachtig als de voortdenderende<br />
Brusselse trein een halt toe wordt geroepen.<br />
Het is echter de vraag of de Europese Unie<br />
(EU) er nog wel een crisis bij kan hebben.<br />
Referenda kunnen een nuttige rol spelen als<br />
een natie op een tweesprong staat en de regering<br />
een zware beslissing moet nemen. In<br />
1961hield president Charles de Gaulle een<br />
referendum over de onahankelijkheid van<br />
de Franse kolonie Algerije. Hij werd aan alle<br />
kanten aangevallen. Links verweet hem zijn<br />
bezuinigingen, het centrum zijn anti-Amerikanisme<br />
en zijn kritiek t.a.v. Europese<br />
integratie en de VN. Extreemrechts verweet<br />
hem zijn vredesinitiatieven ten aanzien<br />
van Algiers. De Gaulle besete dat de oorlog<br />
in Algerije niet kon worden gewonnen<br />
en besloot tot een referendum. Een meerderheid<br />
koos voor Algerijnse zelbeschikking<br />
en De Gaulle verstevigde zijn positie.<br />
Een ander voorbeeld is de overdracht van<br />
nationale bevoegdheden aan een supranationaal<br />
orgaan. In het geval van de<br />
Europese grondwet besloot een aantal EUlidstaten<br />
om deze reden het volk te raadplegen.<br />
Ook een controversiële uitbreiding van<br />
de Europese Unie is een goed onderwerp<br />
voor een referendum.<br />
Een referendum over het associatieverdrag<br />
met de Oekraïne is dat niet. Het opent een<br />
doos van Pandora. De negatieve uitslag van<br />
het Nederlandse referendum heet grotere<br />
gevolgen voor de stabiliteit in Europa dan<br />
de meeste Nederlandse kiezers besefen.<br />
De duivel zit niet noodzakelijkerwijs in het<br />
detail, maar vooral in de samenhang.<br />
De Nederlandse negatieve uitslag van het<br />
referendum zou zomaar kunnen leiden tot<br />
een Brexit. Ik geloof niet dat onze matrozenpet,<br />
Jan Roos, in het Verenigd Koninkrijk<br />
veel indruk zal maken, maar Brexit aanvoerder<br />
Nigel Farage, de leider van UKIP, zal<br />
zeker proberen om te surfen op het Nederlandse<br />
momentum. Aangezien de twee kampen<br />
elkaar ongeveer in evenwicht houden,<br />
kan het Nederlandse resultaat zomaar het<br />
nee-kamp in het Verenigd Koninkrijk aan<br />
een meerderheid helpen.<br />
‘Het monster<br />
van de directe<br />
democratie<br />
maakt meer kapot<br />
dan u lief is’<br />
Als dat gebeurt, is dat voor Nederland slecht<br />
nieuws. Den Haag wordt immers vermorzeld<br />
door de Frans-Duitse as als er geen<br />
Nederlands-Brits tegenwicht meer kan worden<br />
geboden. Britse uittreding betekent<br />
bovendien dat het protectionistische zuidelijke<br />
blok in de EU aan kracht wint.<br />
Daar komt nog bij dat Oost-Europa, dat<br />
toch al sikkeneurig is vanwege de EU-dwang<br />
om vluchtelingen op te nemen, veel te verliezen<br />
heet bij een Brexit. Oost-Europa kampt<br />
met een groeiende werkloosheid die enigszins<br />
werd verlicht door migratie, met name<br />
naar het Verenigd Koninkrijk. Die route<br />
wordt straks afgesloten waardoor de werkloosheid<br />
en het populisme zullen toenemen.<br />
Oost-Europa is een netto-ontvanger van<br />
EU-gelden en heet dus goede redenen om<br />
in de EU te blijven - maar populisten hebben<br />
daar geen boodschap aan.<br />
En dat alles komt op een moment dat de<br />
instroom van vluchtelingen van Libië naar<br />
Italië dramatisch toeneemt. Oostenrijk heet<br />
al aangekondigd om paspoortcontrole in te<br />
voeren bij de Brennerpas waar elk jaar twee<br />
miljoen vrachtwagens passeren. Dit zou het<br />
Schengen Verdrag ondergraven en eveneens<br />
de de gemeenschappelijke markt uithollen.<br />
De economische kosten die dit met<br />
zich meebrengen, zullen het populisme verder<br />
doen groeien. Compromissen in Brussel<br />
worden dan nog lastiger.<br />
Stel nu dat de deal met Turkije Griekenland<br />
in rustiger vaarwater brengt. Dan zal Noord-<br />
Europa het misschien aandurven om aan te<br />
sturen op een Grexit. Een Grexit kan echter<br />
niet plaatshebben zonder blijvende Europese<br />
steun aan Athene. De Nederlandse<br />
referendumwet kan deze steun echter van<br />
tafel blazen. Net zoals een trans-Atlantisch<br />
handelsverdrag met de VS in een Nederlands<br />
referendum kan sneven. De instabiliteit<br />
die daar het gevolg van is, biedt de<br />
Russische president Vladimir Poetin een<br />
uitgelezen kans om de Baltische staten nog<br />
meer te destabiliseren zonder dat de verdeelde<br />
NAVO reageert. Te weinig mensen<br />
besefen dat economie belangrijker is dan<br />
soevereiniteit. Een land kan soeverein zijn,<br />
maar geen greep hebben op het beleid van de<br />
handelspartners. Soevereiniteitsoverdracht<br />
is dus verdedigbaar als het onze invloed in<br />
andere staten vergroot. In al dit soort nuances<br />
lijkt niemand meer geïnteresseerd. Het<br />
monster van de directe democratie maakt<br />
meer kapot dan u lief is.<br />
Arend Jan Boekestijn studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit. Vanaf 1989 is hij<br />
werkzaam bij de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht. Van 2003 tot 2006 was hij lid van de klankbordgroep<br />
van de Nederlandse minister van Defensie. Vanaf november 2006 tot november 2009 was hij lid van de Tweede<br />
Kamer voor de VVD-fractie met de portefeuilles defensie en ontwikkelingssamenwerking. In november 2009 verscheen<br />
'De prijs van een slecht geweten'. In dit boek wordt de ontwikkelingsindustrie aan de kaak gesteld. In 2013 verscheen<br />
'Een onvolkomen Unie', over Europa en de eurocrisis. arendjanboekestijn@speakersacademy.nl<br />
© ANNEKE HYMMEN / PLAATJE VAN KAATJE<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 71
© JORIS DEN BLAAUWEN<br />
‘Het<br />
mooie<br />
is dat<br />
Europa<br />
voor elke<br />
crisis een<br />
oplossing<br />
vindt’<br />
In ‘Achteraf bezien’, zijn memoires, constateert<br />
dr. Bernard Bot dat nationale belangen, onder<br />
toenemende druk van politiek en media, het<br />
Nederlandse multilateralisme steeds meer naar de<br />
achtergrond drukken. Bot beschrijft die ontwikkeling<br />
aan de hand van een boeiend verhaal over zijn<br />
persoonlijke, diplomatieke en politieke leven, dat tegelijk<br />
een toegankelijk stuk geschiedschrijving is over een periode<br />
die bijna acht decennia beslaat. Hij blikt niet alleen terug,<br />
maar in vrijwel elk hoofdstuk ook vooruit. Vol optimisme.<br />
72<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
POLITIEK EN DIPLOMATIE<br />
dr. Bernard Bot<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
We moeten niet zo pessimistisch<br />
doen. Ondanks het<br />
vele geschetter en door de<br />
vluchtelingencrisis aangewakkerde<br />
scepsis maak ik mij over het voortbestaan<br />
van de Europese Unie niet zo druk.<br />
Een beetje spektakel, overal tegenaan schoppen<br />
en op alles kritiek hebben is een beetje<br />
de ziekte van deze tijd, terwijl we toch in<br />
een gouden eeuw van welvaart leven. Zeker<br />
in Nederland. Tegelijk weten de lidstaten<br />
donders goed aan welke kant de boterham<br />
geboterd is. Natuurlijk is er op onderdelen<br />
ontevredenheid en heerst in sommige Europese<br />
landen dofe ellende, maar de meeste<br />
denken er niet over de Unie te verlaten. Dat<br />
prachtige schild, waarbinnen ze heerlijk<br />
kunnen investeren”, zegt diplomaat en politicus<br />
Bernard Bot, die in zijn decennialange<br />
loopbaan Europa heet zien groeien van<br />
een samenwerkingsverband van zes landen<br />
(de Europese Gemeenschap voor Kolen en<br />
Staal en de Europese Economische Gemeenschap)<br />
tot een Unie met 28 lidstaten. Het<br />
laatst als minister van Buitenlandse Zaken in<br />
de kabinetten Balkenende II en III. In ‘Achteraf<br />
bezien’ illustreert hij die ontwikkeling<br />
met veel persoonlijke details en anekdotes.<br />
Behalve Europa zijn ook Indonesië en het<br />
communisme rode draden in het boek. “Het<br />
communisme heb ik als heel hevig ervaren<br />
tijdens de drieënhalf jaar dat ik in Oost-<br />
Berlijn woonde. Zo’n ervaring wordt heel<br />
bijzonder als je ziet hoe goed de Oostbloklanden<br />
die nu lid zijn van de EU het doen.”<br />
Inmiddels staat hét symbool van de<br />
Unie, het Schengen Verdrag dat vrij verkeer<br />
van personen regelt tussen een groot<br />
aantal lidstaten, onder druk. Sommige staten<br />
controleren de binnengrenzen weer<br />
om vluchtelingen en terroristen te stoppen.<br />
Velen zien dat als het begin van het einde van<br />
de Unie. “Die intensieve controles leveren<br />
vooral veel economische schade op. Gelukkig<br />
zijn er nu publicaties waarin staat dat ze<br />
ons miljarden gaan kosten. Schengen helemaal<br />
opzeggen zou desastreus zijn”, aldus<br />
Bot. Duitsland heet inmiddels aangekondigd<br />
de tijdelijke controles aan de grens met<br />
Oostenrijk te beëindigen. “Als de cijfers op<br />
tafel komen volgt de rest ook. Het mooie<br />
van de EU is dat er voor elke crisis steeds<br />
weer een oplossing komt. Vaak met hangen<br />
en wurgen, maar het lukt steeds weer. God<br />
zij dank zijn we heel creatief.” Overigens<br />
begrijpt hij dat de overheid tijdelijke maatregelen<br />
tret na bijvoorbeeld terreuraanslagen:<br />
“Niemand heet de illusie dat agenten<br />
met stenguns een aanslag kunnen voorkomen,<br />
maar hun aanwezigheid geet de bevolking<br />
wel vertrouwen, die daardoor het idee<br />
heet dat de overheid iets voor hen doet.”<br />
MENSEN EN HUN BIOTOOP<br />
“Tijdens lezingen vraag ik de mensen in<br />
de zaal of zij liever in een land rondom of<br />
in de Europese Unie willen wonen. Vrijwel<br />
niemand kiest voor Rusland, China of het<br />
Midden-Oosten. Dat zegt wat en het brengt<br />
ze weer terug in de werkelijkheid.” Wat Bot<br />
betret is het helemaal niet nodig, zelfs ongewenst,<br />
dat Nederlanders zich bovenal Europeaan<br />
gaan voelen. “Mensen houden erg van<br />
hun biotoop en willen iets te zeggen hebben<br />
over hun eigen leven. Ze zijn nu eenmaal<br />
Spanjaard, Griek of Nederlander. Ontneem<br />
hen dat niet, anders worden<br />
ze ongelukkig en opstandig<br />
en willen ze uit de EU. Om<br />
dezelfde reden ben ik ook<br />
tegen het samenvoegen van<br />
provincies en gemeenten.<br />
Dat is economisch zinnig,<br />
maar dat geldt niet voor het<br />
gevoel van mensen.”<br />
Nederland speelt, zegt<br />
Bernard Bot, als (qua<br />
inwonertal) middelgroot<br />
land altijd een belangrijke<br />
rol als bemiddelaar tussen<br />
degenen die naar een al<br />
te grote Europese integratie streven en<br />
anderen die nieuwe samenwerkingsvormen<br />
prefereren. “We vormen geen bedreiging<br />
voor de grote landen en de kleine landen<br />
zien ons als hun vertegenwoordiger. Zeker<br />
wanneer ons land zoals nu, maar ook al tien<br />
keer eerder, voorzitter is van de Europese<br />
Unie. Bovendien hebben we altijd stevige<br />
commissarissen geleverd aan de Europese<br />
Commissie. Op het ogenblik is de secretaris-generaal<br />
eveneens een Nederlander,<br />
Alexander Italianer. Ook als je kijkt naar<br />
het aantal directeur-generaalposten, zijn<br />
wij boven proportioneel goed bediend. Dat<br />
komt doordat wij voor al die functies toptalent<br />
sturen.” Het belang van Nederland<br />
hangt wel sterk af van de geestesgesteldheid<br />
van de zittende regering. “Ik zou graag willen<br />
dat onze regering Europa enthousiaster<br />
aan het volk verkoopt. Dat kan best krachtiger.<br />
Toch blijf ik optimistisch. Immers 70<br />
procent van de Nederlanders is pro Europa.<br />
Om dat zo te houden moeten we goed luisteren<br />
naar hun problemen en klachten en daar<br />
wat aan doen!”<br />
BREXIT<br />
De Brexit, de eventuele uittreding van<br />
Groot-Brittannië uit de EU, komt ter sprake.<br />
“Voor Nederland zou dat slecht zijn, omdat<br />
we behoren tot de landen die de meeste handel<br />
drijven met het Verenigd Koninkrijk.<br />
Aan de andere kant gaat de handel ook<br />
dan gewoon door, zij het<br />
zeker de eerste jaren met<br />
meer belemmeringen.<br />
De Britten zullen daar het<br />
meest onder lijden.” Het<br />
is niet de eerste keer dat<br />
een land dreigt de Europese<br />
samenwerking op te<br />
zeggen. “Ik herinner me,<br />
dat beschrijf ik ook in mijn<br />
memoires, de lege stoel van<br />
de Franse president Charles<br />
De Gaulle. Frankrijk was al<br />
uit de NAVO gestapt en hij<br />
dreigde ook zonder Europa<br />
verder te gaan. Veel mensen<br />
dachten dat het toenmalige Europa van de<br />
zes wel eens het Europa van de vijf zou kunnen<br />
worden. Als nu een bepaald deel van de<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 73
Unie zich zou willen afscheiden, gaan we<br />
volgens sommigen in Brussel gewoon door<br />
en creëren we met acht of negen krachtige<br />
noordelijke lidstaten snel een nieuwe EU.”<br />
Er zal zeker een doorstart zijn, maar eigenlijk<br />
verwacht Bot totaal niet dat dit scenario<br />
werkelijkheid wordt. “Als puntje bij paaltje<br />
komt wil niemand uit de Unie, dat zou economisch<br />
rampzalig zijn. Veel landen staan<br />
juist te trappelen om erin te mogen.” Op dit<br />
moment is Bot niet voor uitbreiding. “Politici<br />
moeten luisteren naar de sentimenten.<br />
Als ik bij de Europese Commissie in Brussel<br />
ben adviseer ik dat ook. Eerst moeten we de<br />
vluchtelingencrisis achter ons laten en de EU<br />
consolideren, zodat iedereen beset dat lid<br />
zijn goed is voor de portemonnee. Als ook<br />
de economische groei doorzet, kunnen we<br />
daarna weer aan toelating van nieuwe leden<br />
denken.”<br />
TURKIJE<br />
Turkije heet het hart van Bot gestolen,<br />
vooral tijdens zijn periode als Nederlands<br />
ambassadeur in Ankara (1986-1989).<br />
“Ik ben ervoor dat Turkije zich betrokken<br />
blijt voelen bij Europa en wij bij Turkije.<br />
Het moet ons iets waard zijn dat dit land<br />
fungeert als bufer tegen een aantal vervelende<br />
landen ten zuiden ervan. We moeten<br />
voorkomen dat daar ISIS-achtige constructies<br />
ontstaan. Dat zou fataal zijn voor ons.<br />
Er is veel kritiek op Turkije, terecht en dat<br />
blijf ik uitdragen, maar Europa heet wel de<br />
deur opengezet voor het toekomstige EUlidmaatschap.<br />
Waarmee niet per se is gezegd<br />
dat de Turken lid worden. Zolang ze zich<br />
niet aan alle afgesproken condities houden<br />
kunnen ze niet toetreden. Intussen moeten<br />
we het signaal geven dat we in gesprek willen<br />
blijven, waardoor nieuwe vormen van<br />
samenwerking kunnen ontstaan.”<br />
ADVISEUR<br />
Zolang het lijf blijt meewerken en mensen<br />
graag een beroep op hem doen blijt<br />
Ben Bot doorwerken. "Wanneer ik signalen<br />
krijg dat ik moet vertrekken, ga ik mij<br />
weer aan de wielrennerij en andere zaken<br />
wijden. De snelheid neemt wat af, maar ik<br />
klim elk weekeinde nog steeds graag op<br />
de raceiets of de mountainbike.” Doordeweeks<br />
behartigt hij als partner van<br />
adviesbureau Meines Hola & Partners<br />
de belangen van de zakenwereld. “Mijn<br />
74<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
© JORIS DEN BLAAUWEN<br />
diplomatieke ervaring komt daarbij goed<br />
van pas. In mijn adviserende functie moet<br />
ik álle partijen goed verstaan en begrijpen<br />
en als een soort trait-d’union bij elkaar brengen.<br />
Bedrijven weten vaak niet hoe zich tot<br />
een overheid moeten wenden. Ik leg uit hoe<br />
ze ervoor kunnen zorgen dat hun voorstellen<br />
worden gewaardeerd en geaccepteerd.<br />
Aan de andere kant waarderen politici het<br />
enorm wanneer ik vertel hoe dingen lopen<br />
en complexe problemen in elkaar zitten.<br />
Diplomatie gaat over verbanden leggen en<br />
invoelingsvermogen. Als je die capaciteit<br />
hebt en kunt overdragen kom je een heel<br />
‘Laten we niet<br />
elke keer met het<br />
opgestoken vingertje<br />
komen’<br />
eind.” Ben Bot noemt de tankdeal met Indonesië,<br />
waarover hij uitgebreid schrijt in<br />
‘Achteraf bezien’. “Laten we ons inleven in die<br />
jonge natie en niet elke keer met het opgestoken<br />
vingertje komen. Ik had er in 2005<br />
voor gezorgd dat de relatie met Indonesië<br />
eindelijk weer goed was en toen ging PvdA-<br />
Kamerlid Frans Timmermans daar in 2011<br />
dwars tegenin door te zeggen dat die tanks<br />
niet mochten worden geleverd, om schending<br />
van de mensenrechten van opstandelingen<br />
te voorkomen. Op dat moment waren<br />
er helemaal geen conlicten! Dus zei Duitsland<br />
de volgende dag: wij gaan wél tanks verkopen<br />
en weg was onze deal. De Indonesiërs<br />
willen goed met ons verder, maar hebben er<br />
een hekel aan als<br />
we steeds belerend vertellen hoe het moet.<br />
Er zijn mentaliteitsverschillen en daarmee<br />
moeten we rekening houden.”<br />
ENTHOUSIASTE REACTIES<br />
De memoires van Bernard Bot zijn<br />
inmiddels al bijna aan het einde van de<br />
derde druk en hebben in de grote steden<br />
langdurig in de boeken top-10 gestaan.<br />
De reacties zijn buitengewoon enthousiast.<br />
“Veel mensen zeggen dat ze dingen<br />
door mijn boek en de gekozen persoonlijke<br />
invalshoek beter zijn gaan begrijpen<br />
en belangstelling hebben gekregen voor<br />
gebeurtenissen die nog steeds doorwerken<br />
in de huidige maatschappij.” In het buitenland<br />
is het gewoon dat politici hun memoires<br />
schrijven, in Nederland nog niet. “Ik<br />
moest een drempel over. Al snel bedacht ik<br />
echter dat het een unieke kans was aan de<br />
hand van mijn levensverhaal – dat begint<br />
in Nederlands-Indië waar ik in Batavia ter<br />
wereld kwam en later, toen mijn vader als<br />
krijgsgevangene naar Birma was overgebracht,<br />
met mijn moeder en zusjes in een<br />
interneringskamp verbleef – op te schrijven<br />
hoe de buitenlandse dienst werkt en wat<br />
dat vraagt van de mensen die in het buitenland<br />
voor ons land werken. Biograieën zijn<br />
vaak saai. Daarom heb ik formaliteit zoveel<br />
mogelijk vermeden en waar mogelijk leuke<br />
anekdotes weergegeven.” Bijvoorbeeld<br />
over een extra brede stoel voor Helmut<br />
Kohl, die Bot – dan Permanent Vertegenwoordiger<br />
in Brussel – bonuspunten oplevert.<br />
Of over Joseph Luns, die nadat hij in<br />
1984 door Lord Carrington was vervangen<br />
als secretaris-generaal van de NAVO, zijn<br />
opvolger ongevraagd van advies bleef dienen.<br />
“Ik moest hem de pijnlijke boodschap<br />
overbrengen dat Carrington daarvan niet<br />
gediend was. Gepikeerd beende hij daarna<br />
voor de hekken van het hoofdkwartier heen<br />
en weer, tot hij begreep dat hij zichzelf daarmee<br />
belachelijk maakte.”<br />
Dr. Bernard Bot (CDA) heeft een lange carrière binnen de diplomatie<br />
en politiek achter de rug, die hem onder meer in Argentinië, de DDR,<br />
Turkije en als Permanent Vertegenwoordiger bij de NAVO en de EU<br />
in Brussel bracht. Van 2003-2007 was hij minister van Buitenlandse<br />
Zaken in de kabinetten Balkenende II en III. Tegenwoordig is hij<br />
partner bij consultancybureau Meines Holla & Partners in Den Haag.<br />
Zijn recentste boek is ‘Achteraf bezien’ (Uitgeverij Prometheus, ISBN<br />
9789035143920). bernardbot@speakersacademy.nl
Inspirator van Transformatie<br />
www.ruudveltenaar.nl<br />
friskijker en doorprikker<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 75<br />
filosoof | TED-spreker | trendwatcher
© EVERT-JAN DANIELS<br />
‘Duurzame<br />
energie,<br />
bittere<br />
noodzaak én<br />
een zegen’<br />
76<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
COLUMN<br />
drs. Ed Nijpels<br />
Parijs herbergde in december <strong>2015</strong> een nog nooit vertoond aantal staatshoofden en regeringsleiders.<br />
Inzet was te komen tot een wereldwijd akkoord over het terugdringen van de uitstoot van CO₂, een van de<br />
voornaamste veroorzakers van het broeikaseffect. Die CO₂ vormt een deken rond de aarde, waardoor onze<br />
planeet niet kan afkoelen. Lekker zou je zeggen, het wordt wat warmer, waar maken we ons druk over?<br />
In zijn column legt drs. Ed Nijpels uit wat er werkelijk aan de hand is.<br />
“<br />
De werkelijkheid is een andere.<br />
Die opwarming van de aarde<br />
heet desastreuze gevolgen<br />
voor de natuur, de mensheid,<br />
de landbouw, kortom voor ons hele ecosysteem.<br />
Een van de gevolgen is bijvoorbeeld de<br />
stijging van de zeespiegel door het smelten<br />
van de ijskappen op de Noord- en de Zuidpool.<br />
Wij in Nederland draaien onze handen<br />
daar niet voor om en leggen al honderden<br />
jaren dijken aan. Wij zijn er in de hele wereld<br />
beroemd om geworden. Maar in andere<br />
werelddelen is die stijging van de zeespiegel<br />
niets minder dan een ramp. Op dit moment<br />
woont meer dan 50 procent van de wereldbevolking<br />
in delta’s. Het is volslagen onmogelijk<br />
die delta’s te beschermen met dijken,<br />
zoals wij dat in Nederland doen. Het gaat<br />
simpelweg om een levensbedreigende situatie<br />
voor miljarden mensen.<br />
Die opwarming veroorzaakt niet alleen<br />
het smelten van de ijskappen. Klimaatzones<br />
verschuiven, vruchtbare landbouwgebieden<br />
verdrogen en verworden tot woestijnen.<br />
Droogte, stormen, orkanen, vloedgolven,<br />
wij worden er de afgelopen jaren steeds<br />
vaker mee geconfronteerd. De zomer van<br />
<strong>2015</strong> was de warmste ooit. Negen van de tien<br />
warmste zomers in de afgelopen eeuw zijn na<br />
2000 voorgekomen. Honderd miljoen mensen<br />
zijn anno <strong>2016</strong> door de efecten van die<br />
opwarming al tot extreme armoede veroordeeld.”<br />
EENSTEMMIGHEID<br />
“In Parijs was er tegen de verwachtingen<br />
in een grote mate van eenstemmigheid<br />
over de dramatische gevolgen van het<br />
broeikasefect. De wetenschap is de politiek<br />
voorgegaan. Duizenden wetenschappers uit<br />
allerlei landen hebben onder de vleugels van<br />
de milieuorganisatie van de Verenigde Naties<br />
de afgelopen jaren periodiek gerapporteerd<br />
over de ernst van de situatie. Niet iedereen<br />
is het met die wetenschappers eens. Er is<br />
een kleine groep van ‘klimaatsceptici’, die de<br />
opwarming van de aarde beschouwt als een<br />
steeds terugkerend natuurverschijnsel. Ze<br />
omschrijven de wel bezorgde wetenschappers<br />
als de klimaatmaia en waarschuwen<br />
voor de gruwelijke verspilling van geld om<br />
die uitstoot van CO₂ te beperken. Ik vergelijk<br />
die sceptici wel eens met de geleerden die<br />
in de middeleeuwen bestreden dat de wereld<br />
een bol was. De aarde was plat en als je per<br />
schip naar het randje zou varen dan zou je er<br />
vanaf vallen. We weten wel beter.<br />
Willen wij de meest ernstige gevolgen vermijden,<br />
dan mag de aarde maximaal twee<br />
graden opwarmen. Dat was het uitgangspunt<br />
vóór Parijs. Tot grote verbazing gingen<br />
die staatshoofden een stapje verder: beperking<br />
tot anderhalve graad is wenselijk. En<br />
daarmee werd echt een politieke doorbraak<br />
bereikt, vooral ook omdat de afspraken bindend<br />
zijn voor alle landen.”<br />
ENERGIEAKKOORD<br />
“In ons land wordt het energiebeleid in<br />
Ed Nijpels heeft een belangwekkende politieke carrière achter de rug<br />
waar een duurzame rode draad doorheen loopt. Hij is onder andere<br />
lid van de Tweede Kamer, minister van VROM, burgemeester van<br />
Breda en Commissaris van de Koningin van Friesland geweest.<br />
Nadat hij uit de politiek is gestapt, maakt hij zich sterk voor<br />
duurzaamheid in de Sociaal-Economische Raad, waar hij tot maart<br />
<strong>2016</strong> de voorzitter van de Borgingscommissie Energieakkoord<br />
was. ednijpels@speakersacademy.nl<br />
belangrijke mate vormgegeven door het<br />
Energieakkoord. Dat akkoord is in 2012<br />
gesloten tussen 47 partijen, van het kabinet<br />
tot en met Greenpeace, van werkgevers<br />
tot en met de woningbouwcoöperaties. De<br />
bedoeling was een einde te maken aan het<br />
inconsistente en warrige energiebeleid van<br />
de voorafgaande tien jaar. Nederland staat<br />
in de Europese ranglijst van duurzame energie<br />
op de op twee na laatste plaats. Alleen<br />
Malta en Luxemburg doen het nog slechter.<br />
We moeten de komende jaren dus een<br />
geweldige inhaalslag maken. Meer duurzame<br />
energie en energiebesparing leidt tot<br />
minder uitstoot van CO₂ en daar is het allemaal<br />
om begonnen.<br />
In 2050 wil Nederland naar een CO₂arme<br />
opwekking van energie, Europa wenst<br />
tegen die tijd een reductie van 80 tot 95 procent.<br />
De weg die in Parijs is ingeslagen is<br />
onomkeerbaar. De wereld van kolen, olie en<br />
gas voor energieopwekking zal op termijn<br />
verdwijnen, er komt wind, zon, biomassa,<br />
geothermie en getijdebeweging voor in de<br />
plaats. Die transitie naar duurzame energie<br />
geet geweldige kansen voor innovatie, economische<br />
groei en werkgelegenheid. Maar<br />
het zorgt er vooral voor dat de generaties die<br />
na ons komen in een leebare wereld kunnen<br />
wonen. En dat is een zegen.”<br />
© EVERT-JAN DANIELS<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 77
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® WALTER KALLENBACH<br />
‘Ik heb<br />
geen<br />
baan als<br />
militair,<br />
ik bén<br />
militair’<br />
78<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
LEIDERSCHAP<br />
Majoor Marco Kroon<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Marco Kroon (2009), Gijs Tuinman (2014) en het gehele Korps Commandotroepen (<strong>2016</strong>) hebben de Militaire<br />
Willems-Orde ontvangen voor hun buitengewone inzet in Afghanistan. Kroon legt uit hoe belangrijk goed<br />
leiderschap is en waarom het hebben van voldoende draagvlak en het verkrijgen van SA (Situational Awareness) –<br />
weten wie waar is en wat er gebeurt – het verschil kan maken. In zijn vakgebied zelfs tussen leven en dood.<br />
Marco Kroon gaat in 2006<br />
voor de tweede keer als<br />
pelotonscommandant naar<br />
Afghanistan. In Uruzgan<br />
leidt hij de eerste en enige Nederlandse<br />
gevechtseenheid die buiten Kamp Holland<br />
opereert. Tijdens een van de laatste meerdaagse<br />
patrouilles stuit de commandant op<br />
een overmacht aan Talibanstrijders. Na een<br />
langdurig en hetig vuurgevecht vraagt hij<br />
uiteindelijk luchtsteun op de eigen positie.<br />
De Amerikaanse piloot zou later zeggen:<br />
‘You had to do it, there was no other<br />
option. You were overrun by hundreds’.<br />
Kroon laat zijn manschappen in dekking<br />
gaan, terwijl hij en zijn Forward Air Controller<br />
Amerikaanse gevechtsvliegtuigen<br />
naar de vijand loodsen. Later slaat hij vanuit<br />
een huis nachtelijke tegenaanvallen van de<br />
Taliban af. Tijdens de vele gevechten onder<br />
zijn commando sneuvelt, hoe ongeloofwaardig<br />
het ook mag klinken, geen enkele<br />
Nederlandse commando en zijn er slechts<br />
enkele lichtgewonden aan eigen zijde. Deze<br />
acties en zijn algehele optreden als leidinggevende<br />
zijn voor collega’s en meerderen<br />
reden hem voor te dragen voor de hoogste<br />
militaire onderscheiding. Na tweeënhalf<br />
jaar onderzoek slaat koningin Beatrix hem<br />
in 2009 tot Ridder der Militaire Willems-<br />
Orde 4e Klasse ‘voor zijn optreden als leider,<br />
militair en mens tijdens de hele missie’.<br />
Tien jaar later zegt Kroon: “In mijn<br />
optiek verdient iedere krijger, die openlijk<br />
het gevecht aangaat met een andere krijger,<br />
na het brengen van het allerhoogste ofer,<br />
respect. Ongeacht achtergrond, religie of<br />
overtuiging. Hij is gestorven voor zijn ideaal.<br />
Voor terroristen die anderen of zichzelf<br />
met walgelijke aanslagen vermoorden, heb<br />
ik dat natuurlijk niet. Ondanks de weerstand<br />
van mijn mannen zorgde ik dat dit<br />
standpunt daadwerkelijk werd uitgevoerd.<br />
De doden aan Talibanzijde werden bedekt,<br />
zelfs met mijn eigen sjaal. Het maakte me<br />
niet uit dat ‘die vent mij net daarvoor nog<br />
wilde neerschieten’. Eventuele gewonden<br />
zijn door ons eveneens goed verzorgd. Ik<br />
wilde een voorbeeld stellen en zelf doen wat<br />
ik van anderen eiste. Respect tonen. Als wij<br />
dat niet doen zijn we hetzelfde als onze vijanden.<br />
Wij militairen, krijgers, vechten<br />
volgens bepaalde normen en waarden. Een<br />
erecode. Wanneer anderen dat niet doen<br />
is dat hun zaak.” Een commandant is in<br />
© MET DANK AAN MARCO KROON<br />
de optiek van Kroon verplicht zijn gevoelens<br />
opzij te kunnen zetten en objectief te<br />
blijven. “Hoe moeilijk dit soms ook is en<br />
hoe onnatuurlijk dit ook soms zal voelen.<br />
“Indien hij die discipline niet kan opbrengen<br />
zal chaos de overhand krijgen.”<br />
‘LEVENDE SCHADUW’<br />
Kroon is nu docent/ trainer bij het Land<br />
Training Centre van de Koninklijke Landmacht.<br />
Zijn hoofdtaak is het begeleiden,<br />
coachen en adviseren van jonge compagniecommandanten<br />
die zich met hun eenheid<br />
voorbereiden op een eventuele missie<br />
en/of grote internationale oefening. Gezien<br />
de huidige dynamiek in de wereld kan een<br />
dergelijke missie binnen zeer korte tijd en<br />
overal ter wereld, na een gedegen politieke<br />
besluitvorming, worden uitgevoerd. “Gedurende<br />
dit coachings- en begeleidingsproces<br />
heb ik absoluut niets te zeggen. Commandanten<br />
zijn baas over hun eigen eenheid en<br />
uiteindelijk degenen die met hun mannen<br />
en vrouwen het gevecht aangaan. Ik zit dus<br />
niet op hun stoel, maar door vanaf de zijlijn<br />
‘onzichtbaar als levende schaduw’ over<br />
de schouder van de commandanten mee<br />
te kijken, valt er veel meer rendement uit<br />
een dergelijke oefening of andere activiteit<br />
te halen. Vanaf de zijlijn zie ik beter welke<br />
minder goede beslissingen en fouten zijn<br />
gemaakt. Ik kan die jonge, energieke mensen<br />
daardoor een spiegel voorhouden om<br />
te voorkomen dat ze in dezelfde valkuilen<br />
stappen als ik deed. Mijn kracht is dat ik zelf<br />
ook een ‘Japie Krekel’ op mijn schouder heb<br />
gehad en net zo ben beoordeeld en bekeken.<br />
Daardoor weet ik dat relectie goud waard<br />
is en leidinggevenden anderen alleen een<br />
spiegel kunnen voorhouden als ze zichzelf<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 79
© MET DANK AAN MARCO KROON<br />
LEIDERSCHAP<br />
ook openstellen voor kritiek, hoe moeilijk<br />
dat soms is”, aldus Kroon. “Het is nooit leuk<br />
om te horen dat je fouten hebt gemaakt!<br />
Zeker niet als het gaat om leven en dood.<br />
Daarom krijgen mensen bij ons de kans die<br />
fouten te maken tijdens oefeningen. Fouten<br />
maken is niet erg. Er niets van leren wel!“<br />
MEERWAARDE<br />
Het was even wennen voor Marco Kroon<br />
om voor de eerste keer van zijn leven in<br />
een niet-uitvoerende rol te zitten, maar<br />
nu hij merkt dat de commandanten leergierig<br />
en dankbaar zijn, ziet hij ook zelf de<br />
meerwaarde daarvan binnen de organisatie<br />
groeien. “Ik zeg eerlijk dat ik van nature<br />
best eigenwijs ben. En dominantie is een<br />
eigenschap van me die niet snel zal wegebben.<br />
Dat hoet ook niet. Het is een eigenschap<br />
die iedere natuurlijke leider dient te<br />
hebben en mij heet gebracht waar ik nu sta.<br />
Gedurende mijn loopbaan bij Defensie heb<br />
ik ervaren dat mijn dominantie niet negatief<br />
wordt uitgelegd en dat de mannen graag<br />
wat van me aannemen. Nu ik de Willems-<br />
Orde heb mogen ontvangen, is dat draag-<br />
80<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
vlak alleen maar groter geworden, hoewel<br />
mijn karakter niet is veranderd. Het dragen<br />
van de medaille is helaas ook een magneet<br />
voor jaknikkers. Daar baal ik eerlijk gezegd<br />
enorm van. Ook ik heb relectie nodig. Juist<br />
ik, als iemand die denkt dat hij het altijd<br />
beter weet. Ik hoor graag hoe het ook kan,<br />
zeker als ik iets voor het eerst doe.”<br />
KEURIGE PUBER MET EEN DOEL<br />
“Ik heb geen baan als militair, ik bén militair”,<br />
zegt Kroon. Hij sport als jongen en<br />
kiest op school voor Engels en wiskunde.<br />
Een keurige puber met een doel: militair<br />
worden. Dit doel had ik van kinds af aan<br />
voor ogen en ontwikkelde daardoor een<br />
soort innerlijke discipline, die mij later goed<br />
van pas is gekomen.” Als jonge man van 19<br />
mag hij, na zijn opleiding, beginnen bij het<br />
Korps Mariniers. Dat hij van nature eigenlijk<br />
verlegen is, zal menigeen verbazen.<br />
Toch is het zo. Kroon: “Ik heb een mooie<br />
groeicurve doorlopen. Bij de mariniers<br />
heb ik putjes geschrobd met een tandenborstel.<br />
Dat hoort erbij en voldeed precies<br />
aan mijn verwachtingspatroon. Eerst leren<br />
dienen! Iedere leider moet dat doormaken!<br />
Daarna heb ik mezelf ontwikkeld. Ik<br />
werd mondiger, ambieerde bepaalde functies<br />
en leerde overleven, omdat ik overal de<br />
beste in wil zijn. Tegelijk kende ik mijn plek.<br />
Als ik ergens minder goed in was deed ik<br />
een stapje terug, tot ik wist hoe ik het kon<br />
oppakken.” Marco Kroon bevindt zich nu in<br />
een nieuwe fase van zijn leven, waarin het<br />
niet meer belangrijk is waar hij goed in was.<br />
Het gaat er nu om wat hij weet en hoe hij die<br />
kennis kan overdragen. “Uiteraard doet het<br />
wel pijn dat ik, nu ik wat ouder word, letterlijk<br />
niet meer zo hard kan lopen, ook al sport<br />
ik veel. Hoewel ik dat zelf erg vreemd vind,<br />
heb ik er vrede mee dat leetijd nu meetelt.”<br />
Desondanks is hij in 2014 bijna zes maanden<br />
in Mali geweest voor een missie met het<br />
Korps Commandotroepen. “In die verzengende<br />
hitte werd me wel duidelijk dat mijn<br />
operationele tijd over en uit is. Kilometers<br />
lopen met een uitrusting van tenminste 35<br />
kilo bij een temperatuur van meer dan 50°<br />
is topsport. Sterker: nog zwaarder dan topsport<br />
als je de fysieke inspanning combineert<br />
met tekorten aan slaap, eten en water<br />
en de noodzaak constant alert te zijn. Na<br />
alle inspanningen kun je instorten, maar<br />
tijdens een militaire operatie sta je nooit<br />
uit, altijd aan. Als je uitstaat en bijvoorbeeld<br />
tijdens het wachtlopen in slaap valt<br />
is het afgelopen. Dat is, om in sporttermen<br />
te spreken, een rode kaart in het kwadraat,<br />
een fout die je nooit mag maken.” Alles dat<br />
ten koste gaat van de eenheid, het collectief,<br />
is een ‘no go’.<br />
De bevlogen majoor is ervan overtuigd<br />
dat militairen een heilig vuur in zich moeten<br />
hebben. “Toewijding kun je niet spelen.<br />
Dat moet in je zitten, anders kun je<br />
het niet overdragen. Ook al ben je een dag<br />
minder gemotiveerd, mensen moeten altijd<br />
zien dat je echt bent. Anders heb je een probleem,<br />
kijken ze dwars door je heen en<br />
zeggen ze ja en doen ze nee.” Een militair
LEIDERSCHAP<br />
commandant moet zijn toewijding kunnen<br />
overbrengen op zijn mannen en hen<br />
nooit iets vragen dat hij zelf nooit zou doen<br />
of heet gedaan. Een leider in een bedrijf<br />
moet naar mijn mening ook uitstralen dat<br />
iets interessant is om zijn mensen mee te<br />
krijgen.” Goed inspirerend leiderschap is<br />
belangrijker dan ooit, zeker “nu een klaaggeneratie<br />
lijkt op te staan. Dienen is voor<br />
deze generatie een vies woord.”<br />
© WALTER KALLENBACH<br />
PARALLELLEN<br />
Tijdens lezingen vertelt Marco Kroon<br />
graag zijn verhaal. Op maat voor zijn<br />
opdrachtgevers, maar zijn toehoorders<br />
moeten zelf parallellen trekken met het<br />
bedrijfsleven. “Ik ben van nature een stuiterbal<br />
en probeer zo ook op deze zeer eigen<br />
authentieke manier vol toewijding en passie<br />
mijn verhaal over te brengen op de toehoorder.<br />
Een schema hoe ze leiding moeten<br />
geven krijgen ze niet, maar achteraf blijken<br />
ze vaak zelf door mijn verhaal en getoonde<br />
beelden nieuwe inzichten te hebben gekregen.<br />
Aan de hand van een chronologisch,<br />
waargebeurd verhaal trek ik de toehoorders<br />
mee in mijn wereld en probeer ik aan de<br />
hand van eigen ervaringen aan te geven hoe<br />
zij het beste draagvlak bij hun mensen kunnen<br />
genereren. En behouden, want leiderschap<br />
is een continuproces dat nooit stopt.<br />
Een leider moet zichzelf zijn. Wanneer<br />
zijn mannen of medewerkers<br />
zien dat hij ook gewoon de vervelende<br />
dingen doet creëert hij draagvlak.<br />
Dat is een van de belangrijkste<br />
bouwstenen van leiderschap”, aldus<br />
Kroon. “Een leider moet kunnen<br />
schakelen tussen micro en macro<br />
en tegelijk het overzicht houden.<br />
Weten wie waar is en wat<br />
er gebeurt, maar ook of er dingen<br />
in het privéleven van je mensen spelen<br />
die hun functioneren kunnen beïnvloeden,<br />
is in elk geval voor een commandant binnen<br />
mijn tak van sport het allerbelangrijkste<br />
en kan het verschil maken tussen leven<br />
en dood. Dat kan zich ook in een bedrijf<br />
voordoen, maar bij ons is de inzet anders.<br />
De tweede plek in een oorlogssituatie is geen<br />
‘Mijn kracht is dat<br />
ik zelf ook een ‘Japie<br />
Krekel’ op mijn<br />
schouder heb gehad’<br />
zilver, geen goud, maar hout. Dan lig je in<br />
een kist. Dat is een van de grootste verschillen<br />
met het bedrijfsleven, maar ook een van<br />
de grootste drijfveren om personeel gemotiveerd<br />
te houden.”<br />
Majoor Marco Kroon is trainer bij het Land Training Centre van de Koninklijke<br />
Landmacht in Amersfoort. Hij is drager van de Willems-Orde. Zijn<br />
militaire loopbaan: 1989 Korps Mariniers (o.a. Irak en Cambodja); 1994<br />
landmacht; 1995 groepscommandant 17e Pantserinfanteriebataljon (1996<br />
Bosnië); 1998 Korps Commandotroepen (2000 Bosnië); KMA-opleiding;<br />
2003 Pelotonscommandant SFOR-missie Bosnië; 2004 Leidinggevende<br />
functies bij Korps Commandotroepen (Irak en drie keer Afghanistan), 2012<br />
Compagnie- commandant 17e pantserinfanteriebataljon Garderegiment Fuseliers Prinses<br />
Irene; 2014 VN-missie Mali; 3 november2014 bevordering tot majoor.<br />
marcokroon@speakersacademy.nl<br />
DRIEKLEUR DIENEN<br />
Hoe gemotiveerd de majoor zelf is, blijkt<br />
als hij zegt: “Iedereen zal en mag een mening<br />
hebben over onze missies. Maar die mening<br />
maakt voor ons militairen<br />
niet uit als het gaat om het uitvoeren<br />
van onze missie. Dat is namelijk onze plicht,<br />
ongeacht de mening van anderen en onszelf.<br />
Ik ga gewoon naar de plek waar mijn regering<br />
mij naartoe stuurt. Met volle overtuiging,<br />
omdat ik weet dat het merendeel van<br />
onze democratische samenleving mij daar<br />
wil hebben om vrede en veiligheid te brengen<br />
daar waar mensen het keihard nodig<br />
hebben en vrede en veiligheid NIET vanzelfsprekend<br />
zijn. Kroon constateert dat het<br />
draagvlak onder de bevolking voor de militair<br />
en Defensie na Uruzgan ontzettend is<br />
toegenomen.<br />
BESTSELLER<br />
Zijn inzichten en gedachten over leiderschap<br />
beschrijt Marco Kroon in zijn eerste<br />
boek, de bestseller ‘Leiderschap onder vuur’<br />
(2012), waar zijn beproefde wijze van leiderschap<br />
én de daden van zijn peloton als rode<br />
draad doorheen lopen . Zijn tweede boek<br />
‘Danger Close’ (2013) leest als een spannend<br />
jongensboek en gaat over de extreem<br />
gevaarlijke acties van de speciale troepen van<br />
de Nederlandse Special Forces in Afghanistan<br />
onder zijn commando. Tevens rekent<br />
hij af met de laatste stukjes frustratie die zijn<br />
blijven hangen van de rechtszaak waarin<br />
hij ten onrechte werd beschuldigd. Hierin<br />
beschrijt hij de echte feiten en niet de aannames<br />
en insinuaties die gedurende anderhalf<br />
jaar zijn opgesomd in de media.<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 81
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® WALTER KALLENBACH<br />
‘Eenzijdige<br />
bezuinigingspolitiek<br />
staat groei in de weg’<br />
82<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
POLITIEK<br />
drs. Ad Melkert<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Oud-minister Ad Melkert toetst als staatsraad ‘onze’ begroting en de Miljoenennota aan de Europese regels<br />
en kijkt tegelijk naar de samenhang, bijvoorbeeld met de werkgelegenheid. De man van de Melkertbanen<br />
pleit – mede met het oog op automatisering – voor een bredere kijk en aanpak. Daarnaast wil hij tijdens<br />
lezingen de problemen van vandaag begrijpelijk maken door ze in een historische context te plaatsen en te<br />
vertellen over zijn vele ervaringen in het buitenland.<br />
Over de efecten van robotisering<br />
voor de arbeidsmarkt<br />
ben ik niet somber. Natuurlijk<br />
komen er gigantische verschuivingen.<br />
Banen verdwijnen, maar er<br />
komen nieuwe bij. Dat kan aansluitingsproblemen<br />
opleveren en (her- of bij-)scholing<br />
zal voor veel mensen noodzakelijk zijn. Toch<br />
schept deze ontwikkeling vooral kansen, bijvoorbeeld<br />
voor het anders inrichten van de<br />
manier waarop we arbeid organiseren.” In<br />
een rapport dat een PvdA-commissie eind<br />
2013 onder voorzitterschap van Ad Melkert<br />
schrijt over hoe Nederland uit het dal van de<br />
crisis kan klimmen, staat al het pleidooi voor<br />
het invoeren van een twee keer vierdaagse<br />
werkweek voor stellen. “Vier jaar later zitten<br />
we nog steeds vast in het vaste patroon van<br />
vijf dagen werken en twee dagen weekend,<br />
waarbij vrouwen vaak kleinere banen hebben<br />
dan mannen. Voor buiten de gebaande<br />
paden denken is helaas weinig oor. Jammer.<br />
Met onze oplossing is het bijvoorbeeld ook<br />
makkelijker de kinderen op te vangen of<br />
ouders meer aandacht te geven.”<br />
“De belangrijkste aanbeveling uit dat rapport<br />
– beter gebruikmaken van macro-economische<br />
beleidsinstrumenten om groei<br />
aan te zwengelen – geldt ook nog steeds”,<br />
zegt Melkert, die als commissievoorzitter<br />
zijn eerste binnenlandse klus binnenhaalde<br />
nadat hij in 2002 de nationale politiek had<br />
verlaten. “Rond 2012 waren 80.000 bouwvakkers<br />
werkloos. Tegelijk was toen al duidelijk<br />
dat Nederland binnen de Europese<br />
Unie achterloopt op het gebied van investeringen<br />
in de infrastructuur en klimaatvriendelijke<br />
bouw. Eén van de ideeën was<br />
die twee te koppelen door een enorm programma<br />
voor groene bouw en renovatie<br />
van de grond te tillen. Ik heb nooit begrepen<br />
waarom dat nooit tot actie heet geleid.<br />
We hadden er veel werkloze bouwvakkers<br />
mee kunnen helpen, maar zouden daarmee<br />
nu ook veel schoolverlaters perspectief kunnen<br />
bieden. Die maatregelen kunnen geld<br />
kosten terwijl we natuurlijk moeten voldoen<br />
aan de regels van Brussel. Die bieden echter<br />
ruimte voor tijdelijke afwijkingen wanneer<br />
die de economische groei bevorderen.” In dit<br />
verband wijst Melkert op de gevaren van een<br />
eenzijdige bezuinigingspolitiek. “Dat beleid<br />
staat groei in de weg, waardoor ook de staatsschuld<br />
nauwelijks afneemt en de werkloosheid<br />
hoog blijt”, aldus Melkert, die vindt dat<br />
dit in Europees verband aan de orde moet<br />
worden gesteld. “Onze commissie heet het<br />
idee gelanceerd als bovengrens van de werkloosheid<br />
vijf procent aan te houden. Bij een<br />
hoger percentage moet een land extra economische<br />
en monetaire maatregelen trefen.<br />
Belangrijk blijt het verlagen van de lasten<br />
op arbeid. Als arbeid goedkoper is zal een<br />
werkgever eerder ook mensen met een wat<br />
lagere opleiding of productiviteit aannemen.<br />
Op dit gebied moeten regeringen hun beleid<br />
fundamenteel herzien, ook met oog op de<br />
verdergaande automatisering. Bedrijven<br />
met veel robots moeten, vanuit hun winsten<br />
of kapitaal. bijdragen aan het in stand houden<br />
van een arbeidsmarkt. Sommige menselijke<br />
arbeid is nu eenmaal onvervangbaar.”<br />
MELKERTBANEN<br />
Melkert constateert dat het werkgelegenheidsbeleid<br />
ook in eigen land nog altijd<br />
zoekende is en te veel gericht op de aanbodzijde.<br />
“Het is niet zo dat het vanzelf goed<br />
komt als de economie weer wat op stoom<br />
is en de regels lexibel zijn. Het is evenzeer<br />
nodig vanuit de arbeidsvraag te redeneren<br />
en, ervan uitgaande dat iedereen talenten<br />
heet, te proberen vraag en aanbod beter bij<br />
elkaar te brengen. Bijvoorbeeld met behulp<br />
van belastinginstrumenten en trainingsovereenkomsten.<br />
Soms kan de overheid<br />
banen creëren, zoals ik in de jaren negentig<br />
als minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid<br />
heb gedaan met de introductie<br />
van de zogenoemde Melkertbanen. Langdurig<br />
werklozen met de grootste afstand tot<br />
de arbeidsmarkt konden dankzij een subsidieregeling<br />
aan het werk bij (gemeentelijke)<br />
instellingen. In de huidige Participatiewet<br />
en bij sommige gemeenten zijn daarvan elementen<br />
terug te vinden.” Volgens Melkert<br />
zijn er meer mogelijkheden dan mensen<br />
vaak denken en staat het buiten kijf dat de<br />
private sector de meeste banen moet scheppen.<br />
De overheid moet daarvoor, zegt hij<br />
stellig, wel de regie voeren en kaders scheppen<br />
om te voorkomen dat er ‘gaten vallen in<br />
het arbeidsgebouw’.<br />
STAATSRAAD<br />
Een deel van het werk dat hij heet gedaan<br />
in het kader van het rapport uit 2012 is relevant<br />
voor de functie die hij sinds begin dit<br />
jaar bekleedt bij de Raad van State. In zijn<br />
nieuwe kantoor in het gebouw van de Raad<br />
aan de Haagse Kneuterdijk, zegt Melkert: “Ik<br />
ben daar samen met enkele collega’s staatsraad<br />
in buitengewone dienst. De Europese<br />
Unie vraagt van elke lidstaat dat de voornemens<br />
die de regering voorlegt aan Brussel<br />
vergezeld moeten gaan van een onahankelijke<br />
toets door een nationaal aangewezen<br />
commissie. Die vormen wij binnen het<br />
kader van de Raad. Zo toetsen wij de voorjaarskaders<br />
en de Miljoenennota aan de<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 83
POLITIEK<br />
Europese regels, die vooral streng zijn als mondiale agenda te volgen en verschillende<br />
het gaat om de reductie van tekorten en de economische stelsels te kunnen vergelijken<br />
staatsschuld. We beschouwen daarbij het op het niveau van de G20, waar Nederland<br />
algemene begrotingsbeleid, mede in relatie via de EU bij betrokken is. Dat heet me veel<br />
tot de macro-economische omgeving en de inzicht gegeven in de grote vragen van werkgelegenheid,<br />
migratie en sociaaleconomi-<br />
daarmee samenhangende werkgelegenheid.<br />
Het is ook onze taak de regeringsstukken sche ontwikkeling en de opties om nationaal,<br />
te becommentariëren en indien nodig van Europees en mondiaal vooruit te komen.”<br />
kritische aantekeningen en aanvullingen te<br />
voorzien als het gaat om de manier waarop<br />
de regering omgaat met bepalingen over het<br />
bevorderen van economische dynamiek en<br />
‘Bedrijven met<br />
groei.” Bij de invoering van de euro is in het<br />
kader van het Groei- en Stabiliteitspact afgesproken<br />
dat landen elkaar moesten kun-<br />
veel robots moeten<br />
bijdragen aan het in<br />
nen aanspreken op hun begrotingsbeleid.<br />
De commissie waarvan Melkert nu deel uitmaakt<br />
is daarvan een uitvloeisel.<br />
stand houden van<br />
een arbeidsmarkt’<br />
CARRIÈRE<br />
Als zelfstandige adviseert Ad Melker regeringen,<br />
bedrijven en niet-gouvernementele<br />
organisaties over allerlei onderwerpen die<br />
verband houden met de rol van multilaterale<br />
instellingen, zoals de Wereldbank en “Mensen volgen grote problemen als<br />
INSPIREREND<br />
de Verenigde Naties, of liggen op het terrein werkloosheid, de toestroom van vluchtelingen<br />
en de oorlog in het Midden-Oosten<br />
van werkgelegenheid en economische ontwikkeling.<br />
Hij probeert kruisverbindingen enorm. Ik merk bij spreekbeurten, waarvoor<br />
te leggen. Zo is hij geregeld in Georgië. De ik graag op pad ga, dat mensen het waarderen<br />
als je verbanden kunt leggen en aan de<br />
helt van de staatsbegroting daar is ahankelijk<br />
van bijdragen van Europa, Amerika en hand van een stukje geschiedenis de dingen<br />
van vandaag en de mogelijke oplossin-<br />
de Wereldbank. De regering dreigt daardoor<br />
haar onahankelijkheid deels te verliezen. gen voor morgen begrijpelijker kunt maken.<br />
“Ik adviseer de minister-president over de Door mijn verblijf in Irak en vele bezoeken<br />
coördinatie van die donorbijdragen, met het aan en ervaringen in landen in het Middendoel<br />
de positie van de regering in het overleg Oosten en met organisaties als de Wereldbank<br />
en de VN kan ik de samenhang der<br />
met de EU en andere partners te versterken<br />
op basis van haar eigen prioriteiten.”<br />
dingen laten zien. Dat is heel belangrijk.<br />
Wanneer ze daardoor kunnen meediscussieren<br />
voelen velen dat als heel inspirerend.”<br />
Werken in en reizen naar het buitenland<br />
is, naast sociale zaken, werkgelegenheid en<br />
inanciën, de tweede constante lijn in Melkerts<br />
carrière. “Europa en het Midden-Oosten<br />
komen op de een of andere manier steeds<br />
Drs. Ad Melkert is zelfstandig adviseur en staatsraad bij de Raad van<br />
State. Hij is lid van de Partij van de Arbeid en was voor deze partij<br />
terug. Ik ben ook nog in de race geweest<br />
Kamerlid, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (1994-<br />
voor de functie van directeur-generaal van<br />
1998) en fractievoorzitter. In 2002 werd hij bewindvoerder van de<br />
de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO).<br />
Wereldbank en in 2006 tweede man bij het Ontwikkelingsprogramma<br />
van de Verenigde Naties. Van juli 2009 tot 1 oktober 2011 was<br />
Dat had in de lijn gelegen. De internationale<br />
functies die ik wel heb mogen vervullen bij<br />
Melkert speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal der<br />
de Wereldbank en de Verenigde Naties hebben<br />
me altijd de gelegenheid gegeven de<br />
VN in Irak. admelkert@speakersacademy.nl<br />
84<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
Het schetsen van de economische en politieke<br />
situatie op een bepaald moment is wellicht<br />
nog belangrijker om de achtergrond<br />
van bepaalde ontwikkelingen te duiden.<br />
“Europa heet het de afgelopen acht jaar economisch<br />
gezien enorm voor de kiezen gekregen,<br />
met een veel te hoge werkloosheid. Veel<br />
mensen zijn onzeker, omdat ze niet weten<br />
of hun kinderen het straks beter krijgen dan<br />
zij. In zo’n klimaat vinden velen het moeilijker<br />
open te staan voor grote groepen vluchtelingen,<br />
waardoor ze defensiever reageren.<br />
Daar heb ik op zichzelf begrip voor. Anderen<br />
laten zich juist niet afschrikken en staan<br />
klaar om te helpen. Het Rode Kruis heet<br />
nog nooit zoveel vrijwilligers gehad. Fantastisch!”<br />
Melkert discussieert daar graag<br />
over. “We moeten erover doorpraten om te<br />
laten zien waar het probleem vandaan komt<br />
en wat de mogelijkheden zijn het bij de bron<br />
aan te pakken, namelijk door politieke initiatieven<br />
in het Midden-Oosten te nemen,<br />
zodat mensen geen aanleiding meer hebben<br />
om te vluchten. Ik wil mensen het grotere<br />
verhaal laten horen, aanknopingspunten<br />
geven en vertellen hoe het eventueel wel kan,<br />
zodat ze kunnen omgaan met allerlei sentimenten<br />
waarmee ze via de (sociale) media in<br />
aanraking komen. Alles wordt uitvergroot,<br />
maar ze weten diep in hun hart ook wel dat<br />
het sluiten van de grenzen geen oplossing is<br />
en dat ze in zo’n wereld niet willen leven.”<br />
Melkert voelt iets van een drang om de<br />
kenniservaring die hij heet mogen opdoen<br />
in Nederland en daarbuiten over te dragen.<br />
“Ik geloof dat we inderdaad in een moeilijke<br />
tijd leven en het van belang is dat mensen<br />
niet de kop in het zand steken, maar juist<br />
open met elkaar de discussie aangaan. Daaraan<br />
kan en wil ik mijn bijdrage leveren.”<br />
© WALTER KALLENBACH
ICT & SOCIAL MEDIA<br />
Hoe Big Data ons<br />
businesslandschap verandert<br />
Errol van Engelen<br />
Big Data wordt steeds vaker<br />
gebruikt door toonaangevende<br />
bedrijven om de concurrentie te<br />
overtrefen. Of het nu gevestigde<br />
bedrijven zijn of startups, ze omarmen datagerichte<br />
strategieën om de concurrentie achter<br />
zich te laten.<br />
Banking en retail zijn 'early adopters' op<br />
het gebied van Big Data. Steeds meer andere<br />
marktsegmenten maken gebruik van Big<br />
Data, zoals productiebedrijven, verzekeringen<br />
en de overheid.<br />
Big Data is niet alleen interessant vanwege<br />
het volume, maar ook vanwege het realtime<br />
karakter waardoor het real-time testen<br />
van businessstrategieën mogelijk wordt<br />
gemaakt. Terwijl het nieuwe groeimogelijkheden<br />
biedt aan bestaande bedrijven, creëert<br />
het ook een nieuwe categorie bedrijven die<br />
data vastleggen en analyseren over producten<br />
en diensten, afnemers en leveranciers en<br />
voorkeuren van consumenten.<br />
WAT KAN BIG DATA ANALYTICS<br />
VOOR U BETEKENEN?<br />
* Optimaliseren van uw Operations<br />
Geavanceerde analyses, in combinatie<br />
met high-end computer hardware, maken<br />
het u mogelijk om data uitgebreider en vaker<br />
te analyseren om daardoor meer inzicht te<br />
verkrijgen. U zit letterlijk op een goudmijn<br />
van transactionele data. Steeds vaker gaat u<br />
mogelijkheden ontdekken en ontwikkelen<br />
om deze enorme hoeveelheid data te verzamelen<br />
en te gebruiken teneinde betere<br />
managementbeslissingen te kunnen nemen.<br />
© MEINZAHN<br />
‘Big Data analytics<br />
stelt u in staat om<br />
betere zakelijke<br />
beslissingen te nemen<br />
en uit te voeren’<br />
* Sneller reageren<br />
Big Data analytics stelt u in staat om betere<br />
zakelijke beslissingen te nemen en uit te voeren.<br />
Big Data en analytics tools bieden u de<br />
mogelijkheid om met deze data te werken<br />
zonder ingewikkelde technische stappen uit<br />
te voeren.<br />
* Verbeteren van de kwaliteit van uw<br />
dienstverlening<br />
Big Data analytics genereert echte<br />
zakelijke waarde door het combineren van<br />
Errol van Engelen is expert op het gebied van Big Data, Digital Marketing en Technologie. Errol van Engelen is zijn<br />
loopbaan gestart in de ICT, waar hij het traditionele pad heeft gevolgd van developer naar projectmanager. Na zijn<br />
avondopleidingen Marketing Management en Bedrijfskunde is hij de commerciële richting opgegaan met als focus<br />
Business Development (strategisch) en Sales (operationeel). Sinds 2001 werkt hij zelfstandig, de laatste jaren ligt zijn<br />
focus op Social Media en Big Data. errolvanengelen@speakersacademy.nl<br />
analyse, data en verwerking. De mogelijkheid<br />
om meer data op te nemen, diepere<br />
analyses uit te voeren en sneller antwoorden<br />
te verkrijgen kan uw dienstverlening<br />
signiicant verbeteren. Big Data maakt het<br />
mogelijk steeds verder te segmenteren en<br />
daardoor meer op maat gemaakte producten<br />
of diensten te leveren.<br />
* Relevant communiceren met klanten<br />
Technologie kan nu bijhouden waar uw<br />
klanten zich op elk moment bevinden als<br />
zij mobiel surfen en waar ze naar kijken of<br />
wat ze kopen. U kunt daardoor aangepaste<br />
boodschappen naar uw klanten sturen.<br />
Daarnaast zijn er mogelijkheden om strategieën<br />
te testen met een kleine steekproef.<br />
Waar is de gap?<br />
Een succesvol Big Data-initiatief kan<br />
een belangrijke culturele verandering in<br />
uw organisatie vereisen. Naast het bouwen<br />
van de juiste infrastructuur, is het werven<br />
van het juiste talent één van de belangrijkste<br />
investeringen die u kunt maken om uw<br />
Big Data-initiatief te doen slagen. Het hebben<br />
van de juiste mensen gaat ervoor zorgen<br />
dat de juiste vragen worden gesteld - en<br />
dat de juiste inzichten worden gewonnen<br />
uit de data die beschikbaar zijn. Data professionals<br />
zijn schaars en worden al snel<br />
binnengehaald door topbedrijven. Ervaren<br />
freelancers zijn een optie.<br />
© MET DANK AAN ERROL VAN ENGELEN<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
85
© ENITH STENHUYS<br />
‘De vrije wil moet je<br />
niet in dit tijdsdomein<br />
zoeken, maar in hoe je<br />
de toekomst ziet’<br />
De toekomstherinneringen<br />
van een jong blijvend brein<br />
prof. dr. Kees Brunia<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
86 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
Al sinds 1964 hangt naast zijn voordeur het bordje C.H.M. Brunia, zenuwarts. Dat was toen. Vóór de<br />
splitsing tussen neurologie en psychiatrie. Kees Brunia woont nog steeds in hetzelfde huis in Breda en geeft<br />
colleges over brein, bewustzijn en gedrag. Dat is nu. In een tijd waarin men toch weer vaker psychiatrische<br />
afwijkingen in breinterminologie vertaalt. De geschiedenis verandert immers voortdurend. In zijn boek ‘Het<br />
Brein van farao tot fMRI’ laat hij lezers kennismaken met iedereen die zich de afgelopen duizenden jaren<br />
heeft beziggehouden met de hersenwetenschap.
NEUROWETENSCHAP<br />
Het IK is nog steeds een groot<br />
mysterie, maar dankzij geavanceerde<br />
technieken is het sinds<br />
25 jaar wel mogelijk te laten<br />
zien wat binnen in het brein gebeurt. Die<br />
ontwikkeling gaat razendsnel. “Op röntgenabeeldingen<br />
van het brein zag je niets.<br />
Nu zorgt de MRI-scan voor een beeld van<br />
de structuur van de hersenen en geet een<br />
functionele MRI (fMRI) hersenactiviteit<br />
weer. Dat is fantastisch, maar betekent dus<br />
niet dat we snappen hoe het brein werkt”,<br />
zegt hersenwetenschapper prof. dr. Kees<br />
Brunia. “De 3D-beelden bewijzen slechts<br />
dat bepaalde gebieden, die herkenbaar zijn<br />
aan een kleurtje, iets te maken hebben met<br />
het uitvoeren van een speciieke taak door<br />
een proefpersoon. We kunnen dat nu laten<br />
zien. “Bij fMRI spreek je over voxels, driedimensionale<br />
pixels van ongeveer 3 mm³, die<br />
zo’n 10.000 cellen bevatten. Bij een kleine<br />
onnauwkeurigheid is zo’n voxel al niet meer<br />
te zien. Wetenschappers onderzoeken of ze<br />
een techniek kunnen ontwikkelen die de<br />
zes cellagen van de hersenschors zo in beeld<br />
brengt dat ze kunnen zien uit welke laag een<br />
bepaalde gekleurde vezel komt. Zover is het<br />
nog niet, maar het gaat de goede kant op. Ik<br />
zie een enorme progressie.” Lachend: “Met<br />
een collega heb ik afgesproken dat we over<br />
vijtig jaar terugkomen om te zien wat ze er<br />
dan van hebben gebakken.”<br />
BILL CLINTON<br />
“Een wetenschapper kon op een gegeven<br />
moment de activiteit van één zenuwcel<br />
of neuron in de motorische cortex meten.<br />
Nadat de ‘single unit’-techniek in het onderzoek<br />
naar de motoriek was uitgegroeid tot<br />
een gebruikelijke techniek, is die ook elders<br />
toegepast.” Bij epilepsiepatiënten plaatst<br />
men elektroden in de temporale hersenschors<br />
om via EEG-onderzoek te registreren<br />
welke cel verantwoordelijk is voor ongecontroleerde<br />
bewegingen. Brunia: “Interessant<br />
is dat sommige cellen reageren op categorieën<br />
en andere op elementen daarvan. Er<br />
zijn neuronen die aanslaan op abeeldingen<br />
van dieren, maar niet op die van huizen of<br />
landschappen. Andere op gezichten en juist<br />
niet op dieren. Ook zijn er cellen die speciiek<br />
op een beeld van één mens reageren. Doordat<br />
één elektrode bij één patiënt net op de<br />
juiste plaats zat, zagen onderzoekers aan de<br />
forse uitslagen dat één cel alleen actief werd<br />
bij drie plaatjes van Bill Clinton. Bij een wiskundige<br />
is zelfs een cel gevonden die alleen<br />
reageerde op de stelling van Pythagoras:<br />
a²+b²=c². Dat vind ik enorm fascinerend.”<br />
Relativerend zegt Brunia: “Rust in het centrale<br />
zenuwstelsel bestaat niet, er gebeurt<br />
altijd wat, maar bij iets speciieks zoals in dit<br />
geval, kan één cel enorm vuren. Het heet,<br />
denk ik, met geheugen in neuronennetwerken<br />
te maken. Onbekend is nog hoe dat<br />
werkt. Dus zijn ontdekkingen als deze een<br />
kwestie van serendipiteit.”<br />
HIËROGLIEFEN<br />
‘Het Brein van de farao’s tot fMRI’ eindigt<br />
met de toekomst. De lezers hebben dan<br />
al een spannende en leerzame ontdekkingsreis<br />
door de geschiedenis van de hersenwetenschap<br />
achter de rug. “In het Egypte van<br />
de farao’s was al bekend dat ons brein en<br />
bewegen iets met elkaar te maken hebben.<br />
Dat staat in een oud document dat Edward<br />
Smith, handelaar in echte en valse voorwerpen<br />
en manuscripten, in de negentiende<br />
eeuw had gevonden. Na zijn dood gaf zijn<br />
dochter het aan de de directeur van het Historical<br />
Institute in New York. Hij haalde de<br />
directeur van het Oriental Institute in Chicago<br />
erbij, die er tien jaar over deed om het<br />
hiërogliefenschrit te vertalen en het in 1930<br />
uitgaf.” Enthousiast: “We weten tegenwoordig<br />
dat een beschadiging in het rechterdeel<br />
van de hersenen een verlamming links tot<br />
gevolg heet. Oorspronkelijk is dat waarschijnlijk<br />
ook goed opgeschreven, maar het<br />
stuk dat Smith te pakken had was een ‘foute’<br />
kopie met ook onjuiste verbeteringen. Dat<br />
die allereerste schrijver een paar duizend<br />
jaar voor Christus beschreef dat een hersenbeschadiging<br />
kan leiden tot motorische<br />
afwijkingen en die waarschijnlijk wel goed<br />
beschreef is echt ongeloolijk.”<br />
FARAO’S<br />
Kees Brunia schrijt zoals hij colleges<br />
geet. “Ik houd ervan anderen enthousiast<br />
te maken over waar ik zelf enthousiast over<br />
ben.” Dat gaat hem uitstekend af. Enthousiast<br />
passeren het brein, het hart en zelfs drie zielen<br />
(Plato), en de mensen die zich daarmee<br />
bezighielden, de revue. “Het is verhelderend<br />
en leuk kunstzinnige, politieke en staatkundige<br />
achtergronden te schetsen van degenen<br />
die door de eeuwen heen hebben geprobeerd<br />
kennis van het brein te vergaren.” In<br />
zijn boek komen ze ook via citaten aan het<br />
woord, waardoor de lezer direct in contact<br />
komt met hun gedachten, conclusies, twijfels<br />
en ambities. Dat én vele biograische<br />
details zorgen ervoor dat deze onderzoekers<br />
‘Fascinerend: één cel<br />
van een wiskundige<br />
reageerde alleen op de<br />
stelling van Pythagoras:<br />
a²+b²=c²’<br />
en ilosofen tijdens het lezen echt tot leven<br />
komen. Brunia’s historische reis, die veel<br />
meer omvat dan dit artikel vermeldt, toont<br />
aan dat alles is begonnen met kijken. “Naar<br />
binnen kijken kon nog niet, tenzij iemand<br />
een enorm gat in zijn kop had. Bovendien<br />
dachten priesters in het oude Egypte dat het<br />
hart het centrum van het leven was. Dat was<br />
ook de reden dat alle ingewanden en organen,<br />
inclusief de hersenen, uit het lichaam<br />
van een dode farao werden gehaald, behalve<br />
het hart. Dat was heilig. Als dat per ongeluk<br />
toch werd verwijderd, moest het, met<br />
het nodige ceremonieel, in een aparte pot<br />
bewaard of teruggeplaatst worden.”<br />
GALENUS<br />
Galenus (131-210 n.Chr.) is docent en<br />
doet secties op dode dieren in de straten van<br />
Rome. Bijna 1500 jaar lang is hij bepalend<br />
voor ‘onze’ anatomische kennis. “Als hij iets<br />
had gezegd was het zo. Hij beschreef hoe het<br />
voorlopige bloed via het rechter hart in de<br />
linkerhelt terechtkwam om vandaar naar<br />
de organen te stromen als de golven van de<br />
zee.” Galenus spreekt ook over een bloedvatkluwen,<br />
een wonderbaarlijk netwerk van<br />
bloedvaten aan de onderkant van het brein<br />
dat ontspringt aan de grote halsslagader. Hij<br />
beschrijt enthousiast hoe de spiritus vitales<br />
hetig rondstromen in dat netwerk en<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 87
88 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
NEUROWETENSCHAP<br />
daardoor veranderen in spiritus animales.<br />
Een anatomische tekening van Leonardo<br />
da Vinci, een van de tweehonderd prachtige<br />
illustraties in het boek, laat de bloedvatkluwen<br />
(rete mirabile) zien. “De bloedcirculatie<br />
was nog niet uitgevonden.” De Brabander<br />
Vesalius, tijdgenoot van Da Vinci, is de eerste<br />
arts in de geschiedenis die sectie verricht<br />
op menselijke overschotten en de vader van<br />
de moderne anatomie. Hij maakt dan ook<br />
een einde aan Galenus’ hegemonie.<br />
Brunia maakt in zijn boek een associatie<br />
met he Circle Line van de Londense<br />
metro, waar reizigers altijd weer op hetzelfde<br />
punt uitkomen. In de zestiende eeuw<br />
worstelt William Harvey, de grondlegger van<br />
de fysiologie, met de vraag hoe het kan dat<br />
bloed heen- en weer terugstroomt. Hij berekent<br />
hoeveel bloed, dat volgens hem in de<br />
lever wordt gemaakt, nodig is om te kunnen<br />
blijven stromen, in ogenschouw nemend<br />
dat het in de periferie voor van alles wordt<br />
gebruikt. Dat levert onmogelijke getallen op.<br />
Uiteindelijk beset hij dat de bloedsomloop<br />
een cirkel moet zijn.<br />
DE VRIJE WIL<br />
Brunia schrijt en praat ook uitgebreid<br />
over de vrije wil. Het IK, dus ook over ‘Ik<br />
denk, dus ik ben’ van Descartes. Wederom<br />
gedetailleerd en uitermate boeiend. De<br />
vraag blijt, schrijt hij: ‘Hoe kan een stel neuronen<br />
in mijn hoofd leiden tot een gevoel of<br />
een gedachte? Gevoelens of gedachten die<br />
IK heb?’ Intrigerende vragen met even intrigerende<br />
antwoorden. Dan zegt hij: “De vrije<br />
wil moet je niet in dit tijdsdomein zoeken,<br />
maar in hoe je de toekomst ziet. Ons werkgeheugen<br />
slaat deze herinnering aan de toekomst<br />
op, die we vanaf dat moment kunnen<br />
gebruiken om de buitenwereld te lijf te gaan.”<br />
Mensen handelen ook voordat ze denken.<br />
Brunia geet als voorbeeld een automobilist<br />
die zonder nadenken remt als een kind<br />
ineens voor zijn wagen opduikt.<br />
ILLUSIES<br />
Als Kees Brunia in zijn boek allang in het<br />
heden is gearriveerd komt het gesprek op<br />
illusies. Hij laat een kubus zien, maar na lang<br />
kijken zijn het er ineens twee. Dan is er de<br />
beroemde tekening waarin zowel een jonge<br />
vrouw als het gezicht van een heks te zien is<br />
en een driehoekje dat niet bestaat, maar wel<br />
op andere iguren (met uitsparingen die zorgen<br />
voor de illusie) lijkt te liggen. “Je kunt<br />
die dingen in de bewuste sfeer nooit tegelijk<br />
zien, omdat elke cel iets anders waarneemt”,<br />
legt hij met veel plezier uit. “Ons netvlies<br />
krijgt steeds dezelfde prikkels die niets met<br />
een bewuste ervaring te maken hebben. Ze<br />
komen daarna terecht in de visuele cortex,<br />
waar nog steeds geen verschil wordt<br />
gemaakt. Pas verderop in het visuele systeem<br />
kun je afwisselend het een of het ander zien.<br />
De stimulus blijt hetzelfde, de interpretatie<br />
verandert. Dat heet allemaal te maken<br />
met het feit dat we aan de basis zitten van<br />
het bewustzijn.”<br />
VAKGENOTEN<br />
Het boek is door zijn verhalende vorm<br />
toegankelijk voor een groot publiek. Tegelijkertijd<br />
heet Brunia voor vakgenoten en<br />
iedereen die verder wil ploegen een zeer serieuze<br />
literatuurlijst en notenapparaat toegevoegd<br />
aan het verhaal dat voortkomt uit zijn<br />
eigen fascinatie, die is begonnen in de laatste<br />
klas van het gymnasium. “Mijn leraar fysica<br />
liet zijn leerlingen een verhaal houden. Het<br />
mijne ging over de metafysica van Aristoteles.<br />
Ik wist er eigenlijk niets van, maar realiseer<br />
me nu dat daar voor het eerst mijn<br />
belangstelling voor de relatie tussen lichaam,<br />
ziel en geest naar voren is gekomen.” Uiteindelijk<br />
specialiseert Brunia zich in neurologie<br />
en psychiatrie. Tijdens die specialisatie<br />
haalt hij zijn doctoraal psychologie. In 1972<br />
wordt hij hoogleraar fysiologische psychologie<br />
in Tilburg. “Ik heb het altijd vreemd<br />
gevonden dat mensen leerden over gedragsafwijkingen,<br />
maar nooit les kregen in normaal<br />
gedrag. Ik heb nooit spijt gehad van de<br />
combinatie psychologie en medicijnen.” Nu<br />
is de wetenschapper volgens sommigen met<br />
zijn 83 jaar een oude man. Hij is echter het<br />
levende bewijs van het tegendeel. Kees Brunia<br />
zwemt elke dag een kilometer en geet<br />
drie keer per week colleges in het kader van<br />
Hoger Onderwijs voor Ouderen (HOVO).<br />
“Mijn laatste heet ‘Brein en bewustzijn’. Ik<br />
heb veel Engelstalige technische publicaties<br />
geschreven, maar nooit een boek als dit,<br />
waarvoor het idee door die colleges is ontstaan.<br />
Uiteindelijk heb ik mijn verhaal efectief<br />
in vijf jaar geschreven. Inclusief al het<br />
onderzoek en veel leeswerk.”<br />
Prof. dr. C.H.M. Brunia, emeritus hoogleraar fysiologische psychologie, was gedurende zijn loopbaan verbonden aan<br />
de universiteiten van Utrecht en Tilburg. Daarnaast werkte hij ruim dertig jaar als zenuwarts in de Hans Berger Kliniek<br />
te Breda. Brunia geeft nog altijd colleges (Hoger Onderwijs Voor Ouderen) in Rotterdam, Utrecht en Tilburg. Zijn boek<br />
‘Het Brein van farao tot fMRI’ (Uitgeverij Eburon, ISBN 9789059729360, te bestellen via de Stichting Verbreding<br />
Breinkennis op keesbrunia.nl) vult een leemte in de kennis van de hersenwetenschap. Met dit ‘hoofdwerk’, waarvan<br />
onlangs een paperbackeditie is uitgebracht, brengt Brunia levenslange studies van het menselijk brein, gedrag en<br />
bewegen samen. keesbrunia@speakersacademy.nl<br />
© ENITH STENHUYS
© PETER BEZEMER<br />
Igor Beuker<br />
In de schijnwerpers is Igor Beuker professioneel publiek spreker en host die met<br />
regelmaat op radio en televisie verschijnt als onahankelijk expert op het gebied<br />
van marketing, media en innovatie.<br />
Achter de schermen realiseerde Igor als ondernemer meerdere exits, is hij actief<br />
als mondiaal marketing strateeg voor merken als Nike, Amazon, Unilever en<br />
trendwatcher voor verschillende Fortune 500s.<br />
Tijdens ruim 800 internationale conferenties en op Twitter werd hij al meerdere<br />
trending topic als ‘Math Man in World of Mad Men’.<br />
In iedere markt en in ieder segment lopen publiek en event planners weg met deze<br />
charismatische, energieke en uitgesproken autoriteit.<br />
igorbeuker@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 89
© MET DANK AAN ERIK SCHERDER<br />
Technologische ontwikkelingen<br />
maken de gemiddelde mens steeds<br />
luier. Ze hoeven bijna nergens hun<br />
stoel meer voor uit en nemen zelfs<br />
de lit naar de eerste of tweede etage<br />
van een gebouw. Die houding verhoogt<br />
niet alleen het risico op allerlei<br />
ernstige lichamelijke klachten, maar<br />
tast ook allerlei cognitieve functies<br />
aan in de hersenen, zoals het geheugen.<br />
Hoogleraar neuropsychologie<br />
Erik Scherder, auteur van het boek<br />
‘Laat je hersenen niet zitten’, ziet het<br />
als zijn missie mensen aan het bewegen<br />
te krijgen. Tenminste een half<br />
uur per dag goed doorstappen is goed<br />
voor lichaam en geest, maar voor<br />
iedereen zover is zijn we tenminste<br />
een generatie verder.<br />
‘Actief en<br />
obees is<br />
beter dan<br />
inactief<br />
en slank’<br />
90<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
NEUROPSYCHOLOGIE<br />
Bewegen verrijkt ons brein<br />
prof. dr. Erik Scherder<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Onze hersenen hebben verrijking<br />
nodig en impulsen, maar<br />
alleen door te bewegen kunnen<br />
we de motor die onze hersenen<br />
aanstuurt aanzetten. Kauwen op kauwgom<br />
kan al voor betere doorbloeding van een deel<br />
van het brein zorgen. “Een half uur per dag<br />
link doorstappen kan leiden tot een verhoging<br />
van de alertheid, omdat het een stimulerend<br />
efect heet op de hersengebieden<br />
in het ‘Protoreptilian brain’, waar de motor<br />
zich bevindt.” De mate van opwinding die<br />
dit oplevert, prof. dr. Erik Scherder noemt<br />
dat ‘arousal’, bepaalt uiteindelijk de activiteit<br />
van de hersenschors. “Deze buitenste laag,<br />
het bovenste deel van de hersenen, speelt<br />
een grote rol bij intellectuele functies, zoals<br />
beslissingen nemen, empathie en lexibiliteit<br />
tonen, plannen en aan zelfrelectie doen,<br />
waardoor mensen zaken ook van een andere<br />
dan hun eigen kant kunnen bekijken.”<br />
Het brein van iemand die bijvoorbeeld<br />
in een isoleercel is opgesloten ervaart geen<br />
prikkels van buitenaf en verarmt, waardoor<br />
die persoon gaat roepen en schreeuwen om<br />
te voorkomen dat zijn of haar hersenen zelf<br />
gaan hallucineren. “In zo’n geval wil je weten<br />
of je nog leet, hoort en ziet. Gevangenen die<br />
– doordat het bed prominent in hun cel staat<br />
– een groot deel van de dag liggend doorbrengen<br />
en te weinig bewegen, missen de<br />
verrijking die nodig is om hun toch al kwetsbare<br />
impulsen onder controle te houden. Ze<br />
zouden de gelegenheid moeten krijgen hard<br />
te lopen en iets zinvols te doen. Schaken bijvoorbeeld,<br />
want dan zijn ze ook bezig met<br />
hun brein. Zeker als ze het allebei doen verrijken<br />
ze hun hersenen, wat hen in staat stelt<br />
plannen te maken voor als ze uit de bajes<br />
komen en te werken aan nieuwe structuur in<br />
hun leven.” Ook de cognitieve conditie van<br />
patiënten in bijvoorbeeld verpleegtehuizen,<br />
die voornamelijk liggen of zitten, verslechtert.<br />
Degenen die in staat zijn te bewegen<br />
kunnen echter hun brein actief houden en<br />
de kans op geestelijke achteruitgang tijdens<br />
hun verblijf verkleinen of voorkomen.<br />
COMBINATIE<br />
De combinatie met een cognitieve training<br />
van het brein, bijvoorbeeld door te<br />
puzzelen of een andere taal te leren, en<br />
bewegen is volgens prof. Scherder het beste.<br />
“Tijdens de lezingentour die ik samen met<br />
Dick Swaab en Ard Schenk door het hele<br />
land maak, laat Swaab ook zien hoe je mensen<br />
cognitief kunt uitdagen. Er zijn hele<br />
mooie studies naar gedaan, die een heel<br />
positief efect laten zien bij ouderen die aan<br />
nieuwe dingen zijn begonnen. Maar aan<br />
cognitieve training alleen heb je niet zoveel<br />
wanneer er problemen zijn met het hart- en<br />
vaatstelsel. Als je lijdt aan diabetes type 2 of<br />
hart- en vaatziekten is de combinatie van<br />
bewegen en een cognitieve uitdaging ideaal.<br />
Goed nieuws is dat studies laten zien<br />
dat mensen die obees zijn, maar wel lichamelijk<br />
actief, een lagere stertekans hebben<br />
dan niet-actieve slanke mensen. Degenen<br />
met overgewicht die wel willen bewegen,<br />
maar het niet doen omdat ze denken dat<br />
ze toch niet afvallen, moeten zich realiseren<br />
dat lichamelijke activiteit het dus wint<br />
van het gevaar van die extra kilo’s. Bewegen<br />
zorgt voor een daling van de mortaliteit.”<br />
Ook mensen die denken dat bewegen<br />
in een omgeving met verontreinigde lucht<br />
geen zin heet, hebben ongelijk. De activiteit<br />
wint het van de vervuiling wat onze<br />
gezondheid betret.<br />
GOED MOMENT OM DOOR<br />
TE PAKKEN<br />
De afgelopen jaren heet prof. Scherder op<br />
allerlei manieren onder de aandacht gebracht<br />
dat bewegen mensen slimmer en gezonder<br />
maakt. In zijn boeiende en helder geschreven<br />
boek ‘Laat je hersenen niet zitten’, geet<br />
hij aan de hand van vele onderzoeken aan<br />
dat bijvoorbeeld een trainingsprogramma<br />
van acht tot twaalf weken voldoende is om<br />
de hartconditie te verbeteren, waardoor de<br />
bloeddruk kan afnemen. Actieve mensen<br />
hebben ook een betere gewichtscontrole en<br />
het aantal triglyceriden in het bloed neemt<br />
af bij een hogere bewegingsintensiteit. Wat<br />
dementie betret kan bewegen, voor zover<br />
nu bekend, het risico dat je het krijgt verlagen.<br />
Anderhalf jaar na publicatie kan hij niet<br />
zeggen of zijn boek heet geleid tot gedragsverandering.<br />
“Ik moet bescheiden zijn als<br />
u vraagt naar de spin-of ”, aldus Scherder,<br />
die het onderwerp ook aansnijdt tijdens<br />
colleges, lezingen, optredens voor de Universiteit<br />
van Nederland en bijdragen aan<br />
televisieprogramma’s als ‘De wereld draait<br />
door’. Daarnaast is hij onder andere ambassadeur<br />
van het grote nationale programma<br />
Alles is gezondheid. “Dan nog is de vraag<br />
hoe je het gedrag van mensen kunt veranderen.<br />
Onlangs kwam het RIVM met cijfers<br />
die aangeven dat de volgende generaties<br />
ongezonder zullen zijn dan wij. Nog meer<br />
mensen gaan zitten, met meer overgewicht<br />
en diabetes type 2, ook bij jonge mensen,<br />
tot gevolg. Het gaat dus alsnog de verkeerde<br />
kant op, waardoor dit een goed moment is<br />
om enorm door te pakken. Ik doe alles wat<br />
ik kan. Tijdens de gratis publiekslezingen<br />
met Dick Swaab en Ard Schenk zitten telkens<br />
1.000 mensen in de zaal, die het gewel-<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 91
NEUROPSYCHOLOGIE<br />
dig vinden met ons op de foto te gaan, maar spellen kunnen bedenken waarbij jongeren<br />
ik vraag me af hoeveel van hen de andere dag alleen maar lopend een spel kunnen uitspelen.<br />
overwegen hun leefstijl echt te veranderen.<br />
Als ik vraag hoeveel mensen een half uur<br />
achter elkaar matig-intensief bewegen steken<br />
er maar een paar hun hand op. Daar ligt<br />
‘Ons brein vraagt om<br />
mijn missie. Ik zie bijvoorbeeld ouderen echt een beloning op korte<br />
niet allemaal naar de sportschool gaan, maar<br />
termijn’<br />
doorstappen of ietsen op een stadsiets moet<br />
mogelijk zijn.”<br />
BIJ DE JEUGD BEGINNEN<br />
DE MISSIE<br />
Scherder gunt iedereen zijn comfort van Zijn missie is nog lang niet<br />
harte, “maar het wordt daardoor niet beter. afgelopen. “Ik neig ernaar<br />
Bovendien is het brein zo ingesteld dat we dat we mensen moeten blijven<br />
wijzen op de gunstige<br />
een beloning op korte termijn willen. Webwinkels<br />
zijn een groot succes, doordat mensen<br />
als ze vandaag iets willen, het morgen dat de overheid misschien<br />
efecten van bewegen en<br />
in huis hebben. Mijn verhaal is anders. De ook een stapje moet zetten.<br />
Het feit dat rokers<br />
beloning volgt niet morgen, mensen zien pas<br />
over dertig jaar dat ze er verstandig aan hebben<br />
gedaan hun leefstijl te veranderen.” Hij wen, cafés en restaurants, maar op een win-<br />
niet meer roken in gebou-<br />
heet daarom niet direct een antwoord op de derige hoek komt niet doordat ze dat zelf<br />
vraag of zijn boodschap wel aankomt in het graag willen. Het is opgelegd. Dat geldt ook<br />
deel van de hersenen dat er ook wat mee kan. voor de plastic tasjes die mensen voortaan<br />
Er wordt volgens hem hard nagedacht over zelf meenemen naar de winkel”, aldus Scherder,<br />
die trouwens onze huidige inactiviteit in<br />
de wijze waarop we het besef dat bewegen<br />
nodig is om gezondheidsrisico’s te verkleinen<br />
en de geest scherp te houden kunnen “Ik ben er niet voor alles op te leggen, maar<br />
zijn boek omschrijt als ‘het nieuwe roken’.<br />
vergroten. “Daarover wordt bovendien verschillend<br />
gedacht. Sommigen vinden dat zetten en te laten merken dat sommige din-<br />
er moet iets gebeuren om de volgende stap te<br />
je het niet kunt afdwingen, anderen zeggen<br />
dat je bij de jeugd moet beginnen door gens hem ‘not done’, dat we de hersenen van<br />
gen gewoon niet meer kunnen.” Het is vol-<br />
meer bewegingsonderwijs aan te bieden toch al cognitief kwetsbare mensen in instellingen<br />
of eenzame ouderen thuis verder<br />
en het gebruik van smartphones en tablets<br />
te beperken. Als kinderen opgroeien met laten verarmen, door hen niet te laten bewegen<br />
of mee naar buiten te nemen. Zelf heet<br />
bewegen, gaan ze dat zien als vast onderdeel<br />
van hun leven. Maar er kan wel een generatie<br />
overheen gaan, voordat ze ook thuis op de teit gevraagd het onmogelijk te maken met<br />
Scherder het bestuur van de Vrije Universi-<br />
bank stoppen met gamen en appen.” Scherder<br />
vindt het een goed idee als gamemakers van het hoofdgebouw te gaan, met uitzonde-<br />
de lit naar de eerste of tweede verdieping<br />
Prof. dr. Erik J.A. Scherder is als neuropsycholoog verbonden aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij leidt daar het<br />
onderzoeksprogramma Neuropsychologie van neurodegeneratieve ziekten, over de relatie tussen lichamelijke (in)activiteit<br />
en gedrag bij mensen met en zonder dementie. Scherder is gediplomeerd fysiotherapeut en heeft aan de VU de<br />
studie psychologie gevolgd, met als specialisatie neuropyschologie, waarin hij in 1995 is gepromoveerd. In 2002 is hij<br />
benoemd tot bijzonder hoogleraar aan de VU en daarna tot hoogleraar Bewegingswetenschappen aan de RUG in<br />
Groningen. Onlangs is zijn boek ‘Laat je hersenen niet zitten’ heruitgegeven als gebonden ‘feesteditie’ (Athenaeum –<br />
Polak & Van Gennip, ISBN 9789025300685). erikscherder@speakersacademy.nl<br />
92<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
ring van mensen met een beperking die een<br />
speciaal pasje krijgen. “Mijn wens is gehonoreerd.<br />
Voorheen kwamen studenten te laat<br />
op college, doordat ze stonden te wachten<br />
voor de lit, terwijl ze op een of twee hoog<br />
moesten zijn en makkelijk de trap hadden<br />
kunnen nemen. Traplopen is heel gezond. Je<br />
bent it én op tijd. Helaas zijn in veel gebouwen<br />
liten prominent aanwezig en is het zoeken<br />
naar de trap.”<br />
FYSIOTHERAPEUT<br />
Prof. Scherder is als fysiotherapeut<br />
begonnen in de Valeriuskliniek, een neurologisch<br />
en psychiatrisch ziekenhuis in<br />
Amsterdam. Daar is zijn liefde voor de<br />
neurologie ontstaan. Hij kreeg en greep<br />
de kans in de avonduren neuropsychologie<br />
te studeren aan de VU en promoveerde<br />
in 1995. “Neuropsychologen en<br />
bewegingswetenschappers kijken niet naar<br />
elkaars werkveld. Dat is opvallend, omdat<br />
beide beroepsgroepen een geheel vormen.<br />
De Rijksuniversiteit Groningen vroeg mij<br />
daarom als hoogleraar Bewegingswetenschappen<br />
de link te leggen tussen cognitie<br />
en het beweegapparaat. Dat was ontzettend<br />
ijn om te doen, maar wel eenzaam, want<br />
het gezin Scherder was niet mee naar Groningen.”<br />
Scherder werkt nu aan een boek<br />
over muziek en het brein. “En, hoewel ik 65<br />
word, ga ik ook voltijds door met mijn werk<br />
bij de VU. Ik denk dat ik aan het begin sta<br />
van een hele mooie periode, waarin ik misschien<br />
het momentum mag meemaken dat<br />
we een stap kunnen maken. Studies laten<br />
zien dat als je 65 bent en denkt dat alles<br />
alleen maar achteruit gaat, je dan ook slechter<br />
presteert. Je moet dus niet leven naar je<br />
leetijd, maar leven naar zoals je je voelt en<br />
waar je zin in hebt.”<br />
© MET DANK AAN ERIK SCHERDER
MENS EN SAMENLEVING<br />
Van een systeemgerichte naar een<br />
mensgerichte samenleving<br />
Elfried Klarenbeek<br />
Kunt u zich een toekomst voorstellen<br />
waarin de medische wetenschap<br />
preventief genetische ingrepen<br />
doet om u een maximale gezondheid te<br />
garanderen? Waarin energie nagenoeg gratis<br />
is en u assistentie krijgt van een computer -<br />
al of niet in de gedaante van een robot - die<br />
slimmer is dan de mens, met een ontwikkeld<br />
emotioneel en empathisch vermogen?<br />
Waarin überhaupt het manuele werk uit<br />
handen is genomen door robots en u in<br />
zelfsturende auto’s op afroep wordt vervoerd<br />
naar de gewenste plek van bestemming?<br />
Waarin een nieuwe virtuele wereld versmelt<br />
met uw werkelijke omgeving?<br />
Mijn lineair en extrapolair ingerichte<br />
brein heet daar grote moeite mee. Toch<br />
is deze toekomst nabij, voorspelbaar en<br />
onvermijdelijk.<br />
Wij leven in een spannende tijd. De<br />
wereld om ons heen verandert in een<br />
razend tempo. Niemand kan nog overzien<br />
wat er allemaal gebeurt binnen de vele,<br />
soms samenwerkende vakgebieden in de<br />
complexe buitenwereld. Evolutie van de<br />
maatschappij waarin deze veranderingen<br />
plaatsvinden, blijt achter. Bestaande<br />
instituties en organisaties kraken in hun<br />
voegen. Ons denkkader, ons handelen en<br />
onze systemen zijn aan groot onderhoud toe.<br />
EEN UPDATE VAN HET<br />
BESTURINGSSYSTEEM IS<br />
NOODZAKELIJK<br />
De transitie die gaande is, gaat op iedere<br />
organisatie een grote impact hebben. De<br />
context waarin organisaties functioneren,<br />
verandert immers drastisch. Dat stelt eisen<br />
aan hun adaptatievermogen, ofwel de wijze<br />
waarop zij op die veranderingen zullen<br />
inspringen.<br />
Het besturingssysteem van de meeste<br />
organisaties vindt zijn wortels echter in<br />
de vorige eeuw; vaak nog traditioneel en<br />
hiërarchisch georganiseerd en gericht op<br />
groei en controle. Niet aansluitend op de snel<br />
veranderende realiteit van vandaag: waarin<br />
innovatie en engagement van medewerkers<br />
een noodzaak zijn om te overleven.<br />
Voor veel bedrijven betekent dit dat zij<br />
zich opnieuw zullen moeten uitvinden.<br />
Veel organisaties zijn dan ook zoekende<br />
naar andere manieren van ontwikkelen, van<br />
organiseren en samenwerken.<br />
NIEUW LEIDERSCHAP<br />
Echte vernieuwing moet van binnenuit<br />
komen, met een nieuwe vorm van leiderschap<br />
als voorwaarde. Leiderschap gestoeld op<br />
andere waarden; waarbij de mens centraal<br />
staat en waarin het geluk van mensen weer<br />
telt. Die mensen de vrijheid geet te doen<br />
waar ze goed in zijn zodat ze waarde kunnen<br />
creëren op manieren die niet kan binnen<br />
traditioneel georganiseerde bedrijven. Van<br />
optimaliseren voor groei naar optimaliseren<br />
voor mensen kortom.<br />
TIJD VOOR HR DIT TE OMARMEN<br />
EN TE GAAN TREKKEN<br />
Uiteindelijk zal mensgericht organiseren<br />
een noodzakelijke voorwaarde worden<br />
voor organisatiesucces op langere termijn.<br />
HR heet daarom bij uitstek de rol om<br />
bedrijven door deze transformatie heen<br />
te helpen. Maar dan moet ook HR op een<br />
andere manier naar zichzelf gaan kijken.<br />
Niet instrumenteel en reactief zijn; HR moet<br />
echt gaan begrijpen wat er aan de hand is en<br />
vandaar stoutmoedig te werk gaan.<br />
Elfried Klarenbeek is gepassioneerd vernieuwer. Hij beweegt zich op het kruispunt van<br />
mensen, technologie en business. Hij observeert, denkt, adviseert en onderneemt.<br />
Elfried heeft ruime ervaring als primus inter pares in multidisciplinaire teams die vernieuwende<br />
digitale producten en diensten creëren. Dit doet hij in opdracht van grote ondernemingen,<br />
maar ook als medeoprichter van nieuwe bedrijven zoals de start-up harver.<br />
com. Harver maakt game changing HR applicaties die ver over de landsgrenzen verkocht<br />
worden. Meer weten? elfriedklarenbeek@speakersacademy.nl<br />
HR-TECH<br />
Een speciale rol is weggelegd voor<br />
HR-tech. We zien veel nieuwe HR-tech<br />
start-ups op het toneel verschijnen. Jonge<br />
bedrijven die technologie maken om op<br />
een andere manier de juiste mensen aan<br />
te trekken, samen te werken of het werk te<br />
organiseren. Bedrijven die leunen op big<br />
data, algoritmes en artiiciële intelligentie.<br />
Deze ontwikkeling kan bij uitstek een<br />
wezenlijke bijdrage leveren aan nieuwe<br />
vormen van organiseren en samenwerken,<br />
waarbij de mens centraal staat.<br />
Het is een uitdagende periode voor<br />
organisaties. Een periode waarin velen<br />
bedreigingen zullen ervaren, maar voor<br />
wie het kan zien ook heel veel kansen. De<br />
manier waarop we met elkaar samenwerken,<br />
waarop het nieuwe leiderschap zijn vorm<br />
vindt en de rol die HR in dat proces kan gaan<br />
innemen, zijn daarbij belangrijke sleutels.<br />
Niet alleen voor het succes van individuen<br />
en organisaties maar juist ook voor de<br />
samenleving die we met elkaar creëren.<br />
© MET DANK AAN ELFRIED KLARENBEEK<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 93
Impressies van een fake speech van Pieter de Rijk,<br />
1. Heel soms ben ik zo belangrijk dat ik bewaking nodig heb.<br />
3. Wie ben ik vandaag ook alweer? De CEO van Siemens Mobility?<br />
Nee, dat was gisteren.<br />
94<br />
5. De zaal zet zich schrap. Dit kon weleens zwaar worden. 6. Lichaamstaal: Een halfuur in het Duits? Pff.<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
2. Wachten naast strak afgerokte tafels. Daar staan<br />
straks de borrelhapjes op.<br />
4. Vandaag ben ik Daniel Ruhe, de Duitse<br />
staatssecretaris voor Verkeer.<br />
Fotograie: met dank aan Pieter de Rijk
één van Nederlands meest komische sprekers!<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
7. Ik ga over op Bernhard-Nederlands. Een dankbare eerste lach.<br />
8. Dit wordt wel heel erg geestig, zie je ze denken. En dat<br />
voor een Duitser.<br />
9. Ja, wij Duitsers geven het voorbeeld. 10. De stemming is nu opperbest. Verrast met topcabaret, wat wil je nog meer!<br />
11. Ik praat nog even na met opdrachtgevers en prospects. 12. Tot slot een persconferentie. Maar niet heus. Naar huis!<br />
pieterderijk@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 95
NEUROWETENSCHAPPEN<br />
Vrije wil,<br />
ictie of non-ictie?<br />
prof. dr. Damiaan Denys, prof. dr. Jelle Jolles en prof. dr. Victor Lamme<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
© DANNY SCHWARZ<br />
© JUDITH IJKEN<br />
© WALTER KALLENBACH<br />
prof. dr. Damiaan<br />
Denys<br />
prof. dr. Jelle<br />
Jolles<br />
prof. dr. Victor<br />
Lamme<br />
Drie gerenommeerde neurowetenschappers, Jelle Jolles, Damiaan Denys en Victor Lamme, gaan in op<br />
vragen over onze vrije wil, impulsief gedrag en robotisering van ons brein. Ze breken zich het hoofd over de<br />
vraag of criminelen thuishoren in gevangenissen of meer baat hebben bij bijvoorbeeld stimulatie van hun<br />
hersenen. De antwoorden zijn verrassend, lijken soms ver uit elkaar te liggen, maar komen vaak overeen.<br />
96<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
NEUROWETENSCHAPPEN<br />
Mensen zijn vrij in het maken<br />
van hun keuzes, maar dat is<br />
niet in alle gevallen vanzelfsprekend<br />
en ook de mate<br />
waarin verschilt. Neuropsycholoog Jelle Jolles<br />
en neurowetenschapper, ilosoof en psychiater<br />
Damiaan Denys verschillen daarin<br />
van mening met neurowetenschapper Victor<br />
Lamme. Hij zegt dat wetenschap en psychologie<br />
al lang laten zien dat allerlei zaken<br />
de keuzes van mensen beïnvloeden, buiten<br />
hen om en vaak zonder dat ze het zelf doorhebben<br />
en er veel controle over kunnen uitoefenen.<br />
Jolles: “De mens kan zijn eigen<br />
keuzes te maken. De discussie of de vrije<br />
wil al dan niet bestaat is onnodig gepolariseerd.<br />
De mate van vrijheid die een persoon<br />
heet om zelf te kiezen voor een handeling,<br />
een gedachte, een actie hangt echter af van<br />
de aard daarvan. Ik vergelijk het menselijk<br />
handelen vaak met een ijsberg. Een klein<br />
stukje steekt boven water: ‘het bewustzijn’.<br />
Het grootste deel blijt onder water en staat<br />
voor het enorme aantal handelingen dat we<br />
automatisch verrichten. Bijvoorbeeld tijdens<br />
het autorijden. Dat geldt ook als een<br />
medeweggebruiker plots uitwijkt. Dan heet<br />
het lichaam, aangestuurd door de hersenen,<br />
al een beslissing genomen, maar de automobilist<br />
denkt dat hij een bewuste keuze heet<br />
gemaakt. De conclusie: veel relatief simpele,<br />
doch levensbelangrijke beslissingen zijn<br />
voorbewust gemaakt en daarin zijn we niet<br />
erg vrij. Gelukkig, want daardoor kunnen<br />
we eiciënt functioneren en de vele ‘dingen<br />
van de dag’ goed uitvoeren.” Volgens Jolles<br />
geldt dat voor zaken waarmee we ervaring<br />
hebben, maar er zijn ook situaties die zich<br />
niet eerder hebben voorgedaan. Een adolescent<br />
die moet kiezen voor een studietraject<br />
kan de verkeerde keuze maken, doordat eerdere<br />
ervaringen onvoldoende zijn en sprake<br />
is van nieuwe prikkels. Maar het is wel zijn<br />
eigen keuze.<br />
Damiaan Denys betoogt dat de mens weliswaar<br />
beschikt over een vrije wil, maar dat<br />
die tot stand komt via wederzijdse interactie<br />
met de maatschappij waarin hij leet. “Dat<br />
betekent dat mensen hun gedrag kunnen<br />
aanpassen en zelfstandig kunnen beslissen<br />
of ze wel of niet iets doen, met als beperking<br />
dat zij ahankelijk zijn van de omgeving<br />
waarin ze zitten. Die bepaalt mede hoe<br />
hun dag er uitzag.” Gedrag is volgens Denys<br />
dus niet volledig het product van de vrije wil,<br />
maar van de samenhang van die vrije wil met<br />
‘De discussie<br />
of vrije wil al<br />
dan niet bestaat<br />
is onnodig<br />
gepolariseerd’<br />
de context van dat moment. “Dat zijn andere<br />
mensen, de omgeving en de ruimte waarin<br />
iemand zich bevindt. Ook kleuren zijn van<br />
invloed. “ Victor Lamme bestrijdt dat de<br />
mens vrij is in zijn eigen keuzes, doordat<br />
hij van alle kanten van buitenaf wordt beïnvloed.<br />
Hedonistische principes van menselijk<br />
gedrag spelen een grote rol. “Veel<br />
mensen lijden, door gerichte marketingactiviteiten,<br />
modeverschijnselen en sociale<br />
ontwikkelingen en gedreven door hebzucht<br />
en onbewuste emoties en angsten, aan kuddegedrag.<br />
Dat zit allemaal diep verankerd in<br />
hun brein en daardoor rennen ze makkelijk<br />
achter elkaar aan. Interessant is dat steeds<br />
meer onderzoek laat zien dat hersenscans<br />
beter aangeven of iemand bijvoorbeeld echt<br />
wil afvallen of stoppen met roken, dan de<br />
persoon zelf, die het vaak niet weet.”<br />
IMPULSIVITEIT<br />
Over wat vrije keuze en impulsief gedrag<br />
met elkaar te maken hebben, zegt Denys:<br />
“Impulsiviteit is een afwijking, die leidt tot<br />
onnadenkend handelen, maar die we allemaal<br />
kennen in ons normale leven. Tijdens<br />
een impulsieve handeling hebben we onszelf<br />
even niet onder controle. Wanneer wij<br />
een kroket, een stukt taart, een glas wijn<br />
of een sigaret niet kunnen weerstaan is de<br />
zin groter dan onze weerstand. Er zijn ook<br />
impulsieve stoornissen die leiden tot disfunctioneren,<br />
bijvoorbeeld een verslaafde<br />
die de impuls heroïne te gebruiken nooit kan<br />
weerstaan en daardoor werkt aan zijn eigen<br />
destructie.” Jolles noemt<br />
impulsiviteit een woord dat beschrijt<br />
dat voorgebakken reactiepatronen vrijwel<br />
direct leiden tot gedrag , zonder tussenkomst<br />
van een bewuste keuze. Veel mensen reageren<br />
op die manier op prikkels. “Toch kunnen<br />
mensen nadenken over zichzelf, hun gedrag<br />
bijstellen én leren vrijere keuzes te maken!”<br />
Lamme komt met een voorbeeld: “Niet lang<br />
geleden is er die rechtszaak geweest van de<br />
man die per ongeluk, dus impulsief, op de<br />
knop drukte in ‘Miljoenenjacht’ van Linda<br />
de Mol en daardoor een enorme bedrag misliep.<br />
Op het moment dat hij drukte was zijn<br />
hele brein, zijn hele lichaam, erop gericht<br />
voor zekerheid te gaan. Achteraf denkt hij<br />
wat anders. Dat kan ik me voorstellen. Het<br />
is een voorbeeld van cognitieve dissonantie,<br />
maar zijn actie liet zien wie hij werkelijk is.”<br />
HET GEVANGENISDILEMMA<br />
De kennis van de werking van het brein<br />
neemt snel toe, wat de vraag oproept of<br />
gevangenisstraf nog wel de juiste manier is<br />
om, naast het strafelement, het gedrag van<br />
criminelen te beïnvloeden of veranderen.<br />
Jolles: “Opsluiting zorgt voor een beperking<br />
van de sociale en fysieke omgeving<br />
van de gevangene, wat desastreus is voor<br />
diens mentale ontwikkeling. Medegevangenen<br />
zijn het enige rolmodel, want vooral<br />
jonge criminelen kan aansporen tot kopieergedrag.<br />
Door zijn het perspectief van de<br />
gevangene te verbreden door zijn brein te<br />
‘vullen’ met nieuwe relevante kennis en zinvolle<br />
ervaringen, zoals het leren van nieuwe<br />
vaardigheden, kan zijn bestaan waardevoller<br />
en socialer worden en verkleint de kans<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 97
NEUROWETENSCHAPPEN<br />
op recidive. We moeten dus gevangenen maatschappelijke afwijking en niet als een tie die ik toepas. Dat gaat allemaal verder<br />
de kans geven hun brein te ontwikkelen en stoornis. Dan behandel je in feite gezonde evolueren. Apparaten komen op de markt<br />
te leren denken. Daar heet ook de samenleving<br />
baat bij, ook al is dat strijdig met de we tot nu toe alleen bij zieke mensen gebrui-<br />
denkproces overnemen. Een goede ontwik-<br />
mensen met een zeer invasieve methode die die zelfstandig nadenken, een deel van het<br />
opvatting dat we gevangenen moeten straffen.”<br />
vindt dat intenties, gedachten en meningen naar de ethische consequenties. Er is nood<br />
ken. Ethisch ligt dat best moeilijk.” Lamme keling, mits voortdurend wordt gekeken<br />
niet zoveel invloed hebben op ons gedrag aan strikte normen en regels om gevaarlijke<br />
en vraagt zich mede daarom af waarom er situaties te voorkomen.” Lamme constateert<br />
onderscheid is tussen moord en doodslag dat nu al robotarmen, kunstmatige ogen en<br />
bij de bepaling van de strafmaat. “Waarom andere middelen worden aangesloten op het<br />
‘Waarom krijgt<br />
krijgt iemand een andere straf als hij iets brein. “Het kan een oplossing zijn voor mensen<br />
met beperkingen. Stroomstroompjes<br />
met voorbedachten rade doet of vanuit een<br />
iemand een<br />
impuls? In beide gevallen gaat het om een die door het brein lopen kunnen iemands<br />
andere straf<br />
brein dat niet helemaal voldoet aan wat de gemoedstoestand of concentratievermogen<br />
maatschappij verwacht.” Hij is het eens met beïnvloeden, maar ook het gedrag. Moderne<br />
als hij iets met<br />
Jolles als hij zegt: “De gevangenis is meestal marketingmethoden en propaganda is echter<br />
veel efectiever als het gaat om gedrags-<br />
voorbedachten<br />
een hele slechte omgeving om van crimineel<br />
gedrag af te komen en versterkt het beïnvloeding. De (sociale) media kunnen<br />
rade doet of<br />
zelfs, omdat je dan juist in een sociale context<br />
belandt waar criminaliteit heel gewoon over moeten we ons drukker over maken<br />
ons gedrag extreem manipuleren. Daar-<br />
vanuit een<br />
en zelfs stoer is. Laten we eens wat anders dan over de nieuwe technologische mogelijkheden.”<br />
impuls?’<br />
verzinnen dan gevangenisstraf. We moeten<br />
iets doen aan de werking van die breinen<br />
en, wanneer het gaat om psychopathische Jolles: “Gerichte onderdelen van het brein<br />
moordenaars of pedoielen, daar een fysieke zijn met behulp van technische hulpmiddelen<br />
tot betere actie aan te zetten. Dat is geen<br />
schil omheen leggen of bijvoorbeeld vrijheid<br />
Denys: “Gevangenissen hebben een dubbele<br />
functie. Enerzijds om mensen op te logieën, zoals enkelbanden.”<br />
we met neurale protheses kunnen doen.” Net<br />
beperken met behulp van moderne techno-<br />
ictie, dat gebeurt al. We weten alle drie wat<br />
sluiten die een gevaar vormen voor de maatschappij<br />
en anderzijds om hen tegen zichzelf ROBOTISERING VAN HET BREIN blinden en doven om weer (grove waarne-<br />
als Denys noemt hij mogelijkheden voor<br />
te beschermen omdat ze de controle kwijt Robotisering van het brein is ictie zegt mingen) te zien en beter te horen, maar zegt<br />
zijn. In principe is een aantal gevangen te Jelle Jolles. Non-ictie roepen Damiaan ook dat gedachten een stuk techniek kunnen<br />
behandelen met nieuwe technologieën, zoals Denys en Victor Lamme. In beide gevallen<br />
is enige nuancering op zijn plaats. “Het beweging te brengen. “Dat is een soort robo-<br />
aansturen om verlamde ledematen weer in<br />
diepe hersenstimulatie. Via geïmplanteerde<br />
elektroden kunnen we het brein zodanig stimuleren<br />
dat de gevangenen de controle over elektroden, je kunt implantaten inbren-<br />
principe een soort ‘Robocop’ mogelijk is en<br />
kan. Hersenen zijn te manipuleren met tisering, maar als het gaat om de vraag of in<br />
zichzelf terugkrijgen en bepaalde agressieve gen”, zegt Denys. “Technologie maakt het dan zeg ik ‘nee’. Daar zijn de hersenen oneindig<br />
veel te ingewikkeld voor. Het hele brein<br />
handelingen niet meer uitvoeren. Moderne mogelijk blinden (enigszins) te laten zien<br />
technologie kan dus opsluiting vervangen,<br />
maar de vraag is of we diepe hersen-<br />
doven te laten horen via implantaten. Neulijk.<br />
Dat laat onverlet dat computers/robots<br />
door chips op de retina aan te brengen en vervangen door robothersenen is onmogestimulatie<br />
op hen mogen toepassen als we rologische of psychiatrische patiënten zijn veel beter kunnen zijn dan de mens in geïsoleerde<br />
taken.”<br />
hun criminele gedrag beschouwen als een te genezen door de diepe hersenstimula-<br />
Prof. dr. Jelle Jolles is hoogleraar neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en leider van het Centrum Brein & Leren. Prof. dr.<br />
Damiaan Denys is verbonden als hoogleraar psychiatrie aan de Universiteit van Amsterdam en afdelingshoofd Pyschiatrie van het AMC. Prof.<br />
dr. Victor Lamme is hoogleraar cognitieve neurowetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam en partner in Neurensics.<br />
jellejolles@speakersacademy.nl | damiaandenys@speakersacademy.nl | victorlamme@speakersacademy.nl<br />
98 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
FOTOGRAFIE: MINISTERIE VAN BEELD<br />
COLUMN<br />
Shay Kreuger<br />
Shay heeft haar eigen radioshow en is bovendien uitstekend<br />
inzetbaar als presentatrice, debatleider en dagvoorzitter. Ze<br />
staat voor alles open en is breed inzetbaar. Wat M&M’s daarmee<br />
te maken hebben legt ze zelf uit in haar eigen column.<br />
Valt<br />
Matthijs van<br />
Nieuwkerk<br />
op structuur,<br />
schoonheid,<br />
inhoud of alle<br />
drie?<br />
Ik kan een optreden in ‘De wereld draait door’ aan mijn lijst toevoegen!<br />
Zouden ze mij hebben uitgenodigd, omdat ze met mij aan tafel een<br />
inhoudelijke en geanimeerde spreker in huis hebben gehaald, die ook<br />
nog eens een knappe verschijning is? Misschien wel om elk van deze drie<br />
redenen. Ik heb nu eenmaal jong geleerd een open vizier op de wereld te hebben<br />
en ben daardoor breed inzetbaar om over allerhande thema’s te praten.<br />
Of zou het feit dat ze weten dat ik mijn M&M’s op kleur scheid, omdat ik<br />
van structuur houd, de doorslag hebben gegeven? Want daardoor spring ik in<br />
een verhaal over Beyoncé niet van de hak op de tak. Ze kunnen natuurlijk ook<br />
enthousiast geworden zijn tijdens het luisteren naar mijn radioshow ‘Morad<br />
& Shay’, waarin ik zo switch van een onderwerp als de vluchtelingenproblematiek<br />
naar een topic over vrouwen die masturberen tijdens de bevalling.<br />
Het maakt niet uit of ik een boekpresentatie aan elkaar praat, bij een multinational<br />
als ING de rol van debatleider op mij neem of artiesten af- en aankondig<br />
tijdens het North Sea Jazz Festival. Op al die plekken voel ik mij als<br />
een vis in het water. Wel altijd met de nodige objectiviteit en kennis van zaken,<br />
want ik weet heel goed dat ik de schakel ben tussen de organisatie die mij heet<br />
gevraagd en het publiek.<br />
Terug naar ‘De wereld draait door’: na uren van voorbereiding, gezonde<br />
zenuwen en éénwording met het onderwerp, zat ik dus aan tafel bij Matthijs<br />
van Nieuwkerk. Mijn eerste televisieoptreden in een talkshow was het logische<br />
gevolg van mijn harde werk, jarenlange ervaring en deskundigheid. Ik<br />
zie het als een van de volgende stappen in mijn carrière. Net als deze samenwerking<br />
met Speakers Academy®. Zij geloven – net als ikzelf – in talent. Ik ben<br />
Shay en van alle markten thuis.”<br />
Shay Kreuger is behalve dj op het radiostation<br />
FunX (‘Morad & Shay’, elke maandag<br />
t/m donderdag 16.00-19.00 uur online en<br />
in de vier grote steden via de ether), ook<br />
presentatrice en dagvoorzitter.<br />
shaykreuger@speakersacademy.nl<br />
© MINISTERIE VAN BEELD<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
99
© LILIAN VAN ROOIJ<br />
‘360 graden bereik’<br />
100<br />
MAATSCHAPPIJ<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
Marianne van den Anker & Rob Oudkerk<br />
Rob Oudkerk en Marianne van den Anker trekken na de zomer van <strong>2016</strong> het land in.<br />
Met de 'straat' als metafoor presenteren ze hun 360 graden-theorie (verzeker, vind, luister, voel, sta,<br />
communiceer en draag), die is gebaseerd op wetmatigheden in de zin van succesvolle formules en strategieën,<br />
maar ook van bizarre, kromme, soms zelfs van lachwekkende aard. "Inzicht daarin helpt overheden,<br />
bedrijven, instellingen zonder en met winstoogmerk en instanties bij het laten landen van hun begrijpelijke<br />
en goede instanties bij hun doelgroep."
MAATSCHAPPIJ<br />
De succesvolle presentatoren<br />
van het voormalige dagelijkse<br />
radioprogramma '1-op-straat'<br />
en het huidige programma<br />
'Kwesties' (NPO1, iedere zondagavond<br />
vanaf 20.00 uur) Rob Oudkerk en Marianne<br />
van den Anker gaan – gewapend met hun<br />
zeer brede ervaringen – na de zomer van<br />
<strong>2016</strong> het land intrekken. Oudkerk was<br />
huisarts, publicist, politiek commentator,<br />
parlementslid en wethouder en is nu naast<br />
radiopresentator strategisch adviseur<br />
van proit en non-proitorganisaties. Van<br />
den Anker was wetenschapper, auteur,<br />
strategisch adviseur, raadslid en wethouder<br />
en is naast radiopresentator nu vooral<br />
moderator en daarnaast toezichthouder.<br />
Oudkerk & Van den Anker geven lezingen<br />
over hun politieke ervaringen, maatschappelijke<br />
belevenissen en analyses uit hun radioprogramma.<br />
“Een waarachtig, humoristisch<br />
maar ook hard verslag van de rauwe, ongecensureerde<br />
waarheid van en met de betrokkenen<br />
zelf ”. Zij diepen in hun programma<br />
'Kwesties' een onderwerp tot op het bot uit<br />
en geven aan waar het debat werkelijk over<br />
zou moeten gaan. Ze slaan framing aan larden<br />
en gooien heilige huisjes omver.<br />
Hebt u een bijeenkomst waar u werkelijk<br />
tot-de-kern van problemen en oplossingen<br />
wil komen en stappen vooruit wilt zetten,<br />
dan zijn Oudkerk & Van den Anker uw ideale<br />
partner.<br />
Zij hebben in hun diverse werkkringen en<br />
de laatste 2 jaar dagelijks op Radio 1 de goede<br />
intenties van de tekentafel met de rauwe<br />
ongecensureerde werkelijkheid geconfronteerd.<br />
Als geen ander weten zij hoe de kloof<br />
tussen de intenties en waar het moet gebeuren<br />
kan worden gedicht. Communicatie is<br />
hierbij , simpel gesteld, de sleutel, maar o zo<br />
weerbarstig om te doen<br />
“Beleid maken, uitvoeren en handhaven?<br />
Een strategie doorvoeren? Een nieuw product<br />
op de markt zetten? Duurzame kostenbesparingen<br />
realiseren? Dat kan alleen<br />
vanuit waarachtigheid, zonder beperkingen,<br />
zonder ego, volledig geïnformeerd,<br />
authentiek en oorspronkelijk!”<br />
© M ET DANK AAN ROB OUDKERK<br />
WAT IS JULLIE WERKWIJZE?<br />
Wij gaan uit van de ‘straat’ als metafoor,<br />
als symbolische plek waar werelden samenkomen.<br />
De ‘straat’ als landingsplaats, de plek<br />
waar je ziet of gelukt is wat je wilt bereiken.<br />
De ‘straat’ als spiegelplaats, “klopt het?”.<br />
De ‘straat’ wordt vaak gezien als ‘eind van<br />
de pijplijn’ maar is juist de vindplaats van<br />
ideeën, expertise en energie. De ‘straat’ is<br />
voor ons het symbool van het geluid dat juist<br />
óók gehoord moet worden. De ‘straat’ is dus<br />
die leraar voor de klas die opeens 5 zorgleerlingen<br />
in zijn klas krijgt, dat bedrijf dat plots<br />
een dijk van een imagoprobleem ziet opdoemen,<br />
die organisatie die opeens overgeslagen<br />
lijkt te worden in de samenwerking, het<br />
instituut dat 30% van zijn omzet moet inleveren,<br />
dat dorp dat opeens 750 vluchtelingen<br />
gaat opvangen of een windmolenpark in de<br />
achtertuin krijgt, die ambtenaar met gewetensbezwaren<br />
of die burgemeester die durt<br />
te zeggen dat zijn gezag wordt ondermijnd<br />
door criminelen. De ‘straat’ zit vol waarachtige<br />
experts, met geluiden, ideeën en<br />
weerstand, divergerende belangen, 'niet-inmijn-achtertuin'-emoties,<br />
irrationele overwegingen:<br />
zij zullen er altijd gelijktijdig zijn.<br />
Het is een kwestie van deduceren en analyseren,<br />
om te weten waar je uit kan en wil<br />
komen.<br />
Wij putten daarnaast uit een oneindig lijkend<br />
aantal praktijkvoorbeelden op basis<br />
van onze ervaring na jaren werkzaam te zijn<br />
geweest in de politiek, binnen de politie en<br />
de zorg, en na honderden radio-uitzendingen,<br />
in alle hoeken en gaten van het land over<br />
de meest uiteenlopende kwesties.<br />
De betrokkenen staan in onze aanpak centraal:<br />
of dat nu uw werknemers zijn, klanten,<br />
relaties of stakeholders zijn, of het veld, de<br />
kwestie of de samenleving in brede zin.<br />
JULLIE HEBBEN EEN EIGEN<br />
THEORIE GEFORMULEERD<br />
GEBASEERD OP WETMATIG-<br />
HEDEN, WELKE ZIJN DAT?<br />
Onze theorie is gebaseerd op wetmatigheden<br />
in de zin van succesvolle formules<br />
en strategieën, maar ook wetmatigheden<br />
van bizarre, kromme, soms zelfs van lachwekkende<br />
aard. “Zo dus niet”! Inzicht in<br />
deze wetmatigheden helpt U bij het ontwikkelen<br />
en uitvoeren van hoe U als overheid,<br />
bedrijf(stak), proit of non-proit-instelling<br />
of instantie begrijpelijke en goede intenties<br />
laat landen bij uw doelgroep, die overigens<br />
echt niet altijd bezig is met het grotere<br />
geheel.<br />
Wij geven ook een toelichting op onze<br />
managementtheorie en -ilosoie. Want de<br />
gebruikelijke theorieën volstaan niet. Die<br />
zijn te plat, te tweedimensionaal. Die pakken<br />
maar een deel van de werkelijkheid. De<br />
blik van de top blijkt veel te beperkt en er<br />
is bij de top een grote informatieachterstand<br />
waar te nemen van de dagelijkse praktijk en<br />
context. Beleid is te vaak gebaseerd op vooral<br />
de papieren werkelijkheid. De top benut ook<br />
de expertise en kennis van uitvoerders niet<br />
voldoende. Zo blijt de onderstroom daar<br />
waar hij is, en verwijdert steeds verder van<br />
de mainstream. Het klassieke systeem van<br />
hiërarchie blokkeert dat uitvoerders durven<br />
te zeggen wat er gezegd moet worden, soms<br />
overigens niet alleen in het veld zelf, maar<br />
ook in de (sub)top.<br />
Er is niet veel fantasie nodig om je te realiseren<br />
dat de maatschappij en de onderstroom<br />
– ook vanwege de invloed van sociale<br />
media en internet – op een heel andere wijze<br />
omgaat met de top van de samenleving dan<br />
voorheen. Er is veel opstand en weerstand.<br />
Omdat iedereen met iedereen kan communiceren,<br />
overal, altijd en op elk gewenst<br />
moment is echter de kracht om zaken niet<br />
alleen te agenderen maar ook te veranderen<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 101
MAATSCHAPPIJ<br />
onvergelijkbaar met de conservatieve wegen nen in het instituut politiek, het instituut wagen als meest pregnante voorbeelden van<br />
om mensen te mobiliseren. De onderstroom overheid. In het private domein gelden de vervreemding tussen top en maatschappij.<br />
krijgt bij slim opereren meer kennis en dus bankencrisis of de recente crisis rondom de Er is een vrij grote vertrouwens- en loyaliteitscrisis.<br />
potentieel meer invloed, maar in plaats van vluchtelingen of de Fyra of rondom Volks-<br />
het feit dat de top gebruik maakt van die kennis<br />
en kunde, reageert ze te vaak behoudend<br />
en conservatief. Toch zitten er vele voordelen<br />
aan onderstroom mainstream maken.<br />
DE 360 GRADEN THEORIE<br />
Om dat te mitigeren, te veranderen, kleiner te maken hebben Oudkerk en Van den Anker<br />
Neem de muziekindustrie, waar sinds op<br />
een conceptueel kader gemaakt. Globaal bestaat dat kader uit de volgende elementen:<br />
internet muziek kon worden uitgewisseld<br />
de platenindustrie gedwongen werd haar<br />
conservatieve manier van werken – haar<br />
VERZEKER je van een goede informatiepositie,<br />
verzeker je ervan dat je weet wat neer die niet meteen weg, wals het niet<br />
leidend is. Hoor ook de weerstand, rede-<br />
systeemwereld – te veranderen. Opeens hadden<br />
ze niet meer het monopolie op de verkoop,<br />
maar moesten ze na gaan denken hoe<br />
je moet weten, vertrouw niet op papier plat vanuit ratio, papier en omdat je zelf<br />
alleen, ga de haarvaten in van je organisatie,<br />
de werkvloer, de gebruiker, de samen-<br />
consequenties van wat je wil bovenop het<br />
vindt dat het zo’n goed plan is. Doorleef de<br />
ze hun industrie toch levend konden houden.<br />
Zonder internet was dat nadenken niet<br />
leving. Dat is de basis van alles. Weten gebruikelijke feit dat je zaken goed doorberekent,<br />
risico’s in kaart brengt etc.<br />
eens gebeurd. Ook bij multinationals krijgen<br />
door waarachtig te doorgronden. Dan<br />
aandeelhouders steeds meer macht, omdat<br />
hoor je ook het geluid van al die experts<br />
ze via internet veel meer informatie krijgen<br />
die de samenleving en jouw organisatie VOEL en herzie zo nodig wat je vindt.<br />
dan vroeger, toen de top van zo’n concern<br />
rijk is, waardoor goede ideeën, invalshoeken<br />
en analyses tot je komen die je anders STA ervoor en handel vanuit opgebouwd<br />
die kennis niet deelde of wilde delen. Een<br />
beter geïnformeerde aandeelhoudersvergadering<br />
zegt geen ja en amen maar (be)stuurt<br />
zou missen, niet hoort of hoort uit frustratie<br />
(ze luisteren toch niet). En hoor je<br />
draagvlak.<br />
mee. De revolutie in Egypte die begon op het<br />
ook waar het in de uitwerking/uitvoering COMMUNICEER duidelijk, open en<br />
Tahirplein was zonder facebook ook nooit<br />
verkeerd gaat.<br />
transparant (ook en vooral over hoe je de<br />
van de grond gekomen.<br />
belangen hebt afgewogen, waar de dilemma’s<br />
zaten en hoe je daarin tot (ethische)<br />
VIND (essentie beetpakken, kern benoemen).<br />
Alle beweging, verandering komt keuzes hebt gemaakt.<br />
Leiders, hoe goed ze ook zijn en welke<br />
goede intenties ze ook hebben, genieten in<br />
immers voort uit ‘iets vinden’. Eerst moet<br />
het huidige tijdsgewricht niet langer en niet<br />
je dus ‘ergens iets van vinden, een mening DRAAG de volle verantwoordelijkheid<br />
vanzelfsprekend meer het voordeel van de<br />
hebben, een oordeel hebben.<br />
en wimpel deze niet af (voorbeeld: een<br />
twijfel. Het gat tussen maatschappij en top<br />
burgemeester die niets anders kan dan<br />
moet efectiever gedicht worden en daar<br />
LUISTER: doe dat 360 graden om je heen, de COA/minister zijn zin geven dat er<br />
springen Oudkerk en Van den Anker op in.<br />
dus ook en vooral naar de betrokkenen. 1500 asielzoekers op een relatief kleine<br />
Er zijn voorbeelden zat om dat “gat”<br />
Dus niet doordrukken, arrogant zijn en gemeenschap komen: ‘ik kan dit besluit<br />
serieus te nemen. Neem de opkomstcijfers<br />
menen dat de macht die je hebt als overheid,<br />
burgemeester, minister, grote instan-<br />
dat je het niet wil tegenhouden, omdat je<br />
niet tegenhouden’, terwijl de essentie is<br />
bij lokale verkiezingen: In maart 2014 nog<br />
geen 50%. Heb je dan mandaat? Nee, eigenlijk<br />
maar 1 agenda die je mag, kunt en moet<br />
tie, speler op de markt, top van een bedrijf immers later nog een baantje nodig hebt).<br />
hebben als politiek: vertrouwen terugwin-<br />
Oudkerk & Van den Anker zijn uw dagvoorzitters en werken samen met u dat ideale 360-graden-programma<br />
uit. “Vooruit met dat waar het werkelijk om gaat.” Het vermogen om de essentie direct beet te pakken, veel en<br />
snel te schakelen en focus aan te brengen met een kwinkslag, maken dat uw bijeenkomst anders eindigt dan<br />
hij begon. U wilt immers dat de moeite die u doet om mensen op één plek samen te brengen al wordt benut.<br />
mariannevandenanker@speakersacademy.nl | roboudkerk@speakersacademy.nl<br />
102 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
© LILIAN VAN ROOIJ
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 103
© MARTIKA DE SANDERS<br />
‘Ik heb<br />
van mijn<br />
zwakte,<br />
mijn<br />
kracht<br />
gemaakt’<br />
De carrière van Jandino Asporaat<br />
(35) gaat als een komeet. Hij heeft<br />
een eigen show, presenteert diverse<br />
televisieprogramma’s en vorig jaar<br />
kwam zijn eerste film uit. Wat maar<br />
weinig mensen weten, is dat achter die<br />
Antilliaanse bravoure, een betrokken<br />
man schuilt, die zich inzet voor<br />
probleemjongeren. ‘Je hebt altijd de<br />
keuze om iets van je leven te maken’.
THEATER, FILM, TELEVISIE<br />
Humor is mijn wapen<br />
Jandino Asporaat<br />
Tekst: Floor de Booys<br />
Vanuit zijn kantoor in het Nieuwe Luxor<br />
heater heet hij een prachtig uitzicht<br />
op de Erasmusbrug en de Kop van<br />
Zuid. . “Dit is een geweldige plek. Rotterdam<br />
is echt mijn stad. Hier voel ik me thuis.” En<br />
dan vertelt hij met pretoogjes: “Ik heb in dit theater<br />
gewerkt toen ik studeerde, als bijbaantje in de<br />
avond uren. Maar ik werd na een tijdje ontslagen<br />
omdat ik niet geschikt zou zijn. Dat ik hier nu mijn<br />
kantoor heb, geet me dagelijks een goed gevoel.<br />
Mijn uitzicht is mooier dan dat van de directeur.<br />
Hoezo, niet geschikt?”<br />
Een vechtersmentaliteit heet hij zeker. “Ik kan<br />
er heel slecht tegen als mensen er met de pet naar<br />
gooien. Als mensen kansen laten liggen.” Daarom<br />
maakt hij in zijn overvolle agenda graag tijd vrij om<br />
in jeugdgevangenissen, tbs-klinieken en achterstandswijken<br />
met probleemjongeren in gesprek te<br />
gaan. “Eerst doe ik een paar stukjes uit mijn show, ze<br />
mogen ook lachen. Daarna gaan we in gesprek. Dan<br />
zeggen ze tegen mij ‘jij hebt makkelijk praten want<br />
jij bent beroemd en rijk’. Dat klopt, zeg ik dan, maar<br />
daar heb ik keihard voor moeten werken.”<br />
BUENA VISTA<br />
Jandino Asporaat heet weinig in het leven<br />
cadeau gekregen. Hij werd geboren in Willemstad,<br />
Curaçao. De wijk Buena Vista – een van de armere<br />
in Willemstad met relatief veel criminaliteit – was<br />
het decor van zijn jeugd. Hij herinnert het zich nog<br />
goed. “We woonden in een krot van vier bij vier.<br />
Het geld was altijd eerder op dan de maand en dan<br />
hadden we honger.” De woonomstandigheden werden<br />
beter toen het gezin begin jaren negentig naar<br />
Rotterdam verhuisde, maar de rammelende maag<br />
kwam ook in Nederland nog regelmatig voor. “De<br />
voedselbank bestond toen nog niet.” Kort na aankomst<br />
in Nederland verliet zijn vader het gezin en<br />
stond moeder Mariska er alleen voor. “Ze had drie<br />
baantjes, maar het bleef sappelen. Ik probeerde haar<br />
altijd op te beuren door te zeggen dat ze een ondernemer<br />
was en daar trots op moest zijn. Maar daar is<br />
mijn moeder veel te bescheiden voor.”<br />
Daar heet Jandino geen last van. “Ik was me al<br />
jong bewust van mijn sterke kanten, van mijn kwaliteiten.<br />
En wist die ook goed in te zetten en daarmee<br />
mijn doel te bereiken.” Op de basisschool was hij het<br />
perfecte pestmateriaal. “Ik had x-benen, mijn bril<br />
was kapot en werd met plakband bij elkaar gehouden.”<br />
Er waren genoeg redenen om het pispaaltje<br />
van de klas te worden. Maar hij wapende zich met<br />
humor. “Ik was altijd al rap van de tongriem gesneden.<br />
En wist van mijn zwakte mijn kracht te maken.”<br />
Dat werkte. “Ik kreeg de mooiste meiden en de grote<br />
jongens op het schoolplein hadden ontzag voor me.”<br />
En die tactiek werkt nog steeds. Jandino weet zelfs<br />
Gordon – toch ook niet op zijn mondje gevallen –<br />
op zijn plek te zetten.<br />
Hij is er ver mee gekomen. In Nederland heet<br />
Jandino zo’n beetje alles bereikt wat er te bereiken<br />
is. Hij heet zijn eigen programma ‘Dino Late<br />
Night Show’ en presenteert goed bekeken televisieprogramma’s<br />
als ‘Alles mag op zaterdag’ samen met<br />
Gordon en Gerard Joling en ‘Dance, Dance, Dance’<br />
met Chantal Janzen. Zijn eerste ilm ‘Bon Bini Holland’<br />
was eind vorig jaar zo’n groot succes dat hij<br />
nu al aan het schrijven is aan een vervolg. En de<br />
kledingzaak die hij in 2014 in Delt opende, loopt<br />
ook als een trein. “Ik heb zelf een tijdje als verkoper<br />
in een kledingwinkel gestaan. Een van mijn vele<br />
bijbaantjes. Ik vond vooral het contact met klanten<br />
altijd leuk. Als ze waren geslaagd en stralend de<br />
winkel uitliepen. Ik vind het zelf ook belangrijk om<br />
goed gekleed te zijn. Helaas ben ik zo druk, dat ik<br />
niet veel tijd meer heb om zelf in de zaak te staan.<br />
Dat doet mijn goede vriend en compagnon Marcel<br />
Rocha. Maar ik ben wel betrokken bij alle inkoop.<br />
Er hangt alleen kleding die ik zelf ook draag.”<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 105
106 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
THEATER, FILM, TELEVISIE<br />
DUITSE HUMOR<br />
Ook de toekomst ziet er stralend uit voor<br />
de getalenteerde grappenmaker. Hij gaat<br />
zijn geluk buiten de landsgrenzen beproeven.<br />
“We hebben al wat shows in België<br />
gedaan. Dat is relatief gemakkelijk want<br />
hetzelfde taalgebied. Maar we gaan het nu<br />
ook in Duitsland proberen. Ik ben druk<br />
bezig met een taalcursus. Maar wat misschien<br />
nog wel belangrijker is, ik verdiep<br />
me in de Duitse humor. Waar mensen om<br />
moeten lachen, verschilt enorm per land<br />
en cultuur. Humor zit in de volksaard. Dus<br />
dat is belangrijk om te weten als je grappen<br />
gaat maken in het buitenland. Ik vind<br />
het een enorme uitdaging. Heb veel plezier<br />
in de voorbereidingen. Maar mijn leven<br />
hangt er niet vanaf. Als het niet lukt, is het<br />
jammer. Maar dan heb ik het in elk geval<br />
geprobeerd. Ik heb niets te verliezen.” Jandino<br />
zit strak in zijn tijdschema en wordt<br />
door zijn management goed afgeschermd.<br />
Maar als hij eenmaal tegenover je zit, is hij<br />
uiterst bescheiden, vriendelijk en vol aandacht.<br />
“Ik kan heel goed focussen, in het<br />
hier en nu leven. Wat ik straks moet doen,<br />
daar maak ik me nu nog niet druk over.<br />
ontzettend trots. “Ze komt naar elke show<br />
en geniet enorm van mijn succes.”<br />
Toen Jandino dertien, veertien jaar was,<br />
keek veel naar de show van Oprah Winfrey.<br />
“Als ik thuis kwam van school, dan ging de<br />
televisie aan. Mijn moeder was veel aan het<br />
werk om het gezin draaiende te houden.<br />
Oprah was mijn tweede moeder. Ze was<br />
echt een voorbeeld voor me. Een zwarte<br />
vrouw, die het zover brengt. Ik herken in<br />
haar ook die vechtersmentaliteit. Ik heb een<br />
groot respect voor wat zij bereikt heet.”<br />
BINNENHUISARCHITECT<br />
Zijn naam heet niet iedereen meteen<br />
paraat, maar als je hem omschrijt als ‘die<br />
Antilliaanse grappenmaker met die grote<br />
mond, dat kale hoofd en die bril’, dan weet<br />
iedereen wie je bedoelt. Zijn gezicht vergeet<br />
je niet snel. Toch was Jandino niet altijd van<br />
plan om stand-up comedian te worden. Hij<br />
droomde van binnenhuisarchitect, maar<br />
dat was te hoog gegrepen dus volgde hij een<br />
schildersopleiding “Er was een studietraject<br />
mogelijk waarbij je dan de assistent van<br />
een binnenhuisarchitect<br />
kon worden.<br />
Daar hoopte ik op.” Maar dat mislukte<br />
en hij belandde in de bouw. “Ik verdiende<br />
behoorlijk goed, maar gelukkig werd ik er<br />
niet van. Ik voelde dat er een ander leven<br />
op me lag te wachten.”<br />
Daarvoor moest Jandino wel een sprong<br />
in het diepe wagen. Na lang wikken en<br />
wegen durfde hij zich aan te melden bij<br />
de Stichting Kunstzinnige Vorming Rotterdam<br />
(SKVR) en werkte twee jaar voor<br />
hun project Young Stage. “Dat is een fantastisch<br />
project voor en door leerlingen. Ik<br />
heb daar veel plezier gehad en veel geleerd.<br />
Ik verdiende nog geen vijhonderd euro per<br />
maand, maar ik wist dat ik de goede keuze<br />
had gemaakt.”<br />
Natuurlijk is het ijn dat hij nooit meer<br />
geldzorgen heet. Al vraagt hij zich soms<br />
af of hij zijn kinderen niet te veel verwent.<br />
“Ik ben zo ver gekomen, omdat ik weinig<br />
gewend was. Het is ijn om een Mercedes te<br />
kunnen rijden, maar met een Suzuki Alto<br />
kom ik er ook. Geld is kortom, niet het doel.<br />
Het gaat om de vrijheid de dingen te kunnen<br />
doen die je belangrijk vind. Ik hoop dat<br />
ik mijn kinderen dat mee kan geven.”<br />
Als ik iets gedaan heb, laat ik het meteen<br />
los. Ik verlies geen energie aan tobben of<br />
piekeren. Dat scheelt enorm. Zo kan ik<br />
alle ballen in de lucht houden en blijf ik<br />
toch uitgerust ook al slaap ik regelmatig<br />
maar vier uur per nacht.” Jandino heet<br />
een jong gezin, waaraan hij ook tijd wil<br />
besteden. Hij is getrouwd met Shirley<br />
en het stel heet een zoon, Elijah (5), en<br />
een dochter Amy-Lee (1,5). “Zij willen ook<br />
met hun vader naar het park om de eendjes<br />
te voeren. Daar wil ik tijd voor maken.”<br />
Presentator en stand-up comedian Jandino Jullian Asporaat werd<br />
op 9 januari 1981 geboren in Willemstad, Curaçao. Hij groeide op in<br />
de arme wijk Buena Vista. Begin jaren negentig verhuisden ze naar<br />
Rotterdam, waar moeder Mariska het gezin in haar eentje draaiende<br />
moest houden. Jandino begon als schilder, werkte later ook nog in de<br />
bouw, maar volgde toen toch zijn hart. Hij ging werken bij Young Stage,<br />
een theaterproject voor en door scholieren. In 2005 stond hij in de<br />
inale van het ca- baretfestival Cameretten. Hij werd tweede en won de persoonlijkheidsprijs.<br />
Zijn eerste avondvullende theatervoorstelling ‘Antilliaanse Pot’ ging in september<br />
2006 in première. ‘Buena Vista’ was de opvolger van zijn eerste theaterprogramma. Op<br />
televisie brak hij door met ‘The Comedy Factory’ en hij speelde zijn eerste rollen in ilms<br />
Zelf groeide Jandino grotendeels op<br />
zonder vader. Hij schreef er het prachtige,<br />
gevoelige liedje ‘Pappa’ over. Het contact<br />
met zijn vader is hersteld. “Hij woont<br />
op Curaçao en als ik daar ben dan zien we<br />
elkaar. Maar wat ik gemist heb, kunnen we<br />
nooit meer inhalen. Ik neem het hem niet<br />
meer kwalijk. Ik weet nu hoe moeilijk het is<br />
(‘Deuce Bigalow’, ‘Staatsgevaarlijk’). Sinds 2011 heeft hij zijn eigen televisieprogramma:<br />
‘De Dino Show’. In 2013 werd de show genomineerd voor het Europese festival voor<br />
amusementsprogramma's op televisie de Gouden Roos (Rose d'Or). Tegenwoordig is hij<br />
elke zaterdagavond te zien in ‘Alles mag op zaterdag’ dat hij samen met Gerard Joling en<br />
Gordon presenteert. Zijn eerste eigen ilm ‘Bon Bini Holland’ was eind vorig jaar een groot<br />
succes. Hij schrijft aan een vervolg. Jandino Asporaat is getrouwd met Shirley en het stel<br />
heeft samen een zoon Elijah (5) en een dochter Amy-Lee (1,5).<br />
jandinoasporaat@speakersacademy.nl<br />
om een goede vader te zijn.” Zijn moeder is<br />
© MARTIKA DE SANDERS
ONDERNEMEN<br />
Westere ondernemers succesvol<br />
ondersteunen in China<br />
Peter Pronk<br />
De enige Nederlander ooit in dienst<br />
van een ‘triple A security’ Chinees<br />
staatsbedrijf.<br />
Geboren en getogen ‘serial entrepreneur’<br />
Peter woont al 9 jaar in China, waar hij zijn<br />
18e bedrijf runt. 1421 Consulting Group<br />
(1421), een bedrijf opgericht om Westerse<br />
ondernemers te ondersteunen in China. Deel<br />
van het succes zijn de unieke ervaringen die<br />
hij heet opgedaan bij zijn enige baan ooit.<br />
Peter werd al op jonge leetijd ondernemer,<br />
op zijn 23ste startte hij een groothandel in<br />
vlees. Naast zijn sterk groeiende groothandel<br />
begon hij een investeringsbedrijf om<br />
beginnende ondernemers een kans te<br />
bieden. Naast inanciële hulp werd de<br />
startende ondernemer ondersteund<br />
met boekhouding, coaching, business<br />
development en marketing.<br />
“Peter his sharp presentation on the<br />
diferences between China and the West were<br />
beneicial to me in understanding Western<br />
people when doing business. His enthusiasm<br />
and respect for both cultures helped to grasp<br />
the essentials. Especially his case studies<br />
show great insight in culture diferences and<br />
understanding of Chinese business culture.”<br />
Mr. Han Shuwang – CEO China Energine<br />
In 1997 verkocht Peter zijn groothandel<br />
om zich te focussen op consultancy en<br />
investeringsprojecten. Via verschillende<br />
consultancy-werkzaamheden kwam<br />
Peter uiteindelijk uit bij het Nederlandse<br />
© MET DANK AAN PETER PRONK<br />
windturbinebedrijf EWT en kreeg hij zijn<br />
eerste opdracht naar Azië af te reizen voor<br />
het vinden van een geschikte partner voor<br />
de Chinese markt.<br />
‘U krijgt te horen<br />
wat je moet weten<br />
om te slagen in<br />
China’<br />
In 2005 begon Peter als werknemer, zijn<br />
eerste baan ooit, als directeur Azië bij EWT.<br />
In de jaren die volgden reisde Peter vaak<br />
naar Azië en leerde daar de ijne kneepjes<br />
van het zaken doen in China. In 2007<br />
coördineerde hij een huwelijk tussen EWT<br />
en de Chinese Aerospace Group (China<br />
Academy of Launch and vehilce Techology)<br />
welke resulteerde in de verkoop van het<br />
eerste windmolenpark van 55 turbines, de<br />
opzet van twee productie joint ventures en<br />
een marketing en sales joint venture.<br />
Zowel de Chinese als Nederlandse<br />
partner vroegen Peter naar China te gaan<br />
om daar de CEO van de sales joint venture<br />
en boardmember van de productie joint<br />
ventures te worden. Een doel én droom die<br />
werkelijkheid werden. Daar werken met<br />
voeten in de aarde voor een Chinees (staats)<br />
bedrijf was uniek. Daar leerde Peter dat<br />
hij eigenlijk helemaal niets wist. Alles ging<br />
anders en alles was anders.<br />
In 2011 ontstond de mogelijkheid<br />
om, zonder gezichtsverlies, het Chinese<br />
staatsbedrijf te verlaten en een eigen<br />
onderneming te starten. Met het<br />
windturbinebedrijf als startende klant<br />
begon 1421 Westerse ondernemers in<br />
China te begeleiden. In 5 jaar tijd is 1421<br />
snel gegroeid. Meer dan 22 man personeel<br />
heet al meer dan 75 klanten begeleid in de<br />
Chinese markt. Basis van het succes? Een<br />
stevig netwerk in China door Peter zijn tijd<br />
bij het Chinese staatsbedrijf en een ilosoie<br />
over hoe je zaken hoort te doen in China.<br />
Peters ervaringen en praktische kennis<br />
worden ondersteund door talrijke verhalen,<br />
business cases en ervaringen. U krijgt te<br />
horen wat u moet weten om te slagen in<br />
China.<br />
peterpronk@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 107
© MINISTERIE VAN BEELD<br />
‘Als je denkt het<br />
in Frankrijk<br />
te redden<br />
met Engels<br />
kan dat best<br />
tegenvallen’<br />
108<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
FRANKRIJK<br />
Philip Freriks<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
“Zijn die Fransen niet verschrikkelijk arrogant en vervelend? Tijdens mijn lezingen,<br />
die vaak over Frankrijk gaan, leg ik uit dat dit allemaal ontzettend meevalt en<br />
negen van de tien misverstanden voortkomen uit taalkwesties. Natuurlijk zijn er ook<br />
cultuurverschillen, maar het is onzin te zeggen dat die een onneembare barrière vormen.<br />
Het is voldoende ze te onderkennen en er rekening mee te houden”, zegt journalist,<br />
schrijver en presentator Philip Freriks vanuit Parijs, waar hij samen met zijn Franse<br />
vrouw Lili al vele jaren woont.<br />
We hebben het er nooit over, maar<br />
de overeenkomsten die wij hebben<br />
met de Fransen zijn vaak<br />
groter dan de verschillen. Zij hebben<br />
veelal met dezelfde dingen te maken als wij”,<br />
zegt Philip Freriks, die dit jaar exact 50 jaar – met<br />
enkele onderbrekingen – in Frankrijk woont en weet<br />
waarover hij het heet. Het loont, bijvoorbeeld voor<br />
ondernemers, de Fransen zoveel mogelijk in hun<br />
eigen taal aan te spreken. “De Fransen hebben het<br />
gevoel dat ze voor gek staan als ze een buitenlandse<br />
taal spreken. Doordat ze er, in tegenstelling tot de<br />
Nederlanders, van overtuigd zijn dat ze het niet kunnen,<br />
durven ze het ook niet. Dus wanneer je denkt<br />
het met Engels te kunnen redden in Frankrijk, kan<br />
dat best tegenvallen. President François Hollande<br />
spreekt ook maar drie woorden Engels en slaagt erin<br />
die ook nog verkeerd uit te spreken.” Freriks relativeert<br />
dat beeld enigszins door te zeggen dat bij grote<br />
bedrijven als Renault, waar veel buitenlanders werken,<br />
Engels de voertaal is aan de top en dat ook jongeren<br />
steeds vaker het Engels beheersen. Hij neemt<br />
het ook op voor zijn tweede vaderland: “In de tegenwoordige<br />
tijd wordt Frankrijk vaak afgeschilderd als<br />
de zieke man van Europa, een land dat op instorten<br />
staat. Dat is natuurlijk een beetje onzin. Het is nog<br />
steeds de vijfde economie ter wereld. Er valt best veel<br />
op- en aan te merken, maar dit land gaat zeker Griekenland<br />
niet achterna.”<br />
‘BENT U IN NEDERLAND?’<br />
Veel mensen kennen Philip Freriks als presentator<br />
van het NOS-Journaal (1996-2009), het ‘Groot dictee<br />
der Nederlandse taal’ en de quiz ‘De slimste mens’.<br />
Daarnaast is hij voor diverse omroepen en kranten<br />
jarenlang correspondent in Frankrijk geweest. “Ze<br />
vragen mij nog steeds af en toe om commentaar op<br />
actuele gebeurtenissen. Na de aanslagen van november<br />
<strong>2015</strong> in Parijs ben ik een aantal avonden achter<br />
elkaar te gast geweest in ‘Pauw’.” Geregeld is de eerste<br />
vraag die programmamakers stellen: ‘Bent u in<br />
Nederland?’ en als hij antwoordt ‘Nee, in Parijs’ gaat<br />
het vaak niet door. “We zijn nu bezig met een documentaire<br />
televisieserie die zich in Parijs afspeelt,<br />
maar daar kan ik nog niets over zeggen”, kondigt<br />
Freriks voorzichtig aan. Waar komt dat gevoel voor<br />
Frankrijk vandaan? “Dat heet te maken met de<br />
‘Frankrijk werd een<br />
soort fata morgana, een<br />
droom’<br />
generatie waartoe ik behoor. In de periode dat ik als<br />
ongeveer 12-jarige naar de HBS ging, rond 1957, was<br />
Parijs wat later New York en Londen zijn geworden.<br />
Het was de dominante stad waar het gebeurde, al wist<br />
je niet precies wat dat was. De radio draaide evenveel<br />
Franse chansons als Engelse en Amerikaanse nummers.<br />
De sfeer was Frans georiënteerd. Bekende Vijftigers,<br />
de Remco Camperts en zo, schreven erover.<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 109
FRANKRIJK<br />
Het leek allemaal avontuurlijk. Er gebeurden<br />
dingen die in Nederland niet konden of andere methoden en zienswijzen. Bovengen<br />
elders gebeuren en maken kennis met<br />
mochten en daar kreeg je rode oortjes van. dien ontdekken ze dat die vaak meer resultaat<br />
opleveren, dan wanneer ze waren blijven<br />
Jongens en meisje konden er ook vrij gemakkelijk<br />
naartoe, met de trein of voor een habbekrats<br />
met viswagens die vanuit IJmuiden<br />
ronddraaien in hun eigen kringetje.”<br />
naar Parijs reden. Naar Amerika gaan was<br />
in de jaren vijtig volstrekt ondenkbaar. Dat<br />
kostte een fortuin. Er zaten wel veel Amerikanen<br />
in Parijs, onder wie veel jazzmusici<br />
‘Dit land gaat zeker<br />
Griekenland niet<br />
die daar na de Tweede Wereldoorlog waren<br />
blijven hangen.”<br />
achterna’<br />
KOETERWAALSEN<br />
Freriks leert op school de drie moderne<br />
talen. “Als je in Frankrijk kwam en je had<br />
een beetje je best gedaan op de middelbare<br />
school kwam je een heel eind. Tijdens LIEFDE VOOR TAAL<br />
vakanties pikte ik straattaal op en koeterwaalste<br />
ik me er altijd wel doorgeen. De velen Philip Freriks toedichten. Terecht,<br />
Liefde voor de taal is een eigenschap die<br />
Fransen vonden het toen al prachtig als je maar het ligt allemaal wel wat genuanceerder.<br />
“Op de middelbare school moesten we<br />
hen in hun eigen taal aansprak. Frankrijk<br />
werd een soort fata morgana, een droom, van een leraar Nederlands, die ook dichter<br />
maar toen ik er eenmaal zat – ik studeerde was, geregeld opstellen schrijven. Hij maakte<br />
politieke wetenschappen in Parijs – bleek daar ook een competitie van. Ik schreef ook<br />
het wel minder romantisch te zijn dan ik in voor de schoolkrant, maar dat dit bewust<br />
Utrecht had bedacht. Ik wist toen nog niet voortkwam uit mijn liefde voor de taal geloof<br />
dat ik vijf jaar later correspondent zou worden.<br />
Ik was niet zo’n carrièreplanner, maar ik kon me er een beetje mee manifesteren.<br />
ik niet. Journalistiek was leuk om te doen en<br />
had wel al jong het idee dat ik een tijdje naar Pas in de loop der tijd ben ik gaan spelen<br />
het buitenland moest. Ik had het gevoel dat met taal en begonnen met het schrappen van<br />
ik daarvan wat kon opsteken, zonder precies overbodige woorden. Met name bij de krant<br />
te kunnen deiniëren wat het me zou opleveren.<br />
Nu ik dat wel weet raad ik jongeren ker, doordat ik in een hele korte tijd moest<br />
en later het NOS-Journaal werd dat nog ster-<br />
ontzettend aan dat te doen, want mensen die samenvatten welk nieuws ik wilde overbrengen.<br />
Bovendien werd ik steeds kritischer op<br />
een tijdje in het buitenland hebben gezeten<br />
hebben iets extra’s en zijn in staat verder te mezelf.” Freriks maakt zich niet zo druk over<br />
kijken dan hun neus lang is. Ze blijven niet hoe anderen met de taal omgaan. “Taal is een<br />
steken in ‘nombrilisme’, navelstaren, maar levend iets, dat haar eigen leven leet. Mopperen<br />
op taalgebruik is ook van alle tijden,<br />
kijken over hun grenzen heen, zien hoe din-<br />
Philip Freriks begon zijn journalistieke loopbaan tijdens zijn middelbare schooltijd bij de Utrechtse editie van Het<br />
Parool. In 1966 vertrok hij naar Parijs om politieke wetenschappen te studeren. Vanaf 1971 was hij correspondent<br />
voor diverse kranten en omroepen en van 1996-2009 nieuwslezer bij het NOS-Journaal. Verder heeft hij<br />
tv-programma’s gepresenteerd als ‘Lopend vuur’, ‘Groot dictee der Nederlandse taal’, het boekenprogramma<br />
‘Passages’, ‘Lekker weertje’ samen met Erwin Kroll en (nog steeds) ‘De slimste mens’. Verder heeft hij succesvolle<br />
theatertournees door Nederland gemaakt en was hij verteller in kameropera’s. Daarnaast heeft hij<br />
boeken geschreven, waaronder ‘Les chats de Lili’, ‘De Mitterrand route’, ‘Gare du Nord’ en de ‘Meridiaan<br />
route’. philipfreriks@speakersacademy.nl<br />
110<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
dat is net zoiets als zeggen dat vroeger alles<br />
beter was of klagen over die jeugd van tegenwoordig.<br />
Daar kun je niet veel mee.” Toch<br />
ergert Freriks zich wel eens. “Het woord gaat<br />
duikt op in vrijwel elke zin: het gaat gebeuren,<br />
het gaat dit of dat. Als ik eindredacteur<br />
was zou ik dat woord uit alle zinnen halen.<br />
Dat maakt de tekst een stuk mooier. Hij klimt<br />
echter niet in de pen om met een opgeheven<br />
vingertje vlammende ingezonden brieven te<br />
schrijven tegen de verloedering onzer taal.<br />
“Ik houd van een goed geschreven stuk of<br />
boek, maar dat is altijd een kwestie van eigen<br />
smaak. Er zijn boeken waar critici of kenners<br />
enorm mee weglopen en ik niet zoveel mee<br />
heb. En omgekeerd.”<br />
Wat taal betret: Philip Freriks heet het<br />
‘Groot dictee der Nederlandse taal’ naar<br />
Nederland en Vlaanderen gebracht. “Toen<br />
ik correspondent was in Frankrijk was het<br />
dictee daar een soort nationale hype. Ik<br />
heb, in een speciale afdeling voor buitenlanders,<br />
meegedaan om een reportage te<br />
schrijven voor de Volkskrant. Ik kreeg daar<br />
zoveel positieve reacties op en de vraag of<br />
we dit niet konden doen in Nederland. Dat<br />
hebben we bij de NOS oude stijl aangeboden<br />
en uiteindelijk is het van de grond gekomen<br />
en uitgegroeid tot het dictee zoals we<br />
dat nu kennen.” Ten slotte goed nieuws voor<br />
trouwe kijkers: Philip Freriks en Maarten<br />
van Rossem, het enige jurylid, blijven voorlopig<br />
te zien in de quiz ‘De slimste mens’ van<br />
KRO-NCRV. “Het is een ontzettend leuke<br />
klus. Aanvankelijk dachten we dat we het<br />
één zomerseizoen zouden doen, maar het<br />
was meteen al een kijkcijferkanon. Inmiddels<br />
zijn we vier jaar verder en geniet ik van<br />
de opnamen, waarvoor ik twee keer per jaar<br />
naar Nederland kom.”<br />
© MINISTERIE VAN BEELD
COMMUNICATIE<br />
Welk imponeergedrag leidt tot<br />
tevreden klanten?<br />
Daniel Seesink<br />
Bewust Zoo! - de bioLOGISCHE kijk op communicatie<br />
De alfa-man, ofwel de mannelijke leider van een familie chimpansees - laten we hem voor het verhaal Mikkie noemen - zet<br />
zijn haren rechtop, maakt zich breed en rent luid krijsend tussen de leden van zijn familie door, hier en daar een rake tik uitdelend<br />
aan vrouwtjes en jonge mannen. Meteen daarna gaat hij zitten alsof er niets aan de hand is. Sommige vrouwtjes en jonge<br />
mannen komen op de leider afgelopen, rustig en met het hoofd naar beneden gebogen, ondertussen zachte geluidjes makend.<br />
De alfa-man neemt deze blijken van onderdanigheid op zijn gemak in ontvangst. Iedereen kent zijn plek in de groep. En dat<br />
mag wat de leider betret waarschijnlijk nog wel een tijdje zo blijven.<br />
© S.A. MEINDERTSMA<br />
BRUTE KRACHT OF<br />
POLITIEK CORRECT?<br />
Wat maken wij wetenschappelijk gezien<br />
op uit dit soort waarnemingen? Onderzoek<br />
dat sinds de jaren zestig in de natuurlijke<br />
leefomgeving en in dierentuinen en onderzoekscentra<br />
met chimpansees plaatsvindt,<br />
laat ons zien dat het vertonen van imponeergedrag,<br />
zoals onze alfa-man Mikkie dat liet<br />
zien, een belangrijke rol speelt in het verkrijgen<br />
en behouden van een leidende positie.<br />
Het voorbeeld van chimp Mikkie laat zien<br />
dat uiterlijk vertoon van kracht de andere<br />
apen in de groep dwingt tot onderdanig<br />
gedrag. Er zijn echter ook voorbeelden van<br />
leiders die hun macht op een meer subtiele<br />
manier verkrijgen en behouden door het<br />
bedrijven van politiek. De Nederlandse primatoloog<br />
Frans de Waal heet dit zeer beeldend<br />
beschreven in zijn boek ‘Chimpansee<br />
Politiek’, gebaseerd op zijn jarenlange onderzoek<br />
naar de chimpansees in het Arnhemse<br />
Burgers’ Zoo. Het aangaan van verbonden<br />
met concurrerende (jonge) mannen, het op<br />
subtiele wijze steun verlenen aan hooggeplaatste<br />
vrouwen,<br />
het kwetsbaar durven opstellen in de<br />
groep, heet betrouwbare leiders opgeleverd.<br />
Wetenschappelijk onderzoek heet zelfs aangetoond<br />
dat de leiders die door het bedrijven<br />
van politiek aan de macht komen, langer hun<br />
positie behouden en op meer steun kunnen<br />
rekenen, dan de leiders die met brute kracht<br />
en agressie hun leiderschap opeisen.<br />
T=R-V<br />
Imponeergedrag kent dus meerdere verschijningsvormen.<br />
Imponeren op basis van<br />
inhoud en kennis blijkt een goede tegenhanger<br />
te zijn van imponeren op basis van uiterlijk<br />
vertoon en brute kracht. En het mooie<br />
is, beide vormen kunnen leiden tot tevreden<br />
klanten. Het is daarom goed om te begrijpen<br />
welk efect de twee vormen van imponeergedrag<br />
bioLOGISCH gezien op potentiële<br />
klanten heet. De vertaling is even simpel als<br />
efectief en in een formule te vatten: Tevredenheid<br />
is gelijk aan het Resultaat minus de Verwachting,<br />
ofwel T = R - V. Tevredenheid staat<br />
voor het goede gevoel dat we ergens aan over<br />
houden, onze motivatie om bepaald gedrag te<br />
vertonen. Wanneer we in staat zijn het resultaat<br />
positief te sturen, danwel de verwachting<br />
goed te managen, lukt het om positieve<br />
tevredenheid te realiseren. Wanneer imponeren<br />
door uiterlijk vertoon en brute kracht niet<br />
leidt tot een tevreden (interne) klant , probeer<br />
het dan eens minder opvallend en meer op<br />
inhoud en kennis. Dus ontdek de Mikkie in<br />
jezelf of laat hem juist even los. Je zult verrast<br />
zijn door het efect.<br />
Daniel Seesink, oud-biologiedocent, gedragscoach en oprichter van Bewust Zoo! maakt mensen door zijn lezingen en<br />
masterclasses (in de dierentuin) bewust van de gedragsbioLOGISCHE basis van hun gedrag. Door hen via de apen naar<br />
gedrag te laten kijken, houdt hij zijn klanten een spiegel voor die hen haarijn laat zien wat zij over zichzelf kunnen leren. Dit<br />
onder het motto ‘If you don’t understand apes you don’t understand yourself’. danielseesink@speakersacademy.nl<br />
© JANE GOODALL INSTITUUT NEDERLAND<br />
Een gedragsbioLOGISCHE onderbouwing<br />
voor succesvolle communicatie<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 111
© MET DANK AAN DAVID ALLEN<br />
Dingen<br />
gedaan krijgen<br />
zonder<br />
stress<br />
112<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
ORGANISATIEMODEL<br />
David Allen<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
‘Getting Things Done’, wereldwijd bekend als ‘GTD’, is een door David Allen ontwikkelde methodologie om efficiënt<br />
te werken en leven zonder stress. Mede aan de hand van een vijfstappenplan beschrijft hij in de hernieuwde,<br />
geactualiseerde versie van zijn gelijknamige boek hoe mensen hun privé- en professionele leven zo kunnen<br />
organiseren dat direct duidelijk is wat ze waar en wanneer kunnen doen. “Alleen als het hoofd leeg is en ideeën<br />
georganiseerd zijn kan iemand productief zijn zonder stress en zijn creativiteit laten werken.”<br />
David Allen omschrijt zijn boek<br />
als ‘een goudmijn van ideeën<br />
die zijn lezers meer energie én<br />
ontspanning geven en hen helpen<br />
meer te bereiken met minder inspanning’.<br />
Mensen kunnen pas geconcentreerd<br />
werken als ze een overzicht hebben van wat<br />
ze kúnnen doen en alles zo organiseren dat<br />
ze zich niet meer hoeven laten aleiden door<br />
wat ze nog moeten doen. Een belangrijk<br />
voordeel: wie zijn leven prettig en eiciënt<br />
indeelt, direct zaken rubriceert en ahandelt<br />
en daarna de volgende stap zet, kan geregeld<br />
stressvrij genieten van even helemaal niets<br />
doen.<br />
Hoe dat praktisch kan legt Allen mede<br />
uit aan de hand van een vijfstappenplan, dat<br />
begint met het verzamelen van alle kleine en<br />
grote dingen die de aandacht trekken, privé<br />
of werk-gerelateerd. Dat levert een doelijstje<br />
op. Bekijk daarna (stap 2) per onderdeel<br />
of het nodig is meteen of later actie te<br />
ondernemen. Zo niet: weggooien of opslaan<br />
als referentie, zodat die onderdelen je niet<br />
meer aleiden. Zo ja: besluiten wat het volgende<br />
actiepunt is en dat opvolgen of delegeren.<br />
Stap 3 is organiseren, bijvoorbeeld door<br />
actieherinneringen op de juiste lijstjes te zetten<br />
(telefoontjes plegen, e-mails verzenden<br />
of boodschappen doen). De vierde stap is de<br />
lijstjes regelmatig doorkijken en controleren<br />
of de gekozen actiepunten nog kloppen. Dat<br />
houdt het hoofd helder en stimuleert creativiteit.<br />
Het laatste punt: simpelweg doen!<br />
Hier kunnen mensen hun eigen systeem<br />
gebruiken om concrete acties vol zelfvertrouwen<br />
te ondernemen.<br />
Allen leet volgens zijn eigen methodologie.<br />
“Het is een op wetenschappelijke inzichten<br />
uit de cognitieve psychologie gebaseerde<br />
leefstijl, die mensen in staat stelt hun leven<br />
levenslang te managen.” ‘Getting hings<br />
Done: de kunst van stressvrije productiviteit’<br />
is het eerste boek dat daarop focust. “Degenen<br />
die zich het meest aangetrokken voelen<br />
tot de methodologie, hebben die eigenlijk<br />
het minst nodig. Zij zijn vaak al gecommitteerd,<br />
productief, ambitieus, proactief en<br />
soms visionair. Alle andere geïnteresseerden<br />
willen we de kans geven op elk niveau<br />
mee te doen. Daarnaast kan men kiezen voor<br />
één-op-één coaching, het bezoeken of organiseren<br />
van seminars, ‘in-house’-trainingen<br />
en straks digitaal met een opgewaardeerde<br />
e-learning-trainingsmethode.”<br />
BAANTJES<br />
Allens methodologie is niet ineens ontstaan,<br />
maar een direct vervolg op de leefstijl<br />
die vrijwel altijd de zijne is geweest. Voor zijn<br />
35ste heet hij 35 betaalde baantjes gehad,<br />
variërend van ober, karateleraar, tuinman,<br />
vitaminedistributeur, draaibankbediener bij<br />
een glasblaasbedrijf, benzinepomphouder<br />
tot verkoper en restaurant-kok. “Doordat<br />
ik meer geïnteresseerd was in de spirituele<br />
en immateriële wereld dan de materiële,<br />
had ik geen echte ondernemersambities. Ik<br />
moest wel de rekeningen betalen, dus kwam<br />
ik terecht bij ondernemende vrienden in<br />
mijn netwerk. Tijdens al die banen zocht ik<br />
steeds naar de makkelijkste manier om het<br />
werk te doen en vertelde mijn collega’s dan<br />
hoe ze dat moesten aanpakken. Nu zouden<br />
ze dat procesverbetering noemen. Als ze dat<br />
eenmaal deden en alles op de automatische<br />
piloot ging, begon ik me te vervelen en zocht<br />
ik een andere baan, waar dat proces zich herhaalde.<br />
Uiteindelijk ontdekte ik dat er een<br />
naam was voor wat ik deed – consultant – en<br />
bedrijven daarvoor wilden betalen.” In 1981<br />
begint Allen een adviespraktijk. Hij komt<br />
snel tot de conclusie dat het een stuk makkelijker<br />
zou zijn een model te vinden om mee<br />
te werken. Hij gaat aan de slag als trainer persoonlijke<br />
groei en vindt al snel een ervaren<br />
mentor. “Die man had een vijfdaags organisatorisch<br />
verandermodel ontwikkeld en<br />
ontdekt dat veel organisaties die willen veranderen<br />
met een heleboel oude business zitten,<br />
die ze moeilijk kunnen loslaten. Ik pakte<br />
een stapel wit papier en schreef alles op dat<br />
in me opkwam, elk onderdeel op een nieuwe<br />
pagina. Dat werkte verbazingwekkend goed.<br />
Mijn mentor ried me aan die stapel door te<br />
bladeren en als ik iets tegenkwam waarmee<br />
ik verder wilde de volgende stap te bepalen.<br />
Zo ontstonden de kernelementen van mijn<br />
methodologie.” Allen ontdekt dat het proces<br />
zich via de CEO al snel via de hele organisatie<br />
verspreidt en de oude business uiteindelijk<br />
uit ieders hoofd verdwijnt. “In 1982<br />
kreeg iedereen een eigen in-bakje, werd elk<br />
memo opgepakt en beoordeeld wat de volgende<br />
stap moest zijn. Dat was fase 1, waarmee<br />
wel negentig procent van alle bestaande<br />
problemen werd opgelost. Bewustwording<br />
inbouwen in organisatorische veranderingen.<br />
Ik vond dat zo iets krachtigs dat ik het<br />
wilde inbouwen en gebruiken in mijn eigen<br />
netwerk. Het mislukte nooit en werkte voor<br />
iedereen. Elke keer was het resultaat hetzelfde:<br />
een groter gevoel van helderheid,<br />
controle en perspectief.” Al snel benadert het<br />
hoofd personeelszaken van Lockheed Allen,<br />
die vervolgens een organisatieontwikke-<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 113
ORGANISATIEMODEL<br />
lingstrainingsprogramma schrijt. “De pilot te zetten. De meeste mensen passen dit een<br />
voor de leiding en de managers sloeg aan. Ik beetje toe. Dat helpt wel, maar de echte verandering<br />
die je wilt komt er niet. Het is een<br />
vond het een gave baan, de eerste die me niet<br />
zou vervelen. Na 25 jaar had ik ontdekt wat ik verschil van lichtjaren wanneer je de GTDmethode<br />
volledig toepast.”<br />
had ontdekt en dat het uniek was. Niemand<br />
had dit eerder gedaan en nu had ik eindelijk<br />
genoeg zelfvertrouwen om verder te gaan.” STRESSVERSLAVING<br />
“Het harde nieuws: de grootste barrière<br />
BOEK<br />
om mijn methodologie te implementeren<br />
Allen koopt de twee partners met wie is stressverslaving. Mensen zijn vaak bereid<br />
hij samenwerkt uit en reconigureert zijn dat gevoel te tolereren. Ik voel ook wel eens<br />
bedrijf. “Een verkoopteam werkte niet. Ik stress, maar blijf er niet in hangen. Onderzoek<br />
waar het vandaan komt en probeer er<br />
was de vlaggendrager van de methodologie.<br />
Bovendien was het gemakkelijker mezelf te vanaf te komen. In het Engels kennen we de<br />
verkopen als persoon dan als proces. he akorting FEAR (Fantasized Experiences<br />
David Allen Company bestaat nu uit mijn Appearing Real). Mensen maken zichzelf<br />
vrouw Kathryn en mijzelf.” Rond 1996-1997<br />
besteedt de pers voorzichtig al aandacht aan<br />
zijn methode. Hij krijgt het advies een boek ‘Fase 1:<br />
te schrijven. Het kost hem een jaar om uit<br />
Iedereen zijn eigen<br />
te zoeken hoe dat moet. “Het zelfvertrouwen<br />
dat ik nodig had, kreeg ik na het implementeren<br />
van mijn methodologie in een van<br />
in-bakje’<br />
de moeilijkst denkbare omgevingen: een<br />
grote inanciële irma waar ik ongeveer honderd<br />
managing directors en partners had gek met ‘wat als’-gedachten of ze denken –<br />
gecoacht. Dat was een geslaagde test. Het feit en dat is typisch Nederlands – dat ze in de hel<br />
dat het daar viraal ging gaf mij de bevestiging belanden als ze even niets doen. Dus: Richt<br />
dat ik zelf de enige was die mijn levenswerk alle bewuste aandacht op één ding. Negeer<br />
in een boek zou kunnen beschrijven. Na vier de rest op dat moment. Mediteer, dat helpt.<br />
jaar lag de eerste versie, nu ruim vijtien jaar Deze methodologie is niet aangeleerd en<br />
geleden, op de plank.” In zijn huidige woonplaats<br />
Amsterdam legt de Amerikaan uit dat is simpel, niet simplistisch. Hele eenvou-<br />
vereist wat cognitieve paardenkracht. Het<br />
de wereld sinds de publicatie van zijn boek dige dingen – antwoord geven op vragen als<br />
aan zijn deur klopt. “Gelukkig kwam ik met wat proberen we te bereiken, wat is de volgende<br />
stap en wie doet het – kunnen een hele<br />
mensen in aanraking die ervaring hebben<br />
met het wereldwijd opbouwen van een franchiseorganisatie,<br />
ook juridisch. Wij beheren eerst en vul dan het doe-lijstje in, anders cre-<br />
bedrijfscultuur veranderen. Committeer je<br />
zelf ons intellectuele eigendom en zijn verantwoordelijk<br />
voor het certiiceren van onze<br />
eer je net zoveel stress als je loslaat.”<br />
meestertrainers, die op hun beurt trainers Ten slotte het grote geheim: “Dingen voor<br />
certiiceren die in hun eigen regio en taal lesgeven.<br />
Er is inmiddels een netwerk ontstaan elkaar te krijgen. Het gaat erom dat je naar<br />
elkaar krijgen doe je niet door dingen voor<br />
van mensen op wie ik kan bouwen.” Het behoren betrokken bent bij wat je doet in je<br />
boek is een handleiding, waarin Allen voor<br />
het eerst ingaat op alle implicaties en applicaties.<br />
“Ik heb niets achtergehouden. Het is David Allen is algemeen directeur van de David Allen & Co en heeft<br />
een beschrijving van de hele methodologie. meer dan twintig jaar ervaring als managementconsultant, ‘executive<br />
coach’ en opleider. Hij wordt een van 's werelds invloedrijkste<br />
Het mooie is dat ik die niet heb verzonnen,<br />
ik herkende alleen wat we altijd al doen en denkers genoemd op het gebied van productiviteit. Artikelen van<br />
hoe belangrijk het is eerst orde in de chaos zijn hand zijn onder andere verschenen in Fast Company, Fortune<br />
te scheppen om daarna met een ‘opgeruimd en de Los Angeles Times. Allen is ‘minister’ van de Movement<br />
hoofd’ en zonder stress de volgende stappen of Spiritual Inner Awareness. davidallen@speakersacademy.nl<br />
114 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
leven en op je werk. Maak steeds af wat je<br />
wilt afmaken, anders word je ’s nachts zwetend<br />
wakker, en bepaal dan de volgende stap.<br />
Je kunt pas eiciënt zijn als je ontspannen<br />
bent, maar dat ben je pas als je deze methodologie<br />
toepast.”<br />
FILOSOFEN<br />
Als we even napraten, zegt David Allen<br />
dat hij altijd geïnteresseerd is geweest in de<br />
manier waarop het onzichtbare het zichtbare<br />
beïnvloedt. “Hoeveel tijd heb je?”,<br />
vraagt hij. “Als je kunt ontdekken wat er echt<br />
gebeurt in het universum en er kunt binnengaan,<br />
word je leven een stuk gemakkelijker<br />
zonder hard te moeten werken.” Hij groeit<br />
op in Louisiana, acteert vanaf zijn elfde,<br />
wordt staatskampioen debatteren en verblijt,<br />
via een uitwisselingsprogramma, een<br />
jaar bij een Zwitsers gezin. Allen bezoekt in<br />
Zürich het Real Gymnasium en krijgt een<br />
andere kijk op de wereld, met meer belangstelling<br />
voor mensen. Zijn halbroer, een<br />
schrijver uit New York, introduceert hem<br />
in de wereld der denkers. Hij studeert ilosoie<br />
aan een onahankelijk ‘college’. “Ik was<br />
vooral geïnteresseerd in de ilosofen zelf.<br />
Waarom ze dachten hoe ze dachten.” Het<br />
lezen van Osward Spenglers ‘he Decline of<br />
the West’ bevestigt zijn fascinatie voor grote<br />
modellen als structuren om dingen beter en<br />
begrijpelijker te maken. Op de Universiteit<br />
van Californië, Berkeley, gaat zijn afstudeerproject<br />
over de geschiedenis van het Amerikaanse<br />
denken. “Daarna werkte ik aan mijn<br />
eigen verlichting en probeerde korte tijd elke<br />
drug die voorhanden was. Niet om erin te<br />
vluchten, maar om te ontdekken of er een<br />
andere realiteit bestond.” Door het beoefenen<br />
van oosterse gevechtskunst – hij heet<br />
de zwarte band karate – leert hij mediteren<br />
en zijn hoofd leegmaken. En daarmee heet<br />
hij misschien wel de basis gelegd voor zijn<br />
huidige succes.<br />
© MET DANK AAN DAVID ALLEN
Bart Chabot<br />
FOTOGRAFIE: MINISTERIE VAN BEELD<br />
"<br />
SPOTLIGHT ON<br />
Wat we willen", zei Tibor van het Evenementenbureau, "is<br />
een losse sfeer, ongedwongen."<br />
Door de grote vensters van het grand café kon je een<br />
stukje van de binnenstad van Den Haag zien, winterkoud.<br />
"Kijk," vervolgde Tibor, "het gaat om de laatste heipaal die de grond in<br />
gaat, aan de Turfmarkt. Dat is een feestje waard. Het is een gigaproject, twee<br />
ministerietorens, elk dik honderdveertig meter hoog, een soort "Chicago aan<br />
de Turfmarkt", zo-moet-je-het-zien. Er is een budget mee gemoeid van ver<br />
boven de driehonderd miljoen… Hoe dan ook, jij doet een welkomstwoord,<br />
niet te lang, kort en bondig, en je vraagt de wethouder, Marnix, en de directeur-generaal<br />
van de Rijksgebouwendienst, Peter, het podium op en interviewt<br />
hen, snappy. Geen speeches. Dat wordt stijf, formeel, en dat willen we<br />
nou juist niet."<br />
"En de architect," vroeg ik, "is die er ook bij?"<br />
"Ja," zei Tibor, "die komt er speciaal voor naar Den Haag. Een Duitse architect.<br />
En nee, die wil ik niet op de bühne hebben, een Duitser. Alles goed en wel,<br />
maar we gaan de boel hier niet nodeloos ingewikkeld maken, begrijp je? Dus<br />
die mag toekijken, die komt niet aan het woord."<br />
Toen ik een week later bij de bouwput aankwam, lag er een heipaal klaar<br />
waarop de genodigden hun handtekening mochten zetten. "Is dit nou de laatste<br />
paal?", vroeg ik.<br />
"Welnee," antwoordde een bouwvakker. Hij wees naar de bouwput, in de<br />
diepte. "De paal dáár, bij die heimachine…"<br />
"Bart," zei Tibor in de partytent, "zo werken die dingen. Het gaat om de<br />
symbólische "laatste paal". Er moeten er na vanmiddag nog honderdveertig<br />
de grond in."<br />
Na de interviews liepen Marnix, Peter en ik naar buiten en zetten onze<br />
naam op de "laatste paal". Terwijl we terugliepen naar de partytent, ging de<br />
heimachine dreunend aan het werk.<br />
"Nee!!" schreeuwde Tibor naar de man in de cabine. "Wacht!!"<br />
De heimachine staakte zijn werkzaamheden.<br />
"Ze drukken éérst op de rode knop," riep Tibor, "binnen, in die tent! En<br />
dán pas heien!"<br />
Binnen telde ik af.<br />
"Dames en heren, het grote moment is bijna aangebroken… De laatste<br />
paal… Marnix, Peter, zijn jullie er klaar voor? Goed, handen boven de knop…<br />
Drie, twee, één…!"<br />
De bewindspersonen drukten vol overgave op de knop.<br />
Maar de afstand van de heimachine tot de partytent was te groot om uit<br />
te maken of de knop wel of niet werd ingedrukt, dat viel vanuit de cabine met<br />
het blote oog niet vast te stellen. En de heimachine kwam niet in werking.<br />
Bart Chabot is dichter, schrijver en podiumdier. Wie aan Chabot denkt, denkt aan beweging. Achter zijn bril sprankelen<br />
een tomeloze energie en verbeelding, die zijn vastgelegd in zijn poëzie, verhalen en biograieën. Chabot beleefde<br />
zijn literaire doorbraak naar het grote publiek met zijn vierdelige biograie over Herman Brood. In 2007 ontving hij de<br />
Johnny van Doornprijs voor de gesproken letteren. In 2011 verscheen Diepere lagen, eind oktober 2013 verscheen<br />
Triggerhappy, waarmee Bart Chabot debuteerde als romanschrijver. bartchabot@speakersacademy.nl<br />
© MINISTERIE VAN BEELD<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 115
© MARCEL KRIJGER<br />
Mode van<br />
plastic, hoe<br />
cool is dat?<br />
116<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
MODE/MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN<br />
Monique Collignon<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Modeontwerpster Monique Collignon is helemaal terug. Haar gedwongen sabbatical heeft haar alleen maar<br />
sterker gemaakt. Ze onderscheidt zich door maatschappelijk verantwoord te ondernemen, wat zich in bij haar<br />
onder andere vertaalt in een bijzondere ‘Conscious Collection’. Het gaat ook goed met haar ‘startup’. Monique<br />
denkt zelfs aan het binnen twee jaar openen van een flagship store.<br />
De nieuwe confectielijn van<br />
Monique Collignon is voor<br />
meer dan 70 procent vervaardigd<br />
uit gerecycled plastic. Het<br />
is begin februari als zo’n duizend goed verpakte<br />
jurken, maar ook jumpsuits en overjassen,<br />
op pallets in de hal van haar nieuwe<br />
pand in Amsterdam-Zuidoost arriveren. De<br />
topontwerpster is benieuwd en haalt er snel<br />
een uit de doos. “Het is spannend. Dit is de<br />
eerste Couture Light – Conscious Collection’,<br />
maar die ziet er goed uit. Na het reconditioneren<br />
en stickeren leveren we zo snel<br />
mogelijk uit aan gerenommeerde winkels,<br />
die enthousiast zijn over het concept en de<br />
bijzondere stofen die we gebruiken. In juli<br />
volgt de wintercollectie, een complete confectielijn<br />
bestaande uit jurken, broeken, rokken,<br />
blouses, colberts en mantels.”<br />
Na een moeilijke periode, is Monique<br />
helemaal terug. Als startup, maar met<br />
behoud van haar naam, kennis en ervaring.<br />
“Mijn visie op ontwerpen en zakendoen is<br />
nu een belangrijke drijfveer. Daarbij leg ik<br />
de nadruk op maatschappelijk verantwoord<br />
ondernemen. Mijn zakenpartner Monique<br />
Maissan is eigenaar en CEO van het bedrijf<br />
Waste2Wear, dat vanuit Sjanghai, China, de<br />
wereld verovert met innovatieve, duurzame<br />
stofen. Ik ken haar heel lang en heb de afgelopen<br />
acht jaar mogen meekijken hoe ze<br />
die stofen ontwikkelt. Ze is bijna een halve<br />
wetenschapper. Daar raak ik creatief opgewonden<br />
van, zeker nu ik ze gebruik als basis<br />
voor mijn confectiecollecties.”<br />
FLESJES<br />
Monique Collignons man Jan Henny Holvast,<br />
is vrijwilliger bij de Plastic Soup Foundation.<br />
“Plastic afval zit overal in, zelfs in ons<br />
eten, maar dat besefen we niet. We moeten<br />
er wel wat aan doen, zodat generaties na ons<br />
ook nog van deze mooie planeet kunnen<br />
genieten. Dan bedoel ik niet de mensen op<br />
straat, die moeten we informeren. Het begint<br />
bij producerende bedrijven en ontwerpers<br />
die iets bedenken om te laten zien dat het<br />
anders kan. Dat geldt dus ook voor mij als<br />
modeontwerpster.” Het plastic uit de oceanen<br />
is vooralsnog niet te gebruiken om stoffen<br />
van te maken. Er zit te veel troep in. Aan<br />
het plastic dat aanspoelt op de stranden hebben<br />
Monique en Monique ook niets. Dat is<br />
geschikt om tapijten en andere ruigere producten<br />
van te maken. “Waste2Wear gebruikt<br />
'Ik ben geen<br />
wereldverbeteraar,<br />
maar veranderen<br />
begint wel bij mezelf'<br />
plastic lesjes waarin bijvoorbeeld limonade<br />
heet gezeten. Die worden gestript. Doppen<br />
en etiketten eraf. Verhitten en dan kunnen<br />
we er de draden uittrekken die Monique<br />
Maissan gebruikt om de stofen van te<br />
maken. Natuurlijk zijn die ook te combineren<br />
met andere, liefst duurzame materialen.”<br />
Plastic gebruiken als grondstof is niet zo<br />
gek als sommige mensen denken. En angst<br />
voor transpireren is ook niet nodig. Vrijwel<br />
iedereen heet in zijn kast kleding hangen die<br />
voor een groot deel of helemaal is gemaakt<br />
van polyester, net als plastic een olieproduct<br />
en weer helemaal hip, ook in sportkleding.<br />
‘CRADLE-TO-CRADLE’<br />
“Ik ben geen wereldverbeteraar, maar veranderen<br />
begint wel bij mezelf. Dat betekent<br />
dat ik niet poeslief hoef te zijn, maar wel fair.<br />
Een bitch, in de betekenis van een ‘babe in<br />
total contral of herself ’”, lacht Monique. Ze<br />
wil er bijvoorbeeld zeker van zijn dat als ze<br />
kleding in het buitenland laat maken, de<br />
arbeidsomstandigheden goed zijn. Werknemers<br />
moeten voldoende verdienen om,<br />
volgens ter plaatse geldende maatstaven,<br />
behoorlijk te kunnen leven. Als jurkjes hier<br />
12 euro kosten, inclusief invoerrechten<br />
en transportkosten, is er volgens haar iets<br />
waar over nagedacht moet worden. Bovenal<br />
is ze mode. “Ik wil creëren en elk seizoen<br />
een nieuwe collectie presenteren. Tegelijk<br />
geloof ik in ‘slow fashion’ en wil ik overbrengen<br />
dat het onzin is een kledingstuk na één<br />
keer dragen weg te doen. Ik stap zo weer in<br />
een pakje uit mijn haute couturecollectie<br />
van twaalf jaar geleden en dan zeggen al die<br />
jonge mensen ook nog eens dat het mooi is.<br />
Cool. Couture is niet trendvolgend, hooguit<br />
trendsettend, een op zichzelf staand instituut.<br />
Daarvan wil ik mijn confectie aleiden<br />
en ook een jurkje uit die collectie moet bij<br />
wijze van spreken na twee jaar nog steeds<br />
leuk uit de kast te dragen zijn. Monique<br />
Maissan en ik kijken of we in de nabije toekomst<br />
zelfs ‘cradle-to-cradle’ kunnen gaan.<br />
Klanten kunnen hun gedragen kleding weer<br />
inleveren, zodat wij het kunnen hergebruiken.<br />
Dat is ontzettend inspirerend. Ik wil<br />
ook een eigen stof ontwikkelen.” In juli <strong>2015</strong><br />
mag Monique Collignon de Fashion Week<br />
openen met haar haute couturecollectie,<br />
drie dagen voor haar eerste confectieshow<br />
met kleding van gerecycled plastic, overigens<br />
met een prachtige sote afwerking. “Ik<br />
stond daar zo achter dat ik dat ook in mijn<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 117
118 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
MODE/MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN<br />
haute couture wilde verwerken, zeker nu ik<br />
weet wat je er allemaal mee kan. Iedereen<br />
dacht dat ik een grapje maakte, omdat mijn<br />
couture-kledingstukken altijd uit de meest<br />
luxueuze materialen bestaat. Nu valt iedereen<br />
ervoor, ook mondiaal. Het gaat leven bij<br />
de mensen en vooral bij degenen die wat in<br />
de melk te brokkelen hebben.” Monique realiseert<br />
zich dat het omgekeerde, elementen<br />
van haar couture doorvoeren in de confectielijnen,<br />
niet altijd mogelijk is. “Maar ik kan<br />
er wel iets mee en soms heel dichtbij komen.<br />
Dat maakt me verschrikkelijk enthousiast.”<br />
‘THE CONSCIOUS COLLECTION’<br />
Ze hoopt dat de winkeliers het ‘plastic verhaal’<br />
doorvertellen aan hun klanten, want<br />
het is niet zomaar een collectie. “Ze hebben<br />
een mooie doos gekregen met informatie,<br />
een video en een verhaal over de collectie,<br />
de gedachtegang erachter en de stofen.<br />
Aan de kleding zelf is een lesje met een<br />
eigenlijk heb je geen moment stilgestaan’.<br />
Dat is zo. Je kan niet stilstaan, want dan komt<br />
er niets meer. Zelfs mijn leveranciers kwamen<br />
langs om te knufelen en hun nieuwe<br />
collectie te laten zien. Ze wisten gewoon dat<br />
ik opnieuw zou beginnen. Hoe cool is dat?<br />
Ik werk nog steeds met hen samen.” In diezelfde<br />
periode vroeg het ‘Holland Casino’ me<br />
voor hun nieuwe bedrijfskleding. Het ging<br />
hen om mij. Nu is bedrijfskleding een onderdeel<br />
van de onderneming en staat het nieuwe<br />
grote project alweer voor de deur: Het Prinses<br />
Máxima Centrum in Utrecht. Ik heb<br />
nooit getwijfeld. Dit is mijn vak, mijn leven.<br />
Ik heb dit gewild, sinds ik negen jaar was. Het<br />
beste ga ik nog laten zien, als ik maar de tijd<br />
krijg om dat neer te zetten zoals ik het voor<br />
ogen heb en de steun krijg van mensen die<br />
het grote geheel zien.” In negativiteit heet<br />
Monique absoluut geen zin, het is dan ook<br />
uitsluitend positiviteit die ze uitstraalt. “Als<br />
de basis van je bedrijf en jezelf goed is, komt<br />
het allemaal goed en kunnen we alles waarmaken.”<br />
Volgens Monique kunnen humor<br />
en een beetje zelfspot daarbij helpen.<br />
en buitenland kennismaken met mijn visie<br />
en manier van werken. Ik kan er dingen uitproberen,<br />
tussencollecties presenteren, zien<br />
wat wel en niet loopt en personeel trainen.<br />
Daarnaast kijken we hoe we eerst de Duitse<br />
en daarna de Belgische markt het beste kunnen<br />
bedienen.”<br />
MINERALEN<br />
Terug in de hal zijn Moniques medewerkers<br />
nog steeds druk met het uitpakken van<br />
de dozen met de allereerste ‘Waste2Wear’-<br />
confectiecollectie. De poppen met haar<br />
haute couturecollectie ‘Earth Delight’, waarmee<br />
ze de Fashion Week <strong>2015</strong> heet geopend,<br />
zijn even opzij geschoven. “Bij het ontwerpen<br />
van die collectie was ik getriggerd door<br />
de mineralencollectie van een vriend.<br />
Op een gegeven moment komt dat eruit,<br />
ga ik nadenken over hoe ik kan weergeven<br />
wat ik in mijn hoofd heb, door stobewerking,<br />
borduren. Vanuit de stof iets creëren.<br />
Aan een van de jurken uit de collectie is alleen<br />
al zes weken lang met de hand geborduurd.<br />
Hier in het atelier. Dan snap je dat zo’n kledingstuk<br />
25.000 tot 30.000 euro moet kosten<br />
en dat er dan nog steeds niet veel winst<br />
'We kijken of we in<br />
FLAGSHIP STORE<br />
de nabije toekomst<br />
De vooruitzichten voor dit jaar zijn alvast op zit.” Enthousiast zegt Monique: “Begin dit<br />
goed. “Ik verwacht het jaar mooi te kunnen<br />
afsluiten, ondanks de hobbels die bij tijdens de Amsterdam Fashion Week in het<br />
jaar mocht ik deze collectie ook laten zien<br />
zelfs ‘cradle-tocradle’<br />
kunnen gaan' een startup horen. Het kan zelfs een meer DeLaMar heater, samen met een ensemble<br />
dan leuk jaar worden, wanneer we ook voet<br />
aan de grond krijgen in Azië. Voor 2017 verwacht<br />
ik een stijgende lijn en uiterlijk in 2018<br />
hoop ik een lagship store te kunnen openen<br />
van het Nederlands Philharmonisch Orkest.<br />
Couture Ensemble heette dat en er waren<br />
driehonderd mensen, meer dan verwacht,<br />
op afgekomen. Fantastisch!”<br />
in Amsterdam, die geheel volgens mijn<br />
Moniquestrikje bevestigd. Daaraan kunnen<br />
mensen herkennen dat het Waste2Wear is.<br />
eigen inzichten is ingericht. In de wereld<br />
van Monique kunnen mensen uit binnen-<br />
Op het etiket staat Collignon Couture Light<br />
met daaronder de tekst ‘he Conscious Collection’<br />
en ten slotte zie je hoeveel lesjes zijn<br />
gebruikt om dat ene kledingstuk te maken.”<br />
Volgens Monique is er internationaal grote<br />
belangstelling voor het concept, met name<br />
vanuit Maleisië, waar ze ook de haute couturecollectie<br />
willen zien, alsmede in Singapore.<br />
“Ik blijf met twee benen op de grond<br />
staan, maar ben er wel helemaal klaar voor.<br />
Met Monique (Maissan) en haar kennis aan<br />
mijn zijde.”<br />
Monique heet veel van haar gedwongen<br />
sabbatical geleerd. Ze staat er weer. “Iemand<br />
zei: ‘Je bent continu in ontwikkeling en<br />
Monique Collignon is een succesvolle Nederlandse modeontwerpster<br />
en ondernemer. In 1990 heeft ze haar eerste<br />
haute couture-collectie ontworpen. Haar eerste prêt-àporter<br />
lijn inclusief accessoires, MC by Monique Collignon<br />
(later Couture Light), dateert uit 2008. Monique kleedt vele<br />
nationale en internationale sterren, onder wie Carly Steel,<br />
Giuliana Rancic, Becly Baeling Lythgo, Carice van Houten,<br />
Thekla Reuten, Pia Douwes, Lieke van Lexmond, Katja Herbers en Hind. Zowel het<br />
Amsterdams Historisch Museum als het Haags Gemeente Museum hebben stuks uit de<br />
haute couturecollectie opgenomen in hun collectie. In 2010 ontving Monique ‘The Designer<br />
Of The Year Award’ en in 2012 werd ze ‘Best Foreign Designer’(Duitsland). Monique is<br />
ambassadrice van Stichting Kunstweek en Stichting Kika.<br />
moniquecollignon@speakersacademy.nl<br />
© MARCEL KRIJGER
MODE<br />
Een wandelend schilderij<br />
Addy van den Krommenacker<br />
Toen ik in april vorig jaar 65 werd,<br />
kreeg ik geregeld de vraag of ik<br />
het nu eindelijk wat rustiger aan<br />
zou gaan doen. Het kwam niet<br />
eerder in mij op. Ik ben misschien een laatbloeier,<br />
na vele jaren in de mode durfde ik pas<br />
in 2002 mijn couture aan het grote publiek te<br />
tonen. Ik begin pas net, waarom zou ik rustiger<br />
aan gaan doen? Nu de volgende verjaardag<br />
wel erg dichtbij komt, kan ik wel zeggen<br />
dat – bewust of onbewust – de trein onverminderd<br />
is door blijven denderen. Er zijn<br />
per slot ideeën genoeg, ze komen als vanzelf.<br />
Zo’n jaar geleden sprak ik onder anderen<br />
met Ton Rombouts, de Bossche burgemeester,<br />
over het toen nog aanstaande zijnde Jheronimus<br />
Bosch jaar. Intussen kan niemand<br />
er meer omheen, maar toen was het nog een<br />
grote verrassing hoe het 500ste sterjaar van<br />
de bekendste kunstenaar van Den Bosch zou<br />
worden herdacht. De stad zou er veel aandacht<br />
aan gaan schenken en de vraag werd<br />
bij me neergelegd om te kijken wat ik rondom<br />
dat jubileumjaar zou kunnen betekenen. Ik<br />
ben me toen gaan verdiepen in de Middeleeuwse<br />
artiest. Duistere beeltenissen combineerde<br />
hij met lielijke taferelen, waarin de<br />
vreemdste, naargeestige fantasieën werkelijkheid<br />
werden. Hoe zou ik dat gaan vertalen<br />
naar de mode? Wie mijn werk een beetje kent,<br />
denkt al gauw aan romantiek, vrouwelijkheid<br />
in optima forma, zeker niet aan monsterlijke<br />
wezens. Ik ben de Tuin der lusten compleet<br />
gaan ontleden en heb mijn best gedaan om<br />
er verschillende, nieuwe kunstwerken van te<br />
maken. Het ene heb ik laten weven op een<br />
intussen museaal weefgetouw, waarop vroeger<br />
gobelins werden gemaakt. En zo komt het<br />
ander, afgebeeld op een brokaatzijde met laklaag,<br />
nu tot leven als een wandelend schilderij.<br />
Toeristen van over de hele wereld komen<br />
de voorbije maanden – nadat ze de tentoonstelling<br />
met de werken van Bosch hebben<br />
gezien - langs in de winkel voor mijn Boschvertaling<br />
in shawls op linterdun Italiaans<br />
zijde. Keer op keer zijn ze uitverkocht. Ik had<br />
‘Zesenzestig is wat mij betret het nieuwe<br />
drieëndertig!’<br />
niet durven dromen dat het zo’n vaart zou<br />
lopen en dat de shawls mee in de kofers zouden<br />
gaan, naar verre bestemmingen, zoals de<br />
schilderijen van Bosch ook ooit de stad hebben<br />
verlaten. Onvermoed was ook dat ik met<br />
mijn Bosch-jurken de halve wereld over zou<br />
gaan reizen. Een staande ovatie in New York<br />
tijdens de Couture Fashion Week, lovende<br />
kritieken in het Zwitserse Lugano en nog<br />
meer bestemmingen in het verschiet; ze doen<br />
alle hoofdbrekens over het werk van Bosch<br />
vergeten. Zesenzestig is wat mij betret het<br />
nieuwe drieëndertig: vol energie en inspiratie<br />
ga ik door met ontwerpen, de lust van<br />
mijn leven. “Doe waar je passie ligt, dat houd<br />
je jong!”<br />
Addy van den Krommenacker is een toonaangevend Nederlands couturier. In 2002 lanceerde<br />
hij zijn eerste eigen ontwerpen, waarna zijn carrière in een stroomversnelling<br />
kwam. Hij heeft verscheidene fashionevenementen verrijkt met zijn<br />
ontwerpen en heeft naast Tyra Banks als jurylid gefungeerd bij America's<br />
Next Topmodel. Ook hier werden zijn ontwerpen veelvuldig getoond.<br />
Hij is wereldwijd beroemd geworden met zijn ontwerpen, die<br />
gedragen worden door nationale en internationale beroemdheden<br />
op grote evenementen als de Oscar uitreikingen, de Emmy Awards<br />
en het Eurovisiesongfestival.<br />
addyvandenkrommenacker@speakersacademy.nl<br />
© ADDY VAN DEN KROMMENACKER<br />
© ADDY VAN DEN KROMMENACKER<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 119
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® WALTER KALLENBACH<br />
Investeren in<br />
Europa<br />
Het jaar <strong>2016</strong> is turbulent begonnen. Aandelenmarkten gingen wereldwijd fors onderuit,<br />
niet alleen door een lagere economische groei in China maar ook door een groeivertraging in<br />
de VS. Olieprijzen en de prijzen van grondstoffen zijn gekelderd, hetgeen de grondstoffen- en<br />
olie-exporterende landen hard heeft geraakt. Opkomende economieën, zoals in Rusland,<br />
Latijns-Amerika en het Midden-Oosten, vertonen tekenen van economische stagnatie.<br />
120<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
CATEGORIE<br />
Harald Benink<br />
In Europa dreigt een desintegratie van<br />
het Europese project. In veel landen,<br />
zoals Frankrijk, Italië en Spanje, blijt<br />
de groei te laag en de werkloosheid te<br />
hoog. Populistische partijen roeren zich met<br />
een anti-euro en anti-Europa agenda. De<br />
vluchtelingencrisis zet het Europese integratieproces<br />
verder onder druk. Rondom de<br />
zomer van <strong>2016</strong> zullen de Britten een referendum<br />
houden over het lidmaatschap van<br />
de Europese Unie. Een eventuele Brexit zal<br />
gevolgen kunnen hebben voor de Franse<br />
presidentsverkiezingen in het voorjaar van<br />
2017. En als Frankrijk een anti-Europese<br />
president kiest, komt het Europa-project<br />
onder zware druk te staan.<br />
De eurozone heet dringend behoete<br />
aan economische hervormingen, maar ook<br />
aan een groeistimulans. Vele internationale<br />
organisaties, waaronder het Internationaal<br />
Monetair Fonds en de OESO, hebben tot<br />
een forse investeringsimpuls in de Europese<br />
infrastructuur aanbevolen. Daarbij moet het<br />
gaan om publieke investeringen die ook het<br />
groeipotentieel van de Europese economie<br />
versterken. Denk bijvoorbeeld aan bruggen,<br />
transportinfrastructuur, duurzame energie<br />
zoals zonne-energie, elektriciteitsnetwerken<br />
die de stroom van Zuid- naar Noord-Europa<br />
kunnen transporten, glasvezelnetwerken die<br />
snel internet mogelijk maken, en hoogwaardig<br />
onderwijs en onderzoek. Door de slechte<br />
staat van de overheidsinanciën in de meeste<br />
landen in de eurozone hebben deze landen<br />
helaas nauwelijks ruimte om deze publieke<br />
investeringen te verrichten. Duitsland, en tot<br />
op zeker hoogte ook Nederland, hebben die<br />
begrotingsruimte overigens wel maar lijken<br />
vooralsnog niet genegen om tot een publieke<br />
investeringsimpuls over te gaan.<br />
Jean-Claude Juncker, voorzitter van de<br />
Europese Commissie, heet onlangs voorgesteld<br />
om een fonds onder auspiciën van de<br />
EIB op te richten, waaruit met een kapitaalsbasis<br />
van 21 miljard euro aan Europees belastinggeld<br />
via het aantrekken van fondsen bij<br />
private beleggers voor een bedrag van ruim<br />
300 miljard euro aan nieuwe infrastructuurprojecten<br />
zou kunnen worden geinancierd.<br />
Dit plan is een belangrijke stap in de goede<br />
richting, maar lijkt wat betret de omvang te<br />
mager. Bovendien gaat het plan-Juncker uit<br />
van co-inanciering door de private sector,<br />
hetgeen voor lange termijn investeringsprojecten<br />
vaak een belemmering kan zijn.<br />
Beter zou het zijn om voor een groter<br />
bedrag, zeg 1000 miljard euro, een investeringsagenda<br />
voor de komende 5 jaar uit te<br />
zetten. Onder de paraplu van de Europese<br />
Investeringsbank wordt een nieuw investeringsfonds<br />
opgezet dat voor dit bedrag<br />
nieuwe investeringsprojecten gaat uitzettem.<br />
In tegenstelling tot het Juncker-fonds<br />
is co-inanciering door de private sector<br />
niet nodig. Wel heet het nieuwe fonds een<br />
kapitaalsbasis vanuit de Europese belastingbetaler<br />
en gaat op basis hiervan obligaties<br />
uitgeven op de kapitaalmarkt. Dit plan heet<br />
verschillende voordelen.<br />
Ten eerste zal een investeringsimpuls van<br />
1000 miljard euro in de nabije toekomst<br />
de vraag in de economie stimuleren en<br />
de werkloosheid naar beneden brengen.<br />
Belangrijk is dat alleen al de aankondiging<br />
van zo’n substantiële economische<br />
impuls een positieve invloed zal hebben<br />
op het vertrouwen in de economie<br />
van zowel consumenten als bedrijven.<br />
Dit vergroot de kans dat zij meer gaan<br />
consumeren en investeren.<br />
Ten tweede zullen hogere, gerichte investeringen<br />
in de Europese infrastructuur de<br />
aanbodzijde van de economie versterken,<br />
waardoor de concurrentiekracht en het<br />
groeipotentieel van Europa op de langere<br />
termijn wordt versterkt.<br />
Ten derde zal het zo zijn dat de obligaties<br />
die het nieuwe investeringsfonds gaat<br />
© WALTER KALLENBACH<br />
uitgeven en die op de kapitaalmarkt zullen<br />
worden verhandeld, ook door de Europese<br />
Centrale Bank (ECB) als deel van haar programma<br />
van monetaire verruiming (quantitative<br />
easing ofwel QE) kunnen worden<br />
gekocht. De aankondiging van een omvangrijke<br />
monetaire impuls die, anders dan de<br />
huidige QE waarbij vooral obligaties van<br />
euro-landen worden opgekocht, daadwerkelijk<br />
in bestedingen zal neerslaan, zal de<br />
inlatieverwachtingen voor de langere termijn<br />
verhogen. De neerwaartse beweging<br />
van inlatieverwachtingen zal worden<br />
gekeerd waardoor het risico op een delatoir<br />
scenario (prijsdalingen) in de eurozone<br />
aanzienlijk wordt ingeperkt. Deze eliminatie<br />
van de delatiespook zal het vertrouwen<br />
en economische groei positief beïnvloeden.<br />
Kortom, het is tijd voor investeren in<br />
Europa. De huidige negatieve spiraal van<br />
afnemend vertrouwen en crisissentiment<br />
dient te worden doorbroken. Europa moet<br />
haar plaats in de wereld innemen die het<br />
toekomt op basis van haar cultuur, historie<br />
en ontwikkeling die wereldwijd worden<br />
gewaardeerd. Alleen dan zal ze ook een<br />
invloedrijke rol op het wereldtoneel kunnen<br />
blijven spelen.<br />
Harald Benink is<br />
hoogleraar<br />
Banking<br />
& Finance aan<br />
Tilburg<br />
University<br />
en Associate Member<br />
van de Financial<br />
Markets Group van<br />
de London School of<br />
Economics. Tevens is hij voorzitter van<br />
het European Shadow Financial Regulatory<br />
Committee. Deze groep van<br />
hoogleraren uit een tiental Europese<br />
landen geeft regelmatig beleidsadviezen<br />
inzake regulering en toezicht op<br />
inanciële instellingen en markten.<br />
haraldbenink@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 121
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® WALTER KALLENBACH<br />
‘Trump is<br />
een geniale<br />
marketeer’<br />
122<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
AMERIKAANSE VERKIEZINGEN<br />
Charles Groenhuijsen<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Amerika-kenner Charles Groenhuijsen denkt dat Donald Trump de Amerikaanse presidentsverkiezingen zou<br />
kunnen winnen, maar geeft voorlopig Hillary Clinton het voordeel van de twijfel. In zijn boek ‘Donald Trump:<br />
iedereen houdt van mij’ en tijdens lezingen laat Groenhuijsen zijn publiek kennismaken met het fenomeen<br />
Trump, de eigenzinnige miljardair die zijn kiezers wil helpen de verloren Amerikaanse droom terug te vinden.<br />
Elke vier jaar moet ik de dag na de<br />
Amerikaanse presidentsverkiezingen<br />
‘Cold Turkey’ akicken.”<br />
Amerika-kenner Charles Groenhuijsen<br />
is ernstig verslaafd aan dit periodiek<br />
terugkerende politieke circus in de Verenigde<br />
Staten. “De strijd tussen Ronald Reagan<br />
en Walter Mondale (1984) heb ik vanuit<br />
Nederland gedaan voor de NOS. De eerste<br />
verkiezing die ik in Amerika vanaf de ‘primaries’<br />
heb gevolgd, was die tussen George<br />
Bush Sr en Michael Dukakis (1988).” Deze<br />
eeuw heet het spektakel al voor de tweede<br />
keer een extra dimensie. “2008 was fantastisch,<br />
omdat de dynamiek van de race tussen<br />
Barack Obama en John McCain zo anders<br />
was dan daarvoor. Obama’s uitspraak ‘Yes,<br />
we can’ ging de wereld rond. Ik zie nu al een<br />
beetje op tegen 2020. Dat wordt nooit zo leuk<br />
als <strong>2016</strong>. Dit is een piekmoment.” Groenhuijsen<br />
zou het liefst zien dat er geen einde komt<br />
aan deze groter dan grootste show op aarde,<br />
maar verheugt zich op de vele televisiedebatten<br />
tussen Hillary Clinton (Democraten) en<br />
Donald Trump (Republikeinen) die nog volgen<br />
in de aanloop naar de verkiezingen van<br />
november. Hij voorspelt nog hogere kijkcijferrecords<br />
dan tijdens de voorverkiezingen<br />
en gigantische reclame-inkomsten voor de<br />
televisienetwerken. “Hillary doet het in haar<br />
broek”, voorspelt hij.<br />
‘IEDEREEN HOUDT VAN MIJ’<br />
Charles Groenhuijsen, die Hillary consequent<br />
bij haar voornaam noemt en Trump<br />
bij zijn achternaam, acht intussen de kans<br />
reëel dat de eigenzinnige multimiljardair<br />
de presidentsverkiezingen kan winnen,<br />
maar denkt nog wel dat Hillary uiteindelijk<br />
aan het langste eind trekt. Had hij Trumps<br />
opmars voorzien? “Het is een beetje keepersgeluk,<br />
maar wel gebaseerd op enige ervaring.<br />
In <strong>2015</strong> kondigde Trump zijn kandidatuur<br />
aan. Dat had hij al eerder gedaan en toen<br />
bleek het een publiciteitsstunt voor zijn boek<br />
te zijn. Die zomer zag je hem in de peilingen<br />
behoorlijk stijgen en dat vond ik vrij bijzonder.<br />
In augustus begon het te kriebelen en in<br />
september kreeg ik een brainwave: ik moest<br />
een boek over die man schrijven. Op zaterdagochtend<br />
ben ik volgens een vast schema<br />
(zes uur op, vijf over zes beginnen) eerst alles<br />
over hem gaan bestuderen en lezen, waaronder<br />
al zijn boeken, biograieën en krantenartikelen,<br />
en vervolgens gaan schrijven. Een<br />
aantal weken lang, zeven dagen per week.”<br />
Het resultaat is ‘Donald Trump: iedereen<br />
houdt van mij’, waarin Amerikakenner<br />
Groenhuijsen op 120 pagina’s beschrijt wie<br />
en wat Trump is en waar hij vandaan komt<br />
en vooruitblikt op wat er gebeurt als hij de<br />
verkiezingen wint of verliest. Het boek is zo<br />
geschreven dat het een tijdje meekan, maar<br />
inmiddels werkt hij aan een geactualiseerde<br />
uitgave.<br />
“Ik heb allereerst zijn jeugd vrij uitgebreid<br />
beschreven. Als je daarvan niets afweet<br />
snap je hem niet. Hij groeit op als zoon van<br />
de New Yorkse vastgoedondernemer Fred<br />
Trump, die grote bakstenen woontorens<br />
bouwt in Brooklyn. Al snel nadat hij bij de<br />
zaak komt, merkt hij dat het burgermansbestaan<br />
niets voor hem is. Hij gaat aan de slag<br />
in Manhattan en richt zich op het allerhoogste<br />
segment. Dat is hij blijven doen, met wisselend<br />
succes. Met zijn casino’s gaat het mis,<br />
andere zaken leveren hem veel op.” Groenhuijsen<br />
herinnert zich een anekdote: “Wanneer<br />
hij als jongen met een van zijn broers<br />
met legoblokken speelt vraagt hij of hij een<br />
paar blokjes van hem mag lenen om zijn<br />
gebouw te kunnen afmaken. In plaats van ze<br />
terug te geven aan zijn broer lijmt hij de blokjes<br />
vast. Typisch Trump: altijd zijn eigenbelang<br />
voorop en dat slim spelen.”<br />
AMERIKAANSE DROOM<br />
VERVLOGEN<br />
Peilingen waaruit blijkt dat ruim driekwart<br />
van de Amerikanen vindt dat het niet<br />
goed, zelfs fout gaat met hun land, zijn een<br />
belangrijke reden voor Groenhuijsen door<br />
te gaan met schrijven. Daardoor kan hij de<br />
achtergronden schetsen die Trumps opmars<br />
verklaren. “De snelgroeiende, door de Republikeinen<br />
aangeblazen ongelijkheid, erkenning<br />
van het homohuwelijk en legalisering<br />
van marihuana in een aantal staten en ontkerkelijking<br />
dragen bij aan die ontevredenheid.<br />
Voeg daarbij dat de Verenigde Staten<br />
internationaal steeds meer kritiek krijgen,<br />
vooral industriële banen naar het buitenland<br />
verdwijnen en de overheid steeds meer<br />
bezuinigt op onderwijs, gezondheidszorg en<br />
infrastructuur. Bovendien worden de rijken<br />
rijker en staat een voor Amerikaanse begrippen<br />
vrij linkse president aan het roer. Het<br />
trotse Amerika dat ze kennen, hun Amerika,<br />
bestaat niet meer. Vervolgens staat iemand<br />
op als Trump, die zegt dat hij het volk de vervlogen<br />
Amerikaanse droom wil teruggeven.<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 123
124 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
AMERIKAANSE VERKIEZINGEN<br />
Hij beloot hen dat hun kinderen het beter<br />
zullen hebben dan zij.” Dat is de crux waarvan<br />
Trump het uiteindelijk moet hebben en<br />
die hem zoveel steun oplevert van mensen<br />
die dachten dat ze geen toekomst meer hadden.<br />
woeden, denkt hij dat Trump de debatten zal<br />
winnen, puur op lair en stijl. “Hij zet Hillary<br />
baf in de hoek.” Tijdens zijn boeiende lezingen,<br />
die hij vanuit zijn enorme kennis over<br />
Amerika en de Amerikaanse politiek geet<br />
en rijkelijk illustreert met beeld, geluid en<br />
soms hilarische voorbeelden, vertelt Groenhuijsen<br />
proberen. Als hij een muur wil bouwen tussen<br />
Mexico en de VS om illegale immigranten<br />
tegen te houden moet hij eerst naar het<br />
Congres, want dat gaat over het geld. Het<br />
zit er niet in dat Mexico die muur betaalt.<br />
Ook zijn plannen om illegalen te deporteren<br />
maken geen kans. Dat gaat zo’n 100 mil-<br />
zijn toehoorders dat de politieke jard dollar kosten, omdat je die mensen ook<br />
‘Ik zie nu al een<br />
marketing van Trump absoluut GENIAAL moet opsporen. Bovendien zit Amerika niet<br />
is. “Dan roepen ze vanuit de zaal meteen ‘ho te wachten op televisiebeelden van spartelende<br />
kinderen en radeloze ouders. Ik denk<br />
beetje op tegen 2020’<br />
ho ho’. Dan zeg ik dat ik nooit op Trump zou<br />
De Republikeinen zijn er medeverantwoordelijk<br />
voor dat de bevolking bang is dat<br />
het nog veel erger wordt. “Iedereen heet de<br />
afslag naar de 21ste eeuw genomen, alleen<br />
de Republikeinen hebben hem gemist. Ze<br />
doen alsof ‘het goeie ouwe Amerika’ nooit<br />
is weggeweest. In werkelijkheid wordt Amerika<br />
nooit meer wat het was. Over een kwart<br />
eeuw is meer dan de helt van de Amerikanen<br />
niet blank. In een aantal staten is dat nu<br />
al (bijna) zo. Sommigen zijn bang dat een<br />
groeiende groep ‘vermaledijde’ immigranten<br />
ervoor zorgt dat hun ideaal verdwijnt.<br />
Ze hoeven maar uit het raam te kijken om te<br />
zien dat banen voor een deel naar deze mensen<br />
gaan, die vaak bereid zijn voor 5 of 6 dollar<br />
per uur te werken. Te veel om dood te<br />
gaan, te weinig om van te leven. Daar komt<br />
bij dat de invloed van de kerk snel afneemt<br />
en dat is voor veel Amerikanen een gruwel.<br />
Het blijt in vergelijking met het in Amerikaanse<br />
ogen ‘heidense’ Nederland een zeer<br />
religieus land. Toch sluiten jaarlijks duizenden<br />
kerken hun deuren, net als fabrieken,<br />
scholen en ziekenhuizen. De symbolen<br />
van wat was verdwijnen steeds sneller. Daardoor<br />
neemt het aantal mensen dat ‘pissed’,<br />
nijdig, is snel toe. Door de sociale ellende,<br />
ongezond leven en zelfs mislukte levens<br />
stemmen. Altijd Democratisch. Maar dat je,<br />
ook als je tegen zijn opvattingen bent, vanuit<br />
een marketingoogpunt naar hem moet<br />
kijken en dan moet constateren dat hij het<br />
briljant doet. Hij is op geen enkele manier<br />
met Hillary te vergelijken, niet qua persoonlijkheid,<br />
ook niet wat herkomst politieke stijl<br />
en ideeën en de wijze van debatteren betret.<br />
Trump is geen intellectueel, maar zeker niet<br />
dom. Met humor weet hij zijn soms verschrikkelijke<br />
of zelfs discriminerende uitspraken<br />
meestal recht te breien. Hillary<br />
daarentegen heet haar goede momenten,<br />
maar is zo geprogrammeerd. Ze draait altijd<br />
een riedeltje af over vrouwenrechten en<br />
minderheden, zonder te verrassen. Mensen<br />
vinden haar aardig, maar houden niet van<br />
haar. Ze is populair, niet geliefd. Dat is een<br />
cruciaal verschil.”<br />
HANDELSVERDRAGEN<br />
Mocht Trump winnen, dan heet dat ook<br />
voor het Nederlandse en Europese bedrijfsleven<br />
gevolgen. “Hij zal proberen bestaande<br />
handelsverdragen, zoals het omstreden<br />
TIPP, eenzijdig op te zeggen of bij te sturen,<br />
maar kan dat meestal niet in z’n eentje<br />
beslissen. Uiteindelijk is hij totaal ahankelijk<br />
van anderen. Elke keer dat hij aankondigt<br />
als president bepaalde dingen te gaan<br />
doen, betekent dat niet meer<br />
dan dat hij het gaat<br />
dat de negatieve efecten wel mee zullen vallen,<br />
omdat Congresleden en Afgevaardigden<br />
zich voortdurend zullen afvragen of ze<br />
wel willen meewerken aan Trumps plannen.”<br />
Groenhuijsen denkt dat Trump op den<br />
duur serieuzer wordt genomen. Dat is ook<br />
gebeurd met Ronald Reagan. Die was echter<br />
een heer, strak in het pak en nooit een<br />
onvertogen woord. “Trump is wilder, scheldt<br />
op iedereen, gebruikt het F-woord en uitdrukkingen<br />
als ‘bull shit’. Kinderen worden<br />
van school gestuurd als ze dat doen! Ik<br />
denk dat hij inbindt als president, maar de<br />
Republikeinen kunnen er niet tegen dat hij<br />
een enorme pragmaticus is. Ideologie is voor<br />
Trump niet zo belangrijk, als het inancieel<br />
en zakelijk maar goed gaat met Amerika.<br />
Zijn partijgenoten hebben echter de laatste<br />
decennia alleen maar op ideologie gehamerd<br />
– God en Vaderland. Hij is als een aal in een<br />
emmer, die ze niet te pakken krijgen en dat<br />
frustreert de Republikeinen.”<br />
Charles Groenhuijsen geniet nog even,<br />
maar kijkt al vooruit naar de Nederlandse<br />
verkiezingen van 2017. Ook daar kan hij – net<br />
als over hoe technologie en innovatie (drones,<br />
3D-printen) onze levens ingrijpend veranderen<br />
– boeiend over spreken. “Ik maak<br />
er een show van”, zegt hij. Dat is dan meteen<br />
de enige overeenkomst tussen hem en het<br />
onderwerp van zijn laatste boek.<br />
neemt de levensverwachting binnen deze<br />
groep, vooral onder mannen, zelfs af. Zij<br />
juichen voor Trump, want ze denken dat<br />
Amerika-kenner Charles Groenhuijsen is schrijver, columnist, programmamaker,<br />
consultant, spreker en een veelgevraagd moderator<br />
hij naar hen luistert en zal doen wat hij<br />
beloot.”<br />
en dagvoorzitter. Hij is sinds 1974 actief in de journalistiek, waarvan<br />
EINDSTRIJD<br />
23 jaar bij de publieke omroep. Hij heeft vele publicaties op zijn naam<br />
staan, waaronder het boek over Donald Trump (Uitgeverij Balans, ISBN<br />
Vooruitkijkend naar de eindstrijd,<br />
9789460030987). charlesgroenhuijsen@speakersacademy.nl<br />
die tussen september en november zal<br />
© WALTER KALLENBACH
KLANTVRIENDELIJKHEID<br />
Lief zijn<br />
Waarom we klanten moeten vlooien<br />
Wat is er toch aan de hand<br />
dat ik organisaties voortdurend<br />
hoor praten over<br />
klantgerichtheid, burger<br />
centraal, gastvrijheid en patiëntgericht? Het<br />
lijkt wel alsof er niets belangrijkers is dan<br />
het koesteren van onze ‘cashcow’. Jawel, die<br />
klant, burger, patiënt, bewoner en cliënt die<br />
ervoor zorgen dat ik en de rest van werkend<br />
Nederland brood op de plank krijg.<br />
Maar hoe is het dan toch mogelijk dat wanneer<br />
ik aan de klanten-kant van de balie<br />
sta de huterigheid toeneemt, een simpele<br />
begroeting een lijdensweg is geworden, procedures<br />
mijn leven verzieken en ik steeds<br />
vaker het gevoel heb gereduceerd te zijn tot<br />
een nummer dat op zijn beurt wacht?<br />
Hoe kan ik als gedragsbioloog die gewoon is<br />
te observeren, negeren dat klantvriendelijkheid<br />
steeds verder weg lijkt te staan terwijl<br />
organisaties het steeds hoger op de agenda<br />
plaatsen en er grote investeringen plaatsvinden<br />
om de klant te binden? Waarom zie ik<br />
steeds vaker signalen waarbij ik mij afvraag<br />
of er werkelijk niemand is geweest die het<br />
eens vanuit mijn perspectief heet bekeken?<br />
Mogelijk maken we het te complex.<br />
Als ik chimpansees observeer valt het mij<br />
altijd weer op dat het ze geen moeite lijkt<br />
te kosten om aardig te zijn naar diegene die<br />
met eten in zijn of haar handen zit. Ze lipsmakken,<br />
vlooien en bieden hun diensten<br />
aan, ze weten precies wat ze moeten doen<br />
drs. Patrick van Veen<br />
om de ander te verleiden. Ze snappen blijkbaar<br />
beter dan mensen dat aandacht belangrijk<br />
is: zonder dat ze vlooien hebben, vlooien<br />
ze uren met elkaar, bouwen vertrouwen op<br />
en zorgen dat er relaties ontstaan. En ook al<br />
Patrick van Veen is een gedragsbioloog met een missie: wetenschap en maatschappij dichter bij elkaar brengen. Hij<br />
combineert onderzoek naar gedrag van mensen en apen en vertaalt deze kennis naar maatschappelijk belangrijke<br />
thema’s: sociaal gedrag op de werkvloer, klantgerichtheid, oerinstincten van de liefde en pestgedrag bij kinderen.<br />
Hij schreef onder andere bestsellers als ‘Help, mijn baas is een aap!’ en ‘Dierbare Collega’s’.<br />
patrickvanveen@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN PATRICK VAN VEEN<br />
‘Klantgerichtheid<br />
begint bij<br />
incompetente<br />
managers die leren<br />
aandacht en liefde<br />
te hebben voor<br />
medewerkers’<br />
is het niet altijd oprecht, ze geven elkaar het<br />
gevoel dat de ander op dat moment de liefste<br />
van de wereld is.<br />
Maar misschien helpt het ook dat apen geen<br />
managers hebben die controleren of procedures<br />
worden nageleefd en die sturen op<br />
output en resultaat. Of die zelf het foute<br />
voorbeeld geven zoals in een restaurant waar<br />
de stropdas medewerker over een vertrapt<br />
koekje stapt alsof hij het niet ziet, maar even<br />
later een schort medewerker aanspreekt dat<br />
ze troep op de vloer moet opruimen. Hoe<br />
kan ik klantgerichtheid verwachten als de<br />
manager medewerkers niet vertrouwt, geen<br />
ruimte geet en voortdurend controleert?<br />
Waarom zou een medewerker mij fatsoenlijk<br />
te woord moeten staan als diezelfde<br />
medewerker al maanden wacht op een fatsoenlijk<br />
gesprek met zijn leidinggevende?<br />
En waarom zou een medewerker mij attent<br />
moeten opmerken als de manager iedereen<br />
in de organisatie negerend voorbijloopt?<br />
Klantgerichtheid is niet zo lastig maar het<br />
wordt lastig door de organisatie die we om<br />
de klant heen bouwen. We bedenken regels,<br />
procedures en systemen om de klant tevreden<br />
te stellen en het makkelijk te maken.<br />
Maar, wat de klant wil zit gewoon in onze<br />
natuur, daar hebben we geen systeem voor<br />
nodig: een beetje aandacht, liefde en op het<br />
juiste moment even belangrijk gevonden<br />
willen worden.<br />
© MET DANK AAN PATRICK VAN VEEN<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 125
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® WALTER KALLENBACH<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
Jongeren versus<br />
protestgeneratie:<br />
waardenstrijd<br />
in alle hevigheid<br />
losgebarsten<br />
126<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
BEDRIJFSCULTUUR<br />
prof. dr. ir. Mathieu Weggeman<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
De waardesystemen van de protestgeneratie, die vaak nog aan het roer staat, en jongeren botsen binnen<br />
organisaties en zijn zelfs totaal niet compatibel. Hoogleraar Organisatiekunde Mathieu Weggeman legt<br />
tijdens lezingen en in dit interview uit waarom hij denkt dat leidinggevende babyboomers, althans degenen<br />
die in het oude denken zijn blijven hangen, uiteindelijk moeten inbinden.<br />
© WALTER KALLENBACH<br />
“Jonge mensen die bij<br />
een organisatie gaan<br />
werken vragen eerst wat<br />
het nut is van die club”<br />
De protestgeneratie drijt nog<br />
steeds op geld, status en macht.<br />
Deze babyboomers fuseren<br />
graag, want dan zijn ze baas<br />
van iets groters en krijgen ze meer status en<br />
macht. Ze zijn materieel ingesteld en hechten<br />
veel waarde aan bonussen of betaling in<br />
opties van aandelen als het om beursgenoteerde<br />
ondernemingen gaat en protesteren<br />
tegen de Balkenendenorm”, zegt hoogleraar<br />
Mathieu Weggeman. “Het waardesysteem<br />
van de jonge generatie vormt daarmee een<br />
enorm contrast. Zij vinden niet drie maar<br />
vier P’s belangrijk: People, Planet, Proit én<br />
Pleasure. Jongeren hechten aan het welzijn<br />
van collega’s, klanten en de inwoners van de<br />
stad of het dorp waar de organisatie is gevestigd.<br />
Ze schamen zich als mensen moeten<br />
stoppen met barbecueën als vieze lucht uit<br />
het bedrijf waar zij werken overtrekt. Ze<br />
vinden ook dat de toestand van de planeet<br />
beter moet zijn als ze hem verlaten dan toen<br />
ze erop kwamen. Natuurlijk willen zij uiteindelijk<br />
wel iets in hun zak steken, maar<br />
die winst niet gebruiken om een Bentley,<br />
Porsche Panamera, Audi A6 of een tweede<br />
huis met zwembad te kopen.” Deze jongeren<br />
hebben volgens Weggeman meer<br />
belangstelling voor de laatste gadgets<br />
van Apple of Samsung of een mountainbike.<br />
Ze zien ook de wereld als hun<br />
huiskamer en vliegen graag met een<br />
goedkope luchtvaartmaatschappij<br />
voor een weekendje naar Barcelona.<br />
“De materiële wensen van deze twee<br />
generaties zijn dus heel verschillend.”<br />
Leden van de protestgeneratie willen<br />
dat het leven betekenisvol is. “Zij<br />
willen door hard werken stenen verlegd hebben<br />
en het verschil gemaakt hebben. Plezier<br />
hoet daarbij geen rol te spelen. Generatie Y,<br />
de jongeren, wil dat het leven naast betekenisvol<br />
ook aangenaam is. Daarom hebben zij<br />
de P van Pleasure toegevoegd. Deze groep<br />
wil wel naar politici luisteren, maar dan op<br />
Lowlands of strijden voor betere bestrijding<br />
van hiv, maar dan met U2 erbij. Onderzoeksgeld<br />
inzamelen voor ALS combineren<br />
ze met een ‘ice bucket challenge’.”<br />
HET GROTE WAAROM<br />
“Jonge mensen die bij een organisatie gaan<br />
werken vragen eerst wat het nut is van die<br />
club. Ze vragen naar wat Simon Sinek noemt<br />
‘the big why’, het grote waarom. Waarom<br />
worden bepaalde producten gemaakt, waar<br />
komen de winsten vandaan en wie worden<br />
daar blij van? De protestgeneratie vindt dat<br />
wat zweverig en denkt vooral aan de aandeelhouderswaarde<br />
van de bedrijfsactiviteiten.”<br />
Weggeman citeert CEO Paul Polman<br />
van Unilever uit een<br />
interview met Scope:<br />
‘De jonge mensen die hier tegenwoordig<br />
binnenkomen vragen niet meer wat Unilever<br />
hen kan bieden, maar wat onze waarden<br />
zijn en wat wij in de wereld bereiken’.<br />
“Hij zei verder zoiets als ‘Dat moet niet gekker<br />
worden’. Ik heb echter veel bewondering<br />
voor Polman. Hij vindt het lastig en raar,<br />
maar heet die verandering wel gezien en is<br />
zich daartoe aan het verhouden. Veel protestgeneratiemensen<br />
merken dat helemaal<br />
niet op. Dat komt doordat wie de macht heet<br />
en eigenaar is van de assets, niet vindt dat<br />
hij zich hoet aan te passen aan degenen die<br />
geen macht hebben. Deze leiders geven toe<br />
dat de jongere generatie anders denkt, maar<br />
zeggen daar meteen achteraan: ‘Dat zal allemaal<br />
wel, maar wij doen het hier zo. Als het<br />
ze niet bevalt gaan ze maar. Dat is echter op<br />
termijn niet vol te houden, want dan gaan<br />
er te veel.” Mathieu Weggeman: “Het contrast<br />
is het grootst tussen generatie Y en de<br />
babyboomers. De generaties daar tussenin<br />
laten we even buiten beschouwing.” Hij is<br />
optimistisch over de jongeren. “Zij kunnen<br />
goed samenwerken, pluggen zonder dat dit<br />
opvalt meteen in op nieuwe groepen doordat<br />
ze prima kunnen hechten en onthechten,<br />
zijn resultaatgericht en delen alle kennis en<br />
verwachten dat ook van anderen. Kennis is<br />
voor hen geen macht, maar een middel.”<br />
Prof. dr. ir. Mathieu Weggeman is hoogleraar Organisatiekunde (specialisatie<br />
Innovatiemanagement) aan de TU Eindhoven, strategisch partner<br />
van Squarewise en bestuursadviseur. Weggeman focust op het begrijpen<br />
en verklaren van innovatieprocessen in technologie- en kennisintensieve<br />
organisaties, met bijzondere aandacht voor leidinggeven aan professionals<br />
en het Rijnlands-model. In 2001 kreeg hij de œuvreprijs van de Orde<br />
van Organisatiekundigen en -Adviseurs voor zijn bijdragen aan de managementvakliteratuur.<br />
Zijn boek ‘Leidinggeven aan professionals? Niet doen!’ is in 2008 uitgeroepen tot<br />
Managementboek van het Jaar. mathieuweggeman@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 127
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
‘Afscheid van de VAR is<br />
vervelend voor zzp’ers<br />
en de BV Nederland’<br />
De Verklaring Arbeidsrelatie (VAR), waarmee de zelfstandige zonder personeel zijn opdrachtgevers kon<br />
vrijwaren van eventuele naheffingen van de belastingdienst en de Sociale Verzekeringsbank, is niet meer.<br />
In plaats daarvan zijn er nu modelovereenkomsten waarin zzp’ers en opdrachtgevers tevoren door de<br />
belastingdienst goedgekeurde afspraken kunnen maken die aantonen dat geen sprake is van loondienst.<br />
De bedenker, staatssecretaris Eric Wiebes, ziet alleen maar voordelen voor de zzp’er. Econoom Mathijs<br />
Bouman ziet slechts nadelen, voor de zelfstandigen, opdrachtgevers en de economie, die door de nieuwe<br />
regels minder flexibel en dus minder veerkrachtig wordt.<br />
128<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
ECONOMIE<br />
dr. Mathijs Bouman<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
Staatssecretaris Wiebes zag het als een<br />
nadeel voor zzp’ers dat zij een aanslag<br />
konden verwachten, wanneer achteraf<br />
zou blijken dat ze in feite toch<br />
in loondienst – en dus geen ondernemer –<br />
waren. Bovendien konden ze dan hun recht<br />
op ondernemersatrek verliezen. Daarom<br />
heet hij de VAR vervangen door een nieuw<br />
systeem van modelovereenkomsten, waarbij<br />
de zzp’er probeert samen met zijn opdrachtgever<br />
tevoren door de belastingdienst goedgekeurde<br />
afspraken te maken, waarin<br />
duidelijk staat dat hij wel degelijk ondernemer<br />
en geen werknemer is. De belastingdienst<br />
kan na aloop kijken of iedereen zich<br />
daaraan goed heet gehouden en, indien dat<br />
niet zo is, alsnog beide partijen – dus ook de<br />
opdrachtgever – belasten met vooral sociale<br />
werknemerspremies. In de oude situatie was<br />
de zzp’er in de gelukkige omstandigheid zijn<br />
opdrachtgever te kunnen beloven dat er geen<br />
claims zouden komen. Dat vermogen is hij nu<br />
kwijt. Dat leidt ertoe dat bedrijven zich gaan<br />
indekken, omdat ze niet graag het risico van<br />
een claim achteraf willen lopen, hoe klein dat<br />
ook is. Hoe dat in de praktijk uitpakt weten<br />
we niet, maar het lijkt erop dat veel opdrachtgevers<br />
ervoor kiezen geen opdrachten meer<br />
te geven aan zzp’ers”, zegt zzp’er Mathijs Bouman.<br />
Tijdens zijn verhelderende lezingen<br />
en bijdragen aan onder andere het vernieuwende<br />
nieuwsprogramma ‘Z Today’ op de<br />
ambitieuze nieuwszender RTL Z heet hij het<br />
al eerder gezegd en nu herhaalt hij het: “Dat<br />
is niet alleen voor de zzp’er, maar ook voor de<br />
BV Nederland heel vervelend.”<br />
BRIEF<br />
Wiebes schrijt in zijn brief aan zzp’ers<br />
onder andere dat het ‘in veel gevallen<br />
duidelijk is dat een zzp’er niet in loondienst<br />
werkt. Denk aan een schilder die steeds voor<br />
verschillende particulieren werkt. U hoet<br />
in deze gevallen geen modelovereenkomst<br />
te gebruiken. Bij twijfel kunt u met uw<br />
opdrachtgever gebruikmaken van een<br />
modelovereenkomst, maar dit is niet<br />
verplicht’. In alle andere gevallen raadt<br />
hij zzp’ers aan op de internetsite van de<br />
belastingdienst ‘de modelovereenkomst te<br />
zoeken die past bij de manier waarop hij<br />
en zijn opdrachtgever willen werken’. In<br />
de bijlage schrijt Wiebes: ‘De positie van<br />
zzp’ers wordt versterkt, omdat ook zij nu<br />
‘Ik voorspel dat veel<br />
opdrachtgevers zelfs<br />
preventief proberen<br />
van zzp’ers af te komen’<br />
zekerheid vooraf hebben. Daarnaast kan de<br />
zzp’er, als achteraf blijkt dat toch sprake was<br />
van loondienst nu wél aanspraak maken op<br />
uitkeringen…’ En, wat veel zzp’ers dus niet<br />
als voordeel, maar als het inleveren van<br />
hun wisselgeld zien: ‘Beide partijen zijn nu<br />
verantwoordelijk voor de eigen belastingen<br />
premieverplichtingen’. Het meeste lijkt te<br />
mooi om waar te zijn en dat is het volgens<br />
Bouman ook.<br />
“De brief is verhullend en zeer teleurstellend.<br />
Gedaan wordt alsof de rechtspositie van de<br />
zzp’er is versterkt. De bijlage, met vragen en<br />
antwoorden, beslaat ruim een half A4-tje.<br />
Totaal lachwekkend. Op een willekeurige<br />
zzp-website vind je soms tientallen pagina’s<br />
met problemen die mensen opwerpen.<br />
In werkelijkheid is de onderhandelingspositie<br />
van de zzp’er erg verslechterd en krijgt hij<br />
geen opdrachten meer omdat opdrachtgevers,<br />
met name middelgrote en grote bedrijven,<br />
op advies van hun juristen, zelfs geen<br />
klein risico willen lopen dat ze een aanslag<br />
krijgen omdat ze een schijn-zzp’er hebben<br />
aangenomen. Dat de VVD dit doet is opmerkelijk.<br />
Ik heb er met Wiebes, een leuke, vriendelijke<br />
en analytische man, over gesproken<br />
en hij denkt echt dat het een probleem was<br />
voor zzp’ers dat ze achteraf konden worden<br />
aangeslagen en de opdrachtgever, die minstens<br />
zoveel schuld had, niet. Analytisch<br />
klopt dat, maar hij vergeet dat er de afgelopen<br />
jaren zoveel schijnzelfstandigen zijn bijgekomen<br />
doordat de belastingdienst geen<br />
mensen om te controleren of al die zzp-contracten<br />
wel klopten. Dat had niets te maken<br />
met de VAR. Wat hij nu doet is in plaats van<br />
beter controleren dreigen met een zware<br />
straf om schijnzelfstandigen en opdrachtgevers<br />
die deze mensen aannemen af te schrikken.<br />
Ten koste van alle andere zzp’ers.”<br />
ONZEKERHEID<br />
Het allerbelangrijkste is de extra onzekerheid<br />
die nu is ontstaan bij alle betrokkenen.<br />
Er is een nieuw soort lexcontract bedacht,<br />
dat naast een algemeen model per beroepsgroep<br />
verschillend is en daarbinnen ook<br />
nog varianten kent. Volgens Bouman weet<br />
niemand hoe en of het geldig is en waaraan<br />
hij of zij zich moet houden. Houvast uit de<br />
VAR-tijd is verdwenen. Nergens staat dat<br />
het aantal opdrachtgevers dat iemand heet<br />
een bepalende factor is om als zelfstandige<br />
te worden gezien, terwijl dat dat altijd een<br />
voornaam criterium is geweest. Bijkomende<br />
onzekerheid komt voort uit het feit dat de<br />
belastingdienst van de vele modelcontracten<br />
die ter goedkeuring zijn voorgelegd, nog<br />
slechts een klein percentage heet goedgekeurd.<br />
“Ik voorspel dat veel opdrachtgevers in<br />
<strong>2016</strong> en 2017, wanneer de overgangsperiode<br />
aloopt, zelfs preventief proberen van zzp’ers<br />
af te komen. Of door payroll-constructies en<br />
lexcontracten aan te bieden aan deze mensen,<br />
die liever zelfstandig zijn. Fundamenteel<br />
hierbij is de in het economisch verkeer<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 129
ECONOMIE<br />
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
onuitgesproken vraag, die bij het afsluiten<br />
van contracten altijd vaag wordt gehouden:<br />
‘Wie is de baas?’. In de nieuwe constructie is<br />
dat het deiniërende, maar eigenlijk niet te<br />
deiniëren element dat ze gaan gebruiken als<br />
beslissingsfactor of iemand zelfstandige is of<br />
werknemer.<br />
In de jaren negentig zaten ze ook met die<br />
vraag en dat is toen afgedekt met de VAR,<br />
een soort ‘Verlaat de gevangenis zonder betalen’-kaart:<br />
‘Als je die kunt tonen doen we niet<br />
moeilijk over de gezagsrelatie, die valt toch<br />
niet te deiniëren’. Wiebes heet besloten dat<br />
het wel kan en gooit de VAR weg, waarmee<br />
een fundamenteel probleem uit de jaren<br />
negentig, dat net was opgelost, weer helemaal<br />
terug is.” Bouman vindt ook dat schijnzelfstandigen<br />
snel een eerlijk contract moet<br />
krijgen, zoals de postbodes van PostNL, maar<br />
“dat zijn heel andere mensen dan freelancers<br />
in de journalistiek, interim managers of masseurs,<br />
die precies weten wat hun vaardigheden<br />
zijn en die proberen te vermarkten. Dat<br />
onderscheid is heel belangrijk, maar wordt nu<br />
niet gemaakt.” Bouman wijst erop dat Wiebes<br />
continu is gewaarschuwd door de Raad van<br />
State en Kamerleden dat hij dingen wil deiniëren<br />
die niet deinieerbaar zijn. De wet is<br />
uiteindelijk aangenomen, omdat een eerder<br />
voorstel van Wiebes ‘nog dramatischer was’.<br />
“Daarbij moest je bij elke opdracht opnieuw<br />
130<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
onderhandelen met de opdrachtgever en<br />
samen een internetformulier moest invullen<br />
om erachter te komen of je wel of geen zzp’er<br />
was.” Is er nog wat te doen tegen het uitschakelen<br />
van de zzp’er. Bouman: “Onlangs heet<br />
Pieter Omtzigt (CDA) Kamervragen gesteld,<br />
waarin hij uiteindelijk tot de kern kwam: hoe<br />
gaat de belastingdienst om met die modelcontracten?<br />
Met andere woorden: hoe deinieert<br />
de belastingdienst werknemerschap<br />
en ondernemerschap? Die fundamentele<br />
vraag uit de jaren negentig is dus opnieuw<br />
in de Tweede Kamer gegooid en zolang we<br />
die niet beantwoorden is geen echte oplossing<br />
mogelijk.<br />
FLEXIBILITEIT UIT DE ECONOMIE<br />
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek<br />
telt Nederland zo’n miljoen zzp’ers<br />
op zeven miljoen werkenden. “In goede en<br />
slechte tijden fungeren ze als een heel belangrijke<br />
bufer. Aannemend dat de CBS-cijfers<br />
kloppen, verwacht ik dat de economie door<br />
de nieuwe regeling verstart, omdat die de<br />
rubberen laag – zoals ik de bufer zie – van de<br />
arbeidsmarkt afpelt. Juist in een tijd waarin<br />
bedrijven toch al angstig zijn over ontwikkelingen<br />
rond de Chinese economie, technologie,<br />
robotisering, een mogelijke ‘Brexit’, een<br />
nieuwe eurocrisis, een Amerikaanse recessie<br />
en de gevolgen voor Europa en de immigratiecrisis<br />
en de extra kosten daarvan. Bedrijven<br />
willen graag lexibiliteit, maar door de<br />
zzp’ers in deze positie te brengen zijn economische<br />
schokken minder gemakkelijk<br />
op te vangen en kunnen ondernemers minder<br />
gemakkelijk inspelen op snelle veranderingen<br />
in de buitenwereld. De economie zal<br />
wel blijven groeien, zeker als we alle conjunctuurgolven<br />
achter elkaar leggen, maar minder<br />
proiteren van goede tijden en meer last<br />
Dr. Mathijs Bouman is econoom, journalist, commentator RTL Z en<br />
geeft lezingen. Na zijn promotie in 1998 was hij onderzoeker en docent<br />
aan de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit en de<br />
Universiteit Leiden. Vervolgens was hij adjunct-hoofdredacteur van<br />
FEM Business. Tussen 2003 en 2005 werkte hij voor De Nederlandsche<br />
Bank. Boeken van Bouman zijn onder andere: ‘Hollandse<br />
Overmoed, waarom de beste economie van de wereld ontspoorde’<br />
(2006) en ‘De elektrische spijkerbroek en andere avonturen in de<br />
economie’ (2010). In 2013 won hij de ‘Gouden Stier’ voor beste<br />
inanciële commentator. mathijsbouman@speakersacademy.nl<br />
‘Het komt goed<br />
als iedereen zich<br />
realiseert dat het<br />
niet zo interessant is<br />
of iemand zzp’er is of<br />
werknemer’<br />
hebben van slechte tijden. Voor de individuele<br />
zzp’er kan deze nieuwe ontwikkeling uitlopen<br />
op een klein drama, omdat hij niet weet<br />
of hij volgend jaar nog wel een opdrachtgever<br />
heet en in het slechtste geval theoretisch met<br />
een koopkrachtdaling tot wel 100 procent te<br />
maken kan krijgen.”<br />
Bouman, tot besluit: “In onzekere economische<br />
omstandigheden, zoals we de afgelopen<br />
jaren hebben gehad, is dus juist veel<br />
lexibiliteit nodig. Een groep mensen wil<br />
dat in vrijwilligheid en met plezier aanbieden<br />
en dan komt er uit Den Haag een oekaze<br />
die dat onmogelijk dreigt te maken. Dat is<br />
eigenlijk onverdraaglijk. Het komt goed als<br />
iedereen zich realiseert dat het niet zo interessant<br />
is of iemand zzp’er is of werknemer.<br />
Dat verschil is toch al difuus. Het gaat er<br />
alleen maar om dat men wil weten wie onder<br />
de werknemersverzekeringen moet vallen,<br />
maar dan moeten we terug naar de vraag<br />
waarom we die verzekeringen hebben. Pas<br />
als we de sociale zekerheid inrichten op een<br />
manier die mensen aan de onderkant van de<br />
samenleving beschermt en mensen aan de<br />
bovenkant hun eigen gang laat gaan – zzp’er<br />
of werknemer maakt niet uit – is het probleem<br />
opgelost.”<br />
© JULIETTE POLAK EN FLEUR KONING
COMMUNICATIE & PR<br />
Bent u klaar voor de revolutie<br />
van de multimarketeer?<br />
Patrick Petersen MA MSc<br />
Marketing, nieuwe marketing<br />
en digitale marketing.<br />
Het lijken modewoorden.<br />
We zijn van marketeer naar<br />
‘marcommer’ vervolgens snel door naar<br />
een interactieve en multichannel marketeer<br />
gegaan en doorgroeiend naar de marketeer<br />
van interactieve communicatie. We hebben<br />
nog even online communicatiespecialist<br />
gehad, en dat gaat momenteel via social pr<br />
naar ‘contentstrateeg’. Het lijkt vooral op een<br />
hoge snelheid van de ontwikkeling van het<br />
vakgebied. De veelvoud aan noodzakelijke<br />
disciplines lijkt de herboren professional in<br />
verwarring te brengen. De eigen identiteit<br />
moet met ‘zomaar’ een virtuele functieomschrijving<br />
vastgelegd worden. Het beestje<br />
moet een naam hebben, toch?<br />
REVOLUTIE EN RELEVANTIE<br />
Beheer jij diverse kanalen in de sociale<br />
media, waarin jij vooral vragen beantwoordt,<br />
dan ben je een puike community<br />
manager. Noem jezelf dan geen ‘contentstrateeg’.<br />
Hopelijk zijn jouw competenties<br />
op gebied van service en relatiebeheer<br />
sterker dan het uitzetten van strategische<br />
lijnen met de hulp van branded, curated en<br />
user generated content. Laten we de strateeg<br />
hierbij óók de noodzakelijke competentie<br />
toedichten dat hij of zij de ervaren inzichten<br />
bevat om organisaties van laag tot hoog<br />
te doen overtuigen in hun veranderingen.<br />
Zijn online professionals verworden tot de<br />
ultieme transformers? De werkloze twitteraars<br />
die zich na een jaar intensief twitteren<br />
spontaan ‘social media strateeg’ noemen<br />
vormen dé Optimus Primes van de virtuele<br />
marketingwereld. Bijna komisch is hun<br />
motto dat ‘social media marketing’ draait om<br />
het centraal stellen van de klant en gebruiker.<br />
Had nu maar die gedegen basiscursus marketing<br />
gedaan, dan had je het al veel eerder<br />
‘beter’ geweten.<br />
© MET DANK AAN PATRICK PETERSEN<br />
Patrick Petersen studeerdeerde BK aan de EUR en Marketing<br />
en Strategic Digital Marketing aan de London Business<br />
School. Petersen is bestseller auteur van onder andere het<br />
‘Handboek Online Marketing’, ‘Handboek Engaging Content’,<br />
‘Handboek ContentStrategie’ en ‘Handboek Social<br />
Business’. Daarnaast is hij columnist voor Adformatie, Marketingtribune<br />
en CustomerTalk. Bovendien schrijft hij voor<br />
zijn eigen SocialMedia.nl platform.<br />
patrickpetersen@speakersacademy.nl<br />
VIRTUELE LEIDERS EN<br />
TRACKRECORD<br />
Feit is dat we virtuele leiders kennen die<br />
geen échte leiders zijn. Het humane principe<br />
van ‘door aantoonbare ervaring omhoog<br />
klimmen’ lijkt in de huidige virtuele wereld<br />
over boord te zijn gegooid. We maken virtueel<br />
in een moordend tempo carrière. De<br />
vraag is of dit voorbeelden zijn van zelfoverschatting<br />
of een inlatie van de moderne vormen<br />
van marketing. Waar je ooit nog wel<br />
eens harde onderzoekscompetenties in huis<br />
diende te hebben, incluis een trackrecord<br />
van succesvolle marketingcampagnes en<br />
creatief denken, lijkt nu niets meer dan een<br />
leuke eendaagse training Content Management<br />
nodig te zijn om jezelf te upgraden tot<br />
‘online marketeer’. Staat ‘online marketeer’<br />
te lang op jouw Facebookpagina dan maken<br />
we hier ‘strateeg’ van. Door leuke voorbeelden<br />
van succesvolle campagnes aan te halen<br />
lijk jij – wederom virtueel – een trackrecord<br />
van ervaring op te bouwen. De luchtballon<br />
gevuld met zelbenoemde moderne marketeers<br />
krijgt zijn mand maar nauwelijks de<br />
lucht in. Er is gelukkig wii aan boord.<br />
EEN INSTANT STRATEEG,<br />
SPONTANE INFLATIE OF LEF?<br />
Waar ik mijzelf pas na ruim tien jaar<br />
online marketingcampagnes draaien<br />
‘online strateeg’ durfde te noemen, lijkt de<br />
term ‘strateeg’ een múst in een beetje Twitter-bio.<br />
Ik brand hiermee niet mijn gerespecteerde<br />
collega’s af, maar ik vraag mij<br />
wél hardop af hoe zo’n virtuele carrière op<br />
hoge snelheid daadwerkelijk verloopt. Het<br />
lef van de virtuele carrièremakers verdient<br />
wederom waardering. Toch mogen de ballen<br />
indalen en mag de oververhitte zelfperceptie<br />
bekoelen. Stop met nutteloze sociale<br />
proof als het geen aantoonbare ervaring<br />
betret waar jij echt bij betrokken bent<br />
geweest. Stop met het schreeuwen langs<br />
de zijlijn als je nog nooit hebt gevoetbald.<br />
Hulde aan alle ervaren marketeers die op<br />
een gedegen en eerlijke manier het nieuwe<br />
tijdperk betreden en glashard door het<br />
hyperig gedrag heenkijken.<br />
© WALTER KALLENBACH<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 131
© MINISTERIE VAN BEELD<br />
‘De grote droom<br />
van de Kok des<br />
Vaderlands’<br />
Kookoloog Pierre Wind spreekt tijdens lezingen en<br />
workshops over alles dat met eten te maken heeft,<br />
maar schrijft zijn zienswijzen ook op in columns en<br />
vertelt erover als deskundige op televisie. “Als ik iets<br />
niet weet verdiep ik mij erin”, zegt de grondlegger der<br />
smaaklessen. “Geen enkele presentatie is hetzelfde,<br />
maar altijd op maat. Ik heb zelfs voor een klant een<br />
hele culinaire theatershow gemaakt.”<br />
132<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
VOEDING<br />
Pierre Wind<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Samen met onder andere de Wageningen<br />
Universiteit hebben we met<br />
onze didactische smaaklessen al<br />
3.600 scholen bereikt. Mijn grote<br />
droom is – en daar vecht ik voor – dat basisscholen<br />
straks verplicht zijn voedingslessen<br />
te geven. Apart of geïntegreerd in bestaande<br />
vakken, dat moeten ze zelf weten. Ook moeten<br />
ze in alle vrijheid kunnen bepalen hoe<br />
ze het doen, want ik houd niet van het belerende<br />
vingertje”, zegt Pierre Wind. “Ik wil<br />
geen koks van die kinderen maken, maar<br />
ze wel op een leuke manier kennis meegeven.”<br />
Dat is hard nodig. “Als ik voor de klas<br />
een courgette laat zien, denken ze dat het<br />
een komkommer is. Laatst hebben we daarvan<br />
opnamen gemaakt om te bewijzen dat<br />
die reacties niet gespeeld zijn. Ze weten ook<br />
niet wat een aubergine is. Koolsoorten herkennen<br />
ze al helemaal niet. Veel basisscholen<br />
hebben op vrijdagmiddag een soep- of theeuurtje.<br />
Dat is een mooi moment om de kinderen<br />
te laten proeven en ruiken.” Volgens<br />
Pierre is het belangrijk op de basisschool te<br />
beginnen. “Dan creëer je een nieuwe cultuur,<br />
die later doorwerkt in de volgende schakels.<br />
Hoopgevend is dat de kinderen enthousiast<br />
zijn en onderzoek bewijst dat voedingslessen<br />
werken. Om dat te versterken moet er<br />
natuurlijk wel een vervolg komen. Als een<br />
kind leert rekenen, maar daarna nooit meer<br />
oefent wordt hij nooit een rekenwonder. Dat<br />
geldt hiervoor ook.” Op middelbare scholen<br />
is voedingsleer vaak onderdeel van het vak<br />
burgerschap, maar zou er “veel meer moeten<br />
gebeuren.”<br />
Op vele manieren probeert Pierre mensen<br />
ervan te overtuigen gezonder te eten, maar<br />
altijd zonder belerend te zijn. “Ik vertel ze<br />
bijvoorbeeld dat ze bloemkool kunnen schaven<br />
over hun carpaccio. Dan hoef je geen<br />
kaas te gebruiken en maak je het gerecht,<br />
ook als je wilt afvallen, veganist bent of een<br />
lactose-intolerantie hebt toch pittig.” Hij<br />
heet als een van de eersten het suikerprobleem<br />
onder de aandacht gebracht. “Ik heb<br />
het boekje ‘WAM’ (Wind Afval Methode) als<br />
pamlet tegen suiker uitgebracht om aan te<br />
geven dat overtollige kilo’s snel verdwijnen<br />
als mensen suiker en light-producten radicaal<br />
van het menu schrappen. Nu is dat een<br />
nationale discussie. Kikkûh. Van een suikerverslaving<br />
akomen duurt twee weken.<br />
Daarna ga je de zoetheid in natuurlijke producten<br />
ontdekken. Koie is bijvoorbeeld van<br />
zichzelf heel zoet. Het probleem is dat suiker<br />
vaak onderdeel is van een totaalproduct.<br />
Een stukje taart lacht naar je, want daar heb<br />
je goede herinneringen aan. Dat is de verleiding.<br />
Maar ook een wortel kan tegen je<br />
lachen! In principe kun je alles eten, maar<br />
met mate. Gewoon keuzes maken, zo simpel<br />
is het. Ik veroordeel echter niemand en vertel<br />
mensen hooguit waarop ze moeten letten.”<br />
‘Voedingslessen<br />
verplicht op alle<br />
basisscholen. Daar<br />
vecht ik voor’<br />
PRACTOR<br />
De Haagse kookoloog probeert voortdurend<br />
nieuwe dingen te ontdekken en te signaleren.<br />
“Dingen die eraan komen, maar er<br />
nog niet echt zijn.” Hij verslindt ook onderzoeken.<br />
“Dat is mijn kennis. Daar kan ik<br />
op innoveren. Daarom ben ik trots dat ik<br />
ben benoemd tot practor ‘food innovation<br />
& concepts’ bij de Internationale Hotel- en<br />
Managementschool ROC Mondriaan in<br />
Den Haag. Een soort lectoraat, zoals je dat<br />
op hogescholen en universiteiten ziet, maar<br />
dan praktischer. Vanaf september ga ik<br />
samen met excellente studenten aan de slag.<br />
We stellen eerst een onderzoeksvraag. Op<br />
basis van de antwoorden formuleren we een<br />
conclusie. Van daaruit werken we aan praktische<br />
oplossingen en bedenken we nieuwe<br />
creaties, concepten en formules, die we uittesten<br />
en daarna presenteren. Daar maken<br />
we een e-magazine van, dat we elk half jaar<br />
aan zoveel mogelijk ‘vrienden’ willen sturen.<br />
Die kunnen er de dingen uithalen die hen<br />
aanspreken en als ze meer willen weten de<br />
pdf van het oiciële onderzoek downloaden,<br />
inclusief bronnen. Dit een moderne manier<br />
om wetenschap bij de brede consument te<br />
brengen. Moeilijke dingen op eenvoudige<br />
wijze voorschotelen, zodat je het bij mensen<br />
kunt laten landen of wegvliegen. Ik hoop dat<br />
dingen die ik zeg of doe, ook tijdens presentaties,<br />
mensen aanzet tot nadenken en dat ze<br />
daarna zelf beslissen wat ze ermee doen.”<br />
HORECA ALS METAFOOR<br />
Eén van Pierre’s taken als Kok des Vaderlands,<br />
een titel die hij sinds 2014 draagt, is<br />
ervoor zorgen dat mensen – vanaf zo jong<br />
mogelijke leetijd – meer groente en fruit<br />
gaan eten. Pierre vertelt dan ook enthousiast<br />
over een broccolicongres in Madrid. “Er<br />
zaten zo’n duizend mensen uit de hele wereld<br />
in de zaal. Mij was gevraagd iets te vertellen<br />
over bestaande en niet-bestaande technieken<br />
om broccoli, een van de allergezondste<br />
groenten, populairder te maken. Wat kun je<br />
er meer mee doen dan koken? Ik heb daar<br />
broccolisap, gerechten met broccolistelen<br />
en broccoli rauw in kleine stukjes gepresenteerd.<br />
De mensen waren mega enthousiast.<br />
Een nieuwe trend is dat je poeder van zelf in<br />
de oven of magnetron gedroogde broccoli en<br />
andere verse groenten over een broodje kunt<br />
strooien voor de kleur en de smaak. Straks<br />
heet iedereen zijn eigen poedertjes.” Wat<br />
broccoli betret schiet hem nog een bijzondere<br />
presentatie te binnen. “Soms vragen ze<br />
me de horeca te gebruiken als metafoor als<br />
ik spreek voor mensen uit een heel andere<br />
beroepsgroep. Dan vraag ik wat tijd om de<br />
presentatie goed voor te bereiden en een<br />
originele kwinkslag te bedenken. Tijdens<br />
een bijeenkomst over klantvriendelijkheid<br />
voor een niet-culinair publiek heb ik de zaal<br />
broccolistronken laten knufelen. Dat heb<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 133
VOEDING<br />
‘Als je je laat<br />
wegzinken in een dip<br />
kom je nooit verder’<br />
ik maar één keer gedaan, speciaal voor die<br />
klant. Al mijn presentaties zijn op maat en<br />
wat het budget betret komen de opdrachtgever<br />
en ik er altijd samen uit. Dat geldt ook<br />
voor de inhoud. Ik luister eerst altijd goed<br />
naar de wensen van de klant. Hij kent zijn<br />
publiek het beste. Natuurlijk krijg je automatisch<br />
mijn verhaal en zienswijze te horen,<br />
maar wel altijd aangepast aan de zaal. Het is<br />
nooit hetzelfde. Laatst ben ik gevraagd door<br />
het wandelwezen. Dan zoek ik eerst helemaal<br />
uit wat wandelaars het beste kunnen<br />
eten. In maart was ik op de Gezondheidsbeurs,<br />
die tijdens de Gezondheidsweek op<br />
alle Texelse basisscholen is gehouden.”<br />
Een van de visies die Pierre graag naar<br />
voren brengt gaat over consumenteninformatie.<br />
“Als ik minister van het ministerie<br />
van Voedsel zou zijn, zou ik een zienswijze<br />
formuleren over het voedsel- en dierenpaspoort”,<br />
zegt Pierre Wind, die wil dat consumenten<br />
bij alle versproducten een duidelijk<br />
leesbaar ‘paspoort’ aantrefen met daarop<br />
antwoorden op een aantal basisvragen over<br />
de plaats van herkomst, het aantal kilometers<br />
dat een product heet afgelegd, het<br />
gebruik van antibiotica, maar ook over de<br />
hoeveelheid water die in een kipilet zit.<br />
“Verder wil ik weten hoeveel kilocalorieën<br />
er bijvoorbeeld in een wortel zitten. Met die<br />
informatie, die misschien ook via een QRcode<br />
oproepbaar zou kunnen zijn, kan de<br />
consument echte keuzes maken.”<br />
SCHIJF VAN VIJF<br />
Tijdens de presentatie van de nieuwe<br />
Schijf van vijf in maart door het Voedingscentrum<br />
heet Pierre een speciaal Schijf<br />
van vijf-hapje gepresenteerd: de volledig<br />
daarop gebaseerde pizza 5.0. “Ik denk dat<br />
met deze nieuwe Schijf een enorme stap<br />
vooruit is gezet. Deze is minder belerend<br />
dan de vorige. Op de vijf vlakken<br />
staat wat wetenschappelijk gezien de<br />
juiste verhouding moet zijn tussen de<br />
verschillende voedingsmiddelen. Daar<br />
134<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
© MINISTERIE VAN BEELD<br />
staan allerlei tekentjes bij. Mensen van elk<br />
geloof, elke cultuur of dimensie, kunnen hun<br />
eigen keuzes maken. Het is geen moeten. Ik<br />
zou er graag een beweegschijf omheen hebben,<br />
zoals in België het geval is. Voor degenen<br />
die al veel van eten weten is zo’n schijf<br />
in principe niet nodig, maar voor anderen is<br />
het een goed houvast. Ik ben het ook niet met<br />
alles eens wat het Voedingscentrum zegt.<br />
Roomboter is, vind ook ik, bijvoorbeeld<br />
beter dan margarine, want dat is een bewerkt<br />
product. Dat betekent niet dat ik alles wat ze<br />
zeggen of zelfs de hele organisatie afwijs,<br />
zoals sommigen doen. Ze doen veel goed,<br />
bijvoorbeeld mensen laten zien hoe ze hun<br />
koelkast het beste kunnen indelen. Ruzie<br />
maken is niet de oplossing, het is beter te kijken<br />
naar wat je bindt en mensen te blijven<br />
vertellen wat er aan de hand is.” Pierre Wind<br />
geloot in onahankelijke voorlichting. “Ik<br />
ben ambassadeur van de stichting Natuur &<br />
Milieu. Ik merk daardoor dat het in de visindustrie<br />
beter kan. Bij het MSC-keurmerk<br />
is bijvoorbeeld wel naar het milieu gekeken,<br />
maar niet naar dierenleed. Ook in de vleesindustrie<br />
zijn veranderingen nodig. Ik heb<br />
inmiddels geleerd dat je geduld moet hebben.<br />
Wel blijven vechten en hameren, maar<br />
niet in een dag resultaat willen zien.” Hoe het<br />
ook zij, hij denkt altijd positief en in oplossingen.<br />
“Daarom ben ik waarschijnlijk ook<br />
altijd heel vrolijk. Als je je laat wegzinken<br />
in een dip kom je nooit verder. Als je wordt<br />
meegezogen met de drang naar voren te gaan<br />
kom je ook verder. Ik heb wel gemerkt dat ik<br />
met sommige ideeën te vroeg ben. Daarom<br />
zet ik ze nu eerst in de koelkast, om ze er op<br />
het goede moment pas uit te halen.”<br />
BEELD EN GELUID<br />
Pierre doet veel, acht dagen per week. Hij<br />
is niet alleen kookdocent, spreker en deskundige,<br />
maar maakt ook programma’s over<br />
gezond koken en eten, is geregeld te zien<br />
in ‘Kassa’ bij voedsel-<br />
en smaaktesten en in andere tv-shows<br />
en nu bezig met opnamen voor de nieuwe<br />
AVROTROS-jeugdserie ‘Bij Ron in het pension’<br />
van Ron Boszhard, waarin hij een rol<br />
speelt. “Ik doe geen dag hetzelfde en vind het<br />
ook leuk zelf of met anderen ‘high’- en ‘low’-<br />
producties te doen. Soms maak ik voor weinig<br />
geld zelf een productie, omdat die anders<br />
niet gemaakt kan worden. Op mijn website<br />
zijn aleveringen te zien van de serie ‘Slim<br />
Oud’, waarmee ik ouderen wil helpen gezonder<br />
te leven. TV West heet die serie uitgezonden.<br />
Met sommige dingen ben ik jaren<br />
bezig, met andere een dag.” Ook bij serieuze<br />
presentaties laat hij graag ilmpjes zien.<br />
“Die maken je geest open en daar krijg je een<br />
glimlach van. Er ontstaat helderheid en dat<br />
creëert een soort balans.” Het mooiste dat<br />
Pierre kan overkomen is een staande ovatie.<br />
“Ik leef op applaus, want in mijn vak is dat<br />
een compliment. Dan ga ik met mijn hoofd<br />
in de wolken naar huis.”<br />
HOFTRAMMM<br />
Wie zich wil laten verrassen door de<br />
kookkunsten van Pierre Wind kan terecht<br />
in de Haagse Hotrammm. Wel eerst minimaal<br />
anderhalve maand tevoren reserveren.<br />
“Bobby van Galen is de culinaire baas<br />
en wij hebben afgesproken dat de gerechten<br />
50 procent herkenbaar en 50 procent Pierre<br />
Wind-innovatie zijn. Denk aan een rookworst<br />
met trufel- of erwtensoepsmaak of<br />
een hartige tompouce met gele room. Bijzonder<br />
is de smaakpil. Een capsule met<br />
vijf huisgedroogde kruiden en bloemetjes,<br />
die je 30 seconden voor je gaat eten in je<br />
mond doet. Dat trekt door naar je hoofd en<br />
dan geet elke hap een andere smaaksensatie.<br />
Met een smaakhengeltje en daaraan een<br />
zakje eveneens huisgedroogde kruiden kunnen<br />
gasten bouillon op smaak maken. Nergens<br />
ter wereld hebben ze dat. Kikkûh. We<br />
zijn 11 mei 2014 begonnen en nu zit het elke<br />
dag vol. Ik ben zo blij.”<br />
Pierre Wind is (televisie-)kok, kookdocent, practor aan de Internationale<br />
Hotel & Managementschool ROC Mondriaan in Den Haag, ‘executive<br />
chef’ van tramrestaurant Hoftrammm, voedselstilist, columnist<br />
en schrijver van culinaire boeken. Hij verzorgt workshops, kookentertainment<br />
en lezingen op maat en ontwerpt en fabriceert digigraie,<br />
websites, i-books en video’s in eigen beheer of samen met anderen.<br />
pierrewind@speakersacademy.nl
© ESA NASA<br />
Spectaculaire<br />
foto’s van<br />
André Kuipers,<br />
Frans Lanting en<br />
Jimmy Nelson<br />
___<br />
Aurora borealis – ofwel het noorderlicht – is vanuit de<br />
ruimte prachtig te zien als golvende, groene gordijnen<br />
boven het noordelijke poolgebied.<br />
dr. ANDRÉ KUIPERS<br />
135
© ESA NASA<br />
136
___<br />
Op 21 december 2011 verlaat André Kuipers in<br />
een Sojoezraket de aarde vanaf het cosmodrome in<br />
Baikonour, Kazachstan, voor een verblijf van ruim zes<br />
maanden in het internationale ruimtestation ISS.<br />
dr. ANDRÉ KUIPERS<br />
137
© ESA NASA<br />
___<br />
Het Sojoez-ruimteschip vastgekoppeld aan het<br />
internationale ruimtestation ISS boven West-Europa bij<br />
nacht. De heldere stad onder het linker zonnepaneel is<br />
Parijs. Links van dit paneel is België goed zichtbaar als een<br />
oranje vlek. Nederland ligt linksboven.<br />
dr. ANDRÉ KUIPERS<br />
138
139
RUIMTEVAARTCOLLEGE<br />
EEN UNIEKE KIJK<br />
IN HET LEVEN VAN<br />
EEN ASTRONAUT<br />
André Kuipers nodigt u uit om samen met<br />
hem zijn reis door de ruimte te beleven.<br />
Een college vol humor, verbazing en<br />
wonderbaarlijke feiten<br />
140<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
A S<br />
T R O N A U T<br />
V<br />
A<br />
N<br />
D<br />
&<br />
E<br />
A M B A S<br />
A<br />
A<br />
R<br />
D<br />
E<br />
S A D E U R
PROGRAMMA <strong>2016</strong><br />
SEP ‘16<br />
OKT ‘16<br />
NOV ‘16<br />
do 15 APELDOORN Schouwburg Orpheus 055-5270300 orpheus.nl<br />
vr 16 VELDHOVEN Theater De Schalm 040-2533578 deschalm.com<br />
za 17 EIBERGEN Openluchttheater Eibergen 0545-474568 openluchttheatereibergen.nl<br />
zo 18 LEEUWARDEN Stadsschouwburg De Harmonie 058-2330233 matinee harmonie.nl<br />
vr 23 OSS Theater De Lievekamp 0412-648922 lievekamp.nl<br />
za 24 HELMOND Theater Speelhuis 0492-587000 theaterspeelhuis.nl<br />
zo 25 ALPHEN AD RIJN Theater Castellum 0172-429292 matinee theatercastellum.nl<br />
ma 26 HEERLEN Theater Heerlen 045-5716607 parkstadlimburgtheaters.nl<br />
vr 30 PAPENDRECHT Theaters De Willem 078-6158226 theaterdewillem.nl<br />
vr 7 BERGEN OP ZOOM Schouwburg De Maagd 0164-280555 demaagd.nl<br />
za 8 VEENENDAAL Schouwburg De Lampegiet 0318-540141 lampegiet.nl<br />
zo 9 ZOETERMEER Stadstheater 079-3427565 matinee stadstheater.nl<br />
wo 12 AMSTELVEEN Schouwburg Amstelveen 020-5475175 schouwburgamstelveen.nl<br />
do 13 ASSEN Theater De Nieuwe Kolk 088-0128550 dnk.nl<br />
vr 14 STEENWIJK Rabo Theater De Meenthe 0521-514004 demeenthe.nl<br />
ma 24 DEN BOSCH Theater aan de Parade 0900-3372723 (lok. tarief) theateraandeparade.nl<br />
do 27 VENLO Theater de Maaspoort 077-3207222 maaspoort.nl<br />
za 29 EMMELOORD Theater ‘t Voorhuys 0527-699907 theater-voorhuys.nl<br />
zo 30 EMMEN ATLAS Theater 0591-850855 matinee atlastheater.nl<br />
vr 4 ROERMOND TheaterHotel De Oranjerie 0475-391491 theaterhotelroermond.nl<br />
za 5 HENGELO Rabotheater Hengelo 074-2556789 rabotheater.nl<br />
zo 6 GRONINGEN MartiniPlaza Theater 050-5222797 matinee martiniplaza.nl<br />
vr 11 ZEIST Figi Theater 030-6927400 figi.nl<br />
za 12 HARDENBERG Theater De Voorveghter 0523-280350 voorveghter.nl<br />
zo 13 VLISSINGEN CineCity XL 0900-24632489 (45 cpm) matinee cinecity.nl<br />
vr 18 ALMELO Theaterhotel Almelo 0546-803000 theaterhotel.nl<br />
za 19 ZAANDAM Zaantheater 0900-3344553 (30 cpm) zaantheater.nl<br />
zo 20 ZWOLLE Theater De Spiegel 0900-1435 (45 cpm) matinee zwolsetheaters.nl<br />
di 22 DOETINCHEM Schouwburg Amphion 0314-376000 amphion.nl<br />
DEC ‘16<br />
JAN ‘17<br />
FEB ‘17<br />
vr 9 EINDHOVEN Parktheater Eindhoven 040-2111122 parktheater.nl<br />
za 10 HOOFDDORP Schouwburg De Meerse 023-5563707 demeerse.com<br />
di 13 OSS Theater De Lievekamp 0412-648922 lievekamp.nl<br />
vr 16 DEN HELDER Schouwburg de Kampanje 0223-674664 kampanje.nl<br />
zo 18 DEN HAAG Koninklijke Schouwburg 0900-3456789 (10 cpm) matinee ks.nl<br />
di 27 TIEL Schouwburg Agnietenhof 0344-673500 agnietenhof.nl<br />
wo 28 BARENDRECHT Theater het Kruispunt 0180-615958 matinee vtheaterhetkruispunt.nl<br />
do 29 GOES Theater de Mythe 0900-3300033 (45 cpg) zeelandtheaters.nl<br />
vr 30 AMSTERDAM De Meervaart 0900-4107777 (1,00 pg) meervaart.nl<br />
di 3 ROTTERDAM Oude Luxor Theater 010-4843333 matinee luxortheater.nl<br />
vr 6 ALKMAAR TAQA Theater De Vest 072-5489999 theaterdevest.nl<br />
za 7 BUSSUM Spant! 035-6913949 spant.org<br />
zo 15 LEIDEN Stadsgehoorzaal 071-5163881 matinee stadspodia.nl<br />
wo 18 VELDHOVEN Theater De Schalm 040-2533578 deschalm.com<br />
vr 20 MEPPEL Schouwburg Ogterop 0522-254242 schouwburgogterop.nl<br />
wo 25 OOSTERHOUT Theater de Bussel 0162-428600 theaterdebussel.nl<br />
vr 27 WAALWIJK Theater De Leest 0416-331751 deleest.nl<br />
za 28 VALKENSWAARD De Hofnar, cultuurcentrum 040-2074020 hofnar.nl<br />
wo 8 CUIJK Schouwburg Cuijk 0485-314344 schouwburgcuijk.nl<br />
vr 10 ZUTPHEN De Hanzehof 0575-512013 hanzehof.nl<br />
di 14 RIJSWIJK De Rijswijkse Schouwburg 070-3360336 rijswijkseschouwburg.nl<br />
WIJZIGINGEN VOORBEHOUDEN | FOTO • SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® - WALTER KALLENBACH<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 141
© FRANS LANTING<br />
___<br />
De ijngebouwde bonobo's, die oorspronkelijk pygmee-chimpansees werden genoemd, komen uitsluitend voor in de donkere wouden van Centraal Congo. Ze zijn<br />
lange tijd over het hoofd gezien door onderzoekers en natuurbeschermers. Deze primaten leven volgens een heel andere sociale ordening dan andere mensapen.<br />
Samenwerking tussen vrouwtjes vormt het hart van hun leefstijl. Competitie tussen mannetjes speelt nauwelijks een rol. Vrouwtjes domineren de mannetjes en<br />
conlicten worden vaak opgelost door seks te hebben. Het vrouwtje op de foto is een van de weinige bonobo's die in gevangenschap leven. Het lot van de soortgenoten<br />
in het wild is zeer onzeker vanwege de (menselijke) spanningen in hun leefgebied.<br />
FRANS LANTING<br />
142 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© FRANS LANTING<br />
© FRANS LANTING<br />
___<br />
"Ik was gefascineerd toen ik de veelkleurige tentakels van een gestreepte<br />
bloemhoedkwal zag, die door het oceaanwater zweet, maar zich ook<br />
over de bodem beweegt. De voorouders van de kwal behoorden tot de<br />
eerste dieren met een structureel georganiseerde lichaamsvorm, met<br />
groepjes cellen die samen het weefsel vormen dat verantwoordelijk is<br />
voor verschillende lichaamsfuncties."<br />
FRANS LANTING<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
143
© FRANS LANTING<br />
___<br />
Wanneer de kuikens van de keizerspinguïn een maand oud zijn, gaan hun<br />
ouders naar zee op zoek naar voedsel. De kuikens verzamelen zich in een<br />
soort crèche en wachten daar af. Ouders en kinderen herkennen elkaar<br />
vooral aan het geluid dat ze maken. Volwassenen die terugkeren met voedsel<br />
roepen hun jongen door een trompetgeluid te maken, die antwoorden met<br />
luid gepiep. Aan de rand van de crèche wacht een ouder tot hij wat hoort.<br />
FRANS LANTING<br />
144
145
___<br />
Aan de oever van de heilige Ganges, hoog in het Indiase deel van het<br />
Himalayagebergte, in de buurt van Haridwar, is Jimmy begonnen met het<br />
in kaart brengen van de volgende 35 iconische inheemse culturen, voor<br />
het tweede deel van zijn visuele odyssee. Hij begint met de Sadhus.<br />
JIMMY NELSON<br />
146
147
© JIMMY NELSON<br />
___<br />
Ver weg in het verborgen hart van Afrika, na een dagenlange rit over landweggetjes<br />
en vele wegversperringen, komt Jimmy aan bij het legendarische Mundari-volk.<br />
De meeste Mundari hebben nog nooit blanken gezien en zijn dus niet eerder<br />
gefotografeerd. Tussen honderden koeien, nog veel meer vliegen, verzengende hitte<br />
en heel veel stof op alle denkbare plekken, probeert Jimmy bijna obsessief de visuele<br />
perfectie te bereiken.<br />
JIMMY NELSON<br />
148 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 149
© PETRA VAN VLIET<br />
Negatieve rente is onmogelijk binnen het huidige<br />
financiële stelsel en zal nooit leiden tot groei van de<br />
economie. Toch staan plannen om de rente zo negatief<br />
te maken als nodig is om de bestedingen te vergroten<br />
op de agenda van onder andere de Europese Centrale<br />
Bank. Ook wordt in dit verband gesproken over het<br />
afschaffen van contant geld om daarmee de vluchtroute<br />
af te grendelen. Het lijkt erop dat de voorgenomen<br />
maatregelen het definitieve faillissement van het<br />
huidige financiële stelsel slechts dichterbij brengen.
FINANCIËLE WERELD<br />
Een positieve verandering<br />
door negatieve rente?<br />
Ad Broere<br />
Tekst: © Ad Broere<br />
Economielessen hebben ons geleerd dat<br />
geld drie functies heet. Geld is een ruilmiddel,<br />
een rekeneenheid en een oppotmiddel.<br />
Rente vragen over het uitlenen<br />
van geld is vooral in de westerse wereld een vanzelfsprekendheid.<br />
Immers: het is logisch dat de bank jou<br />
een vergoeding geet voor het uitlenen van jouw geld<br />
aan een onbekend iemand.<br />
Voor degenen die ervan overtuigd zijn dat het systeem<br />
zo werkt, is de wereld door elkaar geschud,<br />
want negatieve rente staat haaks op deze overtuiging.<br />
Betalen voor het geld dat je spaart…? Dat kan<br />
niet kloppen! Het klopt ook niet in een systeem dat<br />
ervan uitgaat dat geld een oppotmiddel is en mensen<br />
tenminste terugkrijgen wat ze op hun spaarrekening<br />
hebben gezet. Bovendien betalen ze belasting<br />
over hun spaargeld, omdat de overheid uitgaat van<br />
een rentevergoeding van 4%, waarvan de Belastingdienst<br />
– boven de franchise – 30% wil ‘meepikken’.<br />
Waarom dan negatieve rente? Omdat inanciële<br />
autoriteiten, voor Nederland de Europese Centrale<br />
Bank (ECB), de geldeconomie willen sturen op twee<br />
doelstellingen: de prijzen van goederen en diensten<br />
stabiel houden en de inlatie net onder de 2% handhaven.<br />
Hiervoor gebruikt de ECB rente als belangrijkste<br />
stuurmiddel.<br />
HAPERENDE ECONOMIE?<br />
In september 2008 viel het doek voor de Amerikaanse<br />
zakenbank Lehman Brothers. Er ging een<br />
schokgolf door de wereld. De bankencrisis volgde en<br />
in veel landen kwamen banken en verzekeringsbedrijven<br />
zwaar onder druk te staan. Er volgden meer<br />
faillissementen. De inanciële sector zou zonder de<br />
omvangrijke en wereldwijde steun van overheden,<br />
waarschijnlijk voorgoed zijn gecrasht. Ook burgers<br />
betaalden fors mee, onder meer in de Verenigde Staten,<br />
Groot-Brittannië, Japan en de eurolanden, waaronder<br />
Nederland. Erkentelijkheid hiervoor naar de<br />
belastingbetalers zat er bij de inanciële sector, die<br />
zelfs zijn eigen rol bij het ontstaan van de crisis niet<br />
heet erkend, niet in. Banken en verzekeringsbedrijven<br />
hebben hun eigen straatjes schoongeveegd,<br />
door hun balans zo goed mogelijk op orde te brengen<br />
en burgers te strafen voor hun onverantwoorde<br />
leengedrag. De drempel om te kunnen lenen werd<br />
verhoogd door hogere eisen en voorwaarden te stellen<br />
aan de kredieten en leningen vragende bedrijven<br />
en particulieren. Het werd daardoor moeilijker<br />
voor bedrijven – vooral het midden- en kleinbedrijf<br />
(MKB) – om te investeren en voor particulieren<br />
om bijvoorbeeld een hypotheek te krijgen. De<br />
Nederlandse economie werd nog ahankelijker van<br />
het buitenland en in het bijzonder multinationals.<br />
Het aantal faillissementen onder lokale en regionale<br />
MKB-bedrijven steeg. De koopkracht van burgers<br />
daalde, terwijl tegelijk meer werd besteed bij multinationale<br />
ondernemingen die hun winsten grotendeels<br />
uitkeren aan de eigen aandeelhouders ‘aan de<br />
andere kant van de wereld’.<br />
Vanzelfsprekend zorgde en zorgt ook het internet<br />
voor een verandering in het koopgedrag. De onlinemarkt<br />
is goed voor ongeveer 20% van alle bestedingen.<br />
De consument is mede verantwoordelijk voor<br />
het deels verdwijnen van de lokale middenstand.<br />
Ook na de crisis blijt bovendien de consumptie<br />
teruglopen. Dat geldt vooral voor duurzame goederen.<br />
Mensen sparen meer. Volgens De Nederlandsche<br />
Bank is ‘ons’ spaartegoed gegroeid met 25% tot<br />
€ 396 miljard eind <strong>2015</strong>. Deze ontwikkelingen rechtvaardigen<br />
de conclusie dat er bestedingsweerstand is.<br />
Komt dit voort uit angst voor de toekomst, verzadiging<br />
bij kopers of een veranderende houding tegenover<br />
consumptie?<br />
NEGATIEVE RENTE<br />
Wat heet het bovenstaande te maken met negatieve<br />
rente? De inanciële autoriteiten beschouwen<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 151
152 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
FINANCIËLE WERELD<br />
het als hun ‘Hoge Missie’ de economie te sturen<br />
via het geld. Dat lijkt maar niet te lukken.<br />
Een reeks van renteverlagingen en kwantitatieve<br />
verruimingen door nieuw geld in de<br />
markt te brengen, heet niet geleid tot een<br />
overtuigende weg omhoog.<br />
wen is in de toekomst. Bovendien zakken<br />
de prijzen door delatie, dus levert uitstel<br />
van koop voordeel op. De groep rijken zal<br />
niet meer besteden onder druk van negatieve<br />
rente. Het is voor deze groep eerder<br />
een aansporing om andere wegen te zoeken<br />
voor het verder vergroten van hun vermogen.<br />
verminderd tot € 950, doordat knaagdieren<br />
het hebben aangevreten en een deel door<br />
schimmel verloren is gegaan. Geld, als uitdrukking<br />
van waarde, ‘stert’ dus geleidelijk.<br />
Oppotten is, aldus Gesell, zinloos. Wanneer<br />
mensen hun geld nu uitgeven kunnen ze er<br />
meer voor kopen dan dat ze het eerst een jaar<br />
Kortom, negatieve rente werkt contra-<br />
in de kluis stoppen.<br />
NIEUWSBERICHT 10 MAART <strong>2016</strong>:<br />
productief .<br />
‘Het belangrijkste rentetarief van de<br />
Speciaal voor die middengroep hebben Rond 1932 had in het Oostenrijkse<br />
ECB, de rente die banken betalen als ze<br />
sommige economen bedacht dat het goed Wörgl een economisch experiment<br />
voor meer dan één dag geld lenen bij de<br />
zou zijn contant geld af te schafen. Dan is er plaats dat tot op de dag van vandaag<br />
centrale bank in Frankfurt, gaat van 0,05<br />
niet meer de mogelijkheid geld van de bank monetaire hervormers inspireert. Zich<br />
naar 0 procent. De Europese banken<br />
te halen en in een kluis te stoppen. Behalve baserend op de economische theorie<br />
kunnen voortaan dus geheel gratis geld<br />
dat een kluis ook geld kost, is de gedachte dat van Silvio Gesell voerde de toenmalige<br />
burgemeester Michael Untergug-<br />
lenen bij de ECB.<br />
dit zou helpen om de bestedingen te vergroten<br />
ridicuul. De reden om niet te besteden is genberger een nieuwe lokale munt in<br />
De depositorente daalt van -0,3 procent<br />
naar -0,4 procent. Dat betekent dat het<br />
immers het ontbreken vertrouwen in de toekomst.<br />
Zolang die niet is weggenomen, zal werkloosheid drastisch te verminde-<br />
en wist daarmee in zeer korte tijd de<br />
banken nog meer geld gaat kosten om<br />
grote geldreserves aan te houden in<br />
dwang geen resultaat hebben.<br />
ren. Het succes vond echter geen navolging<br />
omdat de regering van Oostenrijk,<br />
Frankfurt. De nieuwe verlaging van de<br />
depositorente zal de banken in de eurozone<br />
naar schatting 1,4 miljard euro<br />
SILVIO GESELL, VRIJE ECONOOM op advies van de nationale bank, verdere<br />
experimenten verbood.<br />
Binnen het kader van het huidige inanciele<br />
stelsel gaat negatieve rente tegen de bewe-<br />
(Bron: inancieel.info.nu)<br />
per jaar extra kosten. Tot slot gaat ook<br />
de rente op de marginale leenfaciliteit<br />
ging van het systeem in, wat leidt tot grotere<br />
omlaag. Dat is de rente die banken betalen<br />
voor noodkredieten van 24 uur bij de<br />
problemen. Het stelsel is gebaseerd op positieve<br />
rente, omdat geld met geld verdienen er CONCLUSIE<br />
ECB. Dat tarief daalt van 0,3 naar 0,25<br />
onverbrekelijk mee verbonden is. Het klopt De crisis heet, behalve dat zij veel angst<br />
procent’. (Bron: De Volkskrant)<br />
niet als de bank mij € 95 teruggeet voor de heet gegenereerd, ook een ontstellend<br />
Wat begrijpen de bankiers niet, waardoor<br />
ze blijven doorgaan op een al doodlopende<br />
weg? Het lijkt hen te ontgaan dat<br />
de economie geen machine is, die harder<br />
of minder snel gaat lopen door aan wat<br />
knoppen te draaien. Emoties drijven de<br />
economie, waarvan angst en hebzucht de<br />
krachtigste zijn. Als mensen geen vertrouwen<br />
hebben in de toekomst, maar wel<br />
hun hebzucht kunnen bevredigen, ontstaat<br />
het vreemde verschijnsel dat het<br />
vermogen van een relatief klein aantal<br />
mensen zeer snel toeneemt en bij een<br />
relatief groot aantal anderen een steeds<br />
€ 100 die ik een jaar eerder op mijn spaarrekening<br />
heb gezet. Silvio Gesell (1862-1930)<br />
beweerde juist het tegenovergestelde. ‘Planten,<br />
dieren, bomen, mensen, alles stert’, zei<br />
Gesell. Datzelfde geldt ook voor bijvoorbeeld<br />
auto’s, tv’s, computers of een huis.<br />
Waarom zou geld dan eeuwig zijn? Geld<br />
moet volgens hem, parallel aan het natuurlijke<br />
proces en ‘de gang der dingen’, sterven.<br />
Volgens Gesell is geld een waardedrager: op<br />
het moment dat de<br />
boer graan opslaat<br />
in zijn pakhuis is het<br />
€ 1.000 waard. Een<br />
jaar later is de waarde<br />
gebrek aan inzicht bij de inanciële autoriteiten<br />
aangetoond over wat geld is. De experimenten<br />
om de economie weer aan de praat<br />
te krijgen missen daarom doel. Er is een herziening<br />
nodig van geld en waarde. Het oude<br />
paradigma, waarin geld centraal staat in het<br />
economisch handelen, moet worden vervangen<br />
door een nieuw paradigma, waarvan de<br />
waarde die de mens produceert door goederen<br />
en diensten voort te brengen de centrale<br />
kern is. Als de autoriteiten het vertrouwen<br />
van de burgers zouden willen terugwinnen,<br />
moet het huidige inanciële systeem zo snel<br />
mogelijk worden vervangen door een op het<br />
nieuwe paradigma gebaseerd stelsel.<br />
groter tekort optreedt.<br />
Bevordert negatieve rente de koopbereidheid?<br />
De velen die te weinig geld<br />
hebben om na de betaling van hun<br />
vaste lasten geld aan andere zaken te<br />
besteden komen er niet door in beweging.<br />
De middengroep met wat spaargeld<br />
zal eerder het geld van de bank halen dan<br />
het uit te geven, omdat er geen vertrou-<br />
Econoom en vrijspreker Ad Broere is meer dan veertig jaar actief in het<br />
bedrijfsleven en op het gebied van banken, advisering en onderwijs.<br />
Door zijn brede en langjarige ervaring is hij als geen ander in staat op<br />
een begrijpelijke en eenvoudige manier de werking van het inanciële<br />
systeem en de daarmee samenhangende economie te verklaren. Ad Broere is de auteur<br />
van ‘Een Menselijke Economie’, ‘Ending the Global Casino’, ‘Geld komt uit het Niets’ en<br />
‘Hanneke de Vries leent geld bij de bank’. adbroere@speakersacademy.nl<br />
© PETRA VAN VLIET
FOTOGRAFIE: CASPER VAN AGGELEN<br />
SPORT<br />
Maarten van der Weijden<br />
Al als klein kind wil Maarten van der Weijden zijn tijden verbeteren.<br />
Op zijn achtste verbreekt hij zijn eerste zwemrecords. In<br />
2001 krijgt hij de diagnose acute lymfatische leukemie en moet<br />
hij de controle over zijn leven grotendeels uit handen geven. Zijn<br />
motto is ook dan beter worden. Mede dankzij een goede behandeling lukt dat.<br />
Hij pakt zijn sport weer op, traint hard, denkt na over zijn kansen en behaalt<br />
uiteindelijk in 2008 goud op de Olympische Spelen in Peking. Daarna gaat<br />
hij op zoek naar nieuwe doelen waarbij hij zichzelf kan verbeteren en wordt<br />
onder meer een succesvol spreker en inancieel manager.<br />
Zowel<br />
10.000 uur<br />
in de sport<br />
als in het<br />
bedrijfsleven<br />
SNEL EN FLEXIBEL<br />
Op de website beter.nu staat een groot aantal blogs van Maarten, die net<br />
als zijn lezingen een goed beeld geven van de manier waarop hij de sport als<br />
voorbeeld neemt om ondernemers te inspireren en motiveren zichzelf te blijven<br />
verbeteren. Zoals de afgelopen zomer, als hij schrijt: “In een omgeving<br />
die snel verandert, moet je snel mee veranderen en lexibel zijn. Dit geldt voor<br />
jezelf, bedrijven, maar ook voor de sport. Voor openwaterzwemmen geldt dit<br />
bij uitstek, omdat dit onderdeel pas op het Olympisch programma staat sinds<br />
2008 en moeite heet zichzelf te verkopen.” En onder het kopje ’10.000 uur in<br />
sport en bedrijfsleven’: “In zijn boek ‘Uitblinkers’ legt Malcolm Gladwell ons<br />
uit dat we ongeveer 10.000 uur nodig hebben om het beste uit onszelf te halen.”<br />
En: “Een bredere blik kreeg ik door het geven van ongeveer 250 bedrijfspresentaties.<br />
Ik begrijp die markt wel. Bekende sporter heet succes gehad,<br />
bedrijf wil ook succes. Bekende sporter vertelt hoe hij dit succes bereikt heet.<br />
Bedrijf probeert te doen wat sporter ook deed en wacht op succes. Na 10.000<br />
uur in zowel het bedrijfsleven als in de sport wordt het makkelijker om de<br />
overeenkomsten en de verschillen te benoemen. Ik zie veel verschillen. Sporters<br />
hebben hun droom glashelder, terwijl het bedrijfsleven vaak langer moet<br />
nadenken over het echte doel. Sporters kunnen zo’n enorme tunnelvisie hebben<br />
dat ze niet meer in de gaten hebben wat er buiten hun specialisme gebeurt.<br />
Het risico dat sporters durven te nemen is groter en daarom slagen ze er wel<br />
in om innovatiever te zijn dan het bedrijfsleven. Ik zie ook overeenkomsten<br />
en gelukkig zijn er in beide werelden genoeg mensen die<br />
wel elke dag BETER willen worden. De 10.000 uur in het<br />
bedrijfsleven laat mij de link tussen sport en bedrijfsleven<br />
steeds beter begrijpen en zo word ik BETER in het<br />
geven van bedrijfspresentaties.”<br />
Maarten van der Weijden is geboren in Alkmaar en<br />
woont in Rotterdam. Hij heeft wiskunde gestudeerd<br />
aan de Universiteit Utrecht en heeft, onder leiding<br />
van coach Marcel Wouda, topprestaties geleverd<br />
als openwaterzwemmer (5, 10 en 25 km). Hij is voormalig inancieel<br />
manager bij Unilever en is als vrijwilliger actief voor KWF Kankerbestrijding<br />
en Swim to Fight Cancer.<br />
maartenvanderweijden@speakersacademy.nl<br />
© WALTER KALLENBACH<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 153
© MERLIJN DOOMERNIK<br />
‘Behoete aan<br />
fundamentele relectie’<br />
FILOSOFIE<br />
We leven in woelige tijden.<br />
Europa worstelt met<br />
de vluchtelingencrisis,<br />
op veel plaatsen spelen<br />
nationalistische en religieuze sentimenten<br />
op en ieder moment kan de onrust over<br />
de euro weer losbreken. Het is duidelijk<br />
154<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
dr. Ad Verbrugge<br />
“Ik merk dat er bij veel mensen een grote behoete bestaat om op een fundamentele manier na te<br />
denken over zaken die hen aan het hart gaan: hun kinderen, buurt, stad, bedrijf, werk, school, land<br />
e.d. – en dat het liefst zonder al te veel moralisme of politieke correctheid.”<br />
dat de inanciële crisis nog niet voorbij is,<br />
het beleid van centrale banken wordt in<br />
toenemende mate ter discussie gesteld,<br />
de pensioenen staan onder druk en in<br />
zowel de publieke als private sector ligt<br />
het ‘rendementsdenken’ onder vuur.<br />
Bovendien lijkt er sprake te zijn van een<br />
erosie van de representatieve democratie<br />
met haar partijpolitieke structuur. Men<br />
spreekt inmiddels over een meervoudige<br />
crisis op verschillende gebieden die elkaar<br />
beïnvloeden en versterken. Tegelijkertijd<br />
zijn er technologische ontwikkelingen<br />
gaande die een ‘disruptieve’ werking hebben
FILOSOFIE<br />
op allerlei terreinen: de opkomst van ICT en<br />
robotica die traditionele verdienmodellen<br />
van veel bedrijven ontwricht of de enorme<br />
bloei van sociale media en de nieuwe vormen<br />
van zelforganisatie door consumenten en<br />
burgers.<br />
Zulke ontwrichtende ontwikkelingen versterken<br />
de behoete aan fundamentele relectie:<br />
onze gangbare manier van denken lijkt te<br />
kort te schieten om te begrijpen wat er aan<br />
de hand is, een nieuwe benadering van problemen<br />
is geboden. Dan is het bij uitstek tijd<br />
voor ilosoie. Daarin worden namelijk radicale<br />
vragen gesteld en nieuwe perspectieven<br />
ontwikkeld op de mens en zijn plaats in de<br />
wereld. Ik beschouw het als mijn roeping een<br />
bijdrage te leveren aan deze fundamentele<br />
relectie op onze eigen tijd en de vragen die<br />
nu op ons akomen. In de loop der jaren ben<br />
ik mij als ilosoof dan ook steeds meer gaan<br />
toeleggen op het duiden van maatschappelijke<br />
ontwikkelingen en onderstromen – en<br />
het zoeken van antwoorden op de vraag hoe<br />
daar het beste op in te spelen.<br />
Na mijn promotie in 1999 ben ik naast<br />
mijn academische werk aan de universiteit<br />
begonnen met het verzorgen van lezingen<br />
voor een breder publiek – ook voor de<br />
overheid en het bedrijfsleven. Teruggrijpend<br />
en voortbouwend op inzichten van<br />
verscheidene grote denkers ging ik allerlei<br />
maatschappelijke en politieke vraagstukken<br />
uitdiepen en verhelderen. Daarbij heet<br />
ook de opkomst van Pim Fortuyn een rol<br />
gespeeld. Hoewel ik het niet eens was met<br />
al zijn opvattingen, beschouw ik hem nog<br />
steeds als een van de meest inzichtrijke en<br />
inspirerende Nederlandse politici van deze<br />
eeuw.<br />
In 2002 ben ik aangesteld aan de Vrije<br />
Universiteit te Amsterdam voor sociale en<br />
culturele ilosoie (enkele jaren geleden is<br />
daar trouwens ook ilosoie van de economie<br />
bij gekomen). Daar heb ik ook een verdere<br />
invulling gegeven aan mijn maatschappelijke<br />
proiel.<br />
In 2004 werd een uitzending van VPRO’s<br />
'Tegenlicht' gewijd aan mijn denkwereld en<br />
verscheen mijn boek 'Tijd van Onbehagen',<br />
een bundel ilosoische essays over een cultuur<br />
op drit. De thema’s die ik daarin aankaart<br />
variëren van zinloos geweld en het<br />
doorgeslagen marktdenken tot de grondwet<br />
van de Europese Unie en terrorisme – alles<br />
geanalyseerd vanuit een ilosoisch perspectief.<br />
Vanaf dat moment ben ik ook met regelmaat<br />
artikelen gaan schrijven in landelijke<br />
kranten en opinieweekbladen.<br />
In die periode heb ik samen met wat<br />
andere mensen het thema van ‘beroepseer’<br />
op de kaart gezet in Nederland; gericht tegen<br />
de oprukkende managementcultuur, de<br />
ondoelmatigheid en bureaucratie van veel<br />
moderne organisaties. In 2006 heb ik met<br />
enkele geestverwanten de vereniging Beter<br />
Onderwijs Nederland opgericht, waarvan<br />
ik tot op de dag van vandaag voorzitter ben.<br />
De kwaliteit en de positie van de docent, de<br />
uitdijende overhead en bureaucratie, maar<br />
ook de ondermijning van vakmanschap en<br />
ambachtelijk onderwijs vormen de speerpunten<br />
van onze vereniging.<br />
Ik merk dat er bij veel mensen een grote<br />
behoete bestaat om op een fundamentele<br />
manier na te denken over zaken die hen aan<br />
het hart gaan: hun kinderen, buurt, stad,<br />
bedrijf, werk, school, land e.d. – en dat het<br />
liefst zonder al te veel moralisme of politieke<br />
correctheid. Het verwoorden en begrijpen<br />
wat veel mensen ergens wel aanvoelen, maar<br />
waarvoor ze niet de woorden kunnen vinden<br />
beschouw ik als een van mijn talenten.<br />
Ad Verbrugge is ilosoof, schrijver, publicist en presentator-commentator<br />
voor radio en televisie. Bekend zijn onder meer 'Het Filosoisch<br />
kwintet' en 'OBAlife bij Human' met onderwerpen over samenleving,<br />
cultuur, politiek, ethiek en wetenschap. Verbrugge neemt in Nederland<br />
een onafhankelijke en zelfstandige wijsgerige positie in waarbij<br />
hij nadrukkelijk en kritisch relecteert over de tijdgeest. Hij werpt licht<br />
De laatste tien jaar geef ik bij Comeniusleergangen<br />
seminars over wijsheid, zingeving<br />
en leiderschap. Sinds 2011 verzorg<br />
ik samen met Clairy Polak het televisieprogramma<br />
'Het Filosoisch Kwintet' van<br />
HUMAN. Daarnaast ben ik de laatste jaren<br />
begonnen met consultancy-werk, zowel<br />
voor de overheid als het bedrijfsleven. Het<br />
gaat daarbij vooral om complexe vraagstukken<br />
die niet meer vanuit één wetenschappelijke<br />
discipline kunnen worden beantwoord,<br />
maar die een meer integrale en normatieve<br />
analyse vereisen.<br />
Om die reden heb ik met verscheidene<br />
collega’s als Gabriel van den Brink en Govert<br />
Buijs aan de VU Centrum Èthos opgericht<br />
waarin we hedendaagse maatschappelijke<br />
transformaties vanuit een sociaal-cultureel,<br />
technologisch, economisch en ilosoisch<br />
perspectief bestuderen. Sinds <strong>2016</strong> verzorgen<br />
we van daaruit ook een tweejarige<br />
masteropleiding Filosoie van cultuur en<br />
bestuur, die mede wordt geinancierd vanuit<br />
het bedrijfsleven.<br />
Ik hou ervan te spreken in het openbaar –<br />
zowel in grote als kleine groepen – en ik ben<br />
een ‘leraar’ in hart en ziel. Zowel in Leiden<br />
als Amsterdam had ik de eer tot beste universitaire<br />
docent te worden verkozen.<br />
Mijn laatste boek 'Staat van Verwarring<br />
– Het ofer van Liefde' verscheen in 2013.<br />
Momenteel bereid ik een boek voor over<br />
radicalisering en terrorisme, getiteld 'Schaduwen<br />
van de vrijheid'.<br />
op de vaak verhulde onderstromen binnen de samenleving op zowel cultureel,<br />
economisch als sociaal-maatschappelijk terrein. adverbrugge@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN AD VERBRUGGE<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 155
KENNIS<br />
Gnosis en gnostiek,<br />
wat is dat?<br />
Door Bram Moerland<br />
In het kader van de slogan van Speakers Academy® die luidt 'Bringing Knowledge to the World' vragen<br />
wij in elke uitgave van ons magazine <strong>ACADEMY</strong>® aandacht voor Kennis. Gnosis is het Griekse woord<br />
voor kennis. Daarom in deze editie, als eerste in een reeks, een artikel van de hand van de filosofoof<br />
Bram Moerland over Gnosis en Gnostiek.<br />
KERNTHEMA GNOSTIEK:<br />
'STA OP EN HERINNER<br />
JEZELF'<br />
De gnostiek is een vroegchristelijke<br />
stroming uit de eerste eeuwen<br />
van onze jaartelling. Kernthema van<br />
de gnostiek is dat de mens vergeten<br />
is wie hij in werkelijkheid is. Jezus is<br />
in de gnostische teksten een boodschapper<br />
die de mens oproept zichzelf<br />
te herinneren: "Sta op en herinner<br />
jezelf."<br />
Gnosis is het Griekse woord voor<br />
kennis, en betekent hier kennis van je<br />
ware zelf. Omdat je als mens met je<br />
ware zelf deel bent van de ware werkelijkheid,<br />
is kennis van je ware zelf<br />
tegelijkertijd ook kennis is van de<br />
ware werkelijkheid. Gnosis als zelfkennis<br />
is kennis van 'het Al'. Wie zichzelf<br />
kent, kent het Al.<br />
156<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
© MARLIES TERSTEGGE<br />
De gnostiek als christelijke stroming<br />
dient te worden onderscheiden<br />
van het traditionele, kerkelijke christendom<br />
zoals dat bij het concilie van Nicea<br />
in 325 werd geïnstitutionaliseerd. Volgens<br />
de verzoeningsleer die bij dat concilie werd<br />
uitgeroepen tot de zaligmakende waarheid<br />
van het christendom, zou Jezus de eniggeboren<br />
zoon van God zijn, zelf ook God, die met<br />
zijn lijden boet voor de zonden van de mensheid.<br />
Niets daarvan tret men aan in de gnostische<br />
teksten. Vanaf het concilie van Nicea<br />
werd de gnostiek door de kerk van Rome met<br />
steun van de Romeinse keizers fel bestreden.<br />
GNOSTISCHE GESCHRIFTEN<br />
De gnostiek is opnieuw onder de aandacht<br />
gekomen door de vondst, in 1945, van<br />
gnostische geschriten, de zogenaamde Nag<br />
Hammadi-geschriten uit de eerste eeuwen<br />
van de westerse jaartelling. Vóór de<br />
vondst van deze geschriten was de<br />
algemene opvatting van de kerkhistorici<br />
dat de gnostiek diende te worden<br />
beschouwd als een ketterij, dus<br />
als een afwijking van de hoofdstroom<br />
van het christendom. De gnostici<br />
werden daarom door de kerk fel<br />
bestreden. Maar steeds meer hedendaagse<br />
historici neigen ernaar de<br />
gnostiek een vooraanstaande positie<br />
te verlenen in de wordingsgeschiedenis<br />
van het vroege christendom.<br />
Een van de meest tot de verbeelding<br />
sprekende teksten uit de gnostieke<br />
Nag Hammadi-geschriten is<br />
het Evangelie van homas. Dat is een<br />
verzameling uitspraken van Jezus,<br />
die door de meeste huidige historici<br />
van het christendom worden geacht<br />
ouder te zijn dan de evangeliën uit<br />
het Nieuwe Testament, en vergelijkbaar<br />
met de veronderstelde verzameling<br />
uitspraken Q (van 'Quelle'), die<br />
aan de nieuwtestamentische evangeliën<br />
van Mattheüs en Lukas ten grondslag<br />
zouden hebben gelegen.<br />
VERWANTSCHAP GNOSTIEK MET<br />
KATHAREN EN HERMETISME<br />
Als een opzienbarende ontdekking als<br />
resultaat van de teruggevonden Nag Hammadi-geschriten<br />
geldt de verwantschap van
KENNIS<br />
de gnostiek met de katharen uit de twaalfde<br />
en dertiende eeuw. Ook die werden steeds<br />
voorgesteld als een ketterij binnen het christendom,<br />
en als een incidentele, geïsoleerde<br />
gebeurtenis in Zuid-Frankrijk. Nu is duidelijk<br />
geworden dat er een onderbroken continuïteit<br />
moet zijn geweest tussen de katharen<br />
en de gnostici uit de eerste eeuwen.<br />
De katharen werden door de kerk van<br />
Rome in de 13de eeuw bloedig vervolgd.<br />
Ook de strijd van Rome tegen de katharen<br />
bleek nu geen uitzondering, maar een voortzetting<br />
van de vervolging van de gnostici uit<br />
de begintijd van het christendom.<br />
In 1321 werd de laatste kathaar verbrand.<br />
Daarmee was de gnostiek als spirituele traditie<br />
uit de geschiedenis verwijderd. Maar in<br />
onze tijd geniet de gnostiek opnieuw grote<br />
belangstelling. Veel hedendaagse christenen<br />
ervaren de teruggevonden gnostische teksten<br />
als een welkome bron van inspiratie, en<br />
als een kans op vernieuwing van het kerkelijk<br />
christendom.<br />
Uit de vondst bij Nag Hammadi blijkt ook<br />
een grote verwantschap van de christelijke<br />
gnostiek met de zogenaamde hermetische<br />
gnosis. Daarin is niet Jezus de hoofdpersoon,<br />
maar Hermes Tresmegistos. Dat maakt<br />
duidelijk dat de gnosis als gedachtegoed in<br />
de oudheid niet alleen maar christelijk was,<br />
maar ook voorkwam ‘onder de heidenen’.<br />
Als we in deze tijd de gnostiek bestuderen,<br />
zoals die ons is overgeleverd in de teksten<br />
die werden gevonden bij Nag Hammadi,<br />
kunnen we die proberen te verstaan binnen<br />
het grotere kader van de klassieke oudheid,<br />
dus als verwant met de heidense gnosis. De<br />
'heidense' gnosis is een vorm van ilosoische<br />
spiritualiteit. waarin geestelijke vrijheid<br />
en persoonlijke ontplooiing een grote<br />
rol spelen.<br />
GNOSIS<br />
De gnostici stelden de innerlijke gnosis<br />
boven elk uiterlijk gezag. Het woord gnosis<br />
is verwant aan het Nederlandse woord geweten.<br />
De gnostici verkondigden dat Jezus hen<br />
had geleerd dat liefde de kernkwaliteit is van<br />
de gnosis. De gnosis is het innerlijk weten<br />
van de liefde. De gnosis als het weten van<br />
de liefde is een goddelijk weten, want het is<br />
verbonden met de goddelijke bron van het<br />
bestaan waaruit alle mensen voortkomen.<br />
In elk mens schuilt een goddelijke vonk,<br />
leerden de gnostici. Maar de meeste mensen<br />
zijn daar onwetend van. Als spirituele traditie<br />
biedt de gnostiek een weg om de mens<br />
in staat te stellen zich weer met die innerlijke<br />
vonk te verbinden. Wie die verbinding<br />
Hermes Tresmegistos<br />
heet hersteld, beschikt ten gevolge daarvan<br />
over gnosis.<br />
Om de gnosis in zichzelf te kunnen vinden<br />
moet een mens zich innerlijk vrijmaken, zich<br />
bevrijden van alle morele slavernij. Alleen<br />
wie zich vrij heet gemaakt van alle uiterlijke<br />
morele dwang kan de gnosis in zichzelf ontdekken,<br />
kan de goddelijke bron van zichzelf,<br />
in zichzelf vinden, kan de goddelijke liefde<br />
in zichzelf realiseren. De grote nadruk van<br />
de gnostiek op de bevrijding uit morele slavernij<br />
was aanleiding voor de kerkvaders om<br />
de gnostiek amoreel of immoreel te noemen.<br />
Door de gnosis is de individuele mens<br />
voor zichzelf de hoogste morele autoriteit.<br />
De gnosticus is zijn eigen wetgever,<br />
maar ook zijn eigen hoogste rechter. Morele<br />
gedragsregels voor de samenleving worden<br />
door vrije mensen onderling afgesproken,<br />
niet door een externe autoriteit opgelegd,<br />
vonden de gnostici. Nooit kunnen die maatschappelijke<br />
conventies boven de innerlijke<br />
autoriteit van de individuele mens geplaatst<br />
worden. Er is in de gnostiek dan ook geen<br />
centraal kerkelijk leergezag, zoals de kerk<br />
van Rome dat is voor de rooms-katholieken.<br />
De afwijzing van een centraal leergezag<br />
leverde de gnostiek het verwijt op dat het zou<br />
leiden tot sociale chaos en anarchie.<br />
Het standaardverwijt tegen de gnostiek<br />
is dat het egoïstisch en narcistisch zou zijn.<br />
Maar misschien wel de belangrijkste boodschap<br />
van de gnostiek is dat alleen een vrij<br />
mens in staat is tot waarachtige liefde.<br />
GNOSIS EN DWALING<br />
Mensen kunnen vergeten wie ze zelf in<br />
werkelijkheid zijn. De onverloste mens is<br />
'zichzelf kwijt'. Het gevolg daarvan is dat zo<br />
iemand het contact met zijn innerlijk weten,<br />
de gnosis, verliest. Wie zichzelf kwijt is, leet<br />
als een slaaf van onpersoonlijke machten.<br />
Deze staat van vervreemding van het ware<br />
zelf wordt in de gnostische teksten met velerlei<br />
verschillende termen beschreven, zoals<br />
slavernij, vergetelheid, slaap, dronkenschap,<br />
blindheid, de dood. De meest algemene term<br />
die daarvoor vaak wordt gebruikt is 'de dwaling',<br />
in de betekenis van 'verdwaald zijn'.<br />
Daarbij past het volgende verhaal, het Lied<br />
van de Parel.<br />
Het verhaal vertelt over een koningszoon<br />
die door zijn ouders naar een ver land<br />
gestuurd wordt. De koningszoon krijgt de<br />
opdracht in het verre land een parel te zoeken.<br />
Als hij in dat land aangekomen is, vergeet<br />
hij echter zijn opdracht. Hij neemt de<br />
zeden van het vreemde land aan en wordt zo<br />
een 'zoon van het land'. Daardoor vergeet hij<br />
ook wie hij van oorsprong is, waar hij vandaan<br />
kwam en wat zijn opdracht was. Maar<br />
dan komt er een boodschapper van zijn<br />
ouders. Die herinnert hem aan zijn akomst.<br />
Nu weet hij weer wie hij is en hij herinnert<br />
zich ook zijn opdracht. Hij slaagt erin de<br />
parel te vinden en hij keert terug naar zijn<br />
geboorteland en wordt daar koning. Het Lied<br />
van de Parel verbeeldt de staat van de mens<br />
die verdwaald is geraakt in een vreemde werkelijkheid,<br />
zichzelf vergeten is en vervolgens<br />
door een boodschapper namens zijn ouders<br />
weer aan zijn ware aard herinnerd wordt en<br />
zo leert zichzelf en zijn bestemming te hervinden.<br />
In de gnostische teksten is Jezus die<br />
boodschapper.<br />
GNOSIS EN HERSTEL<br />
De verlossing uit de dwaling kan de mens<br />
dus verkrijgen door zich zijn oorspronkelijke<br />
aard te herinneren, door zich te verbinden<br />
met zijn ware zelf. Dat proces wordt<br />
beschreven als bevrijding, wakker worden,<br />
weer nuchter worden, de genezing<br />
van blindheid, de opstanding uit de dood.<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 157
KENNIS<br />
De algemene term daarvoor is 'het herstel'.<br />
Het woord herstel dient te worden verstaan<br />
in de zin van genezing. In het Nieuwe<br />
Testament wordt verteld hoe Jezus wonderen<br />
verrichtte. Hij genas zieken en wekte<br />
zelfs doden weer tot leven. Voor de gnostici<br />
waren dat geen feitelijke gebeurtenissen; het<br />
zijn geen wonderen. Het zijn symbolische<br />
beschrijvingen van het herstel door Jezus als<br />
de verlosser uit de dwaling. De gnostische<br />
Jezus geneest mensen van de dwaling, hun<br />
zelfvergetelheid. Hij leert ze zichzelf herinneren.<br />
Een gnostische tekst uit de vondst<br />
bij Nag Hammadi formuleert het zo: 'Sta op<br />
en herinner jezelf '. Hier zien we heel kort<br />
samengevat de kern van de gnostiek: de<br />
opstanding is geen verrijzenis uit de lichamelijke<br />
dood, maar een spiritueel proces,<br />
gericht op het weer tot leven wekken van het<br />
ware zelf.<br />
Wie zichzelf hervindt zal niet alleen weten<br />
wie hij is, maar ook zijn bestemming kennen.<br />
Ook dat weten behoort tot de gnosis.<br />
Daarover handelt een tekst uit het Evangelie<br />
van de Waarheid, ook een van de teksten<br />
die gevonden werden bij Nag Hammadi,<br />
geschreven door de gnosticus Valentinus:<br />
Wie zo gnosis heet, weet waar hij vandaan<br />
gekomen is en waar hij heen zal<br />
gaan. Hij weet dat hij, zoals iemand die<br />
dronken was, en weer nuchter is geworden<br />
en, tot zichzelf gekomen, zijn zaken<br />
weer op orde heet gesteld.<br />
GNOSTIEK EN VROUWEN<br />
De gnostiek kent geen principieel onderscheid<br />
tussen mannen en vrouwen. Bij de<br />
gnostieke vieringen konden ook vrouwen<br />
sacramentele functies verrichten. Dat treffen<br />
we ook aan bij de latere, gnostische<br />
katharen. Dat was in de kerk van Rome<br />
wel anders. De kerkvader Tertullianus,<br />
fel bestrijder van de gnostici, schreef over<br />
vrouwen:<br />
Jullie zijn de poorten van de duivel. De<br />
toorn van God rust op jullie geslacht tot<br />
in deze tijd, zoals ook jullie schuld noodzakelijkerwijs<br />
voortleet.<br />
158<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
Waar slaat dat op? In het eerste boek van<br />
het Oude Testament wordt verteld hoe Eva<br />
door de slang werd verleid om te eten van<br />
de boom van kennis van goed en kwaad,<br />
‘In de gnostiek<br />
is de vrouw de<br />
gelijke van de<br />
man’<br />
hoewel God dat streng verboden had. Eva<br />
verleidde daarna haar man Adam om ook<br />
van de boom van kennis van goed en kwaad<br />
te eten. Sedertdien verkeren alle mensen in<br />
een staat van erfzonde, leerde de kerk en dat<br />
is de schuld van Eva. Alle vrouwen na Eva<br />
delen in haar schuld.<br />
In de Bijbel staat een soortgelijke lering in<br />
een brief die (ten onrechte) is toegeschreven<br />
aan Paulus (1 Timoteüs 2:11-14, NBV):<br />
Een vrouw dient zich gehoorzaam en<br />
bescheiden te laten onderwijzen; ik sta<br />
haar dus niet toe dat ze zelf onderwijst<br />
of gezag over mannen heet; ze moet<br />
bescheiden zijn. Want Adam werd als<br />
eerste geschapen, pas daarna Eva. En niet<br />
Adam werd misleid, maar de vrouw; zij<br />
overtrad Gods gebod.<br />
In de gnostiek wordt de zondeval echter<br />
niet als leerstelling erkend en wordt het eten<br />
van de verboden vrucht in het paradijs veelal<br />
gezien als een symbolische vertelling over<br />
het verwerven van gnosis: de mens neemt<br />
kennis van goed en kwaad, daartoe uitgenodigd<br />
door Eva, een vrouw. Dat gaat samen<br />
met een geheel andere perceptie van de rol<br />
van de vrouw in de gnostiek, namelijk als de<br />
gelijke van mannen, zelfs als verlosser van<br />
het mannelijke.<br />
Als in het conlict tussen de kerk en de<br />
katharen in de twaalfde eeuw een delegatie<br />
van de paus een gesprek aangaat met<br />
een delegatie van de katharen blijkt er bij de<br />
katharen een vrouw deel van het gezelschap<br />
te zijn. De vertegenwoordiger van de paus<br />
roept ontsteld en verontwaardigd uit: ‘Vrouw,<br />
keer terug naar uw spinnewiel!’ Hij weigerde<br />
te onderhandelen met een vrouw. Het zou<br />
Esclarmonde de Foix betrefen, een kathaarse<br />
parfaite, en zus van de graaf van Foix.<br />
BREUK MET DE GOD DER WRAKE<br />
VAN HET OUDE TESTAMENT<br />
De christelijke gnostiek, met Jezus in de<br />
hoofdrol, is van oorsprong een Joodse beweging.<br />
Het is een protest binnen het Jodendom<br />
tegen Jahweh als de jaloerse god der wrake.<br />
Het kerkelijk christendom ziet Jezus als<br />
de vervulling van het Oude Testament. In de<br />
gnostische teksten wordt Jezus voorgesteld<br />
als iemand die radicaal met de god der wrake<br />
van het Oude Testament breekt. Jezus wordt<br />
gezien als de inspirator van een andere godsbeeld,<br />
een god van liefde.<br />
Dat contrast wordt in de gnostische teksten<br />
gewoonlijk beschreven alsof er twee<br />
goden zouden zijn, namelijk de god van<br />
liefde die Jezus ‘mijn Vader’ noemt, en Jahweh.<br />
Jahweh heet dan de Demiurg, de Heer<br />
van het Kwaad.<br />
Dat leidt in de gnostische teksten voordurend<br />
tot een omkering van de betekenis van<br />
de oudtestamentische verhalen.<br />
Zo is er een geheel andere interpretatie<br />
van het paradijsverhaal. Ook in dat verhaal<br />
herkennen de gnostici Jahweh als de Heer<br />
van het Kwaad.<br />
Het verhaal gaat als volgt.<br />
Jahweh schiep de kosmos en alles wat leet.<br />
De aarde bevond zich aanvankelijk in een<br />
paradijselijke staat. In dat paradijs woonden<br />
Adam en Eva, de eerste mensen.<br />
Jahweh verbood hen te eten van de boom<br />
van kennis van goed en kwaad.<br />
Jahweh:<br />
Ten dage dat gij daarvan eet (van de<br />
boom van kennis van goed en kwaad) zult<br />
gij zeker sterven.<br />
Maar dan komt de slang. De slang is volgens<br />
de gnostici een voorloper van Jezus.
KENNIS<br />
Ook de slang is een brenger van gnosis. De<br />
slang zegt tegen Eva:<br />
Gij zult geenszins sterven, maar Jahweh<br />
weet dat tendage dat gij daarvan eet uw<br />
ogen geopend zullen worden, en gij God<br />
zult zijn, kennende goed en kwaad.<br />
Eva eet van de boom van kennis van goed<br />
en kwaad en deelt daarvan ook met Adam.<br />
Jahweh ontdekt dat en zegt:<br />
Zie de mens is geworden als een onzer.<br />
Voor gnostici is dat alles duidelijke taal.<br />
Jahweh wilde de mens bewust onwetend<br />
houden van zijn ware aard, die goddelijk is.<br />
Maar zijn plan lijkt mislukt. Daarom verdrijt<br />
hij hen uit het paradijs en onderwerpt<br />
hij hen aan zijn goddelijke toorn. Daardoor<br />
wordt de schepping een wereld van angst.<br />
Jezus wil de mens van die angst bevrijden<br />
en en hen oproepen het koninkrijk op aarde<br />
te vestigen, dat wil zeggen de schepping te<br />
herstellen in zijn oorspronkelijke glorie, het<br />
koninkrijk als een wereld van liefde.<br />
In die andere interpretatie past ook een<br />
heel andere waardering voor Eva. Zij is niet<br />
de oorzaak van de erfzonde, zoals in het kerkelijke<br />
christendom, maar de eerste verloste<br />
mens.<br />
GNOSTISCHE<br />
SCHEPPINGSMYTHE<br />
In de oudtestamentische traditie schiep<br />
God op één enkel tijdstip, namelijk 'in den<br />
beginne', de gehele kosmos. Die kosmos<br />
bestaat sedertdien geheel op zichzelf. Maar<br />
de gnostiek heet een geheel andere scheppingsmythe.<br />
In de gnostiek wordt de wereld<br />
op elk moment nieuw geschapen. Zoals het<br />
licht steeds weer opnieuw uit de zon straalt,<br />
zo vloeit in een nooit eindigend scheppingsproces<br />
de werkelijkheid voort uit de<br />
oerbron van het zijn. Men noemt dat permanente<br />
wordingsproces van de werkelijkheid:<br />
een emanatie.<br />
De werkelijkheid zoals we die om ons<br />
heen ervaren is een emanatie van de bron<br />
van alle zijn.<br />
Met die opvatting is verbonden de Aramese<br />
versie van het Onze Vader, die begint<br />
met:<br />
Bron van zijn, die ik ontmoet in mijn ontroering<br />
om al wat is,<br />
Ik geef u een naam opdat ik u een plaats<br />
kan geven in mijn leven.<br />
gnothi seauton (ken uzelf)<br />
OORSPRONKELIJK GELAAT<br />
In de traditionele christelijke godsvoorstelling<br />
is er een onoverbrugbare afstand<br />
tussen de mens en God. Mens en God zijn<br />
wezensongelijk. Maar in de gnostiek is dat<br />
anders. Wij zijn als mens rechtstreeks met<br />
de bron verbonden. Zoals een lichtstraal verwant<br />
is aan de zon, zo is ook de mens verwant<br />
aan de Bron. Wij hebben 'de gelaatstrekken<br />
van de Vader'. Wij zijn 'de erfgenamen van<br />
de Vader'. Dat zijn uitdrukkingen in gnostieke<br />
teksten om weer te geven dat wij als<br />
mens verwant zijn met de Bron zoals een<br />
kind met zijn ouders. De beeltenis van God,<br />
die elk mens in zich draagt, zoals een kind<br />
op zijn ouders lijkt, is het 'oorspronkelijk<br />
gelaat' van de mens. Maar, je kunt als mens<br />
de innerlijke ervaring van die verwantschap<br />
kwijtraken. Dan heb je daar geen weet meer<br />
van. Je bent dan een 'onwetende' geworden.<br />
Doel van de gnostiek als spiritueel pad is om<br />
die verwantschap weer ervaarbaar te maken.<br />
Dan ben je een ‘wetende’ en beschik je dus<br />
over ‘gnosis’.<br />
GNOSIS EN<br />
CHRISTUSBEWUSTZIJN<br />
Wij hebben als mens twee naturen.<br />
De ene natuur is de persoonlijke natuur,<br />
waarbij men zichzelf ervaart als in de tijd<br />
geplaatst, met een geboorte en een dood.<br />
Dat is de mens met een geschiedenis en een<br />
persoonlijke identiteit. Bij deze persoonlijke<br />
natuur hoort het 'persoonlijk bewustzijn'.<br />
De tweede natuur van de mens is zijn tijdloze<br />
goddelijke kern. Deze tijdloze goddelijke<br />
kern van de mens heet in de gnostiek<br />
'de Christus'. Als bijvoorbeeld in de brief aan<br />
de Kolossenzen in het Nieuwe Testament<br />
gezegd wordt: 'Het geheim is dit: Christus<br />
woont in u,' dan is dat voor een gnosticus<br />
duidelijk verstaanbaar. Ja, dat is het geheim<br />
waar het in de gnostiek over gaat. Ook wordt<br />
over Paulus verteld dat hij de Christus in<br />
een visioen ontmoette. Precies, de Christus<br />
is geen historische persoon die men 'in het<br />
vlees,' als een ander mens, kan tegenkomen.<br />
De Christus is geïncarneerd, vleesgeworden,<br />
in elk van ons, niemand uitgezonderd.<br />
In het Nieuwe Testament wordt verteld<br />
dat Jezus door Johannes de Doper in de Jordaan<br />
gedoopt werd. Op dat moment, zo gaat<br />
de vertelling, daalt de Heilige Geest op hem<br />
neer. De Jordaan staat hier symbool voor de<br />
stroom van het zijn die voortvloeit uit de<br />
oerbron, het levenswater. (Zie 'Scheppingsmythe'<br />
hierboven.) De historische mens<br />
Jezus wordt hier dus met zijn persoonlijke<br />
natuur symbolisch ondergedompeld in de<br />
oerstroom van het zijn, en ervaart op dat<br />
moment zijn tijdloze Christusbewustzijn.<br />
Hij is een Christus geworden en zal voortaan<br />
zijn discipelen leren hoe ook zij een Christus<br />
kunnen worden, dat wil zeggen, zich bewust<br />
worden van de Christusnatuur die reeds in<br />
hen, en in alle mensen, aanwezig is. En zijn<br />
discipelen kunnen op hun beurt die blijde<br />
boodschap weer doorvertellen aan iedereen<br />
die het horen wil, en: 'Wie oren heet die<br />
hore'.<br />
In oecumenische zin zijn gnostiek, boeddhisme<br />
en hindoeisme en vele andere spirituele<br />
tradites slechts variaties op hetzelfde<br />
thema. Ze kunnen elkaar aanvullen en verrijken.<br />
Alleen wie meent in het exclusieve<br />
bezit te zijn van de enige zaligmakende<br />
waarheid plaatst zich buiten dat spirituele<br />
deelgenootschap.<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 159
KENNIS<br />
DUALISME EN NON-DUALISME<br />
IN DE GNOSTIEK<br />
Het is lang gebruikelijk geweest om de<br />
gnostiek als dualistisch te bestempelen, alsof<br />
dat het hoofdkenmerk van de gnostiek zou<br />
zijn. Met dualistisch wordt dan bedoeld dat<br />
de geestelijke ziel van de mens gevangen zou<br />
zijn in een verachtelijk stofelijk lichaam, en<br />
dat de hele stofelijke werkelijkheid een duivelse<br />
schepping zou zijn. Maar die tegenstelling<br />
tussen een verheven geestelijke<br />
werkelijkheid en een verachtelijke stofelijke<br />
wereld is niet kenmerkend voor de gnostiek.<br />
Het lichaam als kerker van de ziel bijvoorbeeld<br />
stamt als idee van de Griekse ilosoof<br />
Plato. Zie Dualisme van Plato. En er zijn vele<br />
andere dualistische stromingen in de bloeitijd<br />
van de gnostiek, waaronder ook het traditionele<br />
christendom. Het celibaat van de<br />
rooms-katholieke priester is erop gebaseerd.<br />
Bovendien bleek dat na de vondst van de<br />
Nag Hammadi-geschriten niet alle stromingen<br />
binnen de gnostiek dualistisch zijn.<br />
Daarom zochten wetenschappers naar een<br />
nieuwe deinitie die de verschillende stromingen<br />
van de gnostiek kon samenvatten.<br />
Men ziet nu als bindend en deiniërend element<br />
van de gnostiek de ‘co-substantialiteit’<br />
van de ziel van de mens met God. Daarmee<br />
bedoelt men dat de ziel van de mens van<br />
dezelfde substantie is als Gods wezen. Die<br />
visie is het helderst uitgedrukt in logion 108<br />
van het homas-evangelie. Die luidt:<br />
Jezus zei:<br />
Wie uit mijn mond drinkt<br />
zal zijn zoals ik en ik zoals hij;<br />
en wat verborgen was zal hem geopenbaard<br />
worden.<br />
Het gaat hier dus om de gelijkheid van het<br />
wezen van de mens met het wezen van God.<br />
Dat is het overkoepelende aspect van de verschillende<br />
gnostische stromingen. Daarom,<br />
en dat is een tweede kenmerk van de gnostiek,<br />
is kennis van het ware zelf ook godskennis.<br />
Dat zelkennis ook godskennis is, geldt<br />
in de gnostiek als een ervaarbaar inzicht. De<br />
gnostiek als spirituele traditie in zijn verschillende<br />
vormen street naar die ervaarde<br />
godskennis.<br />
Ook de mystiek street overigens naar<br />
160<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
ervaren godskennis. Het verschil met de<br />
gnostiek is dat in de mystiek een ik-Gij relatie<br />
gehandhaafd wordt. God blijt daarin<br />
de Ander. De mystiek beschrijt de ervaren<br />
ontmoeting met het goddelijke als een<br />
liefdesrelatie van twee niet-identieke partners,<br />
zie bijvoorbeeld het Geestelijk Hooglied<br />
van de mysticus Juan de la Cruz. In de<br />
gnostiek is God echter niet de gans Andere,<br />
Bram Moerland is naast auteur van 'De Katharen, de overwinning van<br />
de vrijheid', ook auteur van 'Het evangelie van Thomas' en 'Gnosis<br />
en Gnostiek'. Alledrie deze boeken worden uitgegeven bij AnkhHermes.<br />
Bram Moerland was docent ilosoie aan de School voor de<br />
Journalistiek in Utrecht. Met zijn ontdekking van de katharen begon<br />
voor hem een historische en steeds persoonlijker wordende speurtocht<br />
naar de verborgen spirituele traditie van de gnosis.<br />
brammoerland@speakersacademy.nl<br />
maar identiek aan het zelf en daarmee geheel<br />
samenvallend, co-substantieel dus. In de<br />
geloofsbelijdenis van Nicea zoals die in 325<br />
werd vastgelegd wordt gezegd dan Jezus één<br />
in wezen is met de Vader. Voor gnostici geldt<br />
dat voor elk mens. En dat is het fundamentele<br />
verschil tussen de traditioneel christelijke<br />
opvatting en de gnostiek: niet alleen<br />
Jezus is wezensgelijk aan de Vader, maar elk<br />
mens.<br />
Het wezen van God in de mens doet zich<br />
kennen in de vorm van liefde. De liefde is de<br />
inwoning Gods in de mens.<br />
In hoeverre is de gnostiek nu toch dualistisch?<br />
Men onderscheidt binnen de gnostiek<br />
drie hoofdstromingen: de homas-gnostiek,<br />
de Sethiaanse gnostiek, en de Valentiniaanse<br />
gnostiek. Alle drie stromingen<br />
zijn dualistisch in die zin dat ze een transcendente<br />
geestelijke werkelijkheid veronderstellen<br />
naast de daarvan onderscheiden<br />
alledaagse werkelijkheid van het menselijk<br />
bestaan. Maar hun houding daartegenover<br />
is geheel verschillend.<br />
Het evangelie van homas is overwegend<br />
non-dualistisch, dat wil zeggen dat het<br />
street naar de opheing van de afgescheidenheid<br />
tussen die twee aspecten van het<br />
menselijk bestaan, het aardse en het transcendente,<br />
en die met elkaar te verbinden. Zo<br />
zegt logion 106 dat we pas waarachtig mens<br />
zijn als we die twee aspecten in onszelf met<br />
elkaar verbinden:<br />
Als jullie de twee één maakt,<br />
zul je een zoon van de mens worden<br />
De Sethiaanse gnostiek is de meest platoonse<br />
in de radicale afwijzing van het<br />
lichaam en de stofelijke werkelijkheid, en<br />
is dus streng dualistisch. We vinden die<br />
vooral verbeeld in het Geheime boek van<br />
Johannes uit de Nag Hammadi-geschriten.<br />
Daar vinden we ook de meest nadrukkelijke<br />
afwijzing van de materiële schepping. De<br />
schepper uit Genesis in het Oude Testament<br />
wordt daar zelfs voorgesteld als de boosaardige<br />
Demiurg.<br />
De Valentiniaanse gnostiek ziet het dualistische<br />
onderscheid van materie en geest<br />
als niet-reëel. Wat we gewoonlijk voor de<br />
werkelijkheid houden is slechts een illusie<br />
waar men zich van kan bevrijden. De Valentiniaanse<br />
gnostiek lijkt daarmee veel op het<br />
boeddhisme.<br />
© MARLIES TERSTEGGE
ONDERWIJS<br />
De Impact van<br />
Technologie op Onderwijs<br />
Dieter Möckelmann<br />
Het is goed dat het onderwijs van<br />
nature behoudend is. Want<br />
onderwijs is in essentie het<br />
overdragen van onze cultuur<br />
van de ene generatie op de andere. Het borgt<br />
wie we zijn. Het is een zegen dat het onderwijs<br />
niet om de paar jaar wordt herschreven.<br />
Goed onderwijs is tijdloos.<br />
Maar de wereld verandert in snel tempo.<br />
Technologie speelt hierin een belangrijke<br />
rol en het onderwijs ondervindt hiervan<br />
de gevolgen. Want hoewel het onderwijs<br />
zelf een behoudende cultuur kent, wordt<br />
nieuwe technologie als eerste omarmd door<br />
de jongste generatie. Onze kinderen.<br />
Wij moeten onze kinderen klaarstomen<br />
voor de wereld van morgen. Het spanningsveld<br />
tussen tijdloos onderwijs en de snel<br />
veranderde wereld is de spagaat van veel<br />
leraren vandaag de dag. Het kan ongemakkelijk<br />
gaan voelen wanneer de belevingswereld<br />
van het kind te ver af komt te staan van<br />
het aanbod dat het kind op school krijgt.<br />
Wie kent niet het beeld van de kleuter die in<br />
plaats van een pagina om te slaan, gaat swipen<br />
op de pagina van een tijdschrit? Tablets<br />
kennen we pas sinds 2010, maar zijn niet<br />
meer weg te denken. En hoewel het voor veel<br />
leraren een noviteit is, kinderen gebruiken<br />
tablets al heel hun leven.<br />
Welke leraar kan het moordende tempo bijbenen?<br />
Ben je net gewend aan Hyves, is het<br />
al weer vervangen door Facebook! Van Twitter<br />
tot Snapchat en van Pinterest tot Instagram,<br />
Vine en YouTube. Via de mobiele<br />
telefoon leven jongeren in een aaneengesloten<br />
chat vanaf het moment dat ze wakker<br />
worden totdat ze naar bed gaan. Games worden<br />
steeds geavanceerder en realistischer<br />
en de integratie met virtual reality lijkt een<br />
kwestie van tijd. Via de gsm, smartwatch of<br />
smartbril komt ‘t het klaslokaal in: een technologietsunami.<br />
Het stelt het onderwijs voor uitdagingen.<br />
We moeten kinderen opleiden om het goed<br />
te gebruiken en te begrijpen. Denk bijvoorbeeld<br />
aan het aanbieden van lessen over<br />
coderen. Maar ook moeten we kinderen<br />
© MET DANK AAN DIETER MÖCKELMANN<br />
leren er veilig mee om te gaan en de zogenoemde<br />
'future work skills', moeten hen<br />
worden bijgebracht. Maar als we deze<br />
'21st century skills' zo belangrijk vinden,<br />
van wie moeten ze het leren? Is de leraar voldoende<br />
toegerust?<br />
En wat te denken nieuwe interactieve en zelfs<br />
adaptieve lesmethoden. Prachtig natuurlijk,<br />
maar welke vragen roepen ze op met<br />
betrekking tot de gegevens die deze technologie<br />
genereert: de zogenoemde big data.<br />
Vraagstukken waarvoor we niet zijn opgeleid<br />
op de lerarenopleiding…<br />
Iedere school wil dat leerlingen na de opleiding<br />
goed voorbereid zijn, maar weinig<br />
scholen weten technologie, waaronder<br />
ICT duurzaam in te bedden in het primaire<br />
en secundaire proces. De werkdruk<br />
is hoog: “Moet ik dit er ook nog bij gaan<br />
doen?” is een veelgehoorde klacht. Maar<br />
ICT inzetten op school kan ontzettend inspirerend<br />
zijn en juist tijd besparen.<br />
Dieter Möckelmann richtte samen met<br />
Hans Hoornstra Like to Share op en staat<br />
middenin de onderwijswereld. Vanuit zijn<br />
bedrijf Dieter.nl begeleidt hij scholen en verzorgt<br />
lezingen en studiedagen over de veranderende<br />
wereld en hoe ICT in het onderwijs<br />
kan worden ingebed. Als geen ander weet<br />
Dieter de leraar te inspireren en het onderwijsteam<br />
met een frisse blik te laten kijken<br />
naar de kansen van de impact van technologie<br />
op onderwijs. Het wordt weer leuk!<br />
"Oorspronkelijk ben ik geschiedenisdocent en werkte jarenlang voor Kennisnet als sectormanager primair onderwijs. Sinds 1 januari 2010 heb<br />
ik mijn eigen bedrijf, Dieter.nl. Vanuit dit bedrijf verzorg ik trainingen en consultancytrajecten voor het onderwijs, waarbij de efectieve inzet van<br />
ICT de rode draad is. De laatste jaren ben ik een veelgevraagd spreker en dagvoorzitter en soms word ik ‘trendwatcher in het onderwijs’ genoemd.<br />
Daarnaast heb ik een eigen label ‘Like to Share’. Onder dit label organiseer ik evenementen die gaan over de impact van technologie op<br />
onderwijs en ben ik hoofdredacteur van het Like to Share magazine. Geschiedenis heeft nog steeds mijn passie. Tijdens mijn opleiding tot leraar<br />
ben ik ik aanraking gekomen met het internet. Direct zag ik de kans voor geschiedenisleraren (en geïnteresseerden) om het internet te gebruiken.<br />
Dat heeft geleid tot het huidige Historien.nl." dietermockelmann@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
161
Bringing Interaction to the World<br />
POWERED BY:<br />
Bent u nieuwsgierig geworden? 010-4333322<br />
162<br />
PresentersWall heeft speciaal voor de relaties van Speakers Academy ® een<br />
unieke nieuwe applicatie ontwikkeld: 'Bringing Interaction to the World'<br />
Uw gasten kunnen via hun smartphone vragen stellen en stemmen.<br />
Een realtime communicatiemogelijkheid tijdens uw congres, seminar of<br />
bedrijfsevenement. De mobiele pagina wordt volledig opgemaakt in úw<br />
huisstijl. Later kunnen de programma’s nog eens worden bekeken en de<br />
applicatie kan tevens worden gebruikt als evaluatietool. Een revolutionaire<br />
ontwikkeling, nu beschikbaar voor u en uw relaties.<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
FOTOGRAFIE: MET DANK AAN JEFFREY SPALBURG<br />
COLUMN<br />
Jefrey Spalburg<br />
Wie ben jij, vroeg me laatst iemand? Goeie vraag! Even voorstellen:<br />
Jefrey Spalburg, gediplomeerd acteur, presentator, columnist en<br />
nu alweer zo’n tien jaar actief als cabaretier.<br />
Vond ik het vroeger nog wel eens lastig om uit te leggen wie ik ben, tegenwoordig<br />
lukt me dat steeds beter. Geboren en getogen in het Twentse Hengelo<br />
met Surinaamse roots. Nogal twee extremen zou je denken, maar niets is<br />
minder waar. Voor mij gaan die twee hand in hand. Ik weet niet beter. Ik heb<br />
daarom gelukkig ook nooit hoeven kiezen. Net zoals ik zowel acteer, presenteer,<br />
zing of een conference doe. Ik maak gebruik van wie ik ben en wat ik kan.<br />
Het bekende spreekwoord luidt; ‘Kiezen of delen’. En als ik kan kiezen, deel<br />
ik liever. Delen is een groot onderdeel van mijn werk. Als podiumpresentator<br />
ben ik eigenlijk niet meer dan een doorgeeluik tussen het verhaal wat je wil<br />
vertellen en de mensen in de zaal. Ik deel de hele dag. Net als iedereen tegenwoordig.<br />
We leven in een tijd dat we ons hele hebben en houwen op Facebook<br />
delen, onze muziek met elkaar delen via Spotify en elke maatschappelijke<br />
discussie niemand meer uitsluit. We leven nou eenmaal allemaal hier op dit<br />
kleine stukje aarde, dus zit er niets anders op dan te delen.<br />
Waarom zou je je beperken tot één ding? Ik neem mijn eigen telefoon altijd<br />
als voorbeeld. We noemen het nog steeds telefoon maar 90% van de tijd is<br />
iedereen met voorovergebogen nek met hele andere dingen bezig. Wie belt er<br />
nou nog? Die van mij is van levensbelang; het zijn mijn vrienden, mijn platencollectie,<br />
mijn routeplanner en m’n zaklantaarn ineen. Dat betekent in ieder<br />
geval dat ik samen met mijn vrienden, onder begeleiding van goede muziek<br />
nooit meer de weg kwijtraak in het donker. Als dat geen eensgezindheid is. Als<br />
een voorwerp al niet meer één ding is, waarom wij mensen dan wel?<br />
Opgeteld<br />
de beste<br />
Máxima had toch gelijk toen ze zei dat ‘dé Nederlander’ niet bestaat. Het zou<br />
toch ook zonde zijn om jezelf terug te brengen tot maar één ding? Je bent nooit<br />
één ding alleen. Je bent een mix. Een optelsom van alles samen. Net als ons<br />
Koningshuis. De Oranjes zijn Duits-Nederlands-Argentijns. De naam oranje<br />
zegt het al; dat is ook een mixkleur van geel en rood.<br />
Dus wie ik ben? Aangenaam; Jefrey Spalburg, vader, Surinamer, Tukker,<br />
cabaretier en binnenkort misschien ook de spreker op uw event.<br />
jefreyspalburg@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 163
© PATRICIA BÖRGER<br />
'SLIMME<br />
BEDRIJVEN<br />
DENKEN<br />
SMART'<br />
164<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
SMART INDUSTRY/INTERNET OF THINGS<br />
prof. dr. Willem Vermeend<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Nieuwe productiemethoden en digitale technologieën zorgen voor radicale veranderingen in alle<br />
bedrijfssectoren. Honderdduizenden banen verdwijnen. Slim inspelen op nieuwe ontwikkelingen, zoals<br />
Internet of Things, kan het tij keren. Smart Industry is de toekomstige groeimotor en banenmachine van<br />
Nederland, maar vooral het MKB wil nog niet aanhaken en het onderwijs blijft studenten opleiden voor<br />
banen die er straks niet meer zijn. Willem Vermeend: “Winnaars van morgen passen hun businessmodel snel<br />
aan en zijn bereid tot vergaande samenwerking.”<br />
Honderden miljarden euro’s<br />
gaan de komende tien jaar<br />
naar het Internet of hings.<br />
Een recente technologische<br />
ontwikkeling, die steeds meer apparaten<br />
en machines digitaal via het internet met<br />
elkaar verbindt. Door deze voorwerpen slim<br />
te maken door elektronica in te bouwen –<br />
zoals sensoren en geheugenchips – kunnen<br />
ze enorme stromen informatie verzamelen,<br />
verzenden en uitwisselen. Bedrijven kunnen<br />
dankzij deze en andere ontwikkelingen,<br />
denk aan (de analyse van) big data en robotisering,<br />
hun bedrijfsprocessen eiciënter<br />
maken. Gunstig bijefect is dat ze tegelijk een<br />
grote bijdrage leveren aan het beperken van<br />
de uitstoot van broeikasgassen, zoals tijdens<br />
de Klimaattop van december <strong>2015</strong> in Parijs is<br />
afgesproken. Er is wel een probleem: Nederland<br />
loopt achter, reageert niet snel genoeg.<br />
Ook de bereidheid tot samenwerking, cruciaal<br />
om voordelen van het Internet der Dingen<br />
optimaal te kunnen benutten, ontbreekt<br />
te vaak.<br />
“Bedrijven die niet snel genoeg inspelen<br />
op de razendsnelle ontwikkelingen, aangeduid<br />
als Economie 4.0, overleven het niet.<br />
In sommige sectoren gaat het om een kwart<br />
van alle ondernemingen. Driejarenplannen<br />
en zelfs driemaandenplannen zijn niet meer<br />
van deze tijd. Zodra je iets opschrijt is het<br />
al verouderd”, constateert internetondernemer<br />
en -investeerder prof. dr. Willem Vermeend.<br />
Elk bedrijf, in welke sector dan ook,<br />
heet of krijgt met Internet of hings (IoT)<br />
te maken. “Dat geldt voor alle businessmodellen<br />
en het zorgt voor een revolutie in de<br />
wereldeconomie. Wie niet meegaat verliest<br />
het van bedrijven en startups die de stap wel<br />
op tijd zetten.” Toch besefen veel ondernemers<br />
niet dat ze nu en niet pas morgen in<br />
‘Nederland loopt<br />
achter, reageert<br />
niet snel genoeg’<br />
actie moeten komen. “Slechts 26 procent<br />
van de Nederlandse bedrijven is serieus met<br />
alle nieuwe ontwikkelingen bezig. Bij het<br />
midden- en kleinbedrijf ligt dat percentage<br />
nog lager. Veel directeuren zeggen dat ze de<br />
nieuwe technologieën binnen drie jaar willen<br />
invoeren, maar doen het vaak niet. Of<br />
ze denken dat met name IoT niets voor hun<br />
bedrijf is. Het gaat toch goed, waarom veranderen?<br />
Natuurlijk moeten ze geen oude<br />
schoenen weggooien voordat ze nieuwe<br />
hebben. Tegelijk zeg ik: innovatie moet. Elke<br />
dag. Bedrijven die niet constant vernieuwen<br />
vallen om. Kodak, Free Record Shop en<br />
V&D, om enkele voorbeelden te noemen,<br />
zijn niet tijdig met innovatieve producten en<br />
diensten gekomen en verloren het daardoor<br />
van de concurrentie die dat wel had gedaan.<br />
KPN heet het wel goed opgepakt en is met<br />
de introductie van zijn ‘low frequency’-netwerk<br />
een gunstige uitzondering.”<br />
DRIE STRATEGIEËN<br />
Volgens Vermeend moet elk bedrijf zijn<br />
bestaande businessmodel onder de loep<br />
nemen en aanpassen aan de nieuwe economie.<br />
In dat model moeten drie strategieën<br />
worden ingebouwd. De eerste is een integrale<br />
internetstrategie voor álle bedrijfs- en<br />
productieprocessen, dus niet alleen voor de<br />
marketing. Zoveel mogelijk digitaal levert<br />
meer eiciëntie en kostenbesparing op. De<br />
tweede strategie is erop gericht te ontdekken<br />
welke nieuwe technologieën of ontwikkelingen<br />
invloed kunnen hebben op<br />
het bestaande businessmodel. Bijvoorbeeld<br />
3D-printen, IoT, big data, cloud computing<br />
en robot- en nanotechnologie. Van sommige<br />
hebben ondernemers gehoord, van<br />
andere niet, maar ze moeten over al die technologieën<br />
en de betekenis ervan voor hun<br />
bedrijfsprocessen nadenken. Ook al denken<br />
ze dat het niet nodig is. De concurrent doet<br />
dat tenslotte ook. Anno <strong>2016</strong> zijn wereldwijd<br />
vijf miljard apparaten met elkaar verbonden.<br />
In 2025 zijn dat er 25 miljard. “IoT zien we nu<br />
al in de logistieke en de energiesector. Steeds<br />
meer andere sectoren volgen. Wereldwijd<br />
verwachten we een spectaculaire groei in<br />
de medische en gezondheidssector. Eigenlijk<br />
gaat het om simpele technologie. Het<br />
zijn steeds slimmer wordende bandjes met<br />
drie sensoren, waarvan ik er als sporter ook<br />
een heb, die 24 uur per etmaal de gezondheidstoestand<br />
van de drager bijhouden. Ze<br />
kunnen alles meten – hartslag, longcapaciteit<br />
en of bijvoorbeeld je conditie is verbeterd<br />
of verslechterd – en preventief waarschuwen,<br />
zodat je op tijd naar de dokter kunt.<br />
Dat levert niet alleen besparingen op in de<br />
gezondheidszorg, maar stimuleert mensen<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 165
SMART INDUSTRY/INTERNET OF THINGS<br />
ook gezonder te leven.” Vermeend begrijpt kunstmatige intelligentie en robottechnologie<br />
verdwijnen vele honderdduizen-<br />
dat sommige mensen bang zijn dat techniek<br />
straks alles overneemt, doch weerlegt den banen. Slimme sotware vervangt veel<br />
dat meteen: “Je bepaalt alles zelf. Sterker: je werk dat nu nog door accountants, juridische<br />
medewerkers en boekhouders wordt<br />
monitort je eigen gezondheid. Dat is toch<br />
prachtig.”<br />
gedaan. Vermeend beset dat dit voor veel<br />
mensen een angstig vooruitzicht is. Maar hij<br />
DUURZAAMHEIDSSTRATEGIE heet ook goed nieuws. Er komen ook veel<br />
Een strategie hebben om honderd procent banen bij. Bijvoorbeeld op het terrein van<br />
duurzaam te zijn is eveneens heel belangrijk<br />
en cruciaal voor het bedrijfsimago.<br />
het ontwikkelen van sotware, big data-analisten,<br />
technische functies op alle niveaus,<br />
“Investeerders, zoals Black Rock, wegen<br />
duurzaamheid steeds vaker mee in hun ‘Je monitort je eigen<br />
investeringsbeleid. Bedrijven in de fossiele<br />
gezondheid. Dat is<br />
sector kunnen daardoor moeilijker inanciering<br />
vinden. De komende jaren worden kapitalen<br />
geïnvesteerd in hernieuwbare energie<br />
toch prachtig!’<br />
en slimme oplossingen om bijvoorbeeld de<br />
CO₂-uitstoot te reduceren en bedrijfsprocessen<br />
energiearm te maken. Dankzij Internet<br />
of hings kunnen bedrijven, hoewel ze maar ook onderhoudsmonteurs voor robots<br />
dat vaak nog niet inzien, (vlieg)reizen sterk en in de ICT. Daar kan best tijdverschil in zitten.<br />
Op de lange termijn komt er een balans<br />
verminderen. Vergaderen gaat net zo goed<br />
en eiciënter via video-internetverbindingen.<br />
In de logistiek zijn er tracktechnolo-<br />
maar op de korte termijn kan de werkloos-<br />
tussen het verdwijnen en creëren van banen,<br />
gieplatforms waar aanbod en vervoersvraag heid oplopen. In landen die vooroplopen,<br />
door verschillende vervoerders op elkaar al veel hebben geautomatiseerd, robots<br />
worden afgestemd. Trucks hoeven daardoor<br />
nooit meer leeg terug te rijden.” In hun gebruiken is de uitkomst positief. Daar laat<br />
inzetten en snel slimme sotware zijn gaan<br />
boekje ‘Internet of hings: technologie die de werkgelegenheid zelfs al een plus zien.<br />
de wereld op zijn kop gaat zetten’ (interactief<br />
als digitaal, 24/7 geactualiseerd smart nen arbeidsplaatsen naar het buitenland, die<br />
Waar die ontwikkeling achterloopt verdwij-<br />
book via www.internetot.nl en op papier) maar moeilijk terug te halen zijn.<br />
geven Willem Vermeend en Harvard-econoom<br />
Jan Willem Timmer, naast alles wat er SMART INDUSTRY<br />
te weten valt over IoT, een overzicht van tal Internet of hings is een belangrijk en<br />
van praktische toepassingen.<br />
onmisbaar onderdeel van de Smart Industry,<br />
die niet alleen de maakindustrie maar alle<br />
ONDERWIJS EN ARBEIDSMARKT bedrijfssectoren omvat. Het gaat er immers<br />
Het valt Vermeend op dat het Nederlandse om alle bedrijven in Nederland zo snel<br />
onderwijs, van basisschool tot universiteit, mogelijk heel slim en dus eiciënt te maken<br />
totaal niet is voorbereid op de economie door te digitaliseren en nieuwe technologie<br />
4.0. “Nieuwe technologie, van 3D-printen<br />
tot IoT, is niet in de lesprogramma’s opgenomen,<br />
terwijl iedere student er straks mee<br />
Prof. dr. Willem Vermeend is internetondernemer en -investeerder<br />
en als hoogleraar Economie 4.0 verbonden aan de<br />
te maken krijgt. Net als in Engeland zou<br />
Open Universiteit . Hij maakt deel uit van de nationale stuurgroep<br />
Smart Industry, de stuurgroep toekomstverkenning<br />
je op de basisschool al les moeten geven<br />
in 3D-printen en programmeren, anders<br />
Big Data en het dagelijks bestuur van de IoT Academy. Vermeend<br />
is tevens commissaris bij verschillende bedrijven<br />
komen studenten met een achterstand op<br />
de arbeidsmarkt terecht.” Die verandert,<br />
en auteur van economische, iscale en inanciële bestsellers.<br />
Van 1994-2002 was hij staatssecretaris van Financiën en minister van<br />
een beetje ahankelijk van het tempo waarin<br />
bedrijven inzien dat zij hun strategie moeten<br />
Sociale Zaken en Werkgelegenheid. willemvermeend@speakersacademy.nl<br />
aanpassen, sowieso. Door automatisering,<br />
166<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
te gebruiken. “Wanneer je Smart Industry<br />
goed inzet, is dat de groeimotor en banenmachine<br />
die uiteindelijk leidt tot 1 procent<br />
extra economische groei op jaarbasis<br />
en uitbreiding van de werkgelegenheid. We<br />
zien dat grote bedrijven dat oppakken door<br />
internationale invloeden en concurrentie,<br />
maar zoals gezegd blijt het MKB achter.<br />
In tegenstelling tot het midden- en kleinbedrijf<br />
in Duitsland en Engeland dat ons<br />
voorbijstreet. In ons tweede boek, ‘Smart<br />
Industry: de groeimotor en nieuwe banenmachine<br />
van onze economie’ (www.smartindustryboek.nl)<br />
geven Jan Willem en ik<br />
een overzicht van de aanpak in Nederland en<br />
het buitenland. In ons land worden in elke<br />
regio zogenoemde ieldlabs opgericht die<br />
bedrijven helpen en in contact brengen met<br />
onderwijsinstellingen in hun werkgebied.<br />
Dat levert de innovatiekracht op die ze nodig<br />
hebben. Maar vooral moeten ze samenwerken.<br />
Niet alleen met kennisinstellingen, ook<br />
met andere bedrijven en klanten. Daar zijn<br />
Nederlanders niet goed in. Ze denken nog te<br />
veel in het oude concurrentiemodel en zijn<br />
bang dat de concurrent er met hun ideeën<br />
vandoor gaat. Samen data analyseren, ontwikkelingen<br />
delen en producten en diensten<br />
ontwikkelen en in de markt zetten. Dat<br />
is het kenmerk van de Smart Industry. Zover<br />
zijn we nog niet, maar ik zie positieve signalen.<br />
Er komen ieldlabs, de media besteden<br />
er meer aandacht aan, hbo-instellingen zoeken<br />
Smart Industry-lectoren en het aantal<br />
bedrijven dat informatie aanvraagt groeit.<br />
Langzaam vinden we weer aansluiting bij<br />
de voorlopers, maar om aan kop te gaan is<br />
het cruciaal dat ons onderwijs snel inspeelt<br />
op de nieuwe technologieën en de banen die<br />
daarbij horen.”
ECONOMIE<br />
Disruptie in wonen<br />
en bouwen<br />
prof. dr. ir. Hugo Priemus<br />
Het bouwen en wonen werd van<br />
oudsher geprogrammeerd op<br />
basis van demograische en<br />
economische modellen. Maar<br />
de oude regelmatigheden verdwijnen.<br />
Allereerst is de ICT-revolutie 'game changer'<br />
in het wonen. De communicatie van bewoners<br />
met vrienden, buurtgenoten, leveranciers<br />
en verzorgers verandert drastisch. De<br />
woning is niet alleen een fysiek centrum<br />
voor consumptie, maar ook een digitaal<br />
knooppunt waar men kan telewerken, telebankieren,<br />
webshoppen en leren.<br />
De ICT-revolutie ligt ook aan de basis van<br />
robotisering, the Internet of hings, big<br />
data en AirBnB. De verschillen in inkomen<br />
en vermogen nemen toe: we bewegen in de<br />
richting van een ‘winner takes all’-economie, waarbij de top 10%<br />
proiteert en huishoudens met lagere- en middeninkomens erop<br />
achteruitgaan.<br />
Een tweede disruptieve ontwikkeling is het beteugelen van klimaatverandering<br />
en het versnellen van de energietransitie van fossiele<br />
naar hernieuwbare brandstofen. Elektrische ietsen, scooters<br />
en auto’s vergen laadpalen in en bij de woning, waardoor de positie<br />
van de woning in energienetwerken (smart grids) blijvend verandert.<br />
Een derde disruptieve ontwikkeling is de ontwikkeling van migratiestromen<br />
van het Midden-Oosten en Noord-Afrika naar Europa.<br />
De ICT-revolutie speelt ook hier een cruciale rol: de vluchteling<br />
© JAAP OLDENKAMP<br />
beschikt over een iPhone, kent de weg en<br />
communiceert met landgenoten die hem<br />
voorgingen. We zullen rekening moeten<br />
houden met sterk luctuerende migratiestromen,<br />
op een blijvend hoog niveau. Vergrijzingsprobleem<br />
opgelost.<br />
Een vierde ontwikkeling omvat de toenemende<br />
participatie van burgers. Via digitale<br />
platforms en matching sites kunnen vragers<br />
op de woningmarkt steeds efectiever een<br />
passend aanbod vinden. Dat verandert de<br />
positie van klassieke intermediairs als makelaars<br />
en woningcorporaties.<br />
De gevolgen voor bouwen en wonen zijn<br />
omvangrijk. De woningvoorraad zal lexibeler<br />
moeten zijn: minder bouwconstructie en meer woninginrichting.<br />
Kantoren, bedrijfsgebouwen, en agrarisch vastgoed zullen<br />
vaker tot woningen worden getransformeerd. Het juridisch verschil<br />
tussen woningen en recreatiewoningen wordt betekenisloos.<br />
Het bouwen wordt gedigitaliseerd (met 3D-geprinte componenten).<br />
De stad (smart city) wordt als woon- en werkmilieu steeds populairder.<br />
De vraag naar dure huurwoningen neemt toe, evenals de<br />
behoete aan goedkope woonruimte: voor studenten en statushouders.<br />
Al zijn er veel onzekerheden, toch is het evident dat een disruptie<br />
van bouwen en wonen voor de deur staat.<br />
'Klimaatmaatregelen, energietransitie en<br />
ICT-revolutie: 'game changers' in het wonen'<br />
hugopriemus@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 167
INNOVATIE<br />
‘Ze zien vliegen’ is in 2017<br />
heel normaal<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Innovatie gaat vooral over vernieuwing van goederen, diensten en processen op manieren die<br />
nooit eerder zijn toegepast, revolutionair kunnen zijn en soms aan het begin staan van grote<br />
veranderingen in ons aller leven. Op de volgende pagina’s vertellen vijf gedreven ondernemers<br />
waar ze mee bezig zijn en wat wij daarvan merken.<br />
PAL-V LAAT EEN DROOM<br />
UITKOMEN<br />
Veel mensen dromen er al een eeuw<br />
van: de vliegende auto. Nu is het zover. Het<br />
Nederlandse bedrijf PAL-V Europe levert in<br />
2017 de eerste ‘Personal Air and Land Vehicles’<br />
af aan voornamelijk particuliere kopers<br />
in eigen land. Uiteindelijk zijn er van de pionierseditie<br />
45 bestemd voor Europa en 45<br />
voor klanten daarbuiten. Kosten: € 500.000<br />
per stuk.<br />
De ontwikkeling van de vliegende auto<br />
begint in 2001 met het uittesten van potentiële<br />
technologieën en het creëren van een<br />
groot aantal concepten. In 2008 komt bedenker<br />
John Bakker terecht bij ir. Robert Dingemanse,<br />
mede-oprichter en algemeen<br />
directeur van het huidige bedrijf. “Ik ben<br />
altijd gefascineerd door dingen die een revolutie<br />
teweeg kunnen brengen of echt nieuw<br />
zijn. Toch geloofden we hier niet meteen<br />
in. Tot we gingen begrijpen dat dit concept<br />
alle puzzelstukjes bij elkaar brengt waar we<br />
al honderd jaar naar zoeken”, zegt Dingemanse.<br />
“Na succesvolle proefvluchten en<br />
-ritten met het prototype – waarmee is bewezen<br />
dat de basistechnologie van de vliegende<br />
auto in orde is en voldoet aan de bestaande<br />
regelgeving en certiiceringseisen – zijn<br />
we in 2012 begonnen met het ontwikkelen<br />
168<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
ir. Robert<br />
Dingemanse<br />
van een commerciële variant. Deze gyroplane<br />
lijkt minder op een gestileerde helikopter<br />
dan het prototype, maar meer op een<br />
tweezitsvoertuig waarin je naast elkaar kunt<br />
zitten. Hoe het ontwerp van een gespecialiseerd<br />
Italiaans bureau er precies gaat uitzien<br />
maken we in de tweede helt van <strong>2016</strong><br />
bekend.”<br />
Doorbraken<br />
Vanaf 2017 kunnen de eerste Nederlanders<br />
met de PAL-V op een comfortabele<br />
manier van deur tot deur reizen. Zowel in de<br />
lucht als op de weg haalt de vliegende auto,<br />
© MARCO DE SWART<br />
met Euro 95 als brandstof, een snelheid van<br />
180 km/uur. “Om zover te komen zijn heel<br />
wat doorbraken nodig geweest. Allereerst<br />
moesten we de lichtgewichttechniek zover<br />
ontwikkelen dat het mogelijk werd een rijfunctionaliteit<br />
toe te voegen aan een vliegtuig.<br />
Ook wegstabiliteit was een uitdaging.<br />
Een goed vliegtuig is een driewieler en<br />
staat hoog op zijn poten, wat niet handig is<br />
op de weg. Een auto rijdt op vier wielen en<br />
dat levert voor een vliegtuig bijvoorbeeld<br />
mechanische en start- en landingsproblemen<br />
op. Hier is de kanteltechniek van het<br />
Nederlandse bedrijf Carver, die wij exclusief<br />
toepassen om vliegtuigen op de weg te<br />
zetten, de grote doorbraak.” Dingemanse<br />
denkt dat sommige kopers niet direct met<br />
de PAL-V gaan vliegen, maar de eerste vliegende<br />
auto zien als een investeringsobject.<br />
Wie wel rijden en vliegen wil combineren, en<br />
gebruik wil maken van de ruimte die er nog<br />
is in het Nederlandse luchtruim, heet een<br />
rijbewijs en een autogyro-vliegbrevet nodig.<br />
“Ik wil nog een misverstand uit de weg ruimen.<br />
Een vliegende auto is absoluut geen<br />
helikopter (de moeilijkste, duurste en onveiligste<br />
manier van vliegen). Een gyrocopter is<br />
stabiel en veilig. Het toestel is uitgevoerd met<br />
cruise control en doet als de motor uitvalt<br />
vanzelf de goede dingen. De rotor blijt dan<br />
draaien. Voor het opstijgen heet het toestel
INNOVATIE<br />
ongeveer 130 meter nodig om de noodzakelijke<br />
voorwaartse snelheid te bereiken, voor<br />
landen is 30 tot 60 meter voldoende.” (Meer<br />
informatie: www.pal-v.com).<br />
KEYLOCKER: VERSLEUTELD IS<br />
OOK ECHT OP SLOT<br />
Het bedrijf KeyLocker heet twee met<br />
elkaar verbonden oplossingen ontwikkeld.<br />
De eerste is sleutelmanagement op de chip,<br />
zodat niemand – behalve de rechtmatige<br />
gebruiker – bij de sleutel en dus de informatie<br />
kan. De tweede is een hardwarematige<br />
voorziening in de cloud, op basis van speciaal<br />
beveiligde infrastructuur die eveneens<br />
ontoegankelijk is voor derden.<br />
“Voor waterschappen hebben we een sensor<br />
beveiligd met sterke encryptie, waarvan<br />
de sleutels niet uitleesbaar zijn. Die beveiliging<br />
is nodig omdat de data in de sensoren<br />
van bijvoorbeeld sluizen en waterzuiveringsinstallaties<br />
cruciaal zijn maar vaak wel onbeschermd<br />
zijn opgesteld. Stel dat iemand de<br />
sensoren in de sluis hackt en de sluis opengaat<br />
op een verkeerd moment. De gevolgen<br />
zijn dan niet te overzien”, zegt Carel Mackenbach,<br />
medeoprichter van KeyLocker. “We<br />
hadden geluk dat we tegen een klant aanliepen<br />
in de watersector, omdat het in dat segment<br />
mogelijk is op relatief bescheiden en<br />
eenvoudige schaal een zeer complexe oplossing<br />
te testen.” Volgens Mackenbach is versleutelen,<br />
of ‘encrypten’ zoals hij dat noemt,<br />
een vak apart. “Inmiddels hebben wij veel<br />
verstand van hardware waarmee digitale<br />
sleutels te beveiligen zijn. Door een cryptoprocessor<br />
op een chip in de sensor te<br />
plaatsen hebben we een vorm van sleutelmanagement<br />
uitgevonden die het hackers<br />
heel moeilijk maakt in te breken. Dat is super<br />
interessant voor legio toepassingen, ook kritische,<br />
zoals water, energie en Defensie.”<br />
Beveiliging<br />
Het is een feit dat beveiliging bij de<br />
opkomst van internet in de jaren negentig<br />
nadrukkelijk geen issue was. “De geschiedenis<br />
herhaalt zich, want bij Internet of hings<br />
gaat men ook nu pas aan beveiliging denken.<br />
Wij zijn daar al wel enige tijd mee bezig. Als<br />
‘endpoint’-bescherming brengen we allerlei<br />
aanvullende beveiligingen aan in de chip,<br />
waardoor de communicatie met het apparaat<br />
bijna niet meer is uit te lezen. Normaal<br />
gebeurt dat via symmetrische encryptie<br />
waarbij de geheime sleutel gedeeld wordt. In<br />
onze oplossing gebruiken we asymmetrische<br />
encryptie, waarbij de sleutels niet uitleesbaar<br />
zijn.” KeyLocker heet een onderzoeksontwikkelingsproject<br />
voor het waterschap<br />
gedaan en inmiddels belangrijke verbeteringen<br />
doorgevoerd. “Bij drones speelt hetzelfde.<br />
We praten met een consortium van<br />
dronebedrijven over het feit dat drones<br />
niet beveiligd zijn wat betret de besturing<br />
en de data die ze verzamelen. Het is nu vrij<br />
gemakkelijk een drone vanop afstand over te<br />
nemen. Ook door criminelen. Dat is gevaarlijk,<br />
zeker als het om politiedrones gaat. Er<br />
zijn 1001 toepassingen om in de ingebouwde<br />
chip voorzieningen te trefen die zo’n overname<br />
voorkomen”, aldus Mackenbach.<br />
Sleutelbeheer in de cloud<br />
“Deel 2 van onze oplossing is ook het sleutelbeheer<br />
in de cloud goed te regelen, zodat<br />
onbevoegden ook daar niet bij de data kunnen.<br />
Veel Amerikaanse providers bieden<br />
encrypties in de cloud, maar ze kunnen wel<br />
allemaal bij de sleutels. Een groot probleem,<br />
want ook al zeggen ze dat ze netjes met de<br />
data omgaan, zij opereren binnen een ander<br />
wettelijk kader. De consequenties zijn dat<br />
(ongewenste) buitenlandse mogendheden<br />
bij de sleutels kunnen komen. Daarom hebben<br />
wij ook in de cloud een hardwarematige<br />
voorziening gebouwd op basis van speciale<br />
computers waar niemand anders dan de<br />
klant bij de sleutels kan. Grote klanten, zoals<br />
overheden of bedrijven, willen ook niet dat<br />
een medewerker als enige in de organisatie<br />
bij die sleutels kan. Ook daarvoor hebben wij<br />
een goede oplossing bedacht. Verschillende<br />
mensen hebben een stukje van de sleutel.<br />
Een organisatie kan bijvoorbeeld zes mensen<br />
op de lijst van bevoegden zetten en er telkens<br />
drie willekeurig aanwijzen om bij een<br />
virtuele sleutelceremonie aanwezig te zijn<br />
om de ‘master key’ te kunnen bedienen. Dat<br />
is niet zo gek, want meer dan vijtig procent<br />
van alle cyberdreigingen komt van binnenuit.<br />
Fouten of kwade bedoelingen zijn alleen<br />
te voorkomen door meer dan een persoon<br />
verantwoordelijk te maken. De sleutels moeten<br />
in een speciale, gecertiiceerde computer<br />
worden aangemaakt en beheerd, waar niemand<br />
zomaar in kan.” Mackenbach ziet als<br />
trend dat alles dat te versleutelen is, versleuteld<br />
wordt of zelfs moet worden. “De overheid<br />
zal dat eisen, ter beveiliging van de<br />
burgers en haarzelf, maar tegelijk het overzicht<br />
eisen ten aanzien van die sleutels in de<br />
strijd tegen de boeven in deze wereld. Dat is<br />
een ongeloolijke puzzel.” (Meer informatie:<br />
www.keylocker.eu).<br />
CUBICCO: IJZERSTERKE<br />
LICHTGEWICHT WONINGEN<br />
VOOR ALLEENSTAANDEN<br />
Alleenstaanden maken een derde deel<br />
uit van onze bevolking, maar worden vaak<br />
driehoog achter weggestopt in ongezellige<br />
appartementen. Voor hen zijn er nu betaalbare,<br />
comfortabele Cubicco-woningen. Alle<br />
materialen worden goed verpakt aangeleverd<br />
en in zeer korte tijd vakkundig tot op de<br />
millimeter nauwkeurig geassembleerd. De<br />
lichtgewicht woningen zijn bestand tegen<br />
de zwaarste aardbevingen en dat is best een<br />
innovatie.<br />
“De standaardperceptie in Nederland is<br />
het gezin als hoeksteen van de samenleving,<br />
maar die bestaat voor 35 procent uit alleenstaanden.<br />
Gezinnen krijgen een bepaald<br />
comfort aangereikt, denk aan doorzonwoningen<br />
met een voor- en achtertuintje in een<br />
groene omgeving. Alleenstaanden stoppen<br />
we weg. Driehoog achter in een latgebouw,<br />
waar ze – na lang op de wachtlijst te hebben<br />
gestaan – voor een slecht onderhouden<br />
appartementje een hoge huur moeten betalen”,<br />
zegt Randy Riteco, eigenaar en bedenker<br />
van Cubicco. “Het gaat niet om statistieken,<br />
maar om mensen. Daarom moeten we als de<br />
samenleving verandert de manier waarop we<br />
steden inrichten en wonen mee veranderen.<br />
Alleenstaanden hebben ook recht op licht,<br />
ruimte en groen. Ook veiligheid en welzijn<br />
zijn belangrijk voor hen, omdat beide aspecten<br />
samenhangen met hun gezondheid.”<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 169
INNOVATIE<br />
Randy<br />
Riteco<br />
Riteco is ervan overtuigd dat wonen voor<br />
niet gezinsgebonden huishoudens betaalbaar,<br />
gezond en zonder wachtlijsten mogelijk<br />
is, dankzij een gepatenteerde, duurzame<br />
bouwmethode. Alleenstaanden kunnen,<br />
doordat de comfortabele, ruime en lichte<br />
woningen veelal in hojes worden gebouwd,<br />
onderdeel worden van een gemeenschap,<br />
zonder hun vrijheid te verliezen. Riteco:<br />
“Iedereen moet tegenwoordig duurzaam<br />
bouwen, maar ook de gevestigde bouwpartijen<br />
pakken de kern niet aan. Dat komt<br />
misschien omdat er sinds de crisis te weinig<br />
vakmensen zijn, zoals timmermannen en<br />
metselaars en men toch voortborduurt op<br />
de oude aanpak. Wij komen met alternatieven<br />
voor de conventionele bouw, waarbij we<br />
ons realiseren dat wanneer je kleiner bouwt<br />
toch dezelfde installaties nodig zijn om datzelfde<br />
comfort te bereiken. Dat maakt het<br />
voor die bouwbedrijven duurder, maar wij<br />
hebben de oplossing.” De fundering – een<br />
betonplaat of holle palen – is veel minder<br />
kostbaar en bepalend, doordat het gebouw<br />
veel lichter is dan normaal. Alle ‘kwalitatief<br />
onberispelijke’ elementen komen keurig<br />
verpakt op de bouwplaats aan om daarna<br />
te worden geassembleerd door goed opgeleide<br />
montagepartners ‘die tekeningen kunnen<br />
lezen’ en kunnen samenwerken met<br />
lokale mensen uit de bouw of jongeren in<br />
opleiding. Dat gaat tot op de millimeter<br />
nauwkeurig.<br />
170<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
Enveloppewoning<br />
De appartementen zijn een soort enveloppes.<br />
Kopers of huurders kunnen met behulp<br />
van tekeningen een keuze maken uit een<br />
aantal ‘modellen’. Het dak, de vloer en de zijmuren<br />
bepalen de kracht van de constructie,<br />
die zo ijzersterk is dat de Cubicco’s aardbevingen,<br />
stormen en hevige regenval kunnen<br />
weerstaan. “Dat kunnen we als eerste<br />
modulaire bouwer garanderen.” De voor-,<br />
achter- en binnenzijde zijn aanpasbaar,<br />
zodat de woningen voor iedereen geschikt<br />
te maken zijn. “Velen verbazen zich erover<br />
dat we zo’n hoge mate van stevigheid en eiciëntie<br />
kunnen bereiken met eenvoudige<br />
natuurlijke en ‘hergroeibare’ materialen.<br />
Riteco benadrukt de dat de woningen voldoen<br />
aan alle bouwvoorschriten en wettelijke<br />
regels. “Het stukje ontwerp, zoals je dat<br />
ziet bij onze enveloppewoningen, draagt bij<br />
aan het welzijn dat daarbij hoort. We bouwen<br />
geen betondorpen, maar verbinden de<br />
woningen met de natuurlijke omgeving met<br />
behulp van een tien meter brede glaspui van<br />
extreem goede kwaliteit. Je zou het bijna<br />
sociale woningbouw kunnen noemen. Door<br />
zo te investeren in mentale, fysieke en sociale<br />
gezondheid van mensen en daarmee<br />
belangrijke vraagstukken aanraken maken<br />
we mensen blij.”<br />
In Nederland is de eerste modelwoning<br />
begin dit jaar geopend. In Amerika is dat<br />
ruim een jaar geleden gebeurd. “Daar zijn de<br />
© WWW.NICKFRANKEN.COM<br />
eerste bouwvergunningen binnen en kunnen<br />
we aan de slag. We hebben in Key Largo,<br />
Florida, ook een kantoor neergezet, voor het<br />
dolijnenonderzoekscentrum, dat alle orkanen<br />
kan weerstaan. Dat gebouw is onlangs<br />
opgeleverd, nadat de kant-en-klare materialen<br />
twee weken eerder met diepladers naar<br />
de plek waren gereden.” (Meer informatie:<br />
www.cubicco.nl).<br />
LED UP: JE KOOPT GEEN<br />
LAMPJE, MAAR HUURT ‘10 JAAR<br />
LICHT’<br />
LED UP adviseert en handelt in duurzame<br />
verlichting en biedt klanten extra’s, zoals<br />
een besparingsscan en een speciaal verlichtingspanel.<br />
Dat op zich is niet nieuw of innovatief.<br />
De manier waarop het jonge bedrijf<br />
zijn klanten ontzorgt is dat wel. “Wij verkopen<br />
geen LED-verlichting meer, maar leasen<br />
licht. Dat betekent naast het voorkomen van<br />
een hogere initiële investering ook lange tijd<br />
zekerheid voor onze klanten, want de risico’s<br />
zijn voor LED UP.”<br />
“We kwamen op het idee, nadat we hadden<br />
uitgezocht waarom sommige ofertes<br />
uiteindelijk geen opdrachten werden”, zegt<br />
Hugo<br />
Breuers<br />
Hugo Breuers, die samen met Kim Cobelens<br />
eigenaar is van LED UP. “Vaak kregen we<br />
het antwoord dat onze oferte er prima uitzag,<br />
maar dat de klant op dat moment geen<br />
© MET DANK AAN HUGO BREUERS
INNOVATIE<br />
investeringscapaciteit had. Anderen antwoordden<br />
dat ze het aanbod op papier goed<br />
vonden, maar twijfelden aan de beloofde<br />
lange levensduur van LED-verlichting.<br />
Eigenlijk een stukje wantrouwen richting<br />
een relatief nieuw product. Dit daagde ons<br />
uit met wat slimmers te komen. Een vorm<br />
van lease zou een in ieder geval een oplossing<br />
zijn voor ontbrekende investeringscapaciteit<br />
van de klant. Wij doen met diverse<br />
leasemaatschappijen zaken”, aldus Breuers.<br />
“In de praktijk blijkt echter dat sommige<br />
bedrijven die willen leasen dat niet kunnen<br />
omdat ze volgens de leasemaatschappij niet<br />
kredietwaardig genoeg zijn. Degenen die wel<br />
geaccepteerd worden door de leasemaatschappij,<br />
kiezen na doorrekenen vaak alsnog<br />
voor aanschaf van het product uit eigen<br />
middelen.”<br />
Licht als een service<br />
“Daarom verkopen we nu ook, in plaats<br />
van de lampjes, licht als een service. We<br />
spreken met de klant, bijvoorbeeld een<br />
woningcorporatie, af dat we gedurende een<br />
afgesproken termijn – tegen een overeengekomen<br />
vergoeding – een bepaalde hoeveelheid<br />
licht (lux) leveren voor de verlichting<br />
van gangen en galerijen in een latgebouw.<br />
Lampjes kapot, vernield of storingen: ons<br />
probleem. Wij zorgen ervoor dat defecten<br />
en klachten meestal binnen 48 uur zijn<br />
opgelost. Dit is ook een ideale oplossing<br />
voor bijvoorbeeld kantoor- en schoolgebouwen.<br />
Klanten die moeite hebben met de<br />
investering of nog geen vertrouwen hebben<br />
in het product kunnen wij op deze manier<br />
volledig ontzorgen.” (Meer informatie:<br />
www.ledup.nl).<br />
PBSIM BV DRAAGT BIJ AAN<br />
STEEDS EFFICIËNTERE<br />
PILOTENTRAINING<br />
De vraag naar piloten en daarmee ook<br />
naar geavanceerde trainingsmogelijkheden<br />
neemt wereldwijd toe. PBSIM BV<br />
heeft afgelopen jaren als toeleverancier<br />
een scala aan vluchtsimulatorinstrumenten<br />
ontwikkeld, voor zowel de civiele als<br />
de militaire luchtvaart.<br />
“De simulator-luchtvaartmarkt is sterk<br />
aan het veranderen. Het kostenaspect vraagt<br />
om betere en goedkopere oplossingen, de<br />
zogenoemde ‘total cost of ownership’ moet<br />
en kan omlaag. Eenvoudig gezegd: er moet<br />
meer getraind worden tegen lagere kosten,<br />
waardoor de ‘light safety’ toeneemt. Daar<br />
doen we het voor”, aldus Martin Schoonderbeek<br />
CEO van PBSIM en piloot. “Vroeger<br />
trainde iedere professionele vlieger in<br />
een ‘Full Flight Simulator’ (een bewegende<br />
simulator). Tegenwoordig is het mogelijk<br />
ruim 75 procent van de vliegeropleiding<br />
te volgen op een statische simulator. Dat<br />
scheelt aanzienlijk in de kosten: nu kan er<br />
meer worden getraind tegen dezelfde of zelfs<br />
lagere kosten. PBSIM werkt met de modernste<br />
technologie om deze doelstelling te kunnen<br />
realiseren. De simulatoren worden 24/7<br />
gebruikt en vragen om de hoogste kwaliteit<br />
en betrouwbaarheid. Het bedrijf investeert,<br />
ontwikkelt en levert moderne systemen,<br />
zoals beeldschermen en instrumenten. De<br />
beeldschermen worden in de civiele markt<br />
toegepast in diverse simulatoren voor zowel<br />
Boeing als Airbus en in de militaire markt<br />
onder andere voor de Hawk, A-10, Blackhawk<br />
en F-16.”<br />
Realistisch<br />
Om trainingen zo realistisch mogelijk te<br />
maken moeten alle meters en beeldschermen<br />
voldoen aan strenge speciicaties van<br />
de vliegtuigfabrikant. PBSIM biedt standaard<br />
displays en instrumenten die niet<br />
verschillen van het originele ontwerp en<br />
speciiek zijn ontwikkeld om te voldoen aan<br />
de behoete van de vlieger. De beeldschermen<br />
zijn voorzien van een zeer hoge kwaliteit<br />
LED-technologie, die de werkelijkheid<br />
volledig kan nabootsen zowel qua kleur als<br />
llichtopbrengst. Hierdoor ziet de piloot geen<br />
verschil tussen het vliegen in een echt vliegtuig<br />
of in een simulator. Inmiddels staan er<br />
wereldwijd diverse ‘light simulators’, die<br />
gebruikmaken van PBSIM-technologie.<br />
“We hebben simulatoren geleverd aan de<br />
Australische Luchtmacht en de Royal Air<br />
Force, maar ook Boeing 737 simulatoren<br />
voor Airways Aviation (he Global Educator<br />
In Aviation). Zo heet bijvoorbeeld European<br />
Pilot Selection & Training simulatoren<br />
staan voor zowel Boeing 737 als Airbus<br />
A320. Naast vliegscholen zien nu ook luchtvaartmaatschappijen<br />
dat het allemaal slimmer<br />
en goedkoper kan. Zo heet Ryanair<br />
gekozen voor enkele Boeing 737-NG simulatoren<br />
die onderdeel gaan uitmaken van de<br />
piloten training en heet Wizz Air gekozen<br />
voor de Airbus A320 simulator die in Boedapest<br />
zal worden geïnstalleerd.”<br />
Het bedrijf reageert samen met zijn partners<br />
snel op nieuwe ontwikkelingen in de<br />
sector en de vraag van zijn klanten. Schoonderbeek:<br />
“In combinatie met een groot netwerk<br />
in de luchtvaartsector en een hart voor<br />
‘Aviation’ zijn wij in staat om de wensen van<br />
onze klanten nauwkeurig in te vullen, waardoor<br />
men ons ziet als een betrouwbare partner.<br />
Ons nieuwe pand op Breda International<br />
Airport geet daarbij een perfect uitstraling<br />
die duidelijk maakt waar wij voor staan: ‘Passion<br />
and quality for Aviation’. (Meer informatie:<br />
www.pbsim.aero)<br />
Martin<br />
Schoonderbeek<br />
Voor nadere informatie 010 - 433 33 22<br />
© PBSIM MARTIN SCHOONDERBEEK<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 171
© ELSE KRAMER<br />
THE<br />
DREAMJOB-GUY<br />
EN AVONTUURLIJK<br />
ONDERNEMER GEEFT<br />
ZELF HET GOEDE<br />
VOORBEELD<br />
172<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
ONDERNEMERSCHAP<br />
Het geheim van een<br />
inspirerend leven<br />
drs. Huub J.B. van Zwieten<br />
Tijdens mijn internationale<br />
corporate carrière bij Randstad,<br />
ontdek ik in 2000 een<br />
geheim wat ik met de wereld<br />
moet delen: Neem met minder<br />
dan een droombaan geen genoegen,<br />
want via je werk kun je een geweldig leven<br />
creëren!<br />
Die boodschap is de vonk voor het ontstaan<br />
van TalentFirst, waar 25 stevige franchisenemers<br />
aan verbonden zijn. Bevlogen<br />
trainers en coaches die ons geheim via talentenprogramma’s<br />
delen met zoveel mogelijk<br />
professionals, bij de Aholds, INGs en Heinekens<br />
van deze wereld.<br />
Als voorman schrijf ik columns en boeken,<br />
inmiddels negen titels waarvan we er<br />
meer dan 100.000 verkochten. Ik hield honderden<br />
lezingen en seminars, van de lokale<br />
bibliotheek, via het bedrijfsevenement tot<br />
volle theaterzalen.<br />
‘Embrace life through work’ is de boodschap<br />
waarmee we zowel oline als online<br />
een mooi publiek bereiken.<br />
Maar naast het schrijven en vertellen over<br />
droombanen en de directe link naar een<br />
droomleven, zoek ik steeds naar inspiratie in<br />
mijn eigen leven. De theorie in de praktijk<br />
brengen en laten zien dat het echt kan, een<br />
geweldig leven creëren door de juiste keuzes<br />
in je werk. Immers, als het mij zelf niet lukt,<br />
hoe geloofwaardig is dan mijn boodschap op<br />
het podium of in de corporate talentenprogramma’s?<br />
Dus daag ik mezelf uit om elk jaar minimaal<br />
één ding te doen waar ik echt trots op<br />
‘Embrace life<br />
through work’<br />
was en waar ik impact en een verschil mee<br />
maakte voor anderen. En dat lukt bijna<br />
elk jaar, waarbij mijn privé-leven volledig<br />
samenvalt met mijn werk.<br />
De boeken schrijf ik steevast op exotische<br />
plekken. Op een Maleisisch eiland met<br />
mijn vrouw samen het boek ‘Een onweerstaanbaar<br />
CV’. Met vriend Mark in Zwitserland<br />
het boek ‘Het merk IK ®’, inmiddels al in<br />
de 19e druk!. In Costa Rica mijn inspiratie<br />
koietafelroman 'Marijn Is Klaar Met Werken’,<br />
waarin ik 40 geïnterviewde inspirators<br />
opvoer als mijn romanpersonages.<br />
Het boek is ook de oorsprong van het<br />
DroomBaanHotel, wat ik middels crowdfunding<br />
van een miljoen, realiseerde in<br />
het Amsterdamse grachtenpand van onze<br />
woning. Een bijzondere retraiteplek voor<br />
onze intensieve begeleidingstrajecten.<br />
Op zoek naar innovatieve manieren om<br />
mensen te bereiken, hebben we online programma’s,<br />
waar 5000 deelnemers tegelijk een<br />
online DroomBaanReis meemaakten. Met<br />
als apotheose de theatershow ‘hank God<br />
It’s Monday’, waar ik bijzondere rolmodellen<br />
op het podium presenteer, in combinatie<br />
met dans, zang, poëzie en muziek. Magische<br />
avonden in diverse theaters, met een uitverkocht<br />
Carré vol 1300 geïnspireerde gasten<br />
als absoluut hoogtepunt.<br />
Dat het creëren van een droombaan een<br />
nooit eindigend proces is, is de rode draad in<br />
de afgelopen 15 jaar. En misschien is het wel<br />
de essentie. Door continu open te staan voor<br />
nieuwe mogelijkheden, te luisteren naar je<br />
intuïtie en in actie te komen, creëer je blijvend<br />
de magie die het leven bijzonder maakt.<br />
In <strong>2015</strong> vertrokken we met mijn gezin<br />
voor een half jaar naar Kaapstad, op zoek<br />
naar nieuwe avonturen. Dat daar een nieuwe<br />
business uitrolde – we verspreiden schone<br />
kooktoestellen in de townships – waardoor<br />
de Kaap nu gedeeltelijk mijn woonplaats is,<br />
wist ik van tevoren ook niet. En waar dat de<br />
komende jaren toe leidt is ook nog gissen.<br />
Maar dat werk en leven een groot geweldig<br />
avontuur is, staat wel vast!<br />
Avontuurlijk ondernemer van Talentenbureau TalentFirst in Nederland en de Clean Cooking Revolution in Zuid Afrika. Bedacht 9 bestselling<br />
boeken over droombanen, het DroomBaanHotel en de ‘Thank God It’s Monday’ theatershows. huubvanzwieten@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 173
© JOSETTE ALKEMA<br />
“Doe niet<br />
zo raar!”<br />
“Geef die<br />
mevrouw<br />
eens netjes<br />
een hand!”<br />
174<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
MENS EN SAMENLEVING<br />
Hoe overbrug je (zakelijke)<br />
cultuurverschillen?<br />
Saskia Maarse<br />
Hoe leuk zou het zijn als we de wereld opnieuw konden ontdekken, zoals jonge kinderen dat doen:<br />
nieuwsgierig en onbevooroordeeld. Hoe mooi zou het zijn om op ongedwongen wijze (zakelijk) contact te<br />
leggen met wie we maar willen – ongeacht leeftijd, kleur, gender, geloof en afkomst.<br />
Op het moment dat we elkaar als volwassenen ontmoeten,<br />
hebben we – door onbewuste vooroordelen – vaak al<br />
direct een plaatje in ons hoofd van de ander. We hebben<br />
een natuurlijke neiging om alleen samen te willen werken<br />
en te leven, met mensen die op ons lijken. Zij bevestigen namelijk<br />
onze meningen en standpunten. Dat schept vertrouwen; en dat vertrouwen<br />
geet ons een goed gevoel – over onszelf.<br />
Als kind daarentegen ondergaan we zulke ontmoetingen heel anders:<br />
onbevangen en spontaan. Alleen op heel jonge leetijd kunnen we de<br />
ander eindeloos observeren en denken: “Jij bent anders; wat leuk!”<br />
Daarna gebeurt er iets opmerkelijks. Onze omgeving gaat invloed<br />
uitoefenen: “Doe niet zo raar!” “Geef die mevrouw eens netjes een<br />
hand!” “Eet je bord eens leeg!” Gaandeweg krijgen acties, gedrag en<br />
voorwerpen een betekenis die we vanaf dat moment als ‘normaal’<br />
gaan beschouwen. Dat noemen we cultuur. Maar wat is normaal? En<br />
wie bepaalt wat normaal is?<br />
Voor mijn boek ‘Tutti frutti’ reisde ik ruim twee jaar door Nederland:<br />
om ondernemers met verschillende culturele achtergronden te<br />
interviewen en te portretteren. Dankzij de boeiende gesprekken die<br />
ik met hen voerde, kwam ik veel te weten over andere culturen en des<br />
te meer over mijn eigen cultuur. Want al die Nederlandse symbolen,<br />
rituelen en waarden – die ik als vanzelfsprekend had beschouwd –<br />
hadden vaak een heel andere betekenis voor de wereldburgers die ik<br />
ontmoette. Ik leerde door hun ogen opnieuw naar Nederland en de<br />
rest van de wereld kijken.<br />
Tijdens mijn lezingen – en in mijn nieuwe boek ‘Onder de zeespiegel’,<br />
dat volgend jaar verschijnt – neem ik je mee op (zaken)reis. Op<br />
reis door de Nederlandse (zakelijke) cultuur, zoals mensen uit andere<br />
landen en culturen die zien en ervaren. We gaan af en toe terug in<br />
de tijd om te kijken waar bepaalde Nederlandse eigenschappen vandaan<br />
komen.<br />
Tegelijkertijd laat ik je zien wat we kunnen leren van en over andere<br />
culturen op het gebied van communicatie, leiderschap en omgangsvormen.<br />
Dankzij de – vaak hilarische – anekdotes van de deelnemers<br />
uit mijn boeken kunnen we Nederland, en de rest van de wereld,<br />
opnieuw ontdekken. En inzien dat het niet ingewikkeld hoet te zijn<br />
om op ongedwongen wijze (zakelijk) contact te leggen met andere<br />
culturen: zolang we onze nieuwsgierigheid maar meenemen en onze<br />
vooroordelen thuis laten.<br />
Saskia Maarse schrijft, blogt en spreekt over de Nederlandse (zakelijke) cultuur in relatie tot andere culturen.<br />
Van jongs af aan fascineren andere culturen haar. Zowel haar toeristische werkervaring in het buitenland als<br />
de wereldreis die ze maakte hebben haar kijk op de wereld en haar bewoners verbreed. De mix aan culturen<br />
in Nederland bracht haar op het idee voor het boek ‘Tutti frutti’, waarvoor ze veel media-aandacht kreeg.<br />
Momenteel werkt ze aan haar nieuwe boek: ‘Onder de zeespiegel - samenwerken en samen leven met de<br />
Nederlanders’. (Verwachte uitgave: voorjaar 2017.) saskiamaarse@speakersacademy.nl<br />
© JOSETTE ALKEMA<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
175
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® WALTER KALLENBACH<br />
176<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
MANAGEMENT<br />
‘Relaties opbouwen is<br />
goed voor de business’<br />
Bob W. Toetenel<br />
Bob W. Toetenel is dé Executive Relations-adviseur van de BV Nederland. Deze succesvolle specialist in<br />
het opbouwen en beheren van langdurige klantrelaties heeft de afgelopen 42 jaar een uniek relatienetwerk<br />
opgebouwd bij commerciële, non-profit- en belangenorganisaties. Na zijn (feestelijke) afscheid als directeur<br />
Executive Relations bij Koninklijke KPN, zet hij zijn talenten nu in als onafhankelijk adviseur.<br />
Relatiemanagement begint met<br />
aandacht hebben en geven. Het<br />
beginpunt is nooit een verkoopverhaal,<br />
maar altijd de echte wens<br />
om zakelijke partners te willen (leren) kennen.<br />
Hún business snappen, hún dilemma's<br />
kennen. Mensen verbinden en contacten<br />
delen zijn heel belangrijk om zaken tot stand<br />
te kunnen brengen”, vertelt Bob Toetenel, die<br />
in januari zijn eigen bedrijf als Senior Executive<br />
Relations-adviseur is begonnen, na<br />
een succesvolle loopbaan bij Koninklijke<br />
KPN te hebben afgerond. “Mijn werk vereist<br />
buitengewone contactuele eigenschappen,<br />
doortastendheid, vasthoudendheid,<br />
enthousiasme en een beetje ‘brutaliteit’.<br />
Plus het talent om commerciële vraagstukken<br />
te analyseren en te vertalen naar concrete,<br />
omzetgroei bevorderende projecten.<br />
Bovendien moet je een klankbord én een<br />
coach kunnen zijn voor zowel de opdrachtnemer<br />
als -gever.”<br />
DEUREN OPENEN<br />
Het doel van het opbouwen van langdurige<br />
relaties met de top van (corporate)<br />
Bob Toetenel is onafhankelijk Senior<br />
Executive-adviseur en bestuurslid van<br />
onder ander VNO-NCW Den Haag en<br />
WTC-IBC Den Haag, St. Wassenaarse<br />
Cultuurprijs en ‘M4B’ (“bestuursfuncties<br />
houden mijn netwerk actueel”).<br />
Daarvoor was hij achtereenvolgens<br />
Directeur Externe Relaties- Overheiden<br />
Executive Relations bij Getronics en<br />
KPN (1993-<strong>2015</strong>). Daarvoor werkte hij<br />
als algemeen manager bij de Content<br />
Group, verkoopmanager bij de Samas<br />
Group en productmanager bij Toetenel<br />
Technische Installaties.<br />
bobtoetenel@speakersacademy.nl<br />
bedrijven en organisaties zonder winstoogmerk<br />
is natuurlijk het bevorderen van de<br />
business. Toetenel: “Ik werk nu voor een<br />
aantal commerciële klanten, waaronder<br />
Consultingbedrijf Policy Research Corporation<br />
uit Rotterdam en Koning & Hartman<br />
uit Amsterdam, een technologiebedrijf met<br />
ruim 700 medewerkers dat oplossingen<br />
levert op het gebied van telecom, industrie<br />
en infrastructuur. Het is mijn werk ervoor te<br />
zorgen dat bedrijven en organisaties binnenkomen<br />
bij de directies en raden van bestuur<br />
van voor hen interessante partijen waarmee<br />
ze een relatie willen aangaan.<br />
Doordat ik een bestaand netwerk heb en<br />
heel veel bedrijven ken, kan ik deuren openen,<br />
die voor anderen vaak lastig te openen<br />
zijn. Als de afspraak is gemaakt bereid ik<br />
mijn klanten voor op het gesprek dat volgt<br />
en hoe ze ervoor kunnen zorgen dat ze ook in<br />
de toekomst aan tafel kunnen blijven zitten<br />
en onderdeel worden van het netwerk van de<br />
topmensen met wie ik ze in contact breng.”<br />
De netwerker pur sang benadrukt dat zijn<br />
klanten de business zelf moeten doen. “Daar<br />
bemoei ik mij niet mee.”<br />
‘TOUT-NL’<br />
Bob Toetenel heet een ‘grote’ staat van<br />
dienst, steeds in commerciële management-<br />
en netwerkfuncties, en kan bogen<br />
op een brede ervaring. Daardoor kent hij<br />
zoveel mensen dat hij de bijnaam ‘Tout-NL’<br />
heet gekregen.<br />
“Mensen verbinden en contacten delen zijn heel belangrijk<br />
om zaken tot stand te kunnen brengen”<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 177
© FOTOBURO MARTIN DROOG GOUDA NL<br />
178<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
LEIDERSCHAP<br />
Inspirerend<br />
leiderschap en visie<br />
Generaal b.d. Arie T. Vermeij<br />
Als voormalig adviseur van de NAVO-top voor Afghanistan, IS, Rusland/Oekraïne en de Noordpool<br />
kan ik mij momenteel behoorlijk verbazen over de manier waarop onze media en soms ook onze<br />
politici met deze vraagstukken omgaan. Gebaseerd op mijn persoonlijke ervaringen en feiten lijk ik<br />
soms een tegendraadse mening te hebben, maar die is dan wel gebaseerd op mijn ervaringen.<br />
Het alleen maar bevechten van<br />
IS met wapens zal niet leiden<br />
tot een oplossing. Laten<br />
we eens nadenken over een<br />
bredere aanpak; dus naast het gebruik van<br />
geweld, ook bestrijden met diplomatieke<br />
en communicatieve middelen. Zo kunnen<br />
we ervoor zorgen dat de IS inkomsten<br />
opdrogen, die voor 90% bestaan uit illegaal<br />
opgepompte olie die via Turkije wordt verhandeld.<br />
Diplomatieke druk op president<br />
Erdogan zal deze geldstroom laten stoppen.<br />
Daarnaast moeten we ervoor zorgen<br />
dat onze jongeren niet uit frustratie naar IS<br />
vertrekken. Wij moeten ons inspannen voor<br />
een beter toekomstperspectief voor deze<br />
jongeren in Nederland. Overigens is wereldwijd<br />
de werving van IS al teruggelopen van<br />
6000 per maand in 2014 naar 30 per maand<br />
nu. Ook de verheerlijking van het martelaarschap<br />
moet in de media worden bestreden;<br />
als het al zo zou zijn dat zo’n martelaar<br />
80 maagden van Allah krijgt, laten wij dan<br />
benadrukken dat daar dan ook 80 schoonmoeders<br />
bij horen...<br />
RUSLAND<br />
Als we kijken naar de relatie van West-<br />
Europa met Rusland en de pogingen van het<br />
Westen om de banden met de Oekraïne te<br />
versterken, moeten we eens dieper nadenken<br />
over de toekomst. Oekraïne past veel beter<br />
bij Rusland en de Eurasian Economic Union<br />
dan bij de EU qua cultuur, waarden en normen<br />
en volksaard. Stop dus met ruziën met<br />
Rusland en los het conlict aan de onderhandelingstafel<br />
op en bouw verder aan een sterke<br />
Europese relatie tussen de EU en Rusland,<br />
waar heel Europa sterker van zal worden.<br />
‘Als het al zo zou zijn<br />
dat zo’n martelaar 80<br />
maagden van Allah<br />
krijgt, laten wij dan<br />
benadrukken dat<br />
daar dan ook 80<br />
schoonmoeders bij<br />
horen...’<br />
NOORDPOOL<br />
Weinig mensen volgen momenteel de<br />
ontwikkelingen in 'he High North', waarbij<br />
vooral China een bedenkelijke rol speelt,<br />
hetgeen op termijn tot een conlict kan leiden.<br />
China versterkt zijn monopoliepositie<br />
op bepaalde schaarse grondstofen door<br />
het kopen van mijnrechten op 'smeltend'<br />
Groenland. Hiervoor gaan op termijn circa<br />
80.000 Chinese mijnwerkers naar Groenland,<br />
op een bevolking van 58.000. Bovendien<br />
maakt China momenteel samen met<br />
IJsland plannen om in Noordwest IJsland<br />
een Center Parcs voor de ontspanning van<br />
die mijnwerkers te bouwen. Dit zal ook<br />
van grote invloed zijn op de 360.000-koppige<br />
bevolking van IJsland. Bovendien werken<br />
China en IJsland aan plannen voor een<br />
'EUROPOORT' in Noordoost IJsland, waar<br />
de nu al ijsvrije zeeroutes (zomers) bij elkaar<br />
komen. Dit zal op termijn veel overslag en<br />
bedrijvigheid weghalen uit Rotterdam, Antwerpen<br />
en Hamburg. Afwachten en korte<br />
termijn denken, betekent het verlies van veel<br />
werkgelegenheid in de regio Rotterdam en<br />
geopolitiek het verlies van onze sterke Europese<br />
positie aan China.<br />
INTERNATIONAAL EN<br />
MULTICULTUREEL LEIDERSCHAP<br />
Ten slotte ga ik graag in discussie met<br />
mijn publiek over internationaal en multicultureel<br />
leiderschap. Dit zijn boeiende thema’s<br />
waar ik de afgelopen jaren veel ervaring<br />
mee heb opgedaan. Ik vond het een schitterende<br />
uitdaging om leiding te geven aan<br />
een organisatie waarin Amerikanen, Oekrainers,<br />
Fransen, Duitsers, Grieken, Turken<br />
en nog circa 30 andere nationaliteiten zij<br />
aan zij mochten werken. Hoe pak je dat aan<br />
als Nederlandse leidinggevende; hoe inspireer<br />
je zoveel verschillende mensen met<br />
verschillende achtergronden en culturen?<br />
Deze uitdaging is ook actueel voor veel leidinggevenden<br />
van onze multinationals.<br />
arievermeij@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 179
EEN OUDE LEESMAP BIJ<br />
DE KAPPER<br />
Het begon op mijn negentiende bij de<br />
kapper. In een oud tijdschrit las ik over de<br />
Mount Everest en was meteen geïntrigeerd.<br />
Met niet meer dan een grote droom begon<br />
mijn grote avontuur bij de start, een beginnerscursus<br />
klimmen. Tien jaar na de cursus<br />
heb ik meer dan de helt van de bergen in de<br />
Alpen beklommen en wordt het tijd voor de<br />
echt grote bergen in de Himalaya. Na jaren<br />
van sponsors werven om de tienduizenden<br />
euro’s kostende expeditie te inancieren<br />
besluit ik dat het tijd is om de Mount Everest<br />
te gaan beklimmen.<br />
‘De top bereiken is optioneel.<br />
Terugkeren is een prioriteit.’<br />
Dus reisde ik in 2012 voor het eerst af naar<br />
Nepal om de Everest te beklimmen. Slechts<br />
250 meter voor de top moest ik terugkeren.<br />
De top leek op een steenworp afstand, maar<br />
was tegelijkertijd mijlen ver weg. Het weer<br />
was verschrikkelijk en mijn oog en vingers<br />
waren bevroren. Aan een oog had ik daardoor<br />
geen zicht meer, zou het tweede oog<br />
volgen? Verschillende klimmers kwamen<br />
om, ik overleefde ternauwernood mijn<br />
poging. Drie á vier uur klimmen is het nog.<br />
Kort op een droom van tien jaar. Maar op<br />
de top start niemand het Wilhelmus in en is<br />
er geen meisje die bloemen uitdeelt. De weg<br />
terug naar een veilige plek kan niet langer<br />
zijn. Zuurstotekort, kou en angst doen mij<br />
besluiten om te keren. Ondanks mijn bevroren<br />
vingers haal ik nog een keer mijn camera<br />
uit mijn rugzak, de zon komt op en de schaduw<br />
van de Everest valt letterlijk tot over de<br />
horizon. Onvoorstelbaar!<br />
SPORT & EXPEDITIES<br />
‘Droom<br />
tot over de<br />
horizon’<br />
Eric Arnold<br />
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® WALTER KALLENBACH<br />
DE DEATH ZONE<br />
De Mount Everest beklimmen is voor<br />
weinig bergbeklimmers weggelegd, de top<br />
bereiken nog voor minder. Slechts twintig<br />
Nederlanders tot nu toe. Vanaf 7.500 meter<br />
komen klimmers in de 'death zone' terecht.<br />
Door de combinatie van extreem koude<br />
temperaturen tot -35 en slechts 6% zuurstof,<br />
wordt ademen alleen al een heuse opgave.<br />
180<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
SPORT & EXPEDITIES<br />
Een niet aan de hoogte aangepast lichaam<br />
overlijdt binnen een kwartier als het vanuit<br />
het niets op de top zou staan. Een klimmer<br />
verliest gemakkelijk 10 kg lichaamsgewicht<br />
tijdens een expeditie.<br />
BOTTE PECH DOOR EEN<br />
SCHERPE SCHAATS<br />
In 2013 staat een nieuwe poging op de<br />
Mount Everest in de planning. Naast dagelijks<br />
sporten (ietsen, zwemmen, lopen en<br />
krachttraining), kies ik voor innovatie in<br />
de klimsport en verblijf twaalf uur per dag<br />
in een speciale hoogtetent die de extreme<br />
hoogte nabootst. Daar wen ik aan het zuurstofverschil<br />
en maakt mijn lichaam extra<br />
rode bloedlichaampjes aan. Nadat ik diverse<br />
wetenschappelijke publicaties heb doorgespit<br />
ben ik de eerste klimmer die erachter<br />
komt dat Duindoornjam aantoonbaar de<br />
acclimatisatie bevordert. Lekker smaakt het<br />
niet! In maart 2013 sta ik op het punt weer<br />
richting Nepal te gaan, maar kort voor vertrek<br />
loop ik een zware blessure op de schaatsbaan<br />
op. In 2012 vermeed ik alle risico’s. Ik<br />
ging zelfs niet voetballen. Nu besloot ik tóch<br />
met vrienden mee te gaan. Iemand gleed<br />
onderuit op het ijs en sneed met zijn schaats<br />
m’n achillespees inaal doormidden. Geen<br />
expeditie. Negen maanden keiharde revalidatie<br />
volgden.<br />
DRIEMAAL IS SCHEEPSRECHT…<br />
Nog net op tijd ben ik weer it voor een<br />
nieuwe Everest expeditie. Na twee maanden<br />
revalideren denk ik: “ik vergeef het mezelf<br />
nooit als ik opgeef.” Dat is de weg van de minste<br />
weerstand kiezen, het pad dat het meeste<br />
bewandeld wordt. Bang ben ik niet. Het is<br />
een gecalculeerd risico dat ik neem. Het is<br />
geen poging tot zelfmoord, de voorbereiding<br />
is tot in de ijnste details uitgedacht.<br />
Ieder scenario is doordacht, beheersmaatregelen<br />
zijn genomen. Iedereen kan in de problemen<br />
komen op de Mount Everest, maar<br />
ik wil de allerlaatste zijn bij wie dat gebeurt<br />
op een dag dat alles tegenzit. In april –mei<br />
2014 volgt een nieuwe achtweekse expeditie<br />
naar de Himalaya. Ook dit keer beslist<br />
het lot anders. Een gigantische grote lawine<br />
tret en verwoest de klimroute. Ik ben op<br />
dat moment in het basiskamp van de Everest.<br />
Zestien mensen komen om. Het betekent<br />
natuurlijk het einde van alle expedities.<br />
Terwijl ik wegloop uit het basiskamp neem<br />
ik het besluit om in <strong>2015</strong> opnieuw terug te<br />
gaan.<br />
7,9 OP DE SCHAAL VAN RICHTER<br />
Op 25 april <strong>2015</strong> bevind ik mij in het basiskamp<br />
van de Everest en sta op het punt om<br />
met de beklimming te starten. Om precies<br />
11.50 begint de aarde woest te trillen en te<br />
schudden. Aardbeving! De aardbeving in<br />
Nepal van 7,9 op de schaal van Richter verwoest<br />
een groot deel van het basiskamp<br />
van de Everest. Meer dan de helt van het<br />
kamp is totaal vernietigd. Tenten, slaapzakken<br />
en persoonlijke spullen liggen honderden<br />
meters verspreid over de gletsjer. Slechts<br />
tweehonderd meter van mijn tent vandaan<br />
vallen diverse slachtofers door rondslingerende<br />
stenen. Ik ben een van de weinige<br />
klimmers die nog kan e-mailen en wordt<br />
overvallen door media-aandacht over de<br />
gehele wereld.<br />
VAN WAAKVLAM NAAR<br />
HEILIG VUUR<br />
Aangeslagen keer ik in mei <strong>2015</strong> terug<br />
in Nederland. Zo lang de emotie nog overheerst,<br />
wil ik geen beslissing nemen over<br />
een nieuwe expeditie. Na alle inspanningen<br />
en moeite voel ik mij totaal uitgeknepen in<br />
Eric Arnold is een expeditieklimmer, hij beklom tientallen bergen de<br />
Alpen en ondernam vele expedities naar de Himalaya. Eric’s verhalen<br />
kwamen uitgebreid in de media, o.a was hij te gast bij 'Hart van<br />
Nederland', 'Pauw & Witteman' en 'RTL Late Night'. AD, Telegraaf,<br />
Gers!, Trouw, Panorama, De Volkskrant, NRC Handelsblad, ANP,<br />
RTV Rijnmond, Radio 1 en 2, Geenstijl, Psychologie <strong>Magazine</strong>, Quest,<br />
Nederland. Als een ballon waar alle lucht<br />
uitgelopen is. De waakvlam gaat alleen nooit<br />
uit. De passie voor de bergen blijt en het heilige<br />
vuur laait op als nooit tevoren. Ondanks<br />
ahakende sponsors vecht ik mij terug. Ieder<br />
vrij uurtje gaat in de voorbereiding van de<br />
<strong>2015</strong> expeditie zitten. Tegen beter weten in<br />
leef ik en handel ik alsof alles al geregeld<br />
is voor een <strong>2015</strong> expeditie. Kort voor vertrek<br />
zijn alle problemen pas echt opgelost.<br />
<strong>2016</strong> gaat het jaar worden dat ik mijn lang<br />
gekoesterde droom laat uitkomen. Let maar<br />
op, rond 20 mei <strong>2016</strong> sta ik op het dak van<br />
de wereld.<br />
ALLEEN DE TOP TELT..<br />
OF DE WEG DAAR NAARTOE?<br />
Vijtien jaar klimmen en vijf Himalaya<br />
expedities hebben mijn leven inmiddels<br />
structureel en ingrijpend veranderd. Van<br />
gemeente-ambtenaar ben ik professioneel<br />
spreker en avonturier geworden. Na de Everest<br />
volgen expedities naar de Zuidpool en<br />
de Kanchenjunga, de zelden beklommen<br />
3e berg van de wereld. Versneld en geconcentreerd<br />
heb ik geleerd wat nodig is om de<br />
allerhoogste doelen te bereiken, van focus<br />
tot innovatie. Van obsessie voor de details<br />
tot groepsdynamica. Ik kan een stuk beter<br />
relativeren en weet wat mij vitaal en gelukkig<br />
maakt. Het begon allemaal met niets meer<br />
dan een droom!<br />
Powned en diverse online media publiceerden over zijn expedities. Tot slot was er media<br />
aandacht buiten de landsgrenzen, The Washington Post, Daily Mail, Le Monde en kranten<br />
uit landen als Zweden, Brazilie, India en Australie publiceerden over Eric zijn expedities. Eric<br />
is de auteur van het boek 'Leef je droom', Eric is ambassadeur van ALS Project MinE. Eric<br />
zijn expedities zij te volgen via www.ericarnold.nl ericarnold@speakersacademy.nl<br />
© WALTER KALLENBACH<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 181
BEDRIJFSVOERING/PROJECTMANAGEMENT<br />
Problemen oplossen en voorkomen begint<br />
met het ontdekken van de rode draden<br />
prof. dr. Chris Peeters en Steven Djohan<br />
© MET DANK AAN CHRIS PEETERS<br />
Bij overheden doen zich vaak problemen voor in bedrijfsvoeringsprocessen en projectmanagement, met als<br />
gevolg uitloop van tijdsplanningen, overschrijding van budgetten en onvoldoende beleidsresultaten. Dat blijkt<br />
uit onderzoek van prof. dr. Chris Peeters en Steven Djohan, respectievelijk senior partner en manager bij Policy<br />
Research. Zij hebben ontdekt dat bepaalde oorzaken – rode draden – vaker terugkomen en concluderen dat alleen<br />
een samenhangende aanpak werkt om de problemen op te lossen.<br />
De oorzaken van problemen<br />
in de bedrijfsvoering en bij<br />
het projectbeheer zijn veelal<br />
gestapeld en versterken elkaar,<br />
waardoor doorgaans geen snelle reparatie<br />
mogelijk is. Het wegnemen van oorzaken<br />
vergt een samenhangende aanpak met<br />
doorzettingsvermogen van bestuurders.<br />
De aanbevelingen van Policy Research,<br />
dat gespecialiseerd is in het leveren van<br />
managementoplossingen op maat, hebben<br />
hun meerwaarde in binnen- en buitenland<br />
bewezen. Ook daarin zijn rode<br />
draden heel herkenbaar”, aldus Chris Peeters<br />
en Steven Djohan. Zij zijn al jarenlang<br />
nauw betrokken bij vele raadsonderzoeken<br />
en -enquêtes, rekenkameronderzoeken en<br />
parlementaire onderzoeken om bedrijfsvoering<br />
en projectmanagement bij overheden<br />
te evalueren. Onder meer hebben zij de<br />
organisatie van de inanciën in Amsterdam,<br />
de besluitvorming bij grote projecten in<br />
Delt en de uitvoering van de vernieuwing<br />
van ICT in Almere geëvalueerd. Ook hebben<br />
zij de commissie-Elias ondersteund bij<br />
het parlementair onderzoek ‘ICT-projecten<br />
bij de overheid’.<br />
182<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
BEDRIJFSVOERING/PROJECTMANAGEMENT<br />
Volgens Peeters en Djohan komt uit deze<br />
en andere onderzoeken naar voren dat de<br />
problemen in bedrijfsvoeringsprocessen en<br />
projectmanagement bij overheidsorganisaties<br />
leiden tot uitloop van tijdsplanningen,<br />
overschrijdingen van budgetten en onvoldoende<br />
beleidsresultaten. Als administraties<br />
of ICT-infrastructuur gebrekkig zijn, is<br />
de kans op fouten groter. Dat leidt tot herstelwerkzaamheden,<br />
onterechte betalingen of<br />
ineiciëntie in beleidsuitvoering. Bovendien<br />
kunnen knelpunten in de bedrijfsvoering<br />
leiden tot aantasting van de bevoegdheden<br />
van bijvoorbeeld gemeenteraden, colleges<br />
van B&W en ambtenaren. Beperkt zicht op<br />
kosten en opbrengsten kan ertoe leiden dat<br />
over- of onderschrijdingen pas laat worden<br />
ontdekt. Dat bemoeilijkt adequate bijsturing<br />
door bevoegde organen.<br />
NAAST ELKAAR<br />
Dat bepaalde oorzaken vaker terugkomen,<br />
blijkt wanneer door Policy Research<br />
ondersteunde onderzoekprojecten naast<br />
elkaar worden gelegd. Deze rode draden zijn<br />
interessant voor besluitvormers en managers,<br />
die hierdoor wellicht lessen kunnen<br />
trekken voor hun eigen organisaties.<br />
Policy Research constateert dat cruciale<br />
fouten bij projectmanagement in veel gevallen<br />
al in de beginfase ontstaan. Eén daarvan<br />
hangt samen met planningsoptimisme,<br />
dat vooral bij (semi-)publieke organisaties<br />
nogal eens voorkomt. In de politieke context<br />
maakt men dikwijls plannen, zonder voldoende<br />
kritische relectie. Dit leidt tot overdreven<br />
ambitieuze plannen die niet binnen<br />
de geplande tijd of het vastgestelde budget<br />
te realiseren zijn. Hier is daarom vaker dan<br />
gemiddeld sprake van budgetoverschrijdingen<br />
en uitgestelde deadlines.<br />
De gevolgen van planningsoptimisme<br />
zijn bijvoorbeeld goed waarneembaar bij<br />
de bouw van de Noord/Zuidlijn in Amsterdam.<br />
Oorspronkelijk zou die al in 2011 zijn<br />
afgerond en zou het de gemeente € 317 miljoen<br />
kosten. De openingsdatum is diverse<br />
keren uitgesteld en zelfs de actuele deadline,<br />
oktober 2017, is volgens het huidige<br />
college moeilijk haalbaar. De kosten<br />
voor de gemeente Amsterdam zijn inmiddels<br />
€ 1,4 miljard hoger dan oorspronkelijk<br />
begroot. Het bestuur en de politiek hebben<br />
bovendien onvoldoende aandacht voor de<br />
bedrijfsvoering. Bij het recente onderzoek<br />
naar de inanciële organisatie van Amsterdam<br />
is gebleken dat verschillende Amsterdamse<br />
oud-bestuurders een beperkte<br />
drijfveer hadden om de bedrijfsvoering te<br />
verbeteren. Men stak tijd in het ontwikkelen<br />
van grote, nieuwe plannen, terwijl de<br />
aandacht voor het uitvoeren van bestaande<br />
verbetertrajecten beperkt bleef. Het gebrek<br />
aan aandacht vanuit de top werkt door in de<br />
ambtelijke organisatie en is vaak gerelateerd<br />
aan onduidelijkheden in taken, rollen, verantwoordelijkheden<br />
en bevoegdheden van<br />
organen en functionarissen.<br />
AANBEVELINGEN VOOR<br />
VERBETERING<br />
In de aanbevelingen van Policy Research<br />
is altijd aandacht voor governance-elementen:<br />
verbeteringen in sturing en toezicht<br />
op en uitvoering van projecten en processen.<br />
Bestuurlijke aandacht voor bedrijfsvoeringprocessen<br />
is in overheidsorganisaties te<br />
verankeren door een duidelijke ‘systeemverantwoordelijkheid’<br />
aan één speciieke<br />
bestuurder toe te kennen. Transparantie is<br />
een terugkerend thema in de aanbevelingen<br />
voor gemeenten. Bedrijfsvoeringprocessen<br />
zijn bijvoorbeeld te verbeteren door<br />
betere informatievoorziening over de prestaties<br />
met behulp van prestatie-indicatoren.<br />
Controlerende organen zoals gemeenteraden<br />
en parlement kunnen met behulp van<br />
deze informatie adequater bijsturen bij dreigende<br />
ontsporingen van overheidsprojecten.<br />
Tijdelijke externe expertcommissies<br />
bij projecten kunnen zorgen voor een frisse<br />
blik en daardoor bijdragen aan het ontwikkelen<br />
van nieuwe kennis binnen overheidsorganisaties,<br />
het toevoegen van realistisch<br />
perspectief en het tegengaan van wensdenken<br />
bij bestuurders. Verder zijn aanbevelingen<br />
gedaan om cruciale randvoorwaarden<br />
als personeelsbeleid en ICT op orde te brengen.<br />
Ook cultuur is een belangrijke pijler die<br />
van invloed is op de kwaliteit van bedrijfsvoering<br />
en projectmanagement.<br />
‘Cruciale fouten ontstaan<br />
vaak al in de beginfase’<br />
De projecten van prof. dr. Chris Peeters<br />
en Steven Djohan en hun teams bieden<br />
waardevolle lessen voor toekomstige<br />
projecten en bedrijfsvoering bij overheden<br />
en andere organisaties. Een goede invulling<br />
van bedrijfsvoering en projectmanagement<br />
is een randvoorwaarde voor goede beleidsuitoefening<br />
en ontwikkeling in publieke en<br />
private organisaties.<br />
Prof. dr. Chris Peeters is president-directeur van het internationale managementadviesbureau Policy Research Corporation,<br />
met kantoren in Antwerpen en Rotterdam. Aan de Universiteit Antwerpen doceert hij Openbare en Internationale<br />
inanciën en Algemene en maritieme transporteconomie. Hij geeft veel lezingen. Steven Djohan is manager bij<br />
Policy Research en is opgeleid aan de Rotterdam School of Management (Erasmus Universiteit).<br />
chrispeetersenstevendjohan@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN CHRIS PEETERS<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 183
© SANDER VAN DER BORCH<br />
‘ik heb<br />
100% uit<br />
mezelf<br />
en uit jou<br />
gehaald, ik<br />
respecteer<br />
je en heb<br />
hoop snel<br />
weer met je<br />
te kunnen<br />
zeilen’<br />
184<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
SPORT & EXPEDITIES<br />
Optimaal gebruik maken van<br />
'skill' en talent binnen een<br />
high performance Volvo Ocean Race Team!<br />
Gerd-Jan Poortman<br />
De Volvo Ocean Race is een race<br />
van 150 dagen in 9 maanden,<br />
32000 mijl tegen de beste zeilers<br />
van de wereld. Deze editie<br />
was anders dan alle voorgaande edities<br />
van de Volvo Ocean race. Alle boten waren<br />
namelijk voor het eerst in de geschiedenis<br />
identiek.<br />
Het ging dit keer niet om het materiaal<br />
maar om de mensen en hoe deze presteren<br />
als high performance team. Interessant maar<br />
hoe doe je dit nu? Team Brunel werd 2de in<br />
de grootste zeilrace te wereld door te focussen<br />
op de mensen binnen het team en het<br />
team als eigen identiteit.<br />
Doordat het team dit keer zo belangrijk<br />
was heet Schouten Globel de weg als<br />
© STEFAN COPPERS / TEAM BRUNEL / VOLVO OCEAN RACE<br />
sub sponsor in de Volvo Ocean Race al snel<br />
gevonden. Schouten Globel was niet alleen<br />
sponsor, maar bezorgde ons ook een business<br />
coach. Iets nieuws voor ons topsporters<br />
maar het heet er mede toe geleid dat<br />
ondanks tegenslagen in het midden van de<br />
race Team Brunel zich terug gevochten heet<br />
naar een hele nette 2de plek.<br />
In deze race waren zoals altijd talent en<br />
'skills' enorm belangrijk, maar dit zijn factoren<br />
die elk team in principe kan binnen<br />
halen. Het is belangrijk dit talent en deze<br />
vaardigheden te optimaliseren en ervoor<br />
te zorgen dat deze kwaliteiten er ook uitkomen!<br />
Met behulp van Schouten Globel (Anje-<br />
Marijcke van Boxtel, director Coaching<br />
Schouten Global) is er begonnen om samen<br />
kernwaarden samen te stellen. Door middel<br />
van het praten met elkaar over peak experiences<br />
zijn we er van elkaar achter gekomen<br />
wat iemand belangrijk vindt binnen<br />
een team en wat iemand slecht vindt binnen<br />
een team. Deze kernwaarden nadat ze zijn<br />
samengevat en verenigd vormen een hele<br />
goede basis van hoe een team met elkaar<br />
omgaat en hoe er gewerkt wordt naar een<br />
top prestatie. Een paar van onze values zijn<br />
motivatie, ego, focus 'on own job irst', verantwoordelijkheid<br />
en respect.<br />
Een zin die we samen gemaakt hebben en<br />
wat een leidraad werd in alles wat we deden<br />
binnen het team was ik wil in Göteburg aankomen<br />
en elkaar in de ogen kunnen kijken,<br />
de hand schudden en kunnen zeggen ik heb<br />
100% uit mezelf en uit jou gehaald ik respecteer<br />
je en ik hoop snel weer met je te kunnen<br />
zeilen.<br />
‘Dit is iets wat we hebben kunnen doen en<br />
daar ben ik trots op! ’<br />
In de presentatie wordt verder ingegaan<br />
op teamcommunicatie, 'developing stages<br />
of high performance teams', verantwoordelijkheid<br />
voor gezondheid en veiligheid op de<br />
prestatie. Verder zal de presentatie enorm<br />
motiverend zijn om weer aan de slag te gaan om<br />
nog meer uit het bestaande team te halen.<br />
gerdjanpoortman@speakersacademy.nl<br />
© STEFAN COPPERS / TEAM BRUNEL / VOLVO OCEAN RACE<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
185
DIVERSITEIT/INNOVATIE<br />
Dutch Dream Foundation coacht<br />
ondernemers die durven te dromen<br />
mr. Zehra Dogan<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
De Dutch Dream Foundation koppelt jaarlijks topmanagers van grote Nederlandse bedrijven aan twintig<br />
veelbelovende bi-culturele en sociale ondernemers en innovators, die na een intensieve één-op-één<br />
begeleiding de kans krijgen en grijpen om hun dromen waar te maken. Sinds 2010 heeft de stichting al 130<br />
vooral nieuwe en startende ondernemers geholpen. Vanuit het hart.<br />
Bedrijven van ondernemers die via<br />
het eenjarige Dutch Dream Coachingsprogramma<br />
door topmanagers<br />
zijn begeleid groeien 30 tot<br />
35 procent harder! Soms kunnen ze al binnen<br />
dat jaar extra personeel aannemen. Doordat<br />
zij sneller excelleren dan andere ondernemers<br />
leveren ze een positieve bijdrage aan<br />
de groei en bloei van de samenleving. Ons<br />
concept werkt. Niet alleen economisch en<br />
inancieel, maar – heel belangrijk – ook sociaal<br />
en maatschappelijk. Het creëren van die<br />
extra waarde bereiken we door mensen van<br />
verschillende achtergronden samen te brengen<br />
en elkaar te laten inspireren”, vertelt mr.<br />
Zehra Dogan gedreven. Zij is directeur van<br />
de Dutch Dream Foundation (DDF) en zet<br />
letterlijk met hart en ziel haar ervaring als<br />
ondernemer en adviseur in om anderen te<br />
helpen hun dromen waar te maken.<br />
DDF is in 2006 opgericht door Zehra’s<br />
man, de Turks-Nederlandse ondernemer<br />
Atilla Aytekin, en door hen samen geïnitieerd.<br />
“Hij wilde, als cadeautje aan Nederland,<br />
uit eigen ondervinding laten zien dat<br />
wie het tij wil keren tegenslag en weerstand<br />
kan omzetten in kracht en doorzettingsvermogen.”<br />
Zehra: “Wij opereren in een multiculturele<br />
nichemarkt. Tachtig procent van<br />
de ongeveer twintig ondernemers uit diverse<br />
branches die wij jaarlijks een platform bieden<br />
Zehra Dogan en Jort Kelder<br />
‘Dare to have<br />
a dream’<br />
en toelaten tot het coachingsprogramma,<br />
heet een niet-Nederlandse achtergrond. De<br />
overige twintig procent bestaat uit Nederlanders,<br />
die wel wat extra’s te bieden moeten<br />
hebben, bijvoorbeeld op sociaal en innovatief<br />
gebied. Zij kunnen overal terecht. De<br />
© ORHAN SAHIN FOTOGRAFIE<br />
meeste ondernemers die wij intensief begeleiden<br />
zijn twintigers en dertigers, maar we<br />
laten ook veertigers en een enkele vijtiger<br />
toe. Wij discrimineren niet op leetijd,<br />
maar kijken vooral naar talent.” Inmiddels<br />
heet de Dutch Dream Foundation dankzij<br />
de NTR-serie ‘Hart voor de zaak’ landelijke<br />
bekendheid. Ondernemers die willen deelnemen<br />
komen voor het grootste deel binnen<br />
via het eigen netwerk van de stichting, maar<br />
ook partners en vrienden die jonge ondernemers<br />
het succes gunnen. Een van de criteria<br />
voor toelating is dat de ondernemers niet<br />
alleen uit moeten zijn op zoveel mogelijk<br />
winst maken, maar tevens bereid zijn maatschappelijk<br />
verantwoord te ondernemen en<br />
een bijdrage te leveren aan de samenleving.<br />
PERSOONLIJKE ONTWIKKELING<br />
Volgens Zehra is persoonlijke ontwikkeling<br />
van de ondernemers het uitgangspunt<br />
en draait het tijdens coachingssessies<br />
en trainingsdagen (Dutch Dream Days) om<br />
vier thema’s: leiderschap, ondernemerschap,<br />
diversiteit en innovatie. Tijdens de jaarlijkse<br />
inspiratiereis naar het buitenland (dit jaar<br />
Roemenië) staan bovendien teamwerk en<br />
het leggen van verbindingen met een andere<br />
cultuur en manier van zaken doen centraal.<br />
“Elk jaar verversen we het programma op<br />
basis van de terugkoppeling van coaches en<br />
186<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
DIVERSITEIT/INNOVATIE<br />
deelnemers. Tegelijk blijven we de coaches<br />
uitdagen. Dit jaar door voor hen een sessie<br />
te organiseren met Fons Trompenaars, goeroe<br />
op het gebied van cultureel leiderschap.”<br />
De slogan van DDF is ‘Dare to have a dream’.<br />
Zehra: “Dromen waarmaken door verbinding<br />
en verdieping is zo belangrijk. Als dat<br />
lukt bereiken de ondernemers een balans<br />
tussen privé en zakelijk, wat een voorwaarde<br />
is voor succes. ” DDF denkt dat het bieden<br />
van gelijke kansen aan ondernemers van<br />
verschillende achtergronden leidt tot culturele<br />
kruisbestuiving en dus tot groei en een<br />
betere samenleving. Bijbehorende succesfactoren<br />
zijn inspireren, verbinden en kennis<br />
delen. Dat laatste realiseert DDF onder<br />
meer door het openstellen van haar netwerk<br />
met daarin zo’n 5.000 ondernemers en topmanagers.<br />
“Elk jaar reiken we de DDF Award<br />
uit aan de ondernemer die het coachingsprogramma<br />
het succesvolst heet afgerond.”<br />
Doordat de Dutch Dream Foundation een<br />
kleine organisatie is met een beperkt budget<br />
en een klein kernteam is er een directe, zeer<br />
persoonlijke binding met ondernemers en<br />
topmanagers. De stichting kan kostendekkend<br />
werken dankzij donaties van sponsorende<br />
ondernemingen van de topmanagers<br />
en bescheiden bijdragen van deelnemende<br />
ondernemers. Die kleinschaligheid wil DDF<br />
graag behouden. Wel wil men op termijn de<br />
coaching uitbreiden van één naar drie jaar.<br />
“We beginnen nu met het aanbieden van een<br />
tweede jaar met nieuwe modules aan onze<br />
130 alumni. Als het allemaal lukt gaan we van<br />
merk naar kenmerk en willen we, in samenwerking<br />
met de kennisinstellingen, diploma’s<br />
of certiicaten uitreiken. Daarnaast<br />
doen we onderzoek naar ondernemerschap,<br />
op dit moment speciiek naar familiebedrijven.<br />
Een conclusie daarvan is bijvoorbeeld<br />
dat onze bi-culturele ondernemers hoger<br />
scoren wat betret inlevingsvermogen, creativiteit,<br />
lexibiliteit dan Nederlanders. Dat<br />
komt doordat ze extra inspanningen hebben<br />
moeten doen om te overleven.”<br />
Atilla Aytekin met Koningin Máxima der Nederlanden<br />
ZEHRA’S VERHAAL<br />
Zehra heet zelf nooit coaching en begeleiding<br />
gehad en alles zelf moeten doen. “Daardoor<br />
ben ik een doorzetter, maar ook een<br />
laatbloeier.” Als oudste van vijf kinderen is<br />
ze door haar liefdevolle oma opgevoed in het<br />
dorpje Sivas in Midden-Anatolië en op haar<br />
elfde, als laatste kind samen met haar broertje,<br />
in het kader van de gezinshereniging<br />
naar Nederland gegaan. “Daar heb ik mijn<br />
ouders echt leren kennen. Ik moest zelf proberen<br />
te overleven en heb binnen drie maanden<br />
Nederlands geleerd. Na de middelbare<br />
school heb ik in Nijmegen rechten gestudeerd,<br />
omdat ik niet wist wat ik wilde. Dankzij<br />
deze reis door het leven heb ik ontdekt<br />
wie ik ben en wat ik wil.” Aanvankelijk heet<br />
Zehra moeite met de zakelijkheid en afstandelijkheid<br />
van de westerse cultuur, maar dat<br />
is voor haar ook dé uitdaging om mensen<br />
en culturen te verbinden. Besmet met het<br />
ondernemerschap is ze sinds zij, haar zus en<br />
Atilla de Turkse vestiging van Baan Sotware<br />
Company hebben opgezet in Istanboel. Op<br />
haar 28ste zit ze samen met hen en met Jan<br />
en Paul Baan in de raad van bestuur. “Daar<br />
heb ik ontdekt dat diversiteit in een professioneel<br />
team heel verfrissend kan werken.”<br />
© ORHAN SAHIN FOTOGRAFIE<br />
© ORHAN SAHIN FOTOGRAFIE<br />
‘We kijken<br />
vooral naar<br />
talent’<br />
Zehra Dogan en dr. Lodewijk Asscher<br />
Zehra Dogan is jurist, ondernemer,<br />
gecertiiceerd ‘co-active’ CTI-coach,<br />
adviseur culturele diversiteit en sinds<br />
2011 directeur van de Dutch Dream<br />
Foundation.<br />
zehradogan@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 187
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® WALTER KALLENBACH<br />
‘Ik zag van<br />
alle kanten<br />
mannen<br />
met politiepenningen<br />
op<br />
mij akomen’
CYBERMISDAAD<br />
De vreselijke reis van een<br />
jonge Nederlandse hacker<br />
David Schrooten<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
David Schrooten leidt als jonge volwassene twee levens. In de echte wereld is hij overdag<br />
webdeveloper voor een zorgverzekeraar en studeert hij Communicatie en Multimedia<br />
Design. ’s Avonds gaat hij online met de verkeerde mensen in zee en raakt hij als hacker<br />
betrokken bij een omvangrijke creditcardfraude. De Roemenen arresteren hem. Na<br />
zijn uitlevering ervaart hij ook in Amerika de hel van het gevangenisleven. Haat en<br />
willekeur, eenzame opsluiting en uitzichtloosheid dwingen hem bijna tot het uiterste.<br />
Terug in Nederland gaat het goed met hem en vertelt hij in zijn boek ‘Alias Fortezza’ zijn<br />
verhaal. Gedetailleerd en persoonlijk. Als een ander en sterker mens.<br />
Mijn alter-ego was een stuk gevaarlijker<br />
dan ikzelf ’, zegt David Schrooten<br />
als hij net weer vrij man is. Ruim twee<br />
jaar heet hij dan, vanwege online<br />
creditcardfraude, onder vaak vreselijke omstandigheden<br />
vastgezeten in gevangenissen in Roemenië,<br />
de Verenigde Staten en Nederland. Weer een<br />
jaar later zit hij tegenover mij. David lijkt in de verste<br />
niet op de zware misdadiger waarvoor de Amerikaanse<br />
Secret Service hem hield. Hij is schuchter,<br />
kiest zijn woorden zorgvuldig en maakt meteen duidelijk<br />
dat het nooit zijn bedoeling is geweest mee te<br />
doen aan criminele activiteiten. “Ik was jong en naïef<br />
en heb foute keuzes gemaakt”, vertelt de Spijkenisser,<br />
die als basisscholier al programmeert en online<br />
games speelt en op fora tips en trucs deelt met gelijkgestemden.<br />
Op zijn elfde kan hij hacken en weet hij<br />
hoe gamers elkaars computersystemen kunnen platleggen.<br />
“Het was maar een spel. In de pubertijd, wanneer<br />
je als 16-, 17-jarige wilt experimenteren, loopt<br />
het uiteindelijk echt uit de hand en laat je je meeslepen<br />
door anderen. Het was als een soort ‘Command<br />
& Conquer’, een real-time strategisch computerspel<br />
dat ik toen speelde”.<br />
“Ik heb ‘Alias Fortezza: de Amerikaanse jacht op<br />
een jonge Nederlandse hacker’ vooral geschreven om<br />
mijn verhaal te kunnen doen en mijn kant van de<br />
zaak te belichten, zonder mezelf vrij te pleiten. Het<br />
is geen klaagzang, maar een verslag van wat er daadwerkelijk<br />
is gebeurd, hoe ik dat heb ervaren en welke<br />
fouten ik heb gemaakt. Hoewel ze allemaal aan bod<br />
komen, ga ik niet te diep in op de technische aspecten.<br />
Dat zou te eentonig zijn. Om het verhaal goed te<br />
kunnen vertellen is het wel nodig persoonlijke dingen<br />
door te geven.” Freke Vuijst, correspondent van<br />
Vrij Nederland in Amerika, completeert Davids verhaal<br />
met wat er buitenaf allemaal speelde, zoals de<br />
jacht door de Amerikaanse Secret Service.<br />
OORLOGSMODUS<br />
Zijn ouders, broer, klasgenoten en vrienden: niemand<br />
weet wat David achter de computer uitspookt.<br />
Het gaat fout wanneer de eigenaar van een website<br />
die gestolen creditcardnummers, sotware en andere<br />
data aanbiedt hem en zijn online vrienden vraagt of<br />
ze een concurrent digitaal willen aanvallen. Ze bouwen<br />
een eigen forum, een broeinest van criminelen<br />
volgens de Amerikaanse media. Om een lang<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 189
190 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
CYBERMISDAAD<br />
‘Zelf heb ik nooit een gen voor een misdaad die op dat moment beveiligde particuliere gevangenis terechtkomt<br />
tussen voornamelijk buitenlanders en<br />
in Nederland niet eens strabaar was. Mijn<br />
creditcard gehad’<br />
wereld stortte in. In ruil voor een schuldbekentenis<br />
mensen uit Washington D.C. David moet<br />
verhaal kort te maken: de Secret Service<br />
arresteert zijn online partner Christopher<br />
Schroebel, alias Pookie, en ziet in Fortezza,<br />
Davids bijnaam die de agenten op de website<br />
vinden, het vermoedelijke brein achter<br />
een grote creditcardfraude. De geheime<br />
dienst, die zich voordoet als Pookie, denkt<br />
dat David hem heet geholpen bij het hacken<br />
van creditcard machines in winkels en<br />
horecagelegenheden. Ze vragen de Roemeense<br />
autoriteiten hem aan te houden en<br />
uit te leveren. “Ik kwam aan op het vliegveld<br />
van Cluj, waar ik mijn toenmalige vriendin<br />
zou ontmoeten. Net toen ik haar kuste zag ik<br />
van alle kanten zo’n 27 mannen met politiepenningen<br />
op mij akomen. Dat was enorm<br />
schrikken. Ik was IT-student en nooit eerder<br />
met politie of justitie in aanraking geweest<br />
en dan dit.” David verblijt enige tijd onder<br />
beroerde omstandigheden in een Roemeense<br />
cel voordat de autoriteiten ingaan<br />
op het uitleveringsverzoek.<br />
DERTIG JAAR TOT LEVENSLANG<br />
“In ‘Alias Fortezza’ vertel ik heel gedetailleerd<br />
over mijn reis, van de aanhouding,<br />
de aanklacht en het proces in<br />
Roemenië over mijn uitlevering<br />
kon ik strafvermindering krij-<br />
gen, maar die ‘plea bargain’ hield wel in dat<br />
ik zonder proces twaalf jaar moest uitzitten.<br />
Op advies van mijn advocaten besloot<br />
ik daarop in te gaan, omdat verdachten die<br />
er tegenin gingen vaak langer de cel in moesten.<br />
Direct na aankomst moest ik praten met<br />
getrainde mensen van de Electronic Crimes<br />
Task Force van de Amerikaanse Secret Service.<br />
Ik vertelde onder meer dat ik de anderen<br />
wel had gefaciliteerd, maar zelf nooit die<br />
creditcardnummers had gebruikt. Ik heb<br />
zelf nog nooit een creditcard gebruikt. De<br />
rechter heb ik alleen gezien toen hij de ‘plea’<br />
moest bekrachtigen.”<br />
In Seattle komt David terecht in een zwaarbeveiligde<br />
gevangenis. Wanneer hij met toestemming<br />
van de rechter zijn advocaat wil<br />
mailen, wordt het hem door zijn bewakers<br />
onmogelijk gemaakt dat te doen. Als hij daar<br />
bezwaar tegen maakt wordt hij beticht van<br />
insubordinatie en komt hij vervolgens “drie<br />
maanden lang in de isoleercel terecht.” Zijn<br />
ouders zoeken hem op en trefen een angstige,<br />
terneergeslagen en zelfs suïcidale zoon<br />
aan. Zij doen er alles aan hem uitgeleverd<br />
te krijgen aan Nederland om daar het restant<br />
van zijn (naar Nederlandse maatstaven<br />
omgezette) straf uit te zitten.<br />
ONGESCHONDEN, OP HET<br />
NIPPERTJE<br />
Na uiteindelijk zes maanden isoleercel<br />
gaat Davids reis verder naar North Carolina,<br />
waar hij in een minder zwaar<br />
daar zeker een jaar wachten tot er zekerheid<br />
is over zijn uitlevering. “Nederland had toezeggingen<br />
gedaan, maar het is wel een nogal<br />
bureaucratisch proces.” Hij schaakt, leest<br />
veel en ontmoet er zowel goede als slechte<br />
mensen. “Ik ben er ongeschonden doorheen<br />
gekomen, hoewel dat soms op het nippertje<br />
was. Op den duur kun je heel veel hebben.”<br />
David wordt er snel volwassen. “Toen<br />
ik met foute dingen bezig was, was ik met<br />
19 jaar volwassen en tegelijk nog een kind.<br />
Hacken en die ‘carderfora’ waren een soort<br />
tweede leven. Ik had niet het idee dat ik in<br />
de echte wereld bezig was, maar dat was uiteindelijk<br />
natuurlijk wel zo.” Eenmaal terug in<br />
Nederland komt de dan 24-jarige David na<br />
een paar maanden, in december 2014, vrij.<br />
“Als ze de straf omzetten moet er iets van<br />
overblijven.” Inmiddels is hij aan het werk<br />
als sotwareontwikkelaar. “Ik werd meteen<br />
aangenomen, ook al was ik gezien mijn achtergrond<br />
best pessimistisch.”, zegt David, die<br />
wel snapt dat er nog een bepaald stigma aan<br />
hem kleet.<br />
Hoewel hij sterker uit de strijd zegt te zijn<br />
gekomen, zou David Schrooten het, als alles<br />
over kon, niet nog eens doen. Zijn boek,<br />
dat hij eerst in het Engels heet geschreven<br />
omdat hij zich daarin beter kon uitdrukken,<br />
en de lezingen die hij geet houden hem,<br />
naast zijn werk, de komende tijd bezig. En<br />
hoewel hij er niet van houdt in de belangstelling<br />
te staan, houdt hij wel rekening met een<br />
aantal interviews.<br />
en alles daar omheen<br />
tot alles wat daarna in Amerika<br />
en Nederland is gebeurd.<br />
In de Verenigde Staten kreeg<br />
ik niet alleen de aanklacht<br />
te horen, ook dat ik dertig<br />
jaar tot levenslang kon krij-<br />
David Schrooten is programmeur, web- en softwareontwikkelaar. Door uit de hand<br />
gelopen hackersactiviteiten heeft hij van 2012-2014 , als zoals de Amerikanen<br />
het stellen, ‘meest gezochte hacker ter wereld’ gevangen gezeten in Roemenië,<br />
de VS en Nederland. Zijn boek ‘Alias Fortezza’ verschijnt Mei <strong>2016</strong> bij Uitgeverij<br />
Balans (ISBN 9789460030666). davidschrooten@speakersacademy.nl<br />
© WALTER KALLENBACH
FOTOGRAFIE: PEEK RECLAME-FOTOGRAFEN<br />
BLOG<br />
Eduard Schaepman<br />
Eduard Schaepman is een ervaren CEO, met een achtergrond<br />
in Strategie/Marketing/Innovatie. Eduard is de bedenker en<br />
oprichter van Tribes, een succesvolle onderneming. Door zijn<br />
jarenlange ervaring als CEO ziet hij kansen in elke organisatie<br />
waar het draait om mensen en laat hij zich niet afschrikken<br />
door concurrenten. Zijn talent om te inspireren gebruikt hij<br />
zowel voor zichzelf als voor anderen.<br />
STAMBOOM<br />
Toen iemand tegen me zei: ‘waarom start je niet gewoon iets voor jezelf?’,<br />
werd ik getriggerd. Maar voordat ik echt wilde starten, wilde ik zeker zijn van<br />
een sterk concept dat haarijn aansluit bij de wensen van deze tijd. Het idee<br />
voor Tribes is uiteindelijk uit onverwachte hoek gekomen: toen mijn vader<br />
overleed, ben ik de stamboom van de familie gaan updaten. Ik had mijn vader<br />
beloofd om dit te doen, om zo weer met de Schaepmannen in het Patricische<br />
boekje te komen.<br />
NOMADEN<br />
Tijdens mijn bijzondere speurtocht ontdekte ik dat de oude Schaepmannen<br />
door Oost-Nederland en West-Duitsland achter hun schapen aan trokken. Net<br />
als de Masaï, de Kazakh en andere oude stammen, leidden ze een nomadisch<br />
bestaan. De mobiele werkers van nu, reizen de hele wereld over voor zaken,<br />
en doen dus eigenlijk hetzelfde. Eigenlijk zijn zij ook nomaden. Ik signaleerde<br />
dus dat de mobiele werkers de nieuwe stam vormen, de 35th Tribe.<br />
How does a<br />
start-up start?<br />
‘Dat is de basis van een<br />
succesvolle onderneming:<br />
ken jezelf door en door.’<br />
THE 35TH TRIBE<br />
Er zijn nog 34 oude nomadische stammen over de wereld, en wij zijn de<br />
nieuwe tribe, de 35e stam. Er zijn wereldwijd 1,7 miljard mobiele werkers,<br />
en in Nederland zijn dat er 1,3 miljoen. Ik wilde deze groep een thuis geven,<br />
een plek om geïnspireerd te raken en een plek om elkaar te ontmoeten. Ik<br />
wilde me gaan richten op wat mensen verbindt: communicatie, bijzondere<br />
gebruiken, een gemeenschappelijke drive en de creativiteit die business<br />
drijven überhaupt mogelijk maakt.<br />
INSPIRERENDE ONTMOETINGSPLEKKEN<br />
Het idee voor Tribes was geboren: een netwerk van inspirerende<br />
ontmoetingsplekken voor Business Nomads, de moderne mobiele werkers<br />
van nu. Er zijn nu 6 vestigingen geopend en mijn doel is meer dan 2000<br />
wereldwijd. Elke vestiging geet een kijkje in de levenswijze van de oude<br />
stammen, zoals de Masaï, de Maori en de Kazakh. Een onderneming is een<br />
persoonlijk risico, maar ik heb er vertrouwen in, want ik ken mezelf. Alleen<br />
dan weet je welke mensen je om je heen nodig hebt om het te laten lukken.<br />
Dat is de basis van een succesvolle onderneming: ken jezelf door en door.<br />
eduardschaepman@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 191
© ENITH STENHUYS<br />
‘Transhumanisten<br />
hebben niet veel<br />
op met begrippen<br />
als ziel, geest, vrije<br />
wil, goddelijke<br />
inspiratie’<br />
192<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
TRANSHUMANISME EN ETHIEK<br />
Op weg naar de Cyborg?<br />
Lezing van Marcel Messing<br />
In een wereld vol oorlog, geweld, crises en<br />
chaos zijn slechts weinig mensen ervan op de<br />
hoogte dat binnen de wetenschap en de technologie<br />
ontwikkelingen plaatsvinden die ons<br />
mens-zijn volledig dreigen te veranderen, met zelfs<br />
het risico van het einde van de menselijke soort.<br />
Talloze topwetenschappers werken momenteel aan<br />
de zogenaamde verbetering van de mens, aan een<br />
nieuw type mens, een soort übermensch, een kruising<br />
van mens en machine, de cyborg. Geïnspireerd<br />
door de ideologie van het transhumanisme trachten<br />
zij de beperkingen van de mens te overstijgen.<br />
Transhumanistische wetenschappers zijn van<br />
mening dat binnen enkele decennia het punt wordt<br />
bereikt van singulariteit: een indrukwekkende<br />
sprong in de menselijke evolutie naar iets totaal<br />
anders.<br />
De vraag die gesteld dient te worden is: wie of wat<br />
is de mens? Wie of wat zijn we eigenlijk? Wat is trans<br />
en wat is human? Met gebruikmaking van onder<br />
andere artiiciële intelligentie, nanotechnologie,<br />
robotica, informatica, genetica, biotechnologie<br />
en neurowetenschappen werken wetenschappers<br />
samen om de transhumanistische ideologie op<br />
korte termijn te realiseren. Wie de feiten hieromtrent<br />
leert kennen, zal meer dan verwonderd, verbijsterd<br />
of geschokt zijn. Is er nog een weg terug?<br />
Waarom wordt er over deze essentiële materie niet<br />
met spoed een openbare discussie in gang gezet?<br />
Wat wordt er trouwens verbeterd? Rekenkracht?<br />
Intellect? Brein? Spieren? Zenuwen?<br />
Met de kennis om bijvoorbeeld het menselijk<br />
genoom te manipuleren, de technologie om stamcellen<br />
te exploiteren, designbaby’s te ontwerpen en<br />
via 3D-technologie organen op bestelling te kunnen<br />
printen, met de uiterst geavanceerde kennis van<br />
elektronica (chips) en het binnenkort kunnen kopieren,<br />
uploaden en downloaden van de inhoud van<br />
het brein, is de wetenschap straks in staat superintelligente<br />
mensachtige machines, zogeheten<br />
cyborgs, te creëren, die aangesloten zullen worden<br />
op het artiicieel wereldbrein van internet. Ontelbare<br />
dingen zullen dan kunstmatig met de cyborgs<br />
verbonden zijn, een huiveringwekende mogelijkheid<br />
tevens tot totale controle van de mensheid,<br />
waarbij de ‘nieuwe mens’, de cyborg, een volmaakte<br />
slaaf dreigt te worden.<br />
© MARCELMESSING.NL<br />
Transhumanisten hebben niet veel op met<br />
begrippen als ziel, geest, vrije wil, goddelijke inspiratie.<br />
In hun ilosoie is niets te lezen over liefde,<br />
mededogen, vriendelijkheid, empathie. Het transhumanisme<br />
tracht via spitstechnologie eerst ín het<br />
menselijk lichaam te komen om de mens daarna<br />
van binnenuit te veranderen. Deze materialistische<br />
ideologie staat haaks op de visie dat het lichaam<br />
een tempel is van de geest, dat bewustzijn geen bijproduct<br />
is van het brein en dat het lichaam een<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 193
© MARCELMESSING.NL<br />
194 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
TRANSHUMANISME EN ETHIEK<br />
instrument is om zich geestelijk te ontwikkelen,<br />
om tot realisatie van het hoogste innerlijk<br />
potentieel te komen, eeuwenlang door<br />
grote wijzen en mystici voorgeleefd.<br />
lijdende mensheid sprake van een cadeaubon<br />
van irma Supertechnologie? Zijn er<br />
maatstaven te vinden voor wat heilzaam en<br />
niet heilzaam is bij deze ontwikkelingen?<br />
Antropoloog-ilosoof Marcel Messing,<br />
Het transhumanisme beloot ons een<br />
technologisch paradijs, waarin de ‘mens’<br />
lichamelijke onsterfelijkheid heet bereikt<br />
en artiiciële intelligentie centraal zal staan.<br />
Echter, de mens werd al eens eerder uit een<br />
paradijs verdreven, toen hijzelf begon na te<br />
denken, een trauma dat diep in het collectief<br />
auteur van vele boeken en artikelen, bekend<br />
van talloze lezingen en themadagen, zal<br />
op kritische wijze ingaan op de antropologische,<br />
ilosoische en vooral ethische<br />
aspecten van het transhumanisme (met<br />
powerpointpresentatie). In zijn bestseller<br />
Worden Wij Wakker? Over de verborgen<br />
onbewuste schuilt. Reden tot argwaan, krachten achter het wereldtoneel waar-<br />
en vooral een oproep tot kritisch en ethisch<br />
denken. Wordt met het transhumanisme de<br />
doos van Pandora geopend of is er voor de<br />
schuwde hij al voor bepaalde ontwikkelingen<br />
binnen de technologie. Sinds kort<br />
woont hij weer in de Franse Pyreneeën.<br />
© MARCELMESSING.NL<br />
De lezing zoals gehouden op 9 mei <strong>2016</strong> in<br />
de TU te Delt is in zijn geheel te lezen op de<br />
website van Marcel Messing:<br />
marcelmessing.nl
FOTOGRAFIE: SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® WALTER KALLENBACH<br />
COLUMN<br />
dr. ir. Koert van Mensvoort<br />
Nog geen duizend jaar geleden waren de nachten op Aarde gitzwart.<br />
Op een incidentele bosbrand of een bliksemschicht hoog<br />
in de wolken na, was de Aarde in de afwezigheid van zonlicht<br />
volledig verduisterd. Wie vandaag vanuit het heelal naar het<br />
nachtelijk deel van de aarde kijkt ziet een goud glanzend netwerk van steden,<br />
snelwegen, maar ook vissersboten en boorplatformen oplichten. Miljarden<br />
jaren was het donker, opeens is het licht aangegaan. Is het lente op Aarde?<br />
De foto’s die NASA van de nachtelijke Aarde publiceerde stralen ambivalente<br />
schoonheid uit. Terwijl we onze steden op een grondniveau als puur<br />
culturele artefacten kennen, tonen ze zich vanuit de ruimte als glinsterende<br />
organische mosachtige structuren die de planeet in bloei zetten. Maar schoonheid<br />
bedriegt. Tegenover het betoverende weefsel van oplichtende steden dat<br />
we vanuit de ruimte kunnen waarnemen, staat de energieverslindende verbranding<br />
van steenkool en olie, het gebruik van insecticiden in de landbouw,<br />
de uitputting van mijnen, plastic eilanden in de oceanen, radioactieve straling<br />
en miljoenen hectaren gekapt regenwoud. Wat moet Moeder Natuur hier<br />
van denken? Zal ze weemoedig zijn over een zieke koortsige planeet, die lijdt<br />
aan humanitus? Of zal ze juist verheugd zijn over de verlichting van de bol, in<br />
de gedachte dat op aarde een interessant evolutionair experiment plaatsvindt?<br />
Welkom<br />
in de<br />
Technosfeer<br />
‘We hebben de<br />
technosfeer<br />
nooit geplant of<br />
bedacht. Net als de<br />
biosfeer lijkt ze te<br />
willen groeien en<br />
overleven.’<br />
Het beeld van de oplichtende nachtelijke Aarde is de meest tastbare verschijningsvorm<br />
van de Technosfeer. Voortbouwend op de biosfeer, waaronder<br />
we de optelsom van al het organisch leven verstaan, bestaat de technosfeer<br />
uit de optelsom van alle technologieën op aarde. Denk aan het Internet, het<br />
inanciële systeem, artiiciële intelligentie, maar ook oudere technologieën<br />
zoals riolering, wegen en mechanische klokken zijn er onderdeel van. We hebben<br />
de technosfeer nooit geplant of bedacht, maar dit betekent niet dat ze weer<br />
weg gaat. Net als de biosfeer lijkt ze te willen groeien en overleven.<br />
Ook de biosfeer is ooit begonnen met de eerste levende cel die zich miljarden<br />
jaren geleden vormde, lang voordat complex meercellig leven ontstond.<br />
Wist u dat de atmosfeer van de Aarde niet altijd zuurstof bevatte? Dat we op<br />
Aarde niet met een zuurstotank moeten rondlopen, zoals op de maan, hebben<br />
we te danken aan cyanobacteriën. Ze behoren tot de oudste levensvormen<br />
op aarde. Als deze cyanobacteriën niet waren geëvolueerd, had geen mens of<br />
dier zich kunnen ontwikkelen. Dit leert ons dat de natuur altijd voortbouwt<br />
op eerder bereikte complexiteit. Is de mens misschien een uitvinding van de<br />
Natuur om zich verder te kunnen ontwikkelen en ontplooien? En als dat zo<br />
is. Wat gaan we nog meemaken? Wilde systemen, genetische verrassingen,<br />
nano-robots, autonome machines en oogverblindend prachtige zwarte bloemen.<br />
Natuur verandert met ons mee.<br />
Koert van Mensvoort is kunstenaar en ilosoof. Hij is oprichter van het<br />
Next Nature Network, een nieuwe natuurbeweging die niet terug maar<br />
vóóruit naar de natuur wil. www.nextnature.nl<br />
koertvanmensvoort@speakersacademy.nl<br />
www.mensvoort.com<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 195
© PHOTOSTUDIO MARTENS<br />
Jeugd gebruikt medicijn tegen<br />
‘ictieve ziekte’ als straatdrug<br />
Nick van Ruiten realiseert zich pas op het einde van zijn medische studie dat een bestaan als arts hem<br />
niet past. Wat hij in de praktijk tijdens zijn coschappen ervaart verwart hem en maakt hem onzeker. Een<br />
sluimerend gevoel zegt hem dat iets niet klopt. Hij zoekt de oorzaak aanvankelijk vooral bij zichzelf, tot hij<br />
jaren later de reden ontdekt: de reguliere medische wereld kijkt naar symptomen en niet naar onderliggende<br />
oorzaken. Nick concludeert dat daardoor geen genezing plaatsvindt en wil die visie in dit artikel graag delen.
GEZONDHEID<br />
Nick van Ruiten MBA MSc<br />
Medici, die veelal worden<br />
gezien als de autoriteiten op<br />
het gebied van gezondheid<br />
blijken weinig te weten over<br />
gezondheid. Zij focussen zich op het onderdrukken<br />
van ziektesymptomen met medicijnen<br />
of besluiten te opereren. Voor het<br />
vinden en behandelen van de oorzaak van<br />
ziektecondities hebben ze weinig tot geen<br />
aandacht”, zegt Nick van Ruiten, die na het<br />
behalen van zijn MBA zeven jaar als consultant<br />
werkt bij de Boston Consulting Group<br />
en daarna het medische veld weer opzoekt.<br />
Onder andere zijn jarenlange ervaringen<br />
met hoogtechnologische elektronische<br />
implantaten bevestigen zijn visie. “Zolang<br />
mensen zelf niet op zoek gaan naar de oorzaak<br />
en de daarbij behorende oplossingen<br />
zullen zij levenslang patiënt en afnemer<br />
blijven van de medische/farmaceutische<br />
industrie.”<br />
In 2009 ontmoet Nick dr. Gábor Lenkei<br />
en leest zijn bestseller ‘Censuur – Wat u niet<br />
mag weten over uw gezondheid’. “Door zijn<br />
heldere en confronterende analyse van de<br />
medische en farmaceutische industrie vielen<br />
de laatste puzzelstukjes op hun plaats.”<br />
Hij realiseert zich ook dat veel mensen hun<br />
eigen lichaam niet goed genoeg kennen<br />
en niet weten hoe het echt gesteld is met<br />
hun gezondheid. “Dat komt mede doordat<br />
zij verblind worden door een foute aanname<br />
dat de medische wereld alle kennis op<br />
dit gebied bezit. Ook de aanname dat het<br />
lichaam en alle biochemische processen<br />
die daarin plaatsvinden enorm complex<br />
zijn, zet mensen op het verkeerde been.”<br />
Nick verlaat de regulier medische industrie<br />
en richt zich op echte gezondheid en<br />
het verspreiden van voor iedereen begrijpelijke<br />
en bruikbare kennis. Hij laat de boeken<br />
van dr. Lenkei vertalen in het Nederlands,<br />
begint met het geven van presentaties en<br />
begeet zich op het terrein van voedingssupplementen<br />
zoals vitaminen en mineralen.<br />
Recent is hij ook in zee gegaan met<br />
Frank Suárez, schrijver van de internationale<br />
bestseller ‘De kracht van uw metabolisme’.<br />
Positieve terugkoppeling en wonderbaarlijke<br />
resultaten die mensen ervaren<br />
motiveren Nick enthousiast op de ingeslagen<br />
weg verder te gaan. Hij ontdekt dat wanneer<br />
mensen begrijpen welke beperkingen<br />
het medische systeem heet en tegelijkertijd<br />
basiskennis opdoen over de werking<br />
van hun lichaam, zij in staat zijn belangrijke<br />
verbeteringen aan te brengen in hun<br />
gezondheid en kwaliteit van leven.<br />
ADHD<br />
Een van de onderwerpen die hem het<br />
meest hebben geraakt in de huidige medische<br />
praktijk is ‘de afschrikwekkende aanpak’<br />
van kinderen met het etiket ADHD<br />
(Attention Deicit Hyperactivity Disorder)<br />
of ADD (Attention Deicit Disorder), die<br />
worden behandeld met zware, verslavende<br />
psychotrope medicatie; chemische substanties<br />
die in dezelfde chemische klasse<br />
vallen als morine, amfetamine en cocaïne.<br />
In Nederland krijgt inmiddels zo’n 5 procent<br />
van de kinderen deze gevaarlijke medicatie<br />
. Dat aantal groeit nog steeds, hoewel<br />
er geen enkele objectieve medische test<br />
bestaat om de diagnose te kunnen stellen.<br />
ADHD is een label voor ‘verminderde aandacht<br />
en impulsieve hyperactieve symptomen<br />
die problematisch zijn’. ADHD is geen<br />
ziekte maar een combinatie van een aantal<br />
gedragscriteria. Kinderen met dit etiket zijn<br />
lichamelijk niet anders dan ‘normale’ leeftijdgenoten.<br />
Dit is een ultiem voorbeeld van<br />
het behandelen van in dit geval zelfs subjectieve<br />
symptomen, zonder dat naar de<br />
onderliggende oorzaken is gekeken. Die<br />
oorzaken worden dus niet gevonden, noch<br />
aangepakt. In plaats daarvan verdoot men<br />
deze jonge ‘patiënten’ met middelen die<br />
veel gevaarlijke bijwerkingen hebben en<br />
niets genezen. Het gedrag dat deze kinderen<br />
vertonen kan vele oorzaken hebben,<br />
die, wanneer onderkend veelal eenvoudig<br />
zijn aan te pakken. Het kan aan de voeding<br />
liggen (tekort aan water, vitaminen, mineralen<br />
of de aanwezigheid van gifstofen en<br />
allergenen in de voeding), familiale problemen<br />
(scheiding, inanciële problemen,<br />
ouders die moeite hebben met kinderen,<br />
etc.), overbelasting door alle media (sociale<br />
media, smartphones, internet, games,<br />
etc.) of door school (kind is intelligent en<br />
verveelt zich of heet problemen met leren<br />
en kan juist niet goed volgen).<br />
VITAMINETEKORT<br />
Nick benadrukt dat vitaminetekorten<br />
grote gevolgen kunnen hebben. “Door<br />
overmatig suikergebruik kan een tekort<br />
aan vitamine B1 ontstaan. Dat kan symptomen<br />
veroorzaken als prikkelbaarheid,<br />
emotionele instabiliteit, angst, verwardheid,<br />
inactiviteit, onverschilligheid en zelfs<br />
zelfmoordneigingen. Al snel denkt een arts<br />
dan aan ADHD, dat vergelijkbare symptomen<br />
kent. Een probleem bij tekorten aan<br />
vitaminen, mineralen en spoorelementen is<br />
dat overheden niet erkennen dat de kwalitatieve<br />
inhoud van onze voeding de afgelopen<br />
decennia ernstig is teruggelopen. Oiciele<br />
instanties zetten mensen daardoor op<br />
het verkeerde been. Zo weten ouders vaak<br />
niet dat hun kinderen mogelijk met opgebouwde<br />
tekorten leven, die fysiek maar ook<br />
zeker mentaal hun sporen kunnen nalaten.<br />
Door niet de oorzaak aan te pakken, maar<br />
wel medicatie voor te schrijven, stelt men<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 197
198 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
GEZONDHEID<br />
veelal volledig gezonde kinderen bloot aan<br />
gevaarlijke chemische stofen die hen fysiek<br />
ziek en zelfs verslaafd kunnen maken. Hierdoor<br />
dreigen ze levenslang klant te worden<br />
van de farmaceutische industrie. Er is zelfs<br />
afdoende bewijs dat Ritalin onder kinderen<br />
en jongeren tot het vaker voorkomen van<br />
zelfdoding leidt en het een factor is in de<br />
schiet- en slachtpartijen op Amerikaanse<br />
scholen. Inmiddels wordt ADHD-medicatie<br />
zoals Ritalin als straatdrug verhandeld<br />
op schoolpleinen. In Amerika is Ritalin<br />
onder andere bekend onder de naam<br />
‘Kiddie Cocaine’. Zoals eerdere psychiatrische<br />
medicijnen heet ook Ritalin helaas<br />
de weg naar ‘de straat’ gevonden. Of zoals<br />
een ‘gebruiker’ het verwoordt: ‘Ritalin kan<br />
zeker als partydrug gebruikt worden. Zelf<br />
heb ik in m’n puberjaren best veel drugs<br />
gebruikt, waaronder amfetamine (speed).<br />
Ook kreeg ik een keer drie Ritalin-tabletjes<br />
en het voelde gewoon exact hetzelfde<br />
als speed’. Ook gebruiken veel studenten<br />
inmiddels dit soort medicijnen. Ze denken<br />
dat ze zich daardoor beter kunnen concentreren,<br />
zonder zich bewust te zijn van de<br />
gevaren waaraan zij zich blootstellen.”<br />
MILJARDENBUSINESS<br />
“Enerzijds voert de overheid een beleid<br />
om jongeren van de illegale drugs af te<br />
houden”, constateert Nick, “terwijl anderzijds<br />
de overheid een programma ondersteunt<br />
waarbij kinderen volledig legaal<br />
aan medicijnen worden gezet die qua chemische<br />
samenstelling en werking vergelijkbaar<br />
zijn met morine, amfetamine en<br />
cocaïne. Deze markt is inmiddels een miljardenbusiness<br />
voor de farmaceutische<br />
industrie en via belangenverstrengeling<br />
ook voor de psychiatrie, die er samen alles<br />
aan doen hun inanciële en commerciële<br />
belangen te bewaken en te versterken. Dit<br />
ondanks het feit dat psychiater en autismepionier<br />
dr. Léon Eisenberg, de ‘uitvinder’<br />
van ADHD, op zijn sterbed zou hebben<br />
toegegeven dat ADHD in feite een ‘ictieve<br />
ziekte’ is. ADHD was slechts een theorie. In<br />
2013 werd het document ‘ADHD: making<br />
the invisible visible’ in het Europees Parlement<br />
gelanceerd. Deze volledig door de farmaceutische<br />
industrie geinancierde ‘white<br />
paper’ moest Europarlementariërs aanzetten<br />
regelgeving aan te nemen die ervoor<br />
zou zorgen dat nog meer Europese kinderen<br />
gediagnosticeerd en gemedicaliseerd<br />
zouden worden. Het Finse parlementslid<br />
Satu Hasi veroordeelde deze lobby van de<br />
farmaceutische industrie. Zij organiseerde<br />
een hoorzitting in samenwerking met de<br />
internationaal opererende stichting CCHR<br />
(Citizens Commission of Human Rights)<br />
om tegenwicht te bieden aan de farmaceutische<br />
en psychiatrische druk en Europarlementariërs<br />
onahankelijke informatie te<br />
geven over deze bedreiging van de geestelijke<br />
gezondheid van vele Europese kinderen.”<br />
Nick van Ruiten is als spreker voor deze<br />
hoorzitting uitgenodigd. Tijdens zijn presentatie<br />
werpt hij een onahankelijke blik<br />
op het ontstaan van deze ‘ziekte’, de redenen<br />
waarom zoveel controverse bestaat over dit<br />
onderwerp en de veelal voor ouders en kinderen<br />
helaas onbekende gevaarlijke bijwerkingen<br />
van de voorgeschreven medicatie.<br />
Hij maakt helder dat de wetenschap allang<br />
de praktijk heet ingehaald waardoor deze<br />
diagnose en de gebruikte medicatie volledig<br />
achterhaald zijn. Inmiddels heet Nick<br />
deze presentatie al meerdere keren en op<br />
verschillende locaties gegeven. Hij probeert<br />
op deze manier ouders, leraren, professionals<br />
en beleidsmakers de feiten te<br />
geven over ADHD en Ritalin. Hij heet al<br />
veel mensen laten inzien dat er beter oplossinen<br />
zijn en dat we andere wegen moeten<br />
bewandelen met onze kinderen.<br />
WEEFFOUT<br />
“Gelukkig slaan in toenemende mate<br />
professionals en academici alarm over de<br />
medicalisering van onze jeugd. Ook de<br />
politiek lijkt de waanzin rond ADHD en<br />
Ritalin langzaam maar zeker in te zien en<br />
heet de de-medicalisering van de jeugd als<br />
belangrijkste speerpunt meegenomen in<br />
het Nederlandse jeugdbeleid.” Het is volgens<br />
Nick essentieel dat we doorgaan met<br />
het bewustmaken van ouders, opvoeders en<br />
instanties over deze waanzin, zodat jongeren<br />
gevrijwaard blijven van deze medicatie.<br />
“Zij verdienen het en hebben het recht serieus<br />
genomen te worden. Als zij problemen<br />
hebben moeten we tijd en aandacht investeren<br />
om te achterhalen wat de oorzaak<br />
daarvan is en die aanpakken. Onze kinderen<br />
zijn de toekomst van onze samenleving.<br />
Door hen te drogeren op basis van<br />
subjectieve symptomen bewijzen wij hen<br />
en onszelf een zeer slechte dienst. Het hele<br />
drama rond ADHD en Ritalin legt een grote<br />
weefout bloot over hoe onze overheid de<br />
gezondheid van de bevolking bewaakt.<br />
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn<br />
en Sport zit verstrikt in hetzelfde web<br />
waarin ziekenhuizen en artsen zitten en<br />
staan onder sterke invloed van de farmaceutische<br />
industrie. Het zou goed zijn om<br />
een echt ministerie van Gezondheid te creeren<br />
dat op basis van alle moderne wetenschappelijke<br />
informatie een beleid bepaalt<br />
dat ons aller gezondheid waarborgt.”<br />
Nick van Ruiten studeerde geneeskunde aan de Universiteit van Antwerpen (bachelor) en de Erasmus Universiteit<br />
in Rotterdam (master). Hij is gezondheidsadviseur en medeoprichter van Free Choice (aanbieder van multivitaminesupplementen)<br />
en Yoepy (een onlineplatform waar basisschoolkinderen in de leeftijdsgroep van 6 tot 13 jaar in een<br />
beschermde omgeving leren omgaan met sociale media). Hij is getrouwd en heeft vier kinderen.<br />
nickvanruiten@speakersacademy.nl<br />
© PHOTOSTUDIO MARTENS
COLUMN<br />
prof. dr. Vincent Icke<br />
Hoe meer je<br />
begrijpt...<br />
FOTOGRAFIE: SANDER PARDON<br />
“Meneer, hoeveel water moet er in?”<br />
Ik pak de fietspomp uit mijn rugzak. Voor me staan twee meisjes van de<br />
Weekendklas, waar ik die zondagochtend al les gaf over de ruimte buiten<br />
ons zonnestelsel. Nu, na de lunch, maken de leerlingen waterraketten van<br />
versierde petflessen, die we in een parkje gaan afschieten.<br />
De jongens in de klas zijn druk bezig hun flessen te voorzien van vinnen,<br />
kleuren en opschriften. Aangeplakte kanonnen zijn voorbereid op<br />
interstellaire gevechten. Aan de gesprekken in de klas is te horen dat de<br />
leerlingen goed hebben opgelet. “Nee joh, we gaan eerst naar de planeten,<br />
de sterren zijn veels te ver.” De Weekendklas is de Leidse versie van de<br />
Weekendschool, bedoeld voor kinderen in achterstandswijken, waar<br />
ze soms te weinig gezond hersenvoedsel krijgen. Een bont en boeiend<br />
programma met onder anderen een jurist, een arts, een wijkagent. En<br />
vandaag mag ik over natuurkunde. Want zoals Simon Stevin al opmerkte:<br />
hoe meer je begrijpt, hoe mooier het wordt.<br />
Terwijl dit allemaal door mijn hoofd dwarrelt, staan de meisjes nog steeds<br />
rustig te wachten. Zeer beleefd, zoals vrijwel alle kinderen die aan de<br />
Weekendklas meedoen. Ik zet de fietspomp tegen de muur en sta op.<br />
“Zo, dat is een hele goede vraag. Laten we er eerst even over nadenken.<br />
Hoeveel water kan er in jullie fles?” De kleinste kijkt even op het etiket.<br />
“Anderhalve liter, meneer.” “Mooi zo. Wat zullen we doen? Wat denk je,<br />
helemaal vol?” Ze lachen een beetje onzeker; misschien mogen ze thuis<br />
wel helemaal niet tegen mannen praten. “Nee hè, maar helemaal leeg ook<br />
niet natuurlijk. Wat denken jullie?” “Nou er een beetje tussenin. Een halve<br />
liter?” “Hier hebben jullie een viltstift. Begin met een beetje water en zet<br />
een streep tot waar het water is. Daarna steeds meer. En goed opletten bij<br />
welk streepje de fles het hoogste schiet.”<br />
Buiten op het grasveld is het al gauw een dolle boel. Uiteraard: water,<br />
zon, buiten na een paar uur in de klas. Gejuich als er weer een fles met<br />
spattende knal omhoog schiet. Daar komen de jongedames weer aan. Hun<br />
eerste schot was niet erg hoog, maar nu gaat er meer water in. Streep<br />
bij het waterniveau, ventiel aan de pomp. Pats, zo te zien wel anderhalf<br />
maal hoger dan de eerste keer. Van de raketten van de jongens is na een<br />
enkel schot weinig meer over; die kanonnen geven flink wat weerstand en<br />
scheuren eraf.<br />
Ik geef mijn kleine onderzoekers een kans voor een derde schot. Meer<br />
water, en splats – nu minder hoog dan daarnet. “Wat denken jullie, wat is<br />
de beste?” “Nou meneer, de middelste natuurlijk. Waren wij het hoogste?”<br />
“Ik heb het niet gemeten, maar het kan best. En nu je hebt gesnapt hoe het<br />
werkt kunnen jullie het vast nog verbeteren, later.”<br />
Ik hoef het niet eens voor ze te herhalen, aan hun lach is te zien dat ze het<br />
helemaal door hebben. Hoe meer je begrijpt, hoe vaker je wint.<br />
vincenticke@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 199
© MET DANK AAN GABOR LENKEI<br />
Veel mensen lijken ziek, terwijl ze dat eigenlijk niet zijn. Artsen<br />
verwarren hun symptomen met een echte ziekte. De Hongaarse<br />
arts dr. Gábor Lenkei vindt dat eerst moet zijn voldaan aan<br />
de fundamentele voorwaarden voor een normale werking van<br />
het lichaam, vooraleer een medische behandeling mag worden<br />
overwogen. Tekorten aan water, zuurstof, vitaminen, mineralen en<br />
overige voedingsstoffen kunnen lichamelijke klachten veroorzaken die<br />
op een ziekte kunnen lijken. "Een echte ziekte verdient een medische<br />
behandeling", zegt Lenkei, "een toestand die er op lijkt absoluut niet."<br />
200<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
GEZONDHEID<br />
Bent u ziek, of lijkt het<br />
maar zo?<br />
dr. Gábor Lenkei<br />
‘Het wordt tijd<br />
te breken met<br />
de opvatting<br />
dat ‘elke<br />
ongunstige<br />
fysieke<br />
toestand een<br />
ziekte is’<br />
Het is tijd te breken met de ouderwetse,<br />
schadelijke en toch diepgewortelde<br />
opvatting dat elke ongunstige fysieke<br />
toestand een ziekte is”, schrijt dr. Lenkei<br />
in zijn nieuwste boek ‘Toestanden die op ziekte<br />
lijken’. “We moeten ook afstappen van de slechte<br />
gewoonte om als oplossing voor elke lichamelijke<br />
klacht medicijnen te slikken”. Hij stelt als belangrijkste<br />
regel: “Voor we mensen als ziek bestempelen<br />
en hen mogelijk tot zeer langdurig medicijngebruik<br />
of een levenslange behandeling veroordelen, moeten<br />
we helemaal zeker zijn dat wat we zien een echte<br />
ziekte is.”<br />
Als eerste voorbeeld beschrijt Lenkei in zijn boek<br />
wat er gebeurt als mensen lijden aan een watertekort.<br />
“Veel, misschien wel de meeste mensen houden hun<br />
lichaam gevangen in een staat van chronische dorst,<br />
waardoor het in meer of mindere mate voortdurend<br />
uitgedroogd is”. Een tekort aan water kan uiteenlopende<br />
mentale en fysieke symptomen veroorzaken.<br />
“Daarvan zijn er heel wat die we, onterecht, als<br />
‘echte’ ziekte zouden kunnen identiiceren. Een van<br />
de symptomen van watertekort is hoge bloeddruk.<br />
“Deze mensen krijgen waarschijnlijk bloeddrukverlagers,<br />
terwijl hun hoge bloeddruk uitsluitend<br />
het gevolg is van watertekort”. Een ander symptoom<br />
van uitdroging is depressie. “Die zouden we kunnen<br />
behandelen met antidepressiva, wat een gigantische<br />
blunder zou zijn, want deze uitgedroogde mensen<br />
hebben dorst, al merken ze dat zelf niet”.<br />
Ook kan hoofdpijn een gevolg zijn van uitdroging.<br />
“Onder invloed van de niet-alatende stroom farmareclame<br />
is de kans groot dat deze mensen pijnstillers,<br />
die zogenaamd wonderen doen tegen hoofdpijn,<br />
gaan slikken. Dat zou bijzonder schadelijk zijn. Ook<br />
al besefen ze dat niet. Ze hebben geen pijnstillers<br />
nodig , maar water. Belangrijk hierbij om te weten<br />
is dat chronische dorst ons dorstgevoel vermindert.<br />
Daardoor zullen mensen na een tijdje de hoeveelheid<br />
vocht die ze nodig hebben niet eens meer willen<br />
opnemen”.<br />
SCHEURBUIK<br />
Verderop in het boek legt dr. Lenkei uit dat zeelieden<br />
vroeger op lange tochten stierven aan scheurbuik.<br />
“Ze hadden niet het gevoel dat ze honger<br />
hadden, toch verhongerden ze. Tot ze er zelfs aan<br />
stierven. Hun voeding bevatte van verschillende<br />
voedingsstofen waarschijnlijk minder dan ideaal<br />
zou zijn geweest. Van één stof was het tekort zo ernstig<br />
dat het de stoere zeebonken heet klein gekregen.<br />
Hun immuunsysteem gaf het op en ze werden kwetsbaar<br />
voor allerlei infecties. Hun bloedvaten vielen<br />
uiteen en ze kregen overal in hun lichaam bloedingen.<br />
Uiteindelijk stierven ze aan scheurbuik. In hun<br />
voedingspatroon was er een extreem gebrek aan een<br />
bepaalde voedingstof, die we tegenwoordig kennen<br />
als vitamine C. Een tekort daaraan leidt dus tot een<br />
zeer ernstige en mogelijk zelfs dodelijke toestand die<br />
op een ziekte lijkt. Die toestand noemen we in de<br />
geneeskunde scheurbuik.”<br />
En scheurbuik is de meest extreme vorm van een<br />
tekort aan vitamine C. Ook een ‘normaal’ tekort aan<br />
vitamine C kan al schade aanrichten, zo redeneert<br />
dr. Lenkei. “De hoeveelheid vitamine C waarmee we<br />
met zekerheid de fundamentele voorwaarden voor<br />
een normale werking kunnen naleven, bedraagt<br />
minimaal 30 milligram per kilogram lichaamsgewicht.<br />
Volgens de oiciële gegevens krijgt de gemiddelde<br />
mens met een beetje geluk dagelijks zo’n 80<br />
milligram vitamine C binnen.” Dr. Lenkei betoogt<br />
vervolgens dat tekorten aan andere voedingstofen,<br />
met name microvoedingstofen (vitaminen, mineralen<br />
en spoorelementen), heel veel lichamelijke en<br />
mentale symptomen kunnen veroorzaken. “Mogelijk<br />
bestaan er geen ziektes die niet na te bootsen zijn<br />
door toestanden die op ziektes lijken”.<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 201
GEZONDHEID<br />
‘Ik sta bij veel mensen bekend als de dokter<br />
die de handschoen heet opgenomen tegen<br />
de farma-maia.’<br />
Als ander voorbeeld geet dr. Lenkei de<br />
situatie met vitamine B1. “Zo krijgen we<br />
tegenwoordig bijvoorbeeld met onze voeding<br />
zo’n 5 milligram vitamine B1 binnen,<br />
terwijl dagelijks minimaal 100 tot 200 milligram<br />
nodig is om ons zenuwstelsel rustig<br />
en evenwichtig te laten werken. Klachten die<br />
door het opbouwen van een tekort aan vitamine<br />
B1 kunnen ontstaan zijn onder andere<br />
zenuwachtigheid, angst, prikkelbaarheid,<br />
neurologische en emotionele instabiliteit,<br />
gemoedsstoornissen, depressie, paniekaanvallen,<br />
verminderd concentratievermogen,<br />
verstrooidheid, een toestand die op ‘hyperactiviteit’<br />
lijkt, nare dromen en slaap die geen<br />
rust biedt. Is het bij klachten zoals deze misschien<br />
de moeite waard eerst te kijken wat<br />
het oplevert als we voldoende vitamine B1<br />
opnemen? Voordat we beginnen aan medicijnen<br />
– slaapmiddelen, kalmeermiddelen,<br />
antidepressiva, angstremmers enzovoort –<br />
waarvan algemeen bekend is dat ze gewenning<br />
en verslaving veroorzaken?”. Ook haalt<br />
hij vitamine E aan als voorbeeld. “Iedereen<br />
zou moeten weten dat vitamine E ook noodzakelijk<br />
is voor de gezondheid van ons hart<br />
en onze bloedvaten. Voor een gunstig efect<br />
zouden we dagelijks minimaal zo’n 400 tot<br />
600 IE nodig hebben. Een gemiddeld voedingspatroon<br />
verzekert in het beste geval<br />
slechts 10 IE. Als ik hierover nadenk, roept<br />
dat bij mij de vraag op hoe het zou komen<br />
dat ‘hartziekten’ worden beschouwd als de<br />
meest voorkomende ziekten?”<br />
Elke vitamine en elk mineraal draagt bij<br />
aan een brede waaier aan levensprocessen.<br />
Een tekort aan één van deze stofen kan leiden<br />
tot vele dozijnen symptomen. “Nu begrijpt u<br />
dat heel wat symptomen en toestanden die<br />
op ziektes lijken, kunnen worden behandeld<br />
en verholpen door voldoende vitaminen en<br />
mineralen te nemen”, schrijt Lenkei. Hij is<br />
zeker niet tegen medische behandelingen:<br />
“Ik zeg niet dat medische behandelingen niet<br />
202<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
nodig zijn. Ze zijn wel degelijk nodig, telkens<br />
bij confrontatie met een echte ziekte. Een<br />
toestand die op een ziekte lijkt, vereist echter<br />
geen medische behandeling. Die maakt<br />
de situatie alleen maar erger. Een toestand<br />
die op een ziekte lijkt, is over het algemeen<br />
gemakkelijk te behandelen en kan gewoon<br />
op korte termijn worden verholpen.”<br />
Dr. Lenkei waarschuwt bovendien<br />
voor de gevaren van onnodig medicijngebruik.<br />
“Zelfs als het gebruik van medicijnen<br />
gerechtvaardigd is, komen er mogelijke<br />
ernstige gevaren bij kijken. Al in 1995 bleek<br />
dat op de lijst van vaakst voorkomende<br />
doodsoorzaken de derde plaats (na kanker<br />
en hart- en vaatziekten) is weggelegd voor<br />
sterfgevallen waarbij mensen niet sterven<br />
ten gevolge van hun ziekte, maar ten gevolge<br />
van de bijwerkingen van de medicatie die ze<br />
kregen voorgeschreven.”<br />
VERRADEN<br />
Gábor Lenkei haalt in 1986 summa cum<br />
laude zijn graad in de geneeskunde en mag<br />
de eed van Hippocrates aleggen. Zes jaar<br />
lang werkt hij binnen de reguliere geneeskunde,<br />
waarvan twee jaar als onderzoeker,<br />
twee jaar als arts in een algemene kliniek<br />
en twee jaar in een gynaecologische praktijk.<br />
“Daar kwam ik in aanraking met de<br />
kennis die mijn leven overhoop gooide. Ik<br />
besete opeens dat ik verraden was, dat ik<br />
verblind was geweest door mijn opleiding<br />
die mij één kant van de zaak had onderwezen<br />
en de wereld van de alternatieve geneeskunde<br />
aan mijn blik onttrokken had. Ik kon<br />
dit inzicht niet verenigen met het voortzetten<br />
van mijn geneeskundige praktijk en dus<br />
nam ik in 1992 ontslag. Op dat moment was<br />
de aidsgekte op zijn hoogtepunt. Als onderzoeker<br />
had ik enige tijd in de microbiologie<br />
gewerkt: een medisch kennisgebied dat<br />
zich met bacteriën en virussen bezighoudt.<br />
Aids is een virusziekte. Toen ik mijn kennis<br />
van de reguliere geneeskunde naast<br />
de informatie legde die ik uit alternatieve<br />
geneeskunde had gehaald, begreep ik dat<br />
behandeling mogelijk was. Samen met een<br />
collega, ook een voormalige reguliere arts,<br />
begon ik met het ‘behandelen’ van drie patienten<br />
met hoge doses vitamines en andere<br />
natuurlijke methoden. Later begrepen wij<br />
dat de doses nog niet hoog genoeg waren<br />
geweest. Inmiddels staat buiten kijf dat de<br />
activiteit van alle virussen deels of geheel<br />
te blokkeren is met behulp van natuurlijke<br />
behandelmethoden, zoals het innemen<br />
van vitamine C. Destijds was ik niet<br />
goed voorbereid op de (negatieve) reacties<br />
van de media, maar het tij is gekeerd en er<br />
is geen beter moment voor verandering dan<br />
nu. Meer dan ooit vind ik dat we de kennis<br />
moet delen. Ik sta bij veel mensen bekend als<br />
‘de dokter die de handschoen heet opgenomen<br />
tegen de farma-maia’. Daar zit iets in.<br />
Ik heb mijn hand in het wespennest gestoken.<br />
En daarna goed geschud. Opmerkelijk<br />
is dat ik deze stunt ook heb overleefd. Volgens<br />
mij was dat juist de echte attractie: ook<br />
tijdens de hetigste aanvallen overeind blijven.<br />
Anderen omschrijven me als ‘de dokter<br />
die mensen de ogen opent’. Deze omschrijving<br />
is naar mijn gevoel veel beter. Ik voel<br />
mij vereerd als mensen zo over mij denken.<br />
Het is een titel die ik met veel trots draag.<br />
Ik werk inderdaad hard<br />
om mensen de ogen<br />
te openen. Maar dat is<br />
geen doelstelling op<br />
zichzelf.”<br />
Dr. Gábor Lenkei<br />
is een Hongaarse<br />
arts, die in 1986<br />
summa cum laude<br />
slaagde voor zijn medische universitaire<br />
opleiding. Na zes jaar verliet hij<br />
het reguliere circuit. Zijn nieuwste boek<br />
is ‘Toestanden die op ziektes lijken’.<br />
Eerder schreef hij de bestseller ‘Censuur<br />
– wat u niet mag weten over uw<br />
gezondheid’.<br />
gaborlenkei@speakersacademy.nl<br />
© PHOTOSTUDIO MARTENS
BOEKBESPREKING<br />
Winnaar British Medical<br />
Association's Book Award<br />
‘Niemand heeft het probleem van Big Pharma zo onweerlegbaar, systematisch en nietsontziend op tafel<br />
gelegd als de Deense hoogleraar Peter Gøtzsche. De farmaceutische industrie maakt zich schuldig aan<br />
misdadige praktijken op systematische schaal. De grote farmaceuten verdoezelen onderzoeksresultaten,<br />
verzwijgen bijwerkingen, kopen artsen om, infiltreren nascholingen, corrumperen patiëntenorganisaties,<br />
plaatsen leugenachtige advertenties en bedriegen tijdschriftredacties via ghostwriters. Ze verdienen<br />
miljarden met hun dubieuze pillen door te liegen over de kosten van ontwikkeling en productie.’<br />
– Bert Keizer in het voorwoord<br />
prof. dr. Peter Gøtzsche<br />
Medicijnen zijn na kanker<br />
en hart- en vaatziekten de<br />
belangrijkste doodsoorzaak.<br />
Dat zou aanleiding<br />
moeten zijn voor een nationaal gezondheidsalarm<br />
en een parlementaire enquête<br />
over de overheid die de gezondheid van burgers<br />
heet uitgeleverd aan de farmaceutische<br />
industrie. In plaats daarvan overleggen ambtenaren<br />
van het ministerie ‘met de benen op<br />
tafel’ met vertegenwoordigers van de industrie.<br />
Ministers tekenen contracten waarin<br />
zij beloven de ingrediënten van medicijnen<br />
geheim te houden. De Deense arts en<br />
onderzoeker Peter Gøtzsche, die zelf jarenlang<br />
werkzaam was in de farmaceutische<br />
industrie, laat zien dat deze industrie niet<br />
alleen patiënten, maar ook artsen voor de<br />
gek houdt met frauduleuze praktijken.<br />
‘Net als tabaksondernemers beseffen<br />
managers van farmaceutische bedrijven<br />
dat ze handelen in de dood. Dat roken<br />
een belangrijke doodsoorzaak is, konden<br />
tabaksproducenten niet langer verborgen<br />
houden, maar dat geneesmiddelen eveneens<br />
een belangrijke doodsoorzaak zijn,<br />
heet de farmaceutische industrie verrassend<br />
goed weten te verheimelijken. In dit<br />
boek beschrijf ik hoe farmaceutische bedrijven<br />
de dodelijke bijwerkingen van hun<br />
geneesmiddelen moedwillig verzwijgen.<br />
Daarbij gedragen ze zich frauduleus, zowel<br />
in hun research als in hun marketing.’<br />
- Peter Gøtzsche<br />
© WWW.COCHRANE.DK<br />
Prof. dr. Peter Gøtzsche voltooide zijn universitaire studie in de biologie en de scheikunde in 1974, en zijn opleiding<br />
tot arts in 1984. Hij specialiseerde zich in de interne geneeskunde. Van 1975 tot 1983 werkte hij in de farmaceutische<br />
industrie, waar hij zich bezighield met klinische onderzoeken en regelgeving, en van 1984 tot 1995 in ziekenhuizen in<br />
Kopenhagen. In 1993 richtte hij samen met andere onderzoekers de Cochrane Collaboration op, een internationaal<br />
netwerk dat zich bezighoudt met de efecten van gezondheidszorg. In 2010 werd hij aan de universiteit van Kopenhagen<br />
hoogleraar Opzet en Analyse van Klinisch Onderzoek. Gøtzsche won met zijn boek Dodelijke medicijnen en georganiseerde misdaad de<br />
British Medical Association’s Annual Book Award 2014. Citaat uit het juryrapport: ‘Verplichte lectuur voor studenten geneeskunde en aankomende<br />
artsen. Waar het allemaal om draait, is dat we ons moeten richten op patiënten. Hun veiligheid behoort belangrijker te zijn dan winst.’<br />
petergotzsche@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 203
GEZONDHEID<br />
‘Herstel de stofwisseling<br />
en de kilo’s vliegen eraf’<br />
Frank Suárez<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
In Mexico is 70,3, in de Verenigde Staten 69,8<br />
en in Puerto Rico 68,3 procent van de bevolking<br />
(veel) te zwaar. Het percentage Nederlanders<br />
met overgewicht is gestegen van 25 procent in<br />
1990 naar 52,5 procent nu. Puerto-Ricaan Frank<br />
Suárez betoogt dat een trage stofwisseling ervoor<br />
zorgt dat mensen niet afvallen, futloos zijn en<br />
diverse kwalen hebben. In zijn boek ‘De kracht<br />
van uw metabolisme’ leert hij mensen hoe zij hun<br />
metabolisme kunnen herstellen en versnellen.<br />
© MET DANK AAN FRANK SUÁREZ<br />
Verslaving aan geraineerde suikers en koolhydraten<br />
zorgt – naast uitdroging, schimmelinfecties,<br />
verteringsproblemen en voeding die een<br />
negatieve invloed heet op het zenuw- en hormonale<br />
stelsel – voor een vertraagd metabolisme. Een conditie<br />
die verhindert dat mensen afvallen. Ook stress en gebruik<br />
van bepaalde medicijnen kunnen bijdragen aan dat efect.<br />
“Een studie van de Universiteit van Californië met ratten<br />
toont aan dat koolhydraten tot acht keer verslavender zijn<br />
dan cocaïne en dat akicken vele malen pijnlijker is”, vertelt<br />
de Puerto-Ricaan Frank Suárez, die mensen met overgewicht<br />
en obesitas succesvol helpt blijvend af te vallen. “De wetenschappers<br />
ontdekten bovendien dat drugs en koolhydraten<br />
dezelfde plek van het brein stimuleren. Suikers blijken ook<br />
een pijnstillend efect te hebben, dat verslavend kan zijn. Nu<br />
weten we waarom vrouwen die menstruale pijn ervaren chocolaatjes<br />
en zoet voedsel kopen.”<br />
“Het gaat niet om de koolhydraten die van nature in groenten<br />
zitten. Patiënten die hun lichaam willen ontgiten moeten<br />
wel een einde maken aan hun verslaving aan bewerkte<br />
koolhydraten, zoals brood, chocolade, cola en zelfs melk.<br />
“Lactose in melk, een natuurlijke suiker, werkt verslavend,<br />
waardoor het in de vrouwenborst baby’s aanzet tot drinken.<br />
Voor mijn boek ‘De kracht van uw metabolisme’, dat onlangs<br />
in het Nederlands is uitgebracht, heb ik uitgezocht hoe die<br />
gewoonte binnen 48 uur te doorbreken is. De verslaafde moet
GEZONDHEID<br />
weer de baas worden over zijn lichaam en<br />
zijn lichaam zodanig trainen dat het zelf om<br />
water vraagt en niet meer om suiker. Eerst<br />
heb je je lichaam aangeleerd slechte dingen<br />
te willen, nu doe je het omgekeerde”, legt hij<br />
uit. Over het wetenschappelijk mechanisme<br />
erachter, zegt hij: “Bijvoorbeeld zoete drankjes<br />
en pizza’s stimuleren de productie van<br />
zeer verslavende ß-endorines in de pijnappelklier,<br />
waardoor mensen in feite verslaafd<br />
raken aan hun eigen hormonen. Twee dagen<br />
nadat de suikerconsumptie is afgesneden is<br />
de verslaving voorbij.”<br />
ENERGIE<br />
De slanke man tegenover mij straalt<br />
gezondheid en energie uit. Suárez ziet er veel<br />
jonger uit dan zijn geboortedatum (1950)<br />
aangeet. Hij heet dat helemaal aan zichzelf<br />
en zijn onderzoekende geest te danken en is<br />
een levende reclame voor zijn eigen afslankmethode.<br />
“Als kind leed ik aan obesitas en<br />
werd ik uitgescholden op school. Jarenlang<br />
volgde ik diëten. Ik viel af, maar na een tijdje<br />
kwamen de verloren kilo’s er gewoon weer<br />
bij. Ik voelde me gevangen in mijn dik zijn.<br />
Na vele mislukte afvalpogingen woog ik op<br />
mijn veertigste 24 kilo meer dan nu. Ik was<br />
heel ziek en voelde me zwak en depressief.<br />
Mijn bloeddruk, cholesterol- en triglyceridenwaarden<br />
waren niet in orde en ik stond<br />
op het punt diabetes te ontwikkelen. Voor<br />
alles moest ik medicijnen slikken.”<br />
Rond zijn twintigste gaat Suárez, die gek is<br />
op wetenschap, onderzoeken waar zijn ernstige<br />
overgewicht en gezondheidsklachten<br />
vandaan komen en of er oplossingen voor<br />
bestaan. “Doordat er geen andere informatiebronnen<br />
waren, bestudeerde ik medische<br />
boeken om meer te weten te komen<br />
over metabolisme en wat er in de cellen<br />
gebeurt. Ik kwam een referentie tegen naar<br />
onderzoek waaruit bleek dat water gecombineerd<br />
met ATP, een ribonucleotide die in<br />
de celstofwisseling een sleutelrol vervult als<br />
drager van chemische energie, iemand veel<br />
energie geet.” Suárez tekent hoe het werkt.<br />
“Elke ATP-molecuul telt 600 joules. Door de<br />
combinatie met water vermenigvuldigt die<br />
energie met een ruime factor tien tot 6.200<br />
joules (1.481,8 calorieën).” Op dat moment<br />
realiseert hij zich dat hij best eens zou kunnen<br />
afvallen als hij water zou gaan drinken,<br />
in plaats van de light drankjes die zijn metabolisme<br />
vertragen. Hij beset dat stofwisseling<br />
een belangrijke rol speelt bij het al dan<br />
niet hebben van overgewicht, leert de oorzaken<br />
en negatieve efecten van een vertraagde<br />
‘Suiker is acht keer<br />
verslavender dan<br />
cocaïne’<br />
werking kennen en probeert op zichzelf uit<br />
hoe hij zijn metabolisme kan versnellen.<br />
“Doordat ik steeds meer kennis opdeed verloor<br />
ik voor het eerst van mijn leven al mijn<br />
overgewicht. De kilo’s zijn nooit teruggekomen.<br />
Mensen, die ik soms al mijn hele leven<br />
kende, vroegen hoe ik dat voor elkaar had<br />
gekregen. Sommigen herkenden mij niet<br />
eens.”<br />
NATUURLIJK SLANK<br />
Frank deelt zijn kennis en vooral vrouwen<br />
zijn geïnteresseerd. Wekelijks luisteren zij<br />
alleen of met anderen naar zijn praatjes over<br />
metabolisme. “Veel vrouwen met een trage<br />
stofwisseling worden ervan beschuldigd<br />
dat ze te veel eten. Dat is niet zo. Ze drinken<br />
wel limonades, maar eten juist weinig<br />
en komen desondanks veel aan. Dat maakt<br />
hen emotioneel, omdat vrouwen met een<br />
Latijns-Amerikaanse achtergrond er goed<br />
willen uitzien en altijd letten op de gezondheid<br />
van hun gezin.” Sommige vrouwen<br />
raken Suárez recht in het hart en uiteindelijk<br />
begint hij daardoor een kleine praktijk<br />
in Puerto Rico. “Een gek idee. Ik ben geen<br />
arts, maar iemand die de wetenschap bestudeert.”<br />
Een ervaringsdeskundige met een<br />
sterke persoonlijke overtuiging. “Ik noemde<br />
mijn praktijk Natural Slim, natuurlijk afvallen.<br />
Nu zeventien jaar later opereren we in<br />
verschillende landen en behandelen we,<br />
verdeeld over alle vestigingen, duizenden<br />
mensen.” Met zijn in vele talen ondertitelde<br />
YouTube-kanaal bereikt hij maandelijks<br />
wereldwijd 1,2 miljoen kijkers. “Mensen<br />
die een oplossing zoeken voor hun overgewicht,<br />
gewoonten willen doorbreken en een<br />
andere leefstijl ambiëren, kunnen de verantwoordelijk<br />
daarvoor alleen nemen wanneer<br />
ze de oorzaak kennen en begrijpen.<br />
Daarom gebruik ik begrijpelijke niet-wetenschappelijke<br />
taal.” De laatste vijtien jaar is<br />
Suárez dagelijks op televisie te zien in het<br />
kleine Puerto Rico. Iedereen kent en erkent<br />
hem. “Wanneer het in praatshows over obesitas<br />
gaat, bellen ze niet alleen dokters, ook<br />
mij.” De meeste tijd besteedt hij echter aan<br />
onderzoek en het voorlichten van mensen.<br />
Hij ontwikkelt, nu er ook vestigingen zijn<br />
of komen in Mexico, Panama, Costa Rica,<br />
Colombia, Texas en Florida, een eigen trainingsprogramma<br />
voor degenen die zijn speciieke<br />
methode daar uitvoeren. “Sinds 2006<br />
kreeg ik veel brieven van mensen van buiten<br />
Puerto Rico die hulp zochten. Voor hen heb<br />
ik ‘De kracht van uw metabolisme’ vooral<br />
geschreven. De Spaanstalige en Engelstalige<br />
versies zijn bestsellers. In 2013 is een Franstalige<br />
uitgave gepubliceerd. De Nederlandse<br />
editie is gecontroleerd door en afgestemd op<br />
Nederlanders en wat zij eten. Het gaat overigens<br />
niet om een dieet. Het is een leefstijl.” Na<br />
het lezen van zijn boek zijn mensen soms wel<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 205
GEZONDHEID<br />
40 of 50 kilo kwijtgeraakt. “Ze sturen vooren<br />
na-foto’s en schrijven dat hun arts heet<br />
bevestigd dat ze geen insuline meer nodig<br />
hebben. Anderen geven aan dat hun seksuele<br />
potentie of gezichtsvermogen zijn verbeterd.<br />
Dat toont meer weer eens aan dat het<br />
lichaam een enorm herstelvermogen heet.”<br />
EERST HERSTELLEN,<br />
DAN BEWEGEN<br />
Als hij het boek schrijt heet Frank Suárez<br />
al 10.000 mensen geholpen (inmiddels ruim<br />
100.000) en weet hij dat mensen met een<br />
trage stofwisseling zo zwak en futloos zijn<br />
dat ze niet aan het begin van een afvaltraject<br />
kunnen gaan bewegen. “Ze moeten eerst hun<br />
stofwisseling ‘repareren’ en lichaamsfuncties<br />
herstellen die zorgen voor meer energie.<br />
Dat betekent ook beginnen met hydrateren<br />
en aanpassing van hun eetpatroon. De combinatie<br />
van een verbeterde leefstijl en een<br />
sneller metabolisme is een totale winsituatie.<br />
Pas als je weer energie hebt, kun je die ook<br />
inzetten. Wie gelijk begint met bewegen is<br />
al snel uitgeput.” Het belangrijkste is volgens<br />
Frank hydratatie. “Zelfs wanneer iemand<br />
goed eet, gebeurt er niets positiefs als hij<br />
onvoldoende water binnenkrijgt. Wij hebben<br />
een formule ontwikkeld, die inmiddels<br />
‘Wie 70 kilo weegt<br />
moet dagelijks 2,5<br />
liter water drinken’<br />
door 100.000 patiënten succesvol is toegepast,<br />
waarbij we het aantal kilo’s dat iemand<br />
weegt delen door zeven. De uitkomst is gelijk<br />
aan het aantal glazen water van 250 ml dat<br />
iemand moet drinken. Wie 70 kilo weegt<br />
moet dus tien glazen, otewel 2,5 liter water<br />
drinken. De praktijk leert dat daardoor alles<br />
206<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
verbetert. De huid wordt binnen enkele<br />
weken zacht. Barstjes en droogheid verdwijnen.<br />
De kleur van de urine wordt licht en de<br />
geur verdwijnt. Bij uitgedroogde mensen zit<br />
de urine, die bovendien dikker is, vol ammoniak,<br />
wat tot nierstenen kan leiden. Het<br />
seksleven van mannen en vrouwen die voldoende<br />
drinken verbetert enorm. Bij mannen<br />
het meest, omdat hun bloed weer gaat<br />
vloeien door hun seksorgaan, dat het best is<br />
te vergelijken met een hydraulisch systeem.”<br />
WATER GENEEST<br />
“Een baby drijt na te zijn verwekt negen<br />
maanden lang in een meer van water in<br />
moeders buik. Een pasgeboren baby bestaat<br />
voor 78 procent uit water en heet daarom<br />
een zachte, veerkrachtige huid. Gezonde<br />
volwassenen bestaan voor 65 procent uit<br />
water. In Amsterdam hebben we, ter gelegenheid<br />
van de introductie van het boek, het<br />
vochtgehalte van mensen gemeten. De uitkomsten<br />
waren verontrustend, sommigen<br />
kwamen niet verder dan 38 tot 48 procent<br />
en hadden daardoor problemen.” Suárez<br />
haalt een boek aan van dr. F. Batmanghelidj:<br />
‘Your body’s many cries for water’. “Daarin<br />
staat hoe hij mensen genas van astma en<br />
hoge bloeddruk door ze veel water te laten<br />
drinken. Dat is cruciaal, maar je leest er<br />
niet over, omdat er geen geld mee te verdienen<br />
valt. Ik nam zijn aanbevelingen<br />
over en zag wonderen gebeuren. Het<br />
lichaam gebruikt puur water niet alleen<br />
om te hydrateren, maar ook om zuurstof<br />
te krijgen en af te komen van alle giftige<br />
stofen. Water drinken is de enige<br />
manier waarop het lichaam zichzelf kan<br />
reinigen. Te weinig drinken levert een<br />
zuur lichaam met een zuurstotekort<br />
op, een omgeving waarin bijvoorbeeld kanker<br />
kan loreren.”<br />
PRO-GEZONDHEID<br />
BOODSCHAP<br />
Obesitaspatiënten krijgen in Zuid-Amerika<br />
zware medicatie. Dat is goed voor<br />
farmaceutische bedrijven, maar een andere<br />
leefstijl kan hetzelfde gezondheidsefect<br />
© MET DANK AAN FRANK SUÁREZ<br />
hebben zónder gevaarlijke bijwerkingen.<br />
Veel mensen hebben jarenlang te horen<br />
gekregen dat margarine goed en roomboter<br />
slecht is voor de gezondheid. Dat is goed<br />
voor de voedselproducenten. Volgens Frank<br />
Suárez en inmiddels vele medestanders<br />
zijn juist bewerkte en light producten uit<br />
den boze. “Gelukkig zijn steeds meer mensen<br />
zich daarvan bewust en dankzij de sociale<br />
media is het te laat om de waarheid nog<br />
tegen te houden. Van mijn boek zijn al meer<br />
dan 600.000 exemplaren verkocht en maandelijks<br />
gaan er 12.000 over de toonbank.<br />
Artsen en bedrijven blijven echter oppositie<br />
voeren en proberen correcte informatie<br />
te onderdrukken, want hoe onwetender<br />
de mensen, hoe beter het met hen gaat.” In<br />
Zuid-Amerika is een kentering aan de gang.<br />
“Artsen beschouwden mij als kwakzalver,<br />
maar op den duur zagen ze dat hun patienten<br />
door mijn methode beter werden. Er<br />
waren zelfs artsen met overgewicht die naar<br />
mijn praktijk kwamen. Nu verwijzen sommige<br />
dokters hun patiënten zelfs naar mij<br />
en gebruiken sommige universiteiten mijn<br />
video’s tijdens colleges.”<br />
Frank<br />
Suárez<br />
geeft in steeds<br />
meer landen voorlichting<br />
over ge-<br />
zondheidsvraag-<br />
stukken die te<br />
maken met afvallen<br />
en diabetes en richt zich in het bijzonder<br />
op de stofwisseling. De Puerto Ricaan<br />
heeft bedrijfskunde gestudeerd<br />
en twintig jaar gewerkt als vice-voorzitter<br />
van het goederendistributiebedrijf<br />
van zijn vader. Hij heeft boeken<br />
geschreven en post geregeld nieuwe<br />
video’s op zijn YouTube-kanaal.<br />
franksuarez@speakersacademy.nl
Drs. John Consemulder is neuropsycholoog en bio/bewustzijnswetenschapper, onderzoeksjournalist en auteur. Als<br />
spreker geeft hij lezingen en presentaties over diverse onderwerpen op het gebied van gezondheid, nieuwe wetenschap,<br />
duurzaamheid, zingeving en bewustzijn. Soms fungeert hij als moderator of dagvoorzitter bij congressen en symposia.<br />
johnconsemulder@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 207
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® WALTER KALLENBACH<br />
‘Wat ik zeg<br />
klopt,<br />
dat maakt<br />
het hilarisch’<br />
208 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
FAKE SPEECHES | DAGVOORZITTERSCHAPPEN<br />
Jelle Kuiper<br />
Eigenlijk is Jelle Kuiper afgestudeerd<br />
kleinkunstenaar. Bedrijven<br />
en andere organisaties huren<br />
hem vaak in om als ‘deskundige’<br />
een praatje te houden. "Vooraf krijg<br />
ik te horen wat het onderwerp moet zijn.<br />
Daarna schrijf ik een ‘fake speech’ op maat.<br />
Wanneer ik optreed voor een zorginstelling<br />
ben ik zogenaamd een arts of verpleegkundige,<br />
maar ik kan evengoed een communicatie-<br />
of sotwaredeskundige zijn. Ik neem<br />
altijd een ouderwetse overheadprojector<br />
mee. Zo'n ding doet het altijd. Zelf begin<br />
ik een beetje verlegen en stuntelig. Ik zet<br />
het publiek voortdurend op het verkeerde<br />
been. Net als de mensen gaan lachen, omdat<br />
ze denken dat ik ze in het ootje neem, word<br />
ik inhoudelijk en gebruik ik hun jargon.<br />
Doordat wat ik zeg klopt gaan ze twijfelen.<br />
Aan het eind wordt het hilarisch en duidelijk<br />
dat het een grap was."<br />
Steeds meer bedrijven en instellingen vragen<br />
Kuiper of hij hun congressen en bijeenkomsten<br />
wil leiden. "Een dagvoorzitter<br />
moet of alles of niets afweten van het onderwerp<br />
van het congres. Alles er tussenin is<br />
gênant. Op een congres komt de inhoud<br />
vaak van de sprekers en niet van de dagvoorzitter.<br />
Ik ben als dagvoorzitter graag<br />
een gastheer", zegt Jelle. "Ik begin met een<br />
leuk welkom en zorg ervoor dat de zaal loskomt.<br />
Natuurlijk geef ik na iedere spreker<br />
een korte samenvatting, maar daarna ren ik<br />
met veel plezier de zaal in om vragen te stellen.<br />
Serieus en toch los en beweeglijk, waardoor<br />
er lucht in het congres komt."<br />
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® WALTER KALLENBACH<br />
‘Wij kijken met veel plezier terug<br />
op de ‘ fake speech’ van Jelle Kuiper.<br />
Van de boeking tot zijn optreden<br />
op ons lustrumevenement: het was<br />
zeer prettig om met hem te werken.<br />
Moeiteloos kroop hij tijdens zijn<br />
speech in de rol van prof. Dries Peters,<br />
hoogleraar in professionalisering. Na<br />
initiële verwarring in de zaal volgden<br />
al snel de lachsalvo’s, die de perfecte<br />
aanleiding vormden voor de afsluiting<br />
en de borrel. Een mooie feestelijke<br />
bijdrage aan ons inhoudelijke<br />
programma!’<br />
Willem Janssen, Nederlandse<br />
Vereniging voor Aanbestedingsrecht.<br />
‘Jelle kwam zeer serieus over bij de<br />
voorbereiding en liet zich zeer goed<br />
informeren. De samenwerking is<br />
als heel prettig ervaren en hij heeft<br />
heel goed opgepakt wat er in de<br />
voorbespreking aan de orde kwam. De<br />
reacties uit de zaal waren geweldig,<br />
het werd als enorm leuk ervaren.<br />
Een eerste reactie was waarom wij<br />
zo nodig een adviesbureau hadden<br />
uitgenodigd om iets te zeggen, later<br />
werd dat ingeruild voor een bulderen<br />
lachen.<br />
George Kruithof, directeur<br />
Stichting Ooi.<br />
© WALTER KALLENBACH<br />
Theatermaker Jelle Kuiper maakte verschillende cabaretvoorstellingen waarmee hij succesvol door Nederland<br />
toerde. Hij zet bezoekers van bedrijfsbijeenkomsten met 'fake speeches' vakkundig op het verkeerde been,<br />
maar leidt als dagvoorzitter congressen in goede banen. Bovendien maakt de 'beste trouwambtenaar van<br />
Nederland' onvergetelijke spektakels van huwelijksceremonies. jellekuiper@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
209
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® WALTER KALLENBACH<br />
‘IP-adressen<br />
schafen we<br />
af, straks heet<br />
iedereen zijn eigen<br />
beveiligde stukje in<br />
de cloud’<br />
210<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
CYBERMISDAAD<br />
‘Wat heb ik aan privacy<br />
als ik dood ben?’<br />
drs. Pieter Cobelens en Anouk Vos MA MSc<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
‘Cyberspace’, het internet dus, is na grond, water, lucht en ruimte inmiddels een volwaardig vijfde domein.<br />
Bij internationale conflicten speelt cyberoorlogvoering een steeds grotere rol. Cybermisdaad bedreigt vooral<br />
het bedrijfsleven, maar dat is zich daarvan nog te weinig bewust. Pieter Cobelens (oud-directeur van de<br />
Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst MIVD en strategisch directeur bij adviesbureau Policy Research<br />
Corporation) en Anouk Vos (leider van het PRC-Cyberteam) maken, ook tijdens gezamenlijke lezingen,<br />
duidelijk dat wie morgen pas actie onderneemt te laat kan zijn.<br />
De media zeggen voortdurend<br />
dat ‘we’ steeds digitaler worden.<br />
Het frustrerende is dat vrijwel<br />
niemand beset dat dit al dertig<br />
jaar zo is. Daarom kijken we allereerst<br />
naar technici om problemen met digitale<br />
onveiligheid op te lossen, maar juridische,<br />
economische en sociale aspecten zijn even<br />
belangrijk. Om gevaren te voorkomen en<br />
bestrijden moeten ondernemers de rol van<br />
ICT in hun organisatie op strategisch niveau<br />
beoordelen, zodat ze weten hoe kwetsbaar ze<br />
zich digitaal kunnen opstellen”, zegt Anouk<br />
Vos. Pieter Cobelens: “Leden van Raden van<br />
Bestuur van bedrijven die ik bezoek durven<br />
meestal niet te zeggen dat zij niets weten<br />
van cyber-IT. Ze willen niet overkomen als<br />
domme bestuurders. In feite zijn het echter<br />
veelal keizers met doorzichtige kleren,<br />
want meestal blijkt dat ze niet zijn voorbereid<br />
op de gevaren in cyberspace. Vaak is er<br />
geen speciale CIO die zich ermee bezighoudt<br />
en doet de inanciële topman het ernaast. Bij<br />
problemen haalt hij het hoofd IT erbij. Dan<br />
weet je dat het niet goed zit. Als er wel een<br />
CIO is, blijkt die minder stemrecht te hebben<br />
dan de overige bestuursleden.” IT is, zegt<br />
Cobelens, niet te beschouwen als ondersteunend,<br />
want als computers een uur lang niet<br />
werken loopt de hele wereld piepend en krakend<br />
vast. Het bedrijfsleven moet, in navolging<br />
van overheid en particulieren, snel<br />
anders gaan kijken naar digitale veiligheid<br />
en nadenken over de vraag wanneer privacy<br />
ondergeschikt is aan veiligheid. Het aantal<br />
‘Ik vertrouw de<br />
overheid.<br />
Per deinitie’<br />
cybercrimegevallen (denk aan het hacken<br />
van websites en het buitmaken van e-mailen<br />
gebruikersgegevens) neemt immers<br />
exponentieel toe.<br />
VIJFDE DOMEIN<br />
Na grond, lucht, zee en ruimte is cyberspace<br />
het vijfde domein. De beveiliging van<br />
deze nieuwe dimensie verschilt in essentie<br />
niet van die van de andere domeinen: het<br />
is altijd een afweging tussen de ernst van de<br />
bedreiging en de kosten van bescherming.<br />
Toch ziet Vos grote verschillen. Dit domein<br />
is niet statisch en volop in ontwikkeling.<br />
Bovendien is het geen natuurkracht, maar<br />
een geconstrueerd domein met een infrastructuur<br />
die voor ongeveer 85 procent in<br />
handen is van het bedrijfsleven. Cobelens:<br />
“Overheden hebben voor de andere domeinen<br />
veel zaken geregeld. Met cyberspace is<br />
dat niet het geval. Internet is van niemand.<br />
Iedereen heet toegang. Saskia Stuiveling, tot<br />
mei <strong>2015</strong> president van de Algemene Rekenkamer,<br />
plaatste onlangs een ongeloolijk verstandige<br />
opmerking. Zij constateerde dat we<br />
er vierhonderd jaar over hebben gedaan<br />
regels te bedenken, zodat we vreedzaam<br />
kunnen samenleven. Het kan volgens haar<br />
niet zo zijn dat we in de virtuele wereld al die<br />
regels overboord gooien.” Als het om veiligheid<br />
gaat ziet Pieter Cobelens het, naar eigen<br />
zeggen, zwartwit. Prof. dr. ir. Erik Huizer, die<br />
aan de wieg van het wereldwijde web stond en<br />
nu deeltijd hoogleraar internettoepassingen<br />
is, presenteert volgens hem internet als een<br />
speelplaats waar geen regels gelden en iedereen<br />
vanaf moet blijven. “Natuurlijk moeten<br />
we tegen terrorisme en pedoielen zijn, zegt<br />
ook Huizer, maar hij wil dat we daarover met<br />
elkaar in gesprek gaan. Daar slaat hij de plank<br />
mis. Internet is er al heel lang. Het kan geen<br />
nieuwe wereld meer zijn zonder wetten en<br />
regels en zeker geen vrijplaats. Ik ben, indien<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 211
© ROGIER BOS<br />
goed samen.” Cobelens neemt graag nog wat<br />
‘misverstanden’ over het aantasten van onze<br />
privacy weg. Zijn vertrouwen in de overheid<br />
betekent ook het afwijzen van de bewering<br />
dat autoriteiten terrorismedreiging<br />
als drogreden gebruiken voor het invoeren<br />
van allerlei privacy-beperkende maatregelen.<br />
“Het is onzin dat iedereen wordt<br />
afgeluisterd, pingedrag wordt bijgehouden<br />
en al onze gegevens worden bewaard. Ons<br />
land telt zeventien miljoen inwoners, onder<br />
wie negen miljoen volwassenen. Zij maken<br />
dagelijks per persoon meer dan 150 digitale<br />
bewegingen. Hoeveel mensen denk je<br />
dat de inlichtingendiensten in dienst moeten<br />
hebben om die allemaal één op één te<br />
kunnen opvolgen in steeds beter beveiligde<br />
systemen? Heb je een idee hoeveel dat kost?<br />
Daarvoor zijn ook bijzondere bevoegdheden<br />
en toestemmingen nodig. Dus gebeurt<br />
het alleen wanneer het echt noodzakelijk is.”<br />
nodig, voor het koppelen van databanken,<br />
aluisteren en meer van dat soort zaken. Als<br />
het om veiligheid gaat komt privacy voor<br />
mij op de tweede plaats.” Tijdens gezamenlijke<br />
lezingen verkondigt Cobelens als ‘ouwe<br />
kerel’ ‘alle fouten ideeën’ en verdedigt Vos,<br />
als vertegenwoordiger van de nieuwe generatie,<br />
‘de privacy tot op het bot’. De bedoeling<br />
is dat het publiek met die tegenstelling<br />
achterblijt en erover nadenkt. Dat is nodig,<br />
want de bewustzijnsfase mag dan voorbij<br />
zijn, lang niet iedereen heet door wat zich<br />
in de cyberruimte afspeelt. Cobelens: “Er is<br />
nog zeker een generatie die niet is meegegaan.<br />
Ook Anouks generatie, die al heel ver<br />
is, is zich nog niet van alle gevaren bewust en<br />
soms heel onveilig bezig.”<br />
212<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
PRIVACY VERSUS VEILIGHEID<br />
Op televisie vraagt Cobelens zich geregeld<br />
af wat hij aan privacy heet als hij dood<br />
is. “Ik wil voorkomen dat ze me opblazen of<br />
pedoielen mijn kleinkinderen benaderen.<br />
Bovendien vertrouw ik de overheid. Per<br />
deinitie, ook nu een nieuwe wet de politie<br />
de bevoegdheid geet smartphones en computers<br />
vanop afstand te benaderen. Het is<br />
gek dat andere mensen, ondanks alle controlemaatregelen,<br />
dat vertrouwen niet hebben.”<br />
Als veiligheid goed is georganiseerd, zijn<br />
er volgens Vos geen privacy-problemen.<br />
“De tegenstelling tussen die twee wordt<br />
bijna kunstmatig in stand gehouden en blijt<br />
voer voor debat. Volgens mij gaan beide juist<br />
FACEBOOK<br />
“Bovendien zetten dezelfde mensen die<br />
klagen over het aantasten van hun privacy,<br />
hun hele hebben en houwen op sociale<br />
media als Facebook en laten ze door het<br />
invullen van bijvoorbeeld enquêtes of prijsvraagformulieren<br />
zelf allerlei gegevens achter.<br />
Ze besefen niet dat het bedrijfsleven<br />
op die manier veel meer van ons te weten<br />
komt dan de overheid.” Vos: “Bijna iedereen<br />
is online met iedereen verbonden en<br />
wil tegelijkertijd de illusie hebben in een<br />
privédomein te opereren. Als er iets misgaat<br />
wijst iedereen naar de overheid, terwijl<br />
bedrijven en particulieren natuurlijk ook<br />
een eigen verantwoordelijkheid hebben als<br />
het gaat om cyberveiligheid. Veel mensen<br />
beveiligen zich onvoldoende en hebben bij<br />
wijze van spreken nog steeds wachtwoorden<br />
die bestaan uit vier nullen.” Aanslagen,<br />
zoals die in Parijs, zorgen ervoor dat<br />
meer mensen zich onveilig voelen en de<br />
weerstand tegen het aan elkaar plakken<br />
van databanken vermindert. “Tegenstanders<br />
daarvan verwijzen dan naar wat klokkenluider<br />
Edward Snowden aan het licht<br />
heet gebracht over aluisterpraktijken en<br />
andere vermeende schendingen van de privacy<br />
door de overheid. Hij is geen heilige,<br />
maar een boef. Hij heet dingen gedaan die<br />
niet mogen en de veiligheid juist in gevaar
CYBERMISDAAD<br />
gebracht. Als hij zaken had willen veranderen had hij in Amerika<br />
een rechtszaak moeten beginnen.”<br />
DIGITALE BRANDWEER<br />
Anouk Vos pleit voor het oprichten van een digitale brandweer.<br />
“Als ergens brand uitbreekt bellen we 112 en rukken brandweer, politie<br />
en ambulancediensten uit. Wanneer het digitaal misgaat is er geen<br />
brandweer en weet niemand wie verantwoordelijk is. Dan roepen we<br />
de hulp in van een slim vriendje. Dat is vreemd, want een digitale aanval<br />
kan veel chaos en<br />
schade aan zowel de<br />
virtuele als fysieke<br />
infrastructuur veroorzaken.<br />
Ook hier<br />
is ‘awareness’ alleen<br />
niet genoeg en moeten<br />
de overheid en<br />
het bedrijfsleven,<br />
dat dit gekunstelde<br />
domein heet opgestart,<br />
verantwoordelijkheid<br />
nemen.<br />
‘Anouk vos pleit<br />
voor het oprichten<br />
van een digitale<br />
brandweer’<br />
En hoeveel verantwoordelijkheidsgevoel, kennis en kunde moet de<br />
burger nu en straks hebben?” Vrouwen moeten bij het beantwoorden<br />
van die vraag een even grote rol spelen als mannen. Niet alleen<br />
als consument – “we zijn evenveel online” – maar ook professioneel.<br />
“Er zijn verschrikkelijk weinig vrouwen werkzaam in de cyberbeveiliging.<br />
Daarom heb ik mede aan de wieg gestaan van het online/oline<br />
netwerk Women in Cyber Security, dat contacten tussen de schaars<br />
vertegenwoordigde vrouwen in de verschillen domeinen wil stimuleren.”<br />
TOEKOMST<br />
Naar de toekomst kijkend zegt Pieter Cobelens: “Gegevens en<br />
applicaties staan straks in de cloud. Iedereen kan daarvan een stukje<br />
gebruiken. IP-adressen schafen we af, waarvan ik een groot voorstander<br />
ben, waardoor we de beveiliging van de cyberspace kunnen concentreren<br />
en daardoor versterken. Dan zijn het geen amateurs, zoals<br />
wij nu allemaal zijn, maar professionals die de boel in de gaten houden.<br />
Straks heet iedereen een (zwevend) toetsenbord om beschermd<br />
verbinding te maken met zijn gegevens. Dat zijn er dan zoveel dat een<br />
computer van nu dat niet eens meer zou aankunnen. Ik hoop dat veel<br />
organisaties al halverwege zijn op weg naar deze nieuwe omgeving.<br />
Big data zijn ook een zegen voor de inlichtingdiensten. Nu halen die<br />
60 à 70 procent van hun informatie uit het openbare domein, maar<br />
het aantal gegevens kwadrateert gemiddeld elke week. Dat betekent<br />
dat een gewone sterveling niet meer aan die data kan komen en ze<br />
dus ook niet kan manipuleren. Alleen mensen met veel meer ervaring<br />
en kennis op dit gebied zullen in staat zijn uit al die bronnen de<br />
gegevens te halen die nodig zijn voor analyses en prognoses. De veiligheid<br />
gaat dus omhoog.”<br />
CYBEROORLOGVOERING<br />
Ook in conlicten tussen landen of groeperingen is cyberspace een<br />
belangrijk vijfde domein. “Niet alleen persoonsgegevens en communicatielijnen,<br />
ook vitale infrastructuur, zoals luchtverkeersleiding,<br />
pijpleidingtransport en banken, zijn grotendeels aan internet gekoppeld.<br />
Dat maakt dat ofensieve cybercapaciteiten op afstand militaire<br />
operaties met fysieke gevolgen in gang kunnen zetten. Nederland<br />
kan zich in de internationale wapenwedloop onderscheiden door<br />
niet alleen te investeren in de nieuwste digitale technologieën, maar<br />
vooral de toepassing ervan. Cyberwapens verschillen van fysieke<br />
wapens doordat ze meestal eenmalig inzetbaar zijn, voor één doel<br />
zijn ontwikkeld en een beperkte levensduur hebben. Opvallend is<br />
dat men deze wapens vaak op conventionele wijze inzet en reacties<br />
op cyberaanvallen net zo traditioneel zijn.” Cobelens wijst erop dat<br />
focus op strategie, naast investeren in technologie, militair pionieren<br />
voorkomt.<br />
Een nieuwe doctrine voor cyberwapens kan bijdragen aan een<br />
open en veilig internet en fysiek militair optreden en humanitaire<br />
interventies ondersteunen. “Op internet komen de werkelijke en<br />
virtuele wereld bij elkaar, dus is iedereen het wel eens dat we een<br />
cyberverdediging moeten opbouwen. Nederland kan daarin veel<br />
betekenen. Positief is dat de overheid inmiddels meer geld voor dit<br />
doel vrijmaakt.”<br />
Anouk Vos MA MSc leidt het Cyberteam van de Policy<br />
Research Corporation en is mede-oprichter en president van<br />
de netwerkgemeenschap Women in Cyber Security. Eerder<br />
was ze onder meer senior beleidsadviseur cyberveiligheid van<br />
het ministerie van Veiligheid en Justitie.<br />
© ROGIER BOS<br />
Drs. Pieter Cobelens, generaal-majoor b.d. (bestuurskundige)<br />
was plaatsvervangend commandant Operatiën van de<br />
Groep Geleide Wapens, hoofd Militaire Opleidingen en<br />
Vorming aan de KMA en directeur van de Militaire<br />
Inlichtingen- en Veiligheidsdienst. Nu is<br />
hij verbindingsoicier van de organisatie<br />
Military Talent for Business Solutions (M4B)<br />
en strategisch adviseur bij advieskantoor<br />
Policy Research Corporation.<br />
© WALTER KALLENBACH<br />
anoukvos@speakersacademy.nl<br />
pietercobelens@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 213
CYBERCRIME<br />
‘Nederland aan de rand<br />
Mary-Jo de Leeuw<br />
(dit artikel verscheen eind februari in eGovernment / Binnenlands Bestuur)<br />
fors is gestegen. We lijken niets te hebben geleerd van de DigiNotar-affaire."<br />
DigiNotar was een Nederlands<br />
bedrijf dat veiligheidscertiicaten<br />
verstrekte aan bijvoorbeeld<br />
banken en webwinkels,<br />
maar ook aan een groot aantal<br />
websites van de Nederlandse overheid. Overheidswebsites<br />
zoals DigiD, de Belastingdienst<br />
en de Rijksdienst Wegverkeer (RDW) maken<br />
gebruik van veiligheidscertiicaten. Zo kunnen<br />
ze bezoekers van websites garanderen in<br />
een volledig veilige internetomgeving terecht<br />
te zijn gekomen. Tot bekend werd dat digitale<br />
inbrekers erin waren geslaagd om grote aantallen<br />
valse DigiNotar-certiicaten uit te geven.<br />
Toen waren die garanties, samen met die digitale<br />
inbreker, spoorloos verdwenen. DigiNotar<br />
‘Hebben we iets<br />
trok vervolgens alle uitgegeven certiicaten in.<br />
Hierdoor waren vele overheidswebsites dagenlang<br />
onbereikbaar met totale chaos en miljoenen-<br />
DigiNotar-afaire?’<br />
geleerd van de<br />
claims tot gevolg.<br />
GROOTSCHALIG FALEN<br />
De Tweede Kamer, bezorgd over de vele veiligheidsincidenten,<br />
dwong een onderzoek naar de afaire af. De<br />
uitkomsten waren niet mals: de overheid had geen capaciteit op<br />
het gebied van informatieveiligheid en nam op geen enkele wijze<br />
verantwoordelijkheid. Om die reden moest er een speciale Taskforce<br />
worden opgericht om het onderwerp hoog op de bestuurlijke<br />
agenda te zetten. Een dergelijke afaire zou daarmee voor altijd tot<br />
214<br />
"Nederland loopt internationaal gezien voor op het gebied van computerbeveiliging’, zo liet<br />
staatssecretaris Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) begin januari aan de NOS weten. Toch opvallend in een<br />
jaar waarin in Nederland het aantal cyberincidenten op computersystemen van bedrijven en overheden<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
© MET DANK AAN MARY-JO DE LEEUW<br />
het verleden behoren. Uit het onderzoek bleek<br />
verder dat de overheid zes maanden voor de<br />
uiteindelijke ramp gewaarschuwd werd voor<br />
het lek. Ze waren dat ‘alleen even vergeten te<br />
melden’ aan derden. De inschatting was dat dit<br />
lek de overheid op geen enkele wijze zou raken.<br />
En daarmee werd de trend van grootschalig<br />
falen ingezet!<br />
TASKFORCE BID<br />
In februari 2013 werd door minister Plasterk<br />
(Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties)<br />
de taskforce Bestuur en Informatieveiligheid<br />
Dienstverlening (taskforce BID) in het leven<br />
geroepen voor een periode van twee jaar. Een<br />
taskforce suggereert brute kracht en een guerrilla-aanpak<br />
om de taakomschrijving , zet het<br />
onderwerp informatieveiligheid bij bestuurders<br />
hoog op de agenda, uit te voeren. Helaas was een<br />
Wob-verzoek nodig om antwoord te krijgen op<br />
een paar simpele vragen over de kosten en de<br />
opbrengsten van een dergelijke taskforce. Uit de<br />
antwoorden blijkt dat er bijna vijtig mensen in<br />
twee jaar aan het werk zijn geweest, dat er miljoenen euro’s zijn uitgegeven<br />
aan overwegend externe bureaus en aan het opleveren van<br />
negen producten. Producten zoals een zogenaamde dialoogsessie,<br />
een risico-bewustzijnsessie, een verankersessie en een app iVeiligheid.<br />
Het is aan te raden om deze app eens te bekijken in de appstore<br />
of in de Google Playstore. Oordeelt u zelf!
CYBERCRIME<br />
van de digitale afgrond’<br />
DIGICOMMISSARIS<br />
Betrouwbaar zaken doen online met de overheid is, met in het<br />
achterhoofd de DigiNotar-afaire, een uitdaging op zich. En daarom<br />
werd er aangedrongen op het benoemen van een Digicommissaris:<br />
een stevige overheidsbrede regisseur die alles in goede banen moet<br />
leiden. Zo’n belangrijke taak staat of valt met de kennis en ervaring<br />
die iemand meeneemt om een dergelijke functie uit te voeren.<br />
Dan verwacht je een ‘echte’ sollicitatieprocedure zoals bij andere<br />
(belangrijke) overheidsfuncties het geval is. Je verwacht dat de persoon<br />
die dit belangrijke werk gaat doen, gezien de complexiteit van<br />
de opdracht minstens iemand is met een gedegen trackrecord op<br />
het gebied van informatieveiligheid, ICT of cybersecurity. Toch?<br />
Ineens was daar op 1 augustus de Digicommissaris. Het kabinet<br />
besloot, blijkens de aanstellingsbrief die minister-president Mark<br />
Rutte naar de Tweede Kamer stuurde, iemand aan te stellen die ‘eerder<br />
langjarig burgemeester is geweest’ na in het bedrijfsleven en<br />
de advieswereld functies te hebben vervuld. De redder in nood die<br />
door het kabinet voor vier jaar werd aangesteld, is iemand zonder<br />
gedegen (en aanwijsbare) ervaring met de thematiek en complexiteit<br />
van het onderwerp waarvoor hij verantwoordelijk is.<br />
Miltenburg nam het rapport in ontvangst. Niet wetende dat haar<br />
microfoon aanstond, wist ze met een volgende blunder geschiedenis<br />
te schrijven. Van Miltenburg gaf namelijk ruiterlijk toe dat zij<br />
‘nog even de betekenis van ICT moest opzoeken’. En er leek daarbij<br />
een heuse triomfantelijke glimlach op haar lippen te verschijnen.<br />
‘Het is niet de vraag óf zich een<br />
volgende cyber-afaire gaat<br />
aandienen, maar wanneer!’<br />
BLUNDERS<br />
Hoe kun je veiligheid garanderen als bestuurlijk Nederland worstelt<br />
met ICT? De commissie-Elias deed in 2013 en 2014 onderzoek<br />
naar de lange reeks ICT-blunders en liet geen spaan heel van<br />
het overheidsbeleid. De combinatie Belastingdienst en ICT kostte<br />
de belastingbetaler de afgelopen jaren enkele honderden miljoenen.<br />
Blunders bij de uitkeringsinstantie UWV, miljarden door het<br />
afvoerputje bij het ministerie van Defensie en dan nog veel mislukte<br />
ICT-projecten bij de Politie.<br />
De commissie-Elias gaf in haar eindoordeel aan dat een deel van<br />
de blunders voortkomt uit totale desinteresse van politici maar ook<br />
door pure onkunde. De dag dat het eindrapport van de commissie-<br />
Elias aan de Kamer werd aangeboden, was een zoveelste voorbeeld<br />
van gebrek aan ICT-kennis. Voormalig Kamervoorzitter Van<br />
GEEN VERSTAND VAN ZAKEN<br />
Door het inrichten van instituties als de taskforce BID en het in<br />
het leven roepen van de Digicommissaris is de indruk gewekt dat<br />
informatieveiligheid hoog op de agenda staat. In hoeverre dat tot<br />
genomen verantwoordelijkheden heet geleid, is niet te zeggen Het<br />
is niet de vraag óf zich weer een volgende cyber-afaire gaat aandienen,<br />
maar wanneer! Beleggen we de verantwoordelijkheden<br />
voor informatieveiligheid voorlopig buiten onze eigen organisaties<br />
of gaan we daadwerkelijk de mouwen opstropen en een barricade<br />
opwerpen op het gebied van ICT in het algemeen en cybersecurity<br />
in het bijzonder?<br />
Mary-Jo de Leeuw is vicepresident van Women in Cyber Security Foundation. Daarnaast is zij oprichter van de<br />
denktank ‘Internet of Toys’ die onder andere bestaat uit volksvertegenwoordigers, wetenschappers en vertegenwoordigers<br />
van fabrikanten. De denktank doet onderzoek naar risico’s van speelgoed op het gebied van<br />
cybersecurity en privacy. Mary-Jo publiceert hier regelmatig over in o.a. de Volkskrant, NRC, de Telegraaf en<br />
Datanieuws (België). Zij houdt van pittige discussies en geeft graag een kritische schop tegen de maatschappelijke<br />
(wan)orde. Ook in het Engels! maryjodeleeuw@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN MARY-JO DE LEEUW<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 215
10<br />
weken<br />
voor<br />
15 euro!<br />
Houd de<br />
journalistiek<br />
onafhankelijk!<br />
PROBEER DE AANBIEDING<br />
WWW.GROENE.NL/SPEAKERS<strong>ACADEMY</strong><br />
216<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
FOTOGRAFIE: ROY BEUSKER<br />
SPOTLIGHT ON<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
Marc Lammers<br />
Marc Lammers is het schoolvoorbeeld van een modern<br />
type coach. Hij staat bekend om zijn innovaties<br />
en gebruikt veel hedendaagse technologieën bij<br />
het coachen. Zo werkte hij onder andere met<br />
een ‘videobril’, ‘analysesotware’, ‘nieuwe hockeysticks’, ‘GPS’ en<br />
‘oortelefoontjes’. Vanwege zijn innovatieve ideeën is er zelfs een<br />
werkwoord naar hem vernoemd: ‘lammeren’.<br />
Van november 2012 tot en met juli 2014 was Marc Lammers coach<br />
van de Belgische mannenhockeyploeg. Hiermee behaalde hij tijdens<br />
het EK in Boom (augustus 2013) een zilveren medaille. Tegenwoordig<br />
houdt Marc zich bezig met het coachen en inspireren van teams<br />
en teamleiders. Van multinational tot scholengemeenschap, van<br />
MKB-er tot internationale top-sportclubs, aan de hand van een eltal<br />
eigenschappen toont Marc de route naar teamlow. Een onbewuste<br />
staat van euforie, die leidt tot prestaties die hoger zijn dan ooit<br />
verwacht. Gaat u mee voor Goud?<br />
Niet alleen Marcs coachingtechnieken zijn innovatief: zijn presentaties<br />
zijn eveneens zeer vernieuwend. Door middel van visuele en<br />
interactieve middelenvideo en interactie zijn de presentaties levendig<br />
en emotioneel. Coachen is de laatste tijd heel erg veranderd. Marc<br />
heet daar een hele duidelijke visie op.<br />
marclammers@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 217
© MINISTERIE VAN BEELD<br />
‘Dezelfde<br />
taal spreken<br />
is niet altijd<br />
hetzelfde<br />
bedoelen’<br />
Acteur en presentator Quintis Ristie<br />
inspireert graag mensen en laat zich<br />
ook door hen inspireren. Vooral jonge<br />
nieuwe Nederlanders en jonge vaders,<br />
die net als hij zelf zonder vader zijn<br />
opgegroeid, wil hij motiveren. Met<br />
humor bereikt hij diepgang en die stijl<br />
slaat aan. Tijdens presentaties hangt<br />
het publiek al snel aan zijn lippen.
MOTIVATIE<br />
Quintis Ristie<br />
Tekst: Jacques Geluk<br />
Recent heb ik voor mediabedrijf<br />
Open Rotterdam de reeks ‘Onbekende<br />
bekende Rotterdammer’<br />
afgerond. Daarin heb ik Rotterdammers<br />
geportretteerd die in het buitenland<br />
succesvol zijn, maar in hun eigen stad<br />
nauwelijks opvallen. Ik wil ook graag weer<br />
landelijk programma’s maken, waarbij ik<br />
mij – net als in mijn ‘motivational talks’<br />
– richt op nieuwe Nederlanders. Jongeren<br />
die tussen verschillende culturen inzitten,<br />
geen richting kunnen kiezen en tussen<br />
de wal en het schip dreigen te vallen”, zegt<br />
Quintis Ristie gedreven. “Ze moeten beseffen<br />
dat het niet meer gaat om wat de maatschappij<br />
voor hen doet, maar wat zij voor de<br />
samenleving kunnen betekenen. Ik wil hen<br />
helpen een ‘unique selling point’ te creëren<br />
en zichzelf belangrijk te maken. Wanneer ze<br />
naar mijn presentaties komen zitten ze eerst<br />
languit, met de benen gestrekt en een capuchon<br />
op. Na vijf minuten hangen deze jongvolwassenen<br />
aan mijn lippen en willen ze dat<br />
ik doorga.”<br />
Daar houdt het niet op. “Een nieuw speerpunt<br />
is dat ik mij hard maak voor jonge<br />
vaders. Van vader tot vader. Veel jongens<br />
die zijn groot geworden zonder vader, weten<br />
niet hoe ze zelf vader moeten zijn”, zegt<br />
Quintis die in Suriname is opgegroeid terwijl<br />
zijn vader in Nederland zat. “Nu ben ik<br />
zelf vader en op mijn 43ste zelfs grootvader.<br />
Ik heb twee volwassen kinderen (een<br />
dochter van 22 en een zoon van 18) en een<br />
dochter van 10. De jongste twee wonen in<br />
Suriname. Ik ben dus ook niet bij hen, maar<br />
spreek ze dagelijks. De kracht van communicatie<br />
is heel sterk en door de afstand kan<br />
ik zelfs meer druk uitoefenen in de opvoeding.<br />
Doordat ik niet zie wat ze doen, spelen<br />
kleine dingen geen rol en concentreer ik mij<br />
op de hoofdpunten. Ik geef opdrachten en<br />
begeleid ze daarbij. Ik merk aan mijn jongste<br />
dochter dat het werkt. Ze is super gedreven.<br />
Maar we missen elkaar wel heel erg.”<br />
INTEGREREN<br />
Quintis Ristie komt begin 2004 naar Nederland<br />
om ervaring op te doen. Hij verzorgt dan<br />
vanuit Suriname al drie jaar lang ‘Groeten uit<br />
Paramaribo’ voor de tv-show ‘Raymann is laat’<br />
van cabaretier Jörgen Raymann. “Mijn eerste<br />
rubriek voor dat programma was ‘Quintis<br />
integreert’. Integratie en acceptatie zijn<br />
mooi, maar ik wilde laten zien dat je om dat te<br />
bereiken veel onderzoek moet doen, bijvoorbeeld<br />
naar de Nederlandse normen en waarden.<br />
Communicatie is heel belangrijk, maar<br />
ik heb wel gemerkt dat dezelfde taal spreken –<br />
wat een voordeel lijkt – niet betekent hetzelfde<br />
bedoelen. Je hoort mensen grappen maken,<br />
maar begrijpt ze niet. Dat komt doordat we<br />
een andere culturele achtergrond hebben.<br />
Als iemand tegen mij zegt dat het kut is wat<br />
ik heb gemaakt is dat door het woordgebruik<br />
een grove belediging voor mij. Wanneer die<br />
persoon zou zeggen dat het uitermate teleurstellend<br />
is, is er nog ruimte voor communicatie<br />
en discussie.” In 2007 werkt Quintis mee<br />
aan ‘Camping Pernis’, een zesdelige komedie<br />
van Martin van Waardenberg. “Ook die ging<br />
over integratie, maar de satire schuurde voor<br />
mij tegen het randje. Stiekem moest ik soms<br />
wel lachen om die typische Hollandse cultuur,<br />
maar ik wil me niet proileren door constant<br />
tekortkomingen van mensen te laten zien,<br />
zonder hen adviezen te geven of te helpen hun<br />
kracht te vinden.”<br />
‘Lekker, lekker’. Veel Nederlanders roepen<br />
dat nog steeds als ze Quintis Ristie ergens<br />
tegenkomen, ook al is de reclame voor Lassie<br />
rijst, waaruit die kreet akomstig is, al jaren van<br />
Quintis Ristie is acteur, presentator en motivatiespreker. Hij is bekend<br />
van zijn medewerking aan ‘Raymann is laat’. Als acteur was hij te<br />
zien in ‘Van Speijk’ en ‘SpangaS’ en als presentator in ‘Meisjes in de<br />
jungle’. Ristie ontving de Kleurenaward 2008 van de stichting Eenheid<br />
is Kracht, voor het vergroten, promoten en waarborgen van de<br />
(culturele) diversiteit. quintisristie@speakersacademy.nl<br />
het scherm. Hij vindt het niet erg en ziet het<br />
als waardering voor de wijze waarop hij het<br />
product heet gepresenteerd. “De eerste grote<br />
serie waarin ik heb gespeeld was ‘Van Speijk’.<br />
Tijdens de auditie, waarvoor ik was gevraagd,<br />
vergat ik de tekst en moest ik improviseren.<br />
Na twee pogingen werd ik weggestuurd, maar<br />
in de trein terug naar Rotterdam belde mijn<br />
management om mijn beschikbaarheid te<br />
controleren. Dat had ik niet meer verwacht.<br />
Daarna was ik onder meer te zien in de jeugdserie<br />
‘SpangaS’ en ‘Meisjes in de jungle’.” En<br />
dat allemaal terwijl hij, op wat toneelspelen<br />
in Suriname na, geen acteerervaring had.<br />
Presenteren is een ander verhaal. “Ik maak<br />
al vanaf mijn tiende radio. Dat is eigenlijk<br />
mijn ding, mijn passie, mijn alles. Iets visueel<br />
maken via audio. Dat vind ik geweldig.”<br />
Als jurylid heet hij meegewerkt aan ‘Sterren<br />
springen’ van SBS 6. “Veel mensen vroegen<br />
zich af wat ik had met schoonspringen. Als tiener<br />
was ik zweminstructeur en trainer en heb<br />
ik kinderen lessen watergewenning gegeven.<br />
Bovendien heb ik zeven marathons gezwommen.<br />
Dus wilde ik laten zien wat ik zelf in huis<br />
heb. In een jury zitten, mensen akraken en<br />
zelf nooit laten zien wat je kunt is niet mijn<br />
stijl. Daarom sprong ik, 180 kilo zwaar, van<br />
de tien meter hoge duikplank.” Inmiddels is<br />
Quintis 70 kilo afgevallen. “Ik schrijf daarom<br />
een verhaal over de kracht van verandering.<br />
Wat ik ermee ga doen weet ik nog niet, maar ik<br />
gebruik het wel in motivatielezingen aan jongeren<br />
en drop-outs. Gewoon omdat ik veel<br />
geef om mensen, hen wil inspireren, maar me<br />
ook door hen laat inspireren.”<br />
© MINISTERIE VAN BEELD<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 219
220 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
De vereniging De Publieke Zaak heet in de afgelopen bijna 14 jaar allerlei initiatieven ontwikkeld variërend van de Slinger – met<br />
Slingersteden, Kidsslinger, SlingerTV en nog veel meer– en de jaarlijkse Burgerschapslezing tot en met de Fact Club, die achter alle<br />
programma’s van fact checken tijdens de laatste verkiezingen – Nieuwsuur, FD, BNR e.d. – zat. Ook werden talloze publicaties verzorgd,<br />
waaronder het boek 'Meer Waarde', waarin 26 topondernemers hun visie geven op Maatschappelijk Actief Ondernemen.<br />
De voornaamste conclusie, die wij getrokken hebben uit deze jarenlange excursie in het oerwoud van wereldverbetering is, dat we alleen dan<br />
een fundamentele heroriëntatie van onze samenleving, die nu meer nodig is dan ooit, verkrijgen als we een breder groep van prominente<br />
spelers bijeen zouden kunnen brengen, die zich gezamenlijk inzetten voor deze cultuurverandering in de ruimste zin van het woord.<br />
Daartoe hebben we ons de laatste twee jaar in het bijzonder ingespannen om een dergelijke groep van spelers bijeen te brengen onder het<br />
thema ' '. Dit is wonderwel gelukt en we treden nu met dit initiatief naar buiten.<br />
WIJ SAMEN VOOR ELKAAR<br />
In een tijd, waarin alles steeds sneller verandert,<br />
worden geheel nieuwe eisen gesteld aan<br />
ons 'samen leven'. Talloze individuen, clubjes,<br />
verenigingen, maatschappelijke organisaties<br />
en ondernemingen zetten zich al in<br />
ons land in om een bijdrage te leveren aan<br />
een betere en mooiere 'samen leving'.<br />
Wat zou het mooi zijn als al die initiatieven<br />
beter zichtbaar worden en elkaar versterken,<br />
en daarmee steeds meer mensen en organisaties<br />
inspireren om hun steentje bij te dragen?<br />
Dat is het uitgangspunt van MaatschapWij.<br />
De overheid kan de verantwoordelijkheid<br />
voor deze 'betere samenleving' niet alleen<br />
dragen. Wij zullen het met zijn allen moeten<br />
doen en als burgers, naast consument<br />
ook producent in deze maatschappij moeten<br />
worden. Dat betekent zelf verantwoordelijkheid<br />
nemen voor het wel en wee in<br />
onze ‘samen leving’. Verbinding en zichtbaarheid<br />
van goede initiatieven kunnen<br />
andere mensen en organisaties inspireren,<br />
om zélf initiatief te nemen voor een grotere<br />
maatschappelijke bijdrage. Samenleven<br />
is een werkwoord; daar moet je energie<br />
in steken. Samenwerken staat daarbij centraal,<br />
dat maakt onze levens zoveel mooier<br />
én waardevoller.<br />
OVER MAATSCHAPWIJ<br />
MaatschapWij is een open samenwerkingsverband<br />
voor een groeiende groep mensen<br />
en organisaties die zich inzetten voor een<br />
betere maatschappij. 1 Het doel van MaatschapWij<br />
is het inspireren van de overtuiging<br />
bij alle Nederlanders, dat ‘rekening<br />
houden met iemand anders’, ‘iets voor<br />
iemand anders doen’ ‘zelf initiatief nemen’<br />
en ‘samenwerken’ centrale voorwaarden<br />
voor een goed functionerende ‘samen leving’<br />
zijn. Dit bereiken we door te inspireren, te<br />
faciliteren en te vieren.<br />
Door te inspireren wordt de groep van<br />
actieve spelers, die hun steentje bijdragen<br />
ir. Mickey<br />
Huibregtsen<br />
dr. Steven<br />
van Eijck<br />
drs. Adjiedj<br />
Bakas<br />
Albert<br />
de Booij<br />
drs. Maurice<br />
de Hond<br />
© MET DANK AAN MICKEY HUIBREGTSEN<br />
© EVERT-JAN DANIELS<br />
© MET DANK AAN ADJIEDJ BAKAS<br />
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
© MARCEL KRIJGER
aan een gezonde maatschappij, groter. We<br />
faciliteren mogelijkheden om initiatieven<br />
en samenwerkingsverbanden te versterken.<br />
Het vieren van succesvolle initiatieven zorgt<br />
voor erkenning en trots en daarmee ook<br />
voor nieuwe inspiratie. Zo is de cirkel rond.<br />
De Ampersand - het & teken – is gekozen<br />
als het symbool voor deze beweging en is<br />
bedoeld als teken van herkenning voor alle<br />
mooie maatschappelijke initiatieven, of deze<br />
nu genomen worden door een individuele<br />
burger of een grote organisatie. Partners in<br />
MaatschapWij worden &Ablers genoemd.<br />
&Ablers laten zien dat zelf maatschappelijk<br />
initiatief nemen bijdraagt aan een mooiere<br />
‘samen leving’ en zijn daardoor de inspiratiebronnen<br />
die nodig zijn om te laten zien<br />
welke kansen de veranderende ‘samen<br />
leving’ biedt. Om de inzet van & aan te jagen,<br />
is gestart met een diverse groep organisaties<br />
en mensen die een groot en divers bereik<br />
hebben in de samenleving. 2 Zij zijn volledig<br />
vrij in hun acties, maar tonen hun verbondenheid<br />
door regelmatig dit teken in hun<br />
programma’s aan te halen.<br />
MEEDOEN<br />
&Abler kun je worden door een goed initiatief<br />
aan te melden en zelf het &-teken in<br />
te zetten bij een bestaande of nieuwe maatschappelijke<br />
activiteit. Iedere organisatie,<br />
die mee wil doen, kan zich aanmelden op<br />
de gemeenschappelijke website: www.wijsamenvoorelkaar.nl<br />
. De initiatieven worden<br />
op gepaste momenten genoemd in de<br />
externe communicatie via diverse (social)<br />
mediakanalen. Nieuwe &Ablers ontvangen<br />
een inspiratiekit zodat zij weer een katalysator<br />
voor anderen kunnen zijn.<br />
WIN-WIN<br />
Vanuit het MaatschapWij netwerk ontstaan<br />
oproepen voor samenwerkingsverbanden,<br />
bijeenkomsten en andere initiatieven. Door<br />
het &-teken te laden, werken we in gezamenlijkheid<br />
toe naar een ‘wij’ maatschappij.<br />
Daarbij wordt ‘exposure’ voor eigen activiteiten<br />
gegenereerd in een breed netwerk en<br />
input voor nieuwe samenwerkingsmogelijkheden<br />
verkregen. Een win-win dus.<br />
Speakers Academy® steunt<br />
Wij Samen voor Elkaar.<br />
Doet u ook mee? Ga naar:<br />
www.wijsamenvoorelkaar.nl<br />
_______________________________________<br />
1<br />
De organisatiestructuur is informeel en niet geïnstitutionaliseerd. Vereniging De Publieke Zaak dient voorlopig als servicebureau.<br />
2<br />
De huidige groep ‘Leading &Ablers’ bestaat uit o.a. Capgemini, FrieslandCampina, Nederlandse Spoorwegen, Koninklijke Nederlandse Gymnastiek<br />
Unie, Koninklijke Nederlandse Hockey Bond, Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond, Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond, de Consumentenbond,<br />
Hartstichting, Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk, het Nederlandse Rode Kruis en de Zonnebloem. Daarnaast is een diverse groep<br />
mensen en organisatie aangesloten die vanuit verschillende wijken en thema’s bijdragen (bottom up).<br />
© ORRIN VAN JAARSVELD<br />
© MET DANK AAN PIETER VAN DEN HOOGENBAND<br />
© MET DANK AAN KARIN PANNEKOEK<br />
© MET DANK AAN ANNICK MANTOUA<br />
© MET DANK AAN HALA NAOUM NÉHMÉ<br />
Marc<br />
de Hond<br />
Pieter<br />
van den Hoogenband<br />
Karin<br />
Pannekoek<br />
Annick<br />
Mantoua<br />
Hala<br />
Naoum Néhmé<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 221
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
ONDERWIJS | COMMUNICATIE & PR<br />
Wanneer kan je<br />
een expert geloven?<br />
Pedro De Bruyckere<br />
Groot nieuws: elke dag een glas rode wijn drinken zou goed zijn voor ons lichaam. Je haalt al een les wijn<br />
boven voor deze avond tot je opeens je iets herinnert. Las je niet vorige week in de zelfde krant dat rode wijn<br />
drinken helemaal niet goed voor je is? In november verschenen berichten in de media dat een nieuwe OESOrapport<br />
zou stellen dat meer computeren zou samengaan met minder leren op school. In februari van dit jaar<br />
kwam er dan weer een bericht van Kennisnet met aanwijsbare positieve efecten van tablets op school.<br />
Ik snap perfect dat als je dergelijke,<br />
ogenschijnlijk tegenstrijdige berichten<br />
leest, je kunt gaan twijfelen. Het is<br />
ook waarom, als ik over mythes in onderwijs<br />
begin, ik regelmatig opmerkingen krijg:<br />
maar wetenschap zegt zoveel.<br />
Daarom ben ik zo blij dat ik de kans kreeg<br />
om het boek van Daniel Willingham 'When<br />
can you trust the experts?' te hertalen voor<br />
ons taalgebied. Daniel Willingham is een<br />
bekende professor cognitieve psychologie<br />
aan de universiteit van Virginia. Met zijn<br />
boek wil hij aan niet-wetenschappers tonen<br />
hoe en wanneer je een expert kan vertrouwen<br />
(en vooral: wanneer niet).<br />
In vier stappen wil hij zo niet-wetenschappers<br />
helpen om de waarde van wetenschappelijke<br />
claims zo correct mogelijk in te<br />
schatten. De vier stappen zijn:<br />
Strip it en lip it: wat wordt hier gezegd los<br />
van emotionele taal en andere opsmuk, en<br />
draai de stelling om: zeggen dat ham ‘90 procent<br />
vetvrij!’ is, klinkt helemaal anders dan<br />
zeggen dat het ‘10 procent vet’ is!<br />
Trace it: wie zegt dit?<br />
Analyze it: waarom word je vraagt iets te<br />
geloven?<br />
En op basis hiervan: Doe ik het of doe ik<br />
het niet?<br />
Die laatste vraag is natuurlijk de belangrijkste,<br />
maar misschien meer verbazend: de<br />
tweede vraag is de minst belangrijke. Het<br />
autoriteitsargument, je moet me geloven<br />
want ik heb veel boeken geschreven, veel<br />
diploma’s, veel… is er eentje waar je mee<br />
moet opletten. Het is niet omdat iemand<br />
slim is op een domein dat hij of zij altijd gelijk<br />
heet. Dat levert natuurlijk nu een enorm<br />
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® WALTER KALLENBACH<br />
probleem op voor zowel Daniel Willingham<br />
en mezelf. We hebben beiden verschillende<br />
boeken geschreven, spraken in binnen- en<br />
buitenland,… Probeer na het lezen van het<br />
boek dus ook eerst en vooral ook in te schatten<br />
in welke mate je ons kan vertrouwen.<br />
En o ja: over het efect van rode wijn op ons<br />
leven kan ik helemaal niks zeggen, ik heb<br />
nauwelijks expertise op dit vlak. Ik las wel<br />
beide rapporten over technologie op school<br />
en de conclusie van de OESO luidde helemaal<br />
anders dan wat de media er te vaak<br />
van maakte: de organisatie voor economische<br />
samenwerking besloot dat veel technologie<br />
op school niet optimaal gebruikt werd.<br />
Het Kennisnet rapport toonde net hoe dit<br />
wel kon. De twee ogenschijnlijk tegengestelde<br />
rapporten bleken elkaar zo perfect<br />
aan te vullen.<br />
De vertaling van 'When Can You Trust he<br />
Experts' van Daniel Willingham verschijnt in<br />
juni <strong>2016</strong> bij LannooCampus.<br />
Pedro De Bruyckere is pedagoog en onderzoeker. Hij is een actieve mythbuster die samen<br />
met Paul Kirschner en Casper Hulshof graag claims in onderwijs factcheckt. Samen schreven<br />
ze ook “Urban Myths about Learning & Education!” Pedro blogt zeer actief in het Nederlands<br />
op XYofEinstein.be en in het Engels op TheEconomyOfMeaning.com.<br />
pedrodebruyckere@speakersacademy.nl<br />
Het is niet omdat iemand slim is op een domein<br />
dat hij of zij altijd gelijk heet<br />
222<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
125<br />
TOP<br />
Selectie van 125 Faculty Members<br />
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® WALTER KALLENBACH<br />
De no. 1 spreker van de afgelopen jaren<br />
dr. André Kuipers<br />
André Kuipers is de eerste Nederlander met twee ruimtemissies op zijn naam. Zijn tweede missie brak het record<br />
van de langste Europese ruimtevlucht tot dan toe. In totaal bracht de ESA-astronaut 204 dagen in de ruimte door: 11<br />
dagen tijdens missie DELTA in 2004 en 193 dagen tijdens missie PromISSe. Na jaren van training in Houston, Moskou,<br />
Keulen, Montreal en Tokio werd André, samen met een Russische en Amerikaanse collega, op 21 december<br />
2011 voor de tweede keer gelanceerd met een Russische Soyoez-raket. Twee dagen later arriveerde hij in het internationale<br />
ruimtestation ISS om daar een half jaar te wonen en te werken.<br />
andrekuipers@speakersacademy.nl<br />
speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 223
© FRANK DOORHOF © ROY BEUSKER<br />
“Ik vind het prettig om dicht tegen de<br />
hartenklop van de samenleving aan te<br />
werken.”<br />
prof. dr. Hans Achterhuis<br />
Hans Achterhuis is emeritus hoogleraar Wijsbegeerte aan de Universiteit<br />
Twente. Hij is vooral bekend geworden als een ilosoof die niet<br />
aarzelt zich buiten zijn vakgebied als publieke intellectueel over maatschappelijke<br />
en politieke vraagstukken te buigen. De nadruk in zijn<br />
werk ligt op de sociale ilosoie, waarbij hij zich heet gericht op thema’s<br />
als ontwikkelingshulp, welzijnswerk, schaarste en technologie.<br />
Eind 2008 verscheen van zijn hand het boek ‘Met alle geweld’.<br />
hansachterhuis@speakersacademy.nl<br />
“Ik voel me vrijer dan ooit in het maken<br />
van muziek.”<br />
Ali B<br />
Ali B is een rapper, entertainer, tv-persoonlijkheid en theatermaker.<br />
Het grote publiek leert hem kennen door de nummer 1 hit 'Wat zou je<br />
doen' met Marco Borsato. Intusen is hij bekend van tv met programma's<br />
als 'he Voice of Holland' en 'Ali B en de 40 wensen'. Ook is Ali B<br />
veel in het theater te zien, waar hij onder andere 'Ali B geet antwoord'<br />
en 'Je suis Ali' presenteert.<br />
alib@speakersacademy.nl<br />
224 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© AVI GOODALL<br />
“Ondernemers moeten steeds hun doelen<br />
herijken en zichzelf regelmatig opnieuw<br />
uitvinden.”<br />
drs. Adjiedj Bakas<br />
Trendwatcher Adjiedj Bakas beschrijt in zijn boeken en lezingen<br />
hoe de samenleving, de economie en het leven van mensen zullen<br />
veranderen op basis van de trends die hij signaleert. In 2009 werd<br />
Bakas verkozen tot Trendwatcher van het Jaar. Het jaar ervoor werd<br />
hij Zwarte Zakenman van het Jaar. Adjiedj Bakas is provocerend en<br />
altijd positief. Hij maakt mensen blij en ziet overal kansen. Uniek aan<br />
zijn lezing is ook dat hij economische en spirituele thema's op een<br />
energieke manier verbindt.<br />
adjiedjbakas@speakersacademy.nl<br />
© HANS MARCEL BECKER<br />
“Als ik kritische succesfactoren<br />
benoem dan zijn dat toch wel één<br />
echt goed verhaal hebben en dit<br />
doorlopend, consistent en eerlijk blijven<br />
communiceren.”<br />
prof. dr. Hans Marcel Becker<br />
Prof. dr. Hans Marcel Becker studeerde economie aan de Erasmus<br />
Universiteit en was daar 25 jaar docent aan de economische faculteit.<br />
In 1992 werd hij voorzitter van de Raad van Bestuur bij de Stichting<br />
Humanitas. Hans Becker is oicier van Oranje-Nassau en is drager<br />
van de hoogste onderscheiding van de provincie, de Gouden Lis. Hij<br />
is in Rotterdam onderscheiden met de Erasmusspeld en de Wolfert<br />
van Borsselen-penning. Op zorggebied was Becker nationaal 'zorgmanager<br />
van het jaar'.<br />
hansmarcelbecker@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
225
© SJOERD GEUKE<br />
“Ik wil nooit uitgeleerd raken.”<br />
Vivianne Bendermacher<br />
Als zelfverklaard Techionista spot Vivianne Bendermacher alle<br />
trends op het gebied van innovatieve technologie. Inmiddels doet ze<br />
dat als entrepreneur binnen haar eigen bedrijf Aim for Moon en via<br />
haar techsite Techionista.com. Ze heet vooral bekendheid gekregen<br />
als hoofdredacteur van de populairwetenschappelijke merken KIJK<br />
en Know How en vrouwenmerk VIVA.<br />
viviannebendermacher@speakersacademy.nl<br />
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Het is tijd voor investeren in Europa.”<br />
Harald Benink<br />
Harald Benink is Hoogleraar Banking & Finance aan Tilburg University<br />
en Associate Member van de Financial Markets Group van de<br />
London School of Economics. Tevens is hij voorzitter van het European<br />
Shadow Financial Regulatory Committee, een groep van hoogleraren<br />
uit een tiental Europese landen die geregeld beleidsadviezen<br />
geet inzake regulering en toezicht op inanciële instellingen en markten<br />
haraldbenink@speakersacademy.nl<br />
226 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Een cursus in de meteorologie.”<br />
Reinier van den Berg<br />
Reinier van den Berg is meteoroloog, werkzaam bij weerinstituut<br />
MeteoGroup Nederland. Hij is bekend van RTL 4 waarvoor hij<br />
vanaf de start van commerciële televisie, in 1989, het weer presenteert.<br />
Vanwege zijn tomeloze inzet op het vlak van duurzaamheid<br />
staat Reinier sinds 2012 ook in de duurzame top 100 van Trouw. Reinier<br />
is betrokken met de planeet en alles wat daarop leet komt ook<br />
tot uiting in zijn diverse ambassadeurschappen, voor organisaties als<br />
Trees for All, Wereldnatuurfonds en Light for the World.<br />
reiniervandenberg@speakersacademy.nl<br />
© PLAATJEVANKAATJE.NL<br />
“Europa wordt geteisterd door vier crises.”<br />
drs. Arend Jan Boekestijn<br />
Arend Jan Boekestijn studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen<br />
aan de Vrije Universiteit. Vanaf 1989 is hij werkzaam bij de<br />
vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht. Van 2003 tot 2006<br />
was hij lid van de klankbordgroep van de Nederlandse minister van<br />
Defensie. Vanaf november 2006 tot november 2009 was hij lid van de<br />
Tweede Kamer voor de VVD-fractie met de portefeuilles defensie en<br />
ontwikkelingssamenwerking. In november 2009 verscheen 'De prijs<br />
van een slecht geweten'. In dit boek wordt de ontwikkelingsindustrie<br />
aan de kaak gesteld. In 2013 verscheen 'Een onvolkomen Unie', over<br />
Europa en de eurocrisis.<br />
arendjanboekestijn@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
227
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
“Wij willen altijd nummer één zijn.”<br />
Frank de Boer &<br />
Ronald de Boer<br />
Frank de Boer is coach en voormalig profvoetballer. Hij werd in<br />
december 2010 hoofdtrainer van AFC Ajax. Als speler kwam De Boer<br />
onder meer 10,5 seizoen uit voor AFC Ajax en 4,5 voor FC Barcelona.<br />
Daarnaast speelde hij 112 interlands voor het Nederlands voetbaleltal,<br />
waarvan hij ook een tijd aanvoerder was. Ronald de Boer is<br />
bekend van zijn succesvolle voetbalcarrière. De absolute hoogtepunten<br />
die waren in 1995 toen won hij met Ajax de Champions League.<br />
In 1998 schopte hij het met het Nederlands eltal tot de halve inale tijdens<br />
het WK in Frankrijk.<br />
frankdeboerronalddeboer@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN ROELF DE BOER<br />
“Een van de grootste verschillen tussen<br />
het bedrijfsleven en de politiek is dat het<br />
bedrijfsleven winst moet maken en altijd<br />
moet zorgen voor continuïteit.”<br />
Roelf de Boer<br />
Roelf de Boer. voormalig vice-premier en minister van Verkeer en<br />
Waterstaat, zat namens de LPF als minister in het eerste kabinet Balkenende.<br />
Voordien was hij werkzaam in het watervervoer, onder<br />
meer als directeur van Lehnkering en EWT Holding. In 2001-2002<br />
was hij voorzitter van de Kamer van Koophandel van Rotterdam. Per<br />
2008 is Roelf de Boer algemeen voorzitter van de RAI Vereniging.<br />
roelfdeboer@speakersacademy.nl<br />
228 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Er moet automatisch geld gaan naar<br />
landen die het moeilijk hebben.”<br />
dr. Mathijs Bouman<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
Dr. Mathijs Bouman is econoom, journalist, beurs- en economisch<br />
commentator bij RTL Z en geet lezingen. Na zijn promotie in 1998<br />
was hij onderzoeker en docent aan de Universiteit van Amsterdam,<br />
de Vrije Universiteit en de Universiteit Leiden. Vervolgens was hij<br />
adjunct-hoofdredacteur van FEM Business. Tussen 2003 en 2005<br />
werkte hij voor De Nederlandsche Bank. Boeken van Bouman zijn<br />
onder andere: 'Hollandse Overmoed, waarom de beste economie<br />
van de wereld ontspoorde' (2006) en 'De elektrische spijkerbroek en<br />
andere avonturen in de economie' (2010).<br />
mathijsbouman@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN JACQUES BRINKMAN<br />
“Wederzijds vertrouwen is de basis van<br />
alles.”<br />
Jacques Brinkman<br />
Jacques Brinkman was jarenlang de hockeyer met de meeste interlands<br />
achter zijn naam. In totaal speelde hij 337 interlands voor het<br />
Nederlands team waarin hij 84 goals maakte en was van 1988 tot 2000<br />
vier keer aanwezig op de Olympische Spelen. Naast olympisch kampioen<br />
in 1996 en 2000 werd Jacques twee keer wereldkampioen, eenmaal<br />
Europees kampioen en won hij drie keer de Champions Trophy.<br />
Tijdens zijn sportcarrière als actief hockeyer begon Jacques ook als<br />
zelfstandig ondernemer.<br />
jacquesbrinkman@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
229
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Leerkrachten gaan vaak op zoek naar<br />
nieuwe methodes als leerlingen iets niet<br />
onder de knie krijgen.”<br />
Pedro De Bruyckere<br />
Pedro De Bruyckere is onderzoeker en pedagoog aan de Arteveldehogeschool<br />
in Gent en verdiept zich al jaren in de leefwereld van jongeren<br />
en is een zelfverklaarde verslaafde aan populaire cultuur. Hij<br />
doctoreert aan de universiteit van Antwerpen over authenticiteit in<br />
het onderwijs. Samen met Bert Smit schreef hij 'Is het nu generatie<br />
X, Y of Einstein?', 'De jeugd is tegenwoordig' en 'Ik was 10 in <strong>2015</strong>'.<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
pedrodebruyckere@speakersacademy.nl<br />
© FRITS VAN ELDIK<br />
“Als ik een probleem tegenkom, los ik het<br />
op. Een probleem is een uitdaging.”<br />
Tom Coronel<br />
Tom Coronel is ondernemer en autocoureur, bekend als autocoureur<br />
in verschillende raceklassen. Hij heet meegereden in races als<br />
de DTCC, Dakar, 24 hrs Nurnburgring, het ETCC, WTCC en de Le<br />
Mans Series. Naast autocoureur is Tom Coronel succesvol ondernemer.<br />
Hij heet Create2Fit opgericht, wat het moederbedrijf is van vele<br />
elektronica gerelateerde bedrijven. In 2011 werd hij door Emerce verkozen<br />
tot E-Commerce man van 2011.<br />
tomcoronel@speakersacademy.nl<br />
230 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH © ROGIER VELDMAN<br />
“De opkomst van duurzaamheid is niet<br />
meer te stuiten”<br />
dr. Jacqueline Cramer<br />
Jacqueline Cramer studeerde in 1976 af als biologe aan de Universiteit<br />
van Amsterdam. Sinds oktober 2010 is ze hoogleraar Duurzaam<br />
Innoveren aan de faculteit Geowetenschappen van de Universiteit<br />
Utrecht. Daarvoor was ze hoogleraar Milieumanagement in organisaties<br />
aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam, hoogleraar aan<br />
de Katholieke Universiteit Brabant en bijzonder hoogleraar milieukunde<br />
aan de Universiteit van Amsterdam. Cramer maakt zich al haar<br />
leven lang hard voor een beter milieu. In de jaren tachtig als milieuactivist,<br />
later als wetenschapper, en van 2007 tot 2010 als minister<br />
van VROM.<br />
jacquelinecramer@speakersacademy.nl<br />
“Bij mij binnen is het donker, buiten<br />
schijnt de zon.”<br />
Jules Deelder<br />
Jules Deelder is een Nederlandse dichter, voordrachtskunstenaar<br />
of performer en schrijver en staat ook bekend als de 'De nachtburgemeester<br />
van Rotterdam'. Naast dichter en schrijver is Deelder een performer,<br />
(jazz-)drummer, en verstokt fan van de voetbalclub Sparta.<br />
Zijn liefde voor voetbal vlamt op als zijn vader hem meeneemt naar<br />
een voetbalwedstrijd van Sparta. Zijn passie voor jazz ontwikkelt zich<br />
tot een verbazingwekkende kennis over deze muziekstijl. In 1988 ontving<br />
Deelder de Anna Blaman Prijs voor zijn gehele oeuvre. In 2005<br />
werd hem de Tollens-prijs toegekend.<br />
julesdeelder@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
231
© ANNALEEN LOUWES © OLAF KRAAK<br />
“Ik ontwerp vanuit mijn eigen levensvisie<br />
en streef ernaar om het zelfvertrouwen<br />
van vrouwen te vieren en te accentueren.”<br />
Marlies Dekkers<br />
Marlies Dekkers is een Nederlandse modeontwerpster die internationaal<br />
doorbrak met haar lingerielijn Undressed. De ontwerpen van<br />
Marlies Dekkers worden internationaal als baanbrekend, trendsettend<br />
en innovatief gezien. Zij is onderscheiden als Zakenvrouw van<br />
het jaar 2007 en heet meerdere prijzen gewonnen voor haar producten.<br />
marliesdekkers@speakersacademy.nl<br />
“Met elk boek dat iemand leest, wordt<br />
zijn of haar wereld een beetje groter. Een<br />
betere reden om te lezen is er niet.”<br />
Midas Dekkers<br />
Midas Dekkers is een Nederlandse bioloog en schrijver van ictie en<br />
non-ictie voor kinderen en volwassenen. Op televisie heet hij meerdere<br />
programma's gemaakt, zowel voor volwassenen als voor kinderen.<br />
Naast drie Zilveren Grifels en twee Vlag en Wimpels, werd<br />
hij onder andere benoemd tot Mercur Columnist van het jaar 2002,<br />
won hij samen met het programma 'Vroege Vogels' de Prins Bernhard<br />
Cultuurfondsprijs voor Natuurbehoud in 1994 en de Eureka Wetenschapsprijs<br />
2003.<br />
midasdekkers@speakersacademy.nl<br />
232 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH © SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Wie met andere ogen zou kijken, zou<br />
andere waarnemingen doen.”<br />
Johan Doesburg<br />
Johan Doesburg is debatexpert, spreker en moderator. Hij vertegenwoordigde<br />
Nederland tweemaal op de wereldkampioenschappen<br />
debatteren, was oprichter en directeur van het Nederlands Debat<br />
Instituut en presenteerde onder meer NCRV Nachtlicht en AVRO De<br />
Nacht - dienst op radio 1. Hij presenteert congres - sen, fora en debatten,<br />
modereert besloten bijeenkomsten en traint onder meer politici,<br />
bestuurders en diplomaten. Als moderator staat Johan Doesburg<br />
garant voor een hoge mate van interactie, verrassende wendingen en<br />
snelle perspectiefwisselingen.<br />
johandoesburg@speakersacademy.nl<br />
“Zingeving is onmisbaar voor echte<br />
innovatie.”<br />
Harm Edens<br />
Harm Edens is presentator van 'BNR Mediazaken', hét radioprogramma<br />
over van reclame, marketing en media. Bij het grote publiek<br />
is Harm bekend als presentator van het programma 'Dit was het<br />
nieuws', 14 jaar bij de TROS, en een 6 jaar bij RTL 4. Ook schrijt hij<br />
columns voor de Linda! en Broadcast <strong>Magazine</strong>. Eerder schreef hij<br />
mee aan comedyseries als 'Het zonnetje in huis', 'Sam Sam' en 'In de<br />
Vlaamsche Pot'.<br />
harmedens@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
233
© MBIS 2013 © EVERT-JAN DANIELS<br />
“Volgens mij moeten we niet van boven<br />
naar beneden werken, maar van<br />
beneden naar boven.”<br />
dr. Steven van Eijck<br />
Dr. Steven van Eijck is door de regering Balkenende-II benoemd tot<br />
commissaris jeugd- en jongerenbeleid. Van Eijck was van 1 augustus<br />
2006 tot 1 augustus 2014 onahankelijk bestuursvoorzitter van de<br />
Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV). Eerder werkte Van Eijck<br />
voor de Erasmus Universiteit en het Instituut Fiscale Kennisoverdracht<br />
en was hij docent economie aan de Hogeschool voor Economische<br />
Studies en namens de LPF staatssecretaris van Financiën in<br />
het eerste kabinet Balkenende. De stad Rotterdam heet hem in 2007<br />
de Wolfert van Borselenpenning toegekend.<br />
stevenvaneijck@speakersacademy.nl<br />
“Het adequaat beveiligen van informatie<br />
en het beheersen van risico's vereist<br />
dat je dit meeneemt in elk onderdeel<br />
van je bedrijf en hiervoor processen en<br />
structuur aanbrengt.”<br />
Don Eijndhoven<br />
Don Eijndhoven is expert op het gebied van Cyber Security, digitale<br />
geopolitiek, informatiebeveiliging en oorlogsvoering in het digitale<br />
domein. Hij is oprichter van de Dutch Cyber Warfare Community,<br />
een platform voor iedereen die werkt binnen de Nederlandse sector<br />
van digitale oorlogsvoering. Hij schrijt periodiek voor diverse websites<br />
en tijdschriten en staat geregeld als spreker op het podium voor<br />
onderwerpen als digitale spionage en oorlogsvoering, misdaad via<br />
het internet, identiteitsfraude en de internationale politiek rondom<br />
cyber.<br />
doneijndhoven@speakersacademy.nl<br />
234 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© MET DANK AAN BRIAN FARLEY © MET DANK AAN JORUS EVERAERD<br />
“Niemand kan de toekomst voorspellen.<br />
Maar als je lijn schept in de wirwar aan<br />
technologische ontwikkelingen om ons<br />
heen, wordt de richting opeens super<br />
duidelijk.”<br />
drs. Jorus Everaerd<br />
Techwatcher Jorus Everaerd leert je sneller te denken dan je concurrent,<br />
enthousiasmeert en roept op tot actie. Na een carrière bij grote<br />
'corporates' en als oprichter van een succesvolle start-up in huisautomatisering,<br />
besloot Jorus te gaan studeren aan de prestigieuze Singularity<br />
University in Silicon Valley.<br />
joruseveraerd@speakersacademy.nl<br />
“Stay in control of those things you have<br />
within your control and let the rest go,<br />
stay in the moment, develop yourself<br />
to the best of your ability and compete,<br />
compete, compete!”<br />
Brian Farley<br />
De uit Methuen (Massachusetts) akomstige Brian Farley werd als pitcher<br />
met een fastball van 92 mijl in de zesde ronde gedrat door de<br />
St. Louis Cardinals. Vanaf 2000 raakt Farley betrokken bij het Nederlands<br />
nationale team. In 2010 werd Farley aangesteld als bondscoach<br />
van het Nederlands honkbalteam. Hij leidde het team naar een historische<br />
prestatie, na twee keer winnen van Cuba behaalden zij een<br />
gouden medaille. Door deze unieke prestatie werd Farley in 2011<br />
benoemd tot de ridder in de Orde van Oranje-Nassau en Coach of<br />
the Year.<br />
brianfarley@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
235
© ROY BEUSKER<br />
“De Tweede Kamer zou een afspiegeling<br />
van onze samenleving moeten zijn.”<br />
Annemarie van Gaal<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
Annemarie van Gaal is ondernemer en investeerder. Zij is bekend<br />
van televisieprogramma's als 'Dragon's Den' (KRO), 'Ten einde raad'<br />
(NCRV) en 'Dubbeltje op zijn kant' (RTL 4). Daarnaast schrijt zij<br />
wekelijkse columns in het Financieele Dagblad over ondernemerschap<br />
en het snijvlak tussen politiek en de economie, Annemarie van<br />
Gaal praat gepassioneerd over alle aspecten van het ondernemerschap,<br />
waarbij lef en innovatie altijd een grote rol spelen.<br />
annemarievangaal@speakersacademy.nl<br />
© MARCEL KRIJGER<br />
“Haal het optimale rendement<br />
uit uw team!”<br />
Robin van Galen<br />
Robin van Galen nam als coach deel aan de Olympische Spelen in<br />
2008. Hij begeleidde het Nederlandse damesteam naar de Olympische<br />
titel. Na aloop kreeg hij uit handen van Erica Terpstra de medaille<br />
voor beste Nederlandse coach op de Olympische Spelen. Robin van<br />
Galen is in zijn 25-jarige loopbaan onder meer coach geweest bij HZC<br />
De Robben, GZC/Donk en UZSC en diverse malen bondscoach van<br />
verschillende vertegenwoordigende teams.<br />
robinvangalen@speakersacademy.nl<br />
236 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© MET DANK AAN QUINSY GARIO<br />
“Het gaat mij om het aanzwengelen van<br />
het intercultureel dialoog in alle lagen<br />
van de samenleving.”<br />
Quinsy Gario<br />
Gario is in het nieuws gekomen met zijn kunstproject 'Zwarte Piet<br />
is racisme'. Bewapend met brede kennis over het onderwerp en zijn<br />
lach zorgde hij ervoor dat mensen stelling namen over iets waar ze<br />
tot dan toe onverschillig over leken te zijn. Het project heet nationaal<br />
en internationaal veel teweeg gebracht. In 2011 won hij MC heater's<br />
heatermakersprijs. Vanaf september 2014 presenteert hij een<br />
eigen actualiteitenprogramma genaamd 'Tijd Met Quinsy' op televisiezender<br />
RTV-7.<br />
quinsygario@speakersacademy.nl<br />
© STIJN GHIJSEN<br />
“Patiënten willen worden behandeld,<br />
maar alle mensen willen worden gezien.”<br />
Jacobine Geel<br />
Jacobine Geel is sinds 1 september 2013 bestuursvoorzitter van GGZ<br />
Nederland, de brancheorganisatie van de geestelijke gezondheidszorg.<br />
Geel studeerde theologie aan de Vrije Universiteit. In de afgelopen<br />
jaren combineerde zij haar werk als presentator voor de NCRV<br />
met diverse bestuurlijke en maatschappelijke functies. Zo was zij<br />
onder andere voorzitter van het Burgerforum Kiessstelsel en onafhankelijk<br />
voorzitter van de commissie Nieuwe Woorden, Nieuwe<br />
Beelden van het CDA. Sinds mei 2014 is zij ook voorzitter van Oikocredit<br />
Nederland, een beleggingsfonds dat zich richt op eerlijke inanciering<br />
in ontwikkelingslanden.<br />
jacobinegeel@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
237
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Kies voor verandering van buiten.”<br />
drs. Yuri van Geest<br />
Yuri van Geest is auteur van het boek 'Exponential Organizations'<br />
(2014). Hij is professioneel innovator, oicieel ambassadeur voor<br />
Nederland van de Singularity University, oprichter van Singularity<br />
University Netherlands sinds <strong>2015</strong>, internationaal keynote spreker en<br />
mede-oprichter van Quantiied Self Europe, Lean Startup Nederland<br />
en TEDx Amsterdam. In 2010 was hij als eerste Nederlander alumnus<br />
van de Singularity University in Silicon Valley. Yuri van Geest neemt<br />
zijn rol als innovator serieus en deelt zijn kennis met talloze startups.<br />
yurivangeest@speakersacademy.nl<br />
© NICO KROON<br />
“Wij zijn nog niet misbaar in de<br />
sportjournalistiek.”<br />
Jack van Gelder<br />
Vanaf 1976 tot medio <strong>2015</strong> is Jack van Gelder werkzaam voor de<br />
NOS als radiosportverslaggever. In het NOS radioprogramma 'Langs<br />
de Lijn' doet Jack Van Gelder onder andere verslag van de voetbalwedstrijden<br />
van het Nederlands eltal. Jack van Gelder is daarbij<br />
bekend om zijn unieke, zeer enthousiaste manier van commentaar<br />
geven. Tegenwoordig doet Jack van Gelder verslag bij de televisiezender<br />
Sport1. In 2014 won hij de heo Koomen-award voor beste radioverslag<br />
van een sportwedstrijd.<br />
jackvangelder@speakersacademy.nl<br />
238 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© BO GORT © ED VAN DE POLL<br />
“Alles wat je zelf in de hand hebt, draagt<br />
bij aan het behalen van succes. Dat wat<br />
je niet kunt controleren, moet je geen rol<br />
laten spelen in het succes.”<br />
Toon Gerbrands<br />
Toon Gerbrands heet veel successen achter zijn naam staan, zowel<br />
in de topsport als in diverse managementfuncties. Zijn visie en werkwijze<br />
heet hij beschreven in een aantal succesvolle boeken: 'De<br />
Lerende Winnaar', 'Inspiratie, coachen en presteren' en zijn recente<br />
succesvolle uitgave: 'De Succescrisis'. Na 12 succesvolle seizoenen<br />
bij AZ maakte hij in 2014 de overstap naar Eindhoven als algemeen<br />
directeur bij de voetbalclub PSV. Ook daar was hij direct succesvol<br />
en won in zijn eerste jaar direct het landskampioenschap met de club<br />
uit Eindhoven.<br />
toongerbrands@speakersacademy.nl<br />
“Het enige dat telt is immers genieten van<br />
het leven. En dat doen we het liefst buiten.<br />
Aan de lange tafel onder de platanen, met<br />
goeie vrienden, lekker eten en mooie<br />
wijn.”<br />
Ilja Gort<br />
Ilja Gort is componist van reclametunes voor onder andere Nescafé,<br />
Randstad, KLM en Heineken. Bekender is hij als wijnboer in Frankrijk<br />
en schrijver. Van zijn hand verschenen boeken als: 'Leven als Gort<br />
in Frankrijk', 'Met Gort de Boer op' en 'Het Wijnsurvivalboek'. In<br />
juli 2008 publiceerde Gort zijn eerste roman: 'Het Merlot Mysterie',<br />
wederom een bestseller. In <strong>2015</strong> kwam 'Château Fatale' uit, een wijnthriller.<br />
iljagort@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
239
© NICK VAN ORMONDT © SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Als ik me over één ding boos maak, is het<br />
ongelijkheid.”<br />
Charles Groenhuijsen<br />
Charles Groenhuijsen werkt vanuit Nederland en de VS als schrijver,<br />
columnist, consultant en spreker.Hij is al 35 jaar actief in de journalistiek<br />
waarbij hij brede ervaring opbouwde bij geschreven media. Ook<br />
werkte Charles 23 jaar bij de publieke omroep als presentator en correspondent.<br />
Hij schreef naast talloze columns de bestsellers 'Amerikaanse<br />
Zaken' en 'Amerikanen zijn niet gek'.<br />
charlesgroenhuijsen@speakersacademy.nl<br />
“Ik moet mezelf steeds opnieuw<br />
uitvinden.”<br />
Angela Groothuizen<br />
Angela Groothuizen is zangeres, presentatrice en actrice. Ze werd<br />
bekend bij het grote publiek als zangeres bij de Dolly Dots en is sindsdien<br />
(co)presentatrice van vele televisieprogramma's als 'Wie is de<br />
mol?' en 'X-Factor' en zangcoach bij he Voice of Holland. Sinds 2007<br />
is Angela Groothuizen ambassadeur van vrouwenfonds Mama Cash.<br />
Groothuizen werd in 2012 onderscheiden als Ridder in de Orde van<br />
Oranje-Nassau.<br />
angelagroothuizen@speakersacademy.nl<br />
240 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© ROY BEUSKER<br />
“Mijn motto is: doe mooie dingen met je<br />
leven.”<br />
Pieter Jan Hagens<br />
Pieter Jan Hagens is als presentator van de televisieprogramma's 'Een<br />
Vandaag', 'Buitenhof ' en 'Gesprek met de minister-president' het<br />
journalistieke gezicht van de AVROTROS. Eerder maakte hij voor<br />
deze omroep de bekroonde biograiereeks 'Hoge Bomen' en presenteerde<br />
hij vier seizoenen lang het populaire 'Wie is de Mol?. Zijn<br />
omroeploopbaan begon in december 1981 bij de VARA, waar hij een<br />
reeks uiteenlopende radioprogramma's presenteerde, zoals 'Woensdageditie',<br />
'Verrukkelijke Vijtien' en 'Spijkers met Koppen'.<br />
pieterjanhagens@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN BORIS VAN DER HAM<br />
“Eerlijkheid is uiteindelijk toch de beste<br />
politieke 'spin'.”<br />
Boris van der Ham<br />
Boris van der Ham studeerde geschiedenis en voltooide de Toneelacademie<br />
Maastricht. Hij was daarna tien jaar lang een spraakmakend<br />
Nederlandse politicus voor D66. Hij werd meerdere malen met voorkeurstemmen<br />
gekozen en diende vele initiatiefwetsvoorstellen in. In<br />
2012 besloot hij tot een politieke 'time out' om een frisse neus buiten<br />
de politiek te halen. Hij bekleedt nu meerdere bestuurlijke functies,<br />
en is schrijver. In 2012 werd Van der Ham gekozen tot voorzitter van<br />
het Humanistisch Verbond.<br />
borisvanderham@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
241
© HEIDI DE GIER<br />
“Niet stoppen met vragen stellen!”<br />
prof. dr. Bas Haring<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
Bas Haring denkt & vraagt, schrijt & spreekt. Op een heldere en<br />
prikkelende manier probeert hij wetenschap en ilosoie betekenis te<br />
geven voor UW leven. Dat doet hij door het schrijven van boeken,<br />
columns en het maken van tv-programma's. Bas Haring is hoogleraar<br />
aan Universiteit Leiden waar hij de leerstoel 'publiek begrip van<br />
wetenschap' bekleedt en hij is oprichter van het masterprogramma<br />
'Media Technology' voor creatieve wetenschap.<br />
basharing@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN GERDA HAVERTONG<br />
“Kinderen willen geleid worden. Maar ze<br />
willen ook atasten. En die gelegenheid<br />
moeten ze krijgen.”<br />
Gerda Havertong<br />
Gerda Havertong, actrice en zangeres, is bij het grote publiek bekend<br />
van haar rol in 'Sesamstraat'. Met haar rol in 'Sesamstraat' is ze dicht<br />
bij haar educatieve wortels gebleven. Gerda Havertong is heet Stichting<br />
Wiesje opgericht, met als doelstelling het verbeteren van de zorg<br />
voor dementerenden in Suriname.<br />
gerdahavertong@speakersacademy.nl<br />
242 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© EVERT-JAN DANIELS<br />
“Een conlict is een niet-uitgesproken<br />
verschil van mening.”<br />
Tom van 't Hek<br />
Tom van 't Hek is radiopresentator en gastspreker, voormalig tophockeyer<br />
en oud-bondscoach van het Nederlands dameshockeyeltal.<br />
In oktober 1994 volgde hij bondscoach Bert Wentink van de Nederlandse<br />
vrouwenselectie op, die was opgestapt. Onder zijn leiding won<br />
de nationale ploeg een aantal onderscheidingen, waaronder brons bij<br />
de Olympische Spelen in 1996 en 2000. Vanaf 2013 presenteert Van 't<br />
Hek het ochtendprogramma bij BNR Nieuwsradio.<br />
tomvanthek@speakersacademy.nl<br />
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
“Het is echt ouderwets journalistiek<br />
handwerk om zaken terug te brengen<br />
tot wat ze zijn en ze ook voor mensen die<br />
geen experts zijn begrijpelijk te maken.”<br />
Roelof Hemmen<br />
Roelof Hemmen is anchorman van het RTL Nieuws en presentator bij<br />
BNR Nieuwsradio. Hij begon zijn carrière als politieverslaggever bij<br />
de Haagsche Courant, werkte voor de Telegraaf en vond daarna zijn<br />
stek bij het RTL Nieuws, als parlementair en algemeen verslaggever<br />
en de laatste jaren als presentator. Hij is door zijn ruime ervaring en<br />
kennis op vele terreinen inzetbaar voor het leiden van bijeenkomsten<br />
en gesprekken over vrijwel alle onderwerpen.<br />
roelohemmen@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
243
© MET DANK AAN GERRIT HIEMSTRA<br />
“Als de winter dichterbij komt, krijgen<br />
we drie vragen die we nooit meer willen<br />
horen.”<br />
Gerrit Hiemstra<br />
Gerrit Hiemstra is sinds de voltooiing van zijn studie Landbouwtechniek<br />
aan de Landbouwuniversiteit Wageningen in 1986 werkzaam in<br />
de meteorologie. Na zijn studie begon hij in 1986 als meteoroloog<br />
bij Meteo Consult. In 1995 werd hij hoofd van de operationele meteorologische<br />
dienst van het KNMI op Schiphol. In 1996 begon hij bij<br />
DLV Adviesgroep te Wageningen met de ontwikkeling van meteorologische<br />
advies- en consultancy-activiteiten voor de groene sector<br />
onder de naam DLV Meteo. Eind 2001 zijn deze activiteiten ondergebracht<br />
in de nieuwe onderneming MeteoVista. Naast de weerpresentaties<br />
bij het NOS Journaal werkt Hiemstra als meteorologisch<br />
adviseur mee aan verschillende meteorologische projecten.<br />
gerrithiemstra@speakersacademy.nl<br />
© ENITH STENHUYSEN<br />
“Het leven is een synoniem voor geluk<br />
hebben.”<br />
Myrthe Hilkens<br />
Myrthe Hilkens is journalist, schrijfster, columniste en voormalig lid<br />
van de Tweede Kamer voor de Partij van de Arbeid. Ze heet onder<br />
andere gewerkt voor BN De Stem en De Pers en meegewerkt aan vele<br />
televisieprogramma's, bijvoorbeeld als tafeldame bij 'De wereld draait<br />
door'. In 2008 schreef zij 'McSex, de pornoicatie van de samenleving'.<br />
myrthehilkens@speakersacademy.nl<br />
244 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© MET DANK AAN JEROEN OERLEMANS<br />
“Wat is muziek? Alles is muziek waar wij<br />
als muziek naar luisteren.”<br />
prof. dr. Henkjan Honing<br />
Henkjan Honing studeerde in Utrecht, Stanford en Londen en is als<br />
KNAW-Muller hoogleraar muziekcognitie verbonden aan de Universiteit<br />
van Amsterdam. Hij heet zich laten kennen als een gepassioneerd<br />
voorvechter van dit nieuwe interdisciplinaire vakgebied, dat<br />
ons fundamentele inzichten verschat in de rol van perceptie, emotie,<br />
geheugen, aandacht en verwachting in het luisteren naar muziek. Tot<br />
1992 had Honing zijn eigen jazz-kwartet, ook was hij onder andere<br />
lid van het gamelanensemble Gending.<br />
henkjanhoning@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN STUDIO OOSTRUM<br />
“Op naar 2030... ben jij er klaar voor?”<br />
Richard van Hooijdonk<br />
Trendwatcher en futurist Richard van Hooijdonk neemt je mee naar<br />
een inspirerende toekomst die leven, werken en ondernemen drastisch<br />
gaat veranderen. Nieuwe technologie zal impact hebben op alles<br />
wat we doen. Richard van Hooijdonk begon zijn carrière bij banken,<br />
uitgevers en technologiebedrijven. Daar werd hij strategisch adviseur<br />
en onderdeel van management teams, directies en Raad van Bestuur.<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
richardvanhooijdonk@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
245
© FRANS JANSEN<br />
“Het is een startpunt voor creativiteit<br />
vind ik, je kwetsbaar op durven stellen.”<br />
Carice van Houten<br />
Carice van Houten is actrice, zangeres, radiopresentatrice en ambassadeur<br />
van het Wereld Natuur Fonds. Ze is winnaar van vijf Gouden<br />
Kalveren, zes Rembrandt Awards en tal van andere prijzen. Haar met<br />
een Gouden Kalf bekroonde rol in 'Zwartboek' (2006) betekende de<br />
start van een internationale carrière. Op 1 december 2014 won zij<br />
in Ierland een Angela Award. Vanaf 2012 vertolkt zij de rol van Melisandre<br />
in de wereldwijd bekeken serie 'Game of hrones'.<br />
caricevanhouten@speakersacademy.nl<br />
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Haal eruit wat erin zit. Het leven is één<br />
groot cadeau en je moet er zelf iets moois<br />
van maken!”<br />
Aldith Hunkar<br />
Aldith Hunkar is 'global freestyle multimedia journalist'. Ze is vooral<br />
bekend als tv-presentator bij NOS Journaal, Jeugdjournaal, NOS<br />
Actueel en tal van sociaal-culturele radio- en televisieprogramma's<br />
bij andere omroepen. Sinds 1997 werkt zij zelfstandig en combineert<br />
zij haar verschillende competenties en passies in haar bedrijf HunkarT.<br />
Aldith wordt veel gevraagd als dagvoorzitter of presentator op<br />
het gebied van gezondheid, jongeren, onderwijs, cultuur, milieu en<br />
ontwikkeling.<br />
aldithhunkar@speakersacademy.nl<br />
246 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© TEDX DELFT<br />
“Wat wil je later worden? Uitvinder!<br />
Zolang genoeg kinderen dat blijven<br />
roepen komt het wel goed met de wereld.”<br />
dr. ir. Rolf Hut<br />
Rolf Hut is wetenschapper aan de TU Delt en lost zijn problemen<br />
met een 'MacGyver-instelling' op. Hij maakt meetapparatuur van<br />
consumentenelektronica. Hij zoekt nieuwe inzichten in bestaande<br />
openbare databronnen en motiveert studenten om te leren door te<br />
ontdekken, te bouwen en te doen. Daarnaast is hij duizendpoot en<br />
heet hij een brok energie die hij gebruikt om evenementen op te zetten.<br />
Hut is publiek spreker over techniek en wetenschap en schrijt<br />
een maandelijkse column in de Volkskrant over techniek voor in huis.<br />
rolhut@speakersacademy.nl<br />
© KRISTIAN AARTUN<br />
“Het Engelse FAIL is niet voor niets een<br />
akorting: First Attempt In Learning.”<br />
prof. dr. Paul Louis Iske<br />
Paul Iske is hoogleraar Open Innovation & Business Venturing aan<br />
de School of Business and Economics van de Universiteit Maastricht.<br />
Hij houdt zich hier vooral bezig met diensteninnovatie en sociale<br />
innovatie, met als specialiteit 'Combinatoric Innovation'. Hij was tot<br />
medio <strong>2015</strong> verbonden als Chief Dialogues Oicer bij ABN AMRO.<br />
Hij legt verbindingen om daarmee mogelijkheden voor innovatieve<br />
en duurzame waardecreatie te creëren. Paul is oprichter van het Instituut<br />
voor Briljante Mislukkingen, met als doel begrip te kweken voor<br />
de complexiteit van innovatie en ondernemen.<br />
paullouisiske@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
247
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Innovatief ondernemerschap brengt<br />
Nederland groei en concurrentiekracht.”<br />
mr. drs. Jan Kees de Jager<br />
Jan Kees de Jager is een Nederlands politicus en econoom. Na zijn<br />
werkzaamheden bij het Innovatieplatform werd hij door toenmalig<br />
minister-president Jan Peter Balkenende gevraagd als staatssecretaris<br />
van Financiën in het kabinet Balkenende IV. In februari 2010 werd hij<br />
minister van Financiën, om aansluitend in het kabinet Rutte I terug te<br />
keren in deze functie. Jan Kees de Jager is, na zes jaar bewindspersoon<br />
in crisistijd te zijn geweest, weer zelfstandig ondernemer en is sinds 1<br />
november 2014 werkzaam als CFO bij KPN.<br />
jankeesdejager@speakersacademy.nl<br />
© LOEK VAN DER KILS<br />
“Charme is het beste wapen.”<br />
heo Jansen<br />
Sinds 1990 construeert kunstenaar heo Jansen 'strandbeesten' van<br />
ordinaire pvc-buizen. Deze beesten zijn dus niet gemaakt van eiwit<br />
zoals de bestaande vormen van leven, maar van een ander oermateriaal:<br />
elektriciteitsbuizen van pvc. De daarvan gemaakte skeletten zijn<br />
in staat te lopen. Naast het schrijven van boeken en de wereldwijde<br />
exposities met zijn strandbeesten, verzorgt heo Jansen tot ver over<br />
de nationale landsgrenzen lezingen over zijn creaties.<br />
theojansen@speakersacademy.nl<br />
248 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© KAREN SCHEFFERS<br />
“Wetenschap is een manier van kijken<br />
naar de wereld. Het is de meest<br />
betrouwbare manier om iets te begrijpen.”<br />
Diederik Jekel<br />
Diederik Jekel legt op onnavolgbare wijze bètawetenschappen uit op<br />
radio, televisie, internet en in een boek. In 2014 schreef hij het boek<br />
'Bèta voor Alpha's'. Ook schreef hij vele artikelen voor de wetenschappelijke<br />
site Noorderlicht van de VPRO en heet meerdere televisieprogramma's<br />
gemaakt en gepresenteerd. Waaronder: 'Met de kennis van<br />
nu', 'Huisje Boompje Beestje', NOS Journaal en 'De Nationale Wetenschapsquiz<br />
Junior'. Als wetenschappersjournalist is hij vaak te zien bij<br />
'De wereld draait door'.<br />
diederikjekel@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN STINE JENSEN<br />
“Denken is van mening durven<br />
veranderen.”<br />
dr. Stine Jensen<br />
Stine Jensen is ilosoof, schrijver en programmamaker bij HUMAN.<br />
Ze studeerde literatuurwetenschap en ilosoie in Groningen, waarna<br />
ze verder ging aan de Universiteit van Maastricht en promoveerde.<br />
Zij is auteur van boeken als 'Dokter Jazz', 'Dus ik ben' en 'Turkse<br />
Vlinders'. In <strong>2015</strong> werd haar kinderboek 'Lieve Stine, weet jij het?'<br />
bekroond met de zilveren grifel. Zij is vaak geziene gast bij praatprogramma's<br />
als 'Het hoogste woord' en 'Jinek', maar maakt ook haar<br />
eigen programma's bij HUMAN.<br />
stinejensen@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
249
© NICK VAN ORMONDT<br />
“Je kunt veel vragen aan mensen, als je<br />
dat maar vanuit goede intenties doet.”<br />
Astrid Joosten<br />
Astrid Joosten is Nederlands presentatrice, schrijfster en actrice.<br />
In 1983 maakte zij haar debuut op de Nederlandse televisie als<br />
omroepster bij de VARA. Ook schreef zij de boeken 'Verboden liefdes',<br />
'Dat zoeken we op', 'Gek op wijn' en 'Vrouwen gek op wijn'. Ze is<br />
al bijna 25 jaar het vertrouwde gezicht van de kennisquiz '2 voor 12' en<br />
presenteert ze de satirische consumentenrubriek 'Kanniewaarzijn'.<br />
astridjoosten@speakersacademy.nl<br />
© ANNEMIEKE VAN DER TOGT - TOGTSTRIP FOTOGRAFIE<br />
“Op het moment dat je niet meer wil,<br />
moet je juist gaan!”<br />
Geraldine Kemper<br />
Geraldine Kemper is televisiepresentatrice van BNN. Ze won haar<br />
baan bij BNN door de talentenjacht ‘Sterretje gezocht’ te winnen. Ze<br />
bewees in dit programma dat ze een durfal is en liet in één klap aan<br />
heel Nederland zien wat ze in haar mars heet. Ze mocht zichzelf bij<br />
BNN vervolgens bewijzen als presentatrice van het programma 'Try<br />
before you die'.<br />
geraldinekemper@speakersacademy.nl<br />
250 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© ROY BEUSKER<br />
“De vrolijke exuberantie van de<br />
opkomende rijken en het melancholieke<br />
verval van de oude families fascineren<br />
mij.”<br />
Jort Kelder<br />
Journalist en presentator Jort Kelder is een van de meest (terug)<br />
gevraagde dagvoorzitters. Logisch. Kelder combineert journalistieke<br />
scherpte met lichtvoetigheid, waardoor ogenschijnlijk zware onderwerpen<br />
soepel worden geserveerd. Kelders specialismes zijn economie<br />
en inanciën, politieke, de oude en nieuw elites, tradities en<br />
etiquette. Dat laatste vooral vanwege zijn rol als bedenker van het succesvolle<br />
tv-programma 'Hoe heurt het eigenlijk?’. Naast dagvoorzitterschappen<br />
en debatten verzorgt Jort Kelder presentaties over geld<br />
(Rijk worden - de regels) en carrière maken.<br />
jortkelder@speakersacademy.nl<br />
© EVERT-JAN DANIELS<br />
“Wat schaars is, krijgt weer waarde.”<br />
drs. Herman Konings<br />
Herman Konings is licentiaat in de theoretische psychologie en zaakvoerder<br />
van het Antwerpse trend- en toekomstonderzoeksbureau<br />
Pocket Marketing/nXt. Herman Konings promoveerde cum laude in<br />
theoretische psychologie aan de KU Leuven. Naast zijn eigen werk en<br />
onderzoek is Herman verbonden aan vele binnen-en buitenlandse<br />
onderzoeksbureaus over trends en socio-culturele veranderingen.<br />
Herman Konings heet ook een aantal boeken geschreven, waaronder<br />
het meest recent 'Sub Rosa'.<br />
hermankonings@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
251
© PICASA<br />
“Alle dieren bevrijden uit de voedselketen.<br />
Dat heet alleen maar voordelen.”<br />
Jaap Korteweg<br />
Jaap Korteweg, biologisch akkerbouwer en negende generatie boer, is<br />
oprichter en directeur van de Vegetarische Slager. Sinds 2007 werkt<br />
hij met een enthousiast team aan een Vegetarische Revolutie die de<br />
wereldvoedselvoorziening een ander aanzien zal geven. Het grote ideaal<br />
is om met de Vegetarische Slager vleeseters te laten beleven dat ze<br />
helemaal niets hoeven te missen als ze het vlees één of meer dagen<br />
per week achterwege laten. In <strong>2015</strong> werd Jaap Kortweg uitgeroepen<br />
tot ondernemer van het jaar.<br />
jaapkorteweg@speakersacademy.nl<br />
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Ik begin met een leuk welkom en zorg<br />
ervoor dat de zaal lacht en loskomt.”<br />
Jelle Kuiper<br />
heatermaker Jelle Kuiper maakte verschillende cabaretvoorstellingen<br />
waarmee hij succesvol door Nederland toerde. Hij zet bezoekers<br />
van bedrijfsbijeenkomsten met 'fake speeches' vakkundig op het verkeerde<br />
been, maar leidt als dagvoorzitter congressen in goede banen.<br />
Bovendien maakt de 'beste trouwambtenaar van Nederland' onvergetelijke<br />
spektakels van huwelijksceremonies.<br />
jellekuiper@speakersacademy.nl<br />
252 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Het zijn de onbewuste, instinctieve<br />
processen in de diepere structuren van<br />
ons brein die ons gedrag bepalen.”<br />
prof. dr. Victor Lamme<br />
Prof. dr. Victor Lamme is hoogleraar Cognitieve Neurowetenschap<br />
aan de afdeling Psychologie van de Universiteit van Amsterdam. Hij<br />
publiceerde circa 90 internationale artikelen en hoofdstukken over<br />
de werking van het brein, visuele waarneming en vooral bewustzijn.<br />
Ook schreef hij verscheidene boeken over dit onderwerp. Daaronder<br />
zijn vele publicaties in toptijdschriten als Nature en Science. Hij staat<br />
internationaal bekend als expert op het gebied van visuele waarneming<br />
en bewustzijn en is de meest geciteerde cognitieve wetenschapper<br />
van zijn generatie in Nederland.<br />
victorlamme@speakersacademy.nl<br />
© ROY BEUSKER<br />
“Winnaars hebben een plan, verliezers<br />
een excuus.”<br />
Marc Lammers<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
Marc Lammers is vanaf 2001 acht jaar lang bondscoach geweest<br />
van het Nederlands dameshockeyteam, waarmee hij in 2008 goud<br />
behaalde tijdens de Olympische Spelen in Peking. Daarvoor heet hij<br />
als hockeyspeler zelf vijf interlands gespeeld en het Spaanse damesteam<br />
gecoacht, dat als vierde eindigde tijdens de Olympische Spelen<br />
van Sydney in 2000. Lammers, Mastercoach van de Internationale<br />
Hockeyfederatie (FIH), was vervolgens coach van Den Bosch Heren<br />
1 en tot vorig jaar zomer van het Belgische herenhockeyteam. Nu is<br />
Lammers consultant voor het bedrijfsleven, het onderwijs en voetbalclubs.<br />
marclammers@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
253
© BRENDA DE VRIES<br />
“Zou jij geen mensen op Mars willen zien<br />
lopen?”<br />
Bas Lansdorp MSc<br />
Bas Lansdorp is een geboren ondernemer met een passie voor ambitieuze<br />
projecten. Hij laat zich hierin niet tegenhouden door obstakels<br />
en ziet mogelijkheden waar anderen deze niet zien. Hij is medeoprichter<br />
en CEO van Mars One, de Nederlandse stichting die in 2027<br />
de eerste mensen op Mars wil laten landen.<br />
baslansdorp@speakersacademy.nl<br />
© WWW.PEPIJNLEUPEN.NL<br />
“Mobile is here to stay, dus je kunt er maar<br />
beter meteen mee aan de slag gaan.”<br />
drs. Brechtje de Leij<br />
Brechtje de Leij is dé mobiele expert van Nederland en wordt wel<br />
‘Lady Geek’ genoemd; altijd bezig met de laatste technologische innovaties<br />
en gadgets. Bekend van haar succesvolle mobiele strategie bij<br />
NU.nl en baanbrekende innovaties als een Google Glass & Smartwatch<br />
app. Tegenwoordig werkt ze als 'Digital & Mobile Strategist'<br />
voor haar eigen bedrijf B-Digitized. Als 'social inluencer' domineert<br />
ze geregeld de 'trending topics'. Ze is door Quote dan ook bestempeld<br />
als 'Heersende twitteraar'.<br />
brechtjedeleij@speakersacademy.nl<br />
254 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© NICK VAN ORMONDT<br />
“Onder alle omstandigheden vind je<br />
lichtpuntjes.”<br />
Helga van Leur<br />
Helga van Leur is vooral bekend vanwege haar ontspannen en spontane<br />
weerpresentaties op RTL 4. Na haar universitaire studie Bodem,<br />
Water, Atmosfeer in Wageningen, is ze sinds 1994 werkzaam als meteoroloog.<br />
Ze werkte bijna vijf jaar voor MeteoConsult en is sinds 1998<br />
zelfstandig ondernemer. In 1998 werd ze door vakgenoten uitgeroepen<br />
tot beste weervrouw ter wereld. In 2007 won ze het televisieprogramma<br />
'Dancing with the Stars' met haar danspartner Marcus van<br />
Teijlingen. In 2008, 2010 en 2012 werd ze verkozen tot Weervrouw<br />
van het Jaar.<br />
helgavanleur@speakersacademy.nl<br />
© BEN KLEYN<br />
“Onahankelijkheid schrijf ik met een<br />
hoofdletter.”<br />
Frénk van der Linden<br />
Frénk van der Linden, freelance journalist, werkt voor de NTR-radio<br />
(Kunststof), KRO/NCRV-televisie (Brandpunt) en de Volkskrant. Hij<br />
publiceerde sinds eind jaren zeventig talloze interviews, reportages<br />
en documentaires. 'Schoolvoorbeelden van prestaties op zeer hoog<br />
niveau', oordeelde de jury die hem de Prijs voor de Nederlandse Dagbladjournalistiek<br />
toekende voor vraaggesprekken in NRC Handelsblad.<br />
frenkvanderlinden@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
255
© TITIA HAHNE<br />
“Mijn regel is: neem jezelf niet te serieus,<br />
maar je werk wel.”<br />
Arjen Lubach<br />
Arjen Lubach is schrijver, radio-, tv- en theatermaker. Na een drietal<br />
studies aan de universiteit van Groningen scoorde Arjen samen met<br />
Janine Abbring een nummer 2 hit in de Nederlandse top 40 met het<br />
nummer 'Jelle'. Als schrijver debuteerde Arjen in 2006 met de roman<br />
'Mensen die ik ken die mijn moeder hebben gekend', in 2008 gevolgd<br />
door 'Bastaardsuiker'. Zijn derde roman, 'Magnus' werd bekroond<br />
met de publieksprijs van de Dioraphte Jongerenliteratuurprijs. Vanaf<br />
2014 heet Arjen Lubach zijn eigen humoristische nieuwsprogramma<br />
bij de VPRO: 'Zondag met Lubach'.<br />
arjenlubach@speakersacademy.nl<br />
© ERIK KOTTIER<br />
“Veranderen is leuk voor veranderaars,<br />
maar niet altijd voor de doelgroep.”<br />
Annemarie Mars<br />
Annemarie Mars is een bevlogen veranderexpert die al bijna 25 jaar<br />
middenin de weerbarstige veranderpraktijk staat én die bekroonde<br />
boeken schrijt over de inzichten die ze daar opdoet. Zij schreet boeken<br />
als 'Hoe krijg je ze mee?' en won daarmee de GIDS-prijs. Daarna<br />
schreef ze 'Jongleren met loyaliteiten' dat genomineerd werd voor de<br />
Boek van het Jaarprijs van de Orde van Organisatieadviseurs. In <strong>2015</strong><br />
verscheen 'Vat op verandering'.<br />
annemariemars@speakersacademy.nl<br />
256 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© WRISTER MEIRESONNE<br />
“Crisis is de ultieme kans om een nieuwe<br />
stap te maken, om te transformeren.”<br />
André Meiresonne<br />
André Meiresonne is opgeleid als bestuursjurist en verdiende zijn<br />
sporen in communicatie, marketing en strategie. Hij geloot in potentieel<br />
en helpt mensen en merken om er weer bovenop te komen. Hij<br />
publiceerde twee boeken over persoonlijk groei: 'ZIN! Leidinggeven<br />
aan jezelf en anderen' en 'VRIJ! Leef je eigen leven'. Goed ontvangen<br />
door managers en wetenschappers. In een wereld die steeds transparanter<br />
wordt werkt het echt niet meer om wie dan ook voor de gek te<br />
houden, jezelf noch een ander. De sleutel naar het aanboren van je<br />
potentieel heb je zelf in handen.<br />
andremeiresonne@speakersacademy.nl<br />
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Technologie is de nieuwe en steeds weer<br />
volgende natuur.”<br />
dr. ir. Koert van Mensvoort<br />
Dr. ir. Koert van Mensvoort is als kunstenaar, technoloog en ilosoof<br />
het meest bekend vanwege zijn Next Nature-ilosoie, die draait om<br />
het idee dat onze technologische omgeving zo complex, alomtegenwoordig,<br />
intiem en autonoom wordt dat we deze als een natuur op<br />
zich zelf gaan ervaren. Het is zijn doel om onze co-evolutionaire relatie<br />
met technologie beter te begrijpen en een pad naar de toekomst<br />
uitstippelen dat zowel bevredigend is voor de mensheid als voor onze<br />
planeet als geheel.<br />
koertvanmensvoort@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
257
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Het is belangrijk dat mensen weten dat<br />
politici geen oplichters en domoren zijn.”<br />
Ferry Mingelen<br />
Ferry Mingelen heet eind 2013, op negen maanden na, dertig jaar<br />
lang de politiek geduid voor de NOS. Hij werkte onder andere voor<br />
Den Haag Vandaag, NOVA, Nieuwsuur en gaf politiek commentaar<br />
bij Pauw & Witteman. Op de verkiezingsavonden was hij altijd te zien<br />
als live verslaggever vanuit Den Haag. In 2011 schreef hij het boek<br />
'Graven rond het Binnenhof ' over de geschiedenis van het politieke<br />
centrum in Den Haag.<br />
ferrymingelen@speakersacademy.nl<br />
© ENITH STENHUYS<br />
“De ultieme bevrediging: kampioen<br />
worden én zelf goed spelen.”<br />
mr. Fatima Moreira de Melo &<br />
Raemon Sluiter<br />
Fatima Moreira de Melo is professioneel pokerspeelster, presentatrice<br />
en actrice. Ze geet pokerclinics en treedt op als dagvoorzitter bij congressen.<br />
Zij heet tot 2009 met het Nederlands dameshockeyteam 257<br />
interlands gespeeld en 35 keer gescoord. Partner Raemon Sluiter heet<br />
sinds 1996 vele wedstrijden gespeeld op ATP-, Davis Cup- en grand<br />
slam-toernooien waaronder Roland Garros, Wimbledon, de US en<br />
de Australian Open. Na beëindiging van zijn loopbaan was hij toernooidirecteur<br />
van de Tennis Masters en jeugdcoach bij de KNLTB.<br />
Sinds september <strong>2015</strong> is hij persoonlijke coach van Kiki Bertens.<br />
fatimamoreirademelo@speakersacademy.nl raemonsluiter@<br />
speakersacademy.nl<br />
258 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
“Als er iets op mijn graf zou moeten staan,<br />
dan de spreuk: liever staand sterven dan<br />
geknield leven.”<br />
mr. Bram Moszkowicz<br />
Bram Moszkowicz trad met trots in de voetsporen van zijn vader en<br />
zette zijn baanbrekende werk voort in het bekende advocatenkantoor<br />
te Amsterdam. Door de pers op de voet gevolgd vanwege zijn<br />
lamboyante optreden, maar nimmer te ongeduldig of arrogant om<br />
rustig tekst en uitleg te geven. Hoewel Bram zijn toga deinitief aan<br />
de wilgen heet moeten hangen, kan hij bogen op diepgaand inzicht<br />
en jarenlange ervaring van formaat. Zijn charismatisch karakter en<br />
bevlogen manier van spreken maken hem zeer gewild voor radio- en<br />
televisie-optredens.<br />
brammoszkowicz@speakersacademy.nl<br />
© GHISLAINE VINK<br />
“Men onderschat de impact die woorden<br />
kunnen hebben.”<br />
Chazia Mourali<br />
Chazia Mourali is een Nederlands televisiepresentatrice, bekend van<br />
de programma's 'De zwakste schakel', 'Achmea Kennisquiz', 'Char',<br />
'Kat in de zak' en 'In je recht'. Mourali schreef het toneelstuk 'De<br />
vrouwen van Moermansk'. Naast televisieoptredens heet zij ook veel<br />
gewerkt voor de radio, aan programma's als 'Met het oog op morgen',<br />
NCRV's 'Lunch op Radio 1' en 'Een goede morgen met'.<br />
chaziamourali@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
259
© MARTE VISSER<br />
“Je moet tevreden zijn met hoe het loopt.”<br />
Jan Mulder<br />
Jan Mulder, tegenwoordig vooral bekend door zijn vaak gepassioneerde<br />
optreden als tafelheer bij 'De wereld draait door' en de VRT,<br />
is ex-voetballer, columnist, schrijver en televisiepersoonlijkheid. Als<br />
columnist heet hij sinds 1978 tot en met de jaren ´90 onder andere<br />
voor de weekbladen De Tijd en Elsevier gewerkt. Voor Humo en Dagblad<br />
van het Noorden is hij nog altijd actief. In de Volkskrant schreef<br />
hij tot juli 2006 samen met Remco Campert de column CaMu op de<br />
voorpagina. Met ingang van oktober 2008 is Mulder analist voor het<br />
programma 'Studio Voetbal' van de NOS. Eén keer in de twee weken<br />
schuit hij aan in dit voetbal-praatprogramma.<br />
janmulder@speakersacademy.nl<br />
© PIROSCHKA VAN DE WOUW<br />
“Als je niet in staat bent iets met je idee te<br />
doen, dan is het niets.”<br />
Michiel Muller<br />
Michiel Muller bouwde op jonge leetijd met oprichter Marc Schröder<br />
de benzineketen Tango uit tot een internationaal succes. Na de<br />
verkoop van Tango richtte hij met Schröder 'Route Mobiel', 'Bieden<br />
en Wonen' en 'Vault79' op. Muller is ook als investeerder en coach<br />
voor ondernemers en bedrijven actief. Een van zijn bedrijven werd<br />
beloond met de award 'Beste start-up 2011'. In <strong>2015</strong> startte hij de<br />
nieuwe supermarkt Picnic. Michiel Muller schreef in 2010 het boek<br />
'Ervaringen van een serial entrepreneur' en in <strong>2015</strong> 'Ondernemen is<br />
een ABC'tje'.<br />
michielmuller@speakersacademy.nl<br />
260 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© BNN PRESS<br />
“Wie dan leet, wie dan zorgt. Angst is een<br />
waardeloze raadgever.”<br />
Ruben Nicolai<br />
Ruben Nicolai is cabaretier en televisiepresentator. In 2004 gaat Nicolai<br />
bij BNN aan de slag, waar hij start met 'De Lama's'. Hij zal in de<br />
opvolgende jaren nog veel andere succesvolle programma's presenteren.<br />
In 2009 begint hij bij de AVRO met het (co)presenteren van verscheidene<br />
shows, om in <strong>2015</strong> te starten bij RTL4. Met 'De Lama's' won<br />
Ruben in 2006 de prestigieuze Gouden Televizier-Ring. In 2009 won<br />
Ruben de Zilveren Televizier-Ster als beste televisieman.<br />
rubennicolai@speakersacademy.nl<br />
© EVERT-JAN DANIELS<br />
“lk ben ervan overtuigd dat het heel<br />
goed werkt om de wetenschap en het<br />
bedrijfsleven bij elkaar te hebben.”<br />
drs. Ed Nijpels<br />
Ed Nijpels heet een belangwekkende politieke carrière achter de rug<br />
waar een duurzame rode draad doorheen loopt. Hij is onder andere<br />
lid van de Tweede Kamer geweest, minister van VROM, burgemeester<br />
van Breda en Commissaris van de Koningin van Friesland<br />
geweest. Nadat hij uit de politiek is gestapt maakt hij zich sterk voor<br />
duurzaamheid in de Sociaal-Economische Raad, waar hij tot maart<br />
<strong>2016</strong> de voorzitter van de Borgingscommissie Energieakkoord was.<br />
ednijpels@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
261
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
“Besturen zat me al vroeg in het bloed”<br />
mr. Ivo Opstelten<br />
Ivo Opstelten is voormalig burgemeester van Dalen, Doorn, Delfzijl,<br />
Utrecht en Rotterdam. Van 1987 tot 1992 was hij directeur-generaal<br />
Openbare Orde en Veiligheid op het ministerie van Binnenlandse<br />
Zaken. Ivo Opstelten was van 14 oktober 2010 tot en met 9 maart <strong>2015</strong><br />
minister van Veiligheid en Justitie. Hij geet lezingen over de meest<br />
uiteenlopende onderwerpen en hij vervult graag de rol van dagvoorzitter.<br />
ivoopstelten@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN MANON OSSEVOORT<br />
“Dromen moet je dóen!”<br />
Manon Ossevoort<br />
Manon Ossevoort is professioneel actrice en theatermaakster. In<br />
2004 begon ze met het uitwerken van een theatraal concept dat het<br />
motto 'Visie, durven, doen!' integreerde in een verhaal dat in de werkelijkheid<br />
uitgezet zou worden, en niet in de theaterwereld. In bijna<br />
4 jaar reisde Manon ruim 38.000km, in haar eentje op 'n oude tractor<br />
met slechts een hond als gezelschap. Op 9 december 2014, 9 jaar na<br />
vertrek, kwam Manon met haar trekker aan op de Zuidpool. Haar reis<br />
beschrijt zij in haar boek 'Op De Tractor Naar De Zuidpool'.<br />
manonossevoort@speakersacademy.nl<br />
262 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© EVERT-JAN DANIELS<br />
“Wat ik doe, doe ik uit mezelf. Je ziet mij<br />
zoals ik als ondernemer ben: streng en<br />
zakelijk.”<br />
Aad Ouborg<br />
Aad Ouborg is succesvol ondernemer, onder andere bekend van<br />
Babybliss, maar ook als oprichter van het bedrijf Princess. Hij kreeg<br />
een eervolle vermelding als sales manager van het jaar 1997 en in 2002<br />
de Guts And Glory Award voor zijn vindingrijke en gedurfde aanpak<br />
als ondernemer. In 2005 ontving hij de vakjuryprijs TM Awards Echie<br />
voor het sterkste merk in de Benelux. Zijn succesverhalen vertaalt hij<br />
in zijn boeken 'Ondernemen is Entertainen', 'Anders Ondernemen'<br />
en 'Internationaal Ondernemen'.<br />
aadouborg@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN RONNIE OVERGOOR<br />
“Ik vind het zonde om de lessen voor<br />
mezelf te houden.”<br />
Ronnie Overgoor<br />
Ronnie Overgoor is een interviewer met een eigen stijl. Hij is voorbereid,<br />
nieuwsgierig en schakelt razendsnel tussen serieuze vragen<br />
en scherpe humor. Hij houdt van open en echte gesprekken, waarbij<br />
hij degene die hij interviewt altijd in zijn of haar waarde laat. Hij<br />
heet inmiddels meer dan tien jaar ervaring in het interviewvak, op<br />
het podium voor live publiek als ook voor de tv camera’s van bijvoorbeeld<br />
7 Ditches TV.<br />
ronnieovergoor@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
263
© BAS ROZENDAAL © EVERT-JAN DANIELS<br />
“Het familiebedrijf is door de eeuwen<br />
heen voor de Nederlander de meest<br />
ideale bedrijfsvorm. We moeten het<br />
hebben van onze ideeënrijkdom.”<br />
prof. dr. Herman Pleij<br />
Prof dr. Herman Pleij studeerde Nederlandse Taal- en Letterkunde<br />
aan de Universiteit van Amsterdam. Hij promoveerde in 1979 en werd<br />
in 1980 hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Op 29 februari<br />
2008 ging hij met emeritaat. In 2000 kreeg hij van de Katholieke<br />
Universiteit Brussel zijn eredoctoraat. Bij zijn afscheid van de universiteit<br />
werd hij koninklijk onderscheiden als Ridder in de Orde van de<br />
Nederlandse Leeuw. Herman Pleij is vooral geïnteresseerd in volksliteratuur<br />
en -cultuur en van de Nederlandse identiteiten in het algemeen.<br />
Herman is onder andere regelmatig te zien in het programma<br />
'De wereld draait door'.<br />
hermanpleij@speakersacademy.nl<br />
“Big data maakt de supply chain beter.”<br />
jhr. dr. Walther Ploos van<br />
Amstel<br />
Walther Ploos van Amstel is verbonden aan de Hogeschool van<br />
Amsterdam. Hij is meer dan 25 jaar werkzaam als organisatieadviseur<br />
op het gebied van stedelijke distributie, e-fulilment, supply chain<br />
management en internationale distributie. Walther Ploos van Amstel<br />
is verbonden aan de Hogeschool van Amsterdam, maar doceert aan<br />
vele andere universiteiten en hogescholen.<br />
waltherploosvanamstel@speakersacademy.nl<br />
264 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© JORGEN CARIS<br />
“De natuur is uitvinder van<br />
duurzaamheid.”<br />
Ylva Poelman<br />
Ylva Poelman studeerde in 1990 af zowel als natuurkundige als sterrenkundige<br />
aan de Rijksuniversiteit te Groningen. Sinds die tijd heet<br />
ze zich ontwikkeld tot specialist op het gebied van innovatie, bionica<br />
en peoplemanagement. Ylva is oprichter van YNNOVATOR,<br />
een adviesbureau voor strategische innovatie met als overtuiging dat<br />
innovatie een voorwaarde is voor het overleven, en beter nog, de groei<br />
en bloei van bedrijven in de huidige dynamische omgeving. Daarnaast<br />
ontplooit Ylva eigen initiatieven zoals ‘De Expeditie naar de<br />
Toekomst’ om mensen aan een baan en/of opleiding te helpen.<br />
ylvapoelman@speakersacademy.nl<br />
© JAAP OLDENKAMP<br />
“Om het mogelijke te realiseren moet je<br />
vaak het onmogelijke nastreven.”<br />
prof. dr. ir. Hugo Priemus<br />
Hugo Priemus is opgeleid als bouwkundig ingenieur aan de TU Delt<br />
en als econoom aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Sinds 1965 is<br />
hij verbonden aan de Technische Universiteit Delt, waar hij in 1977<br />
werd benoemd tot hoogleraar 'Volkshuisvesting'. In 1989 werd hij<br />
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw en in 2004 werd hij<br />
benoemd tot eredoctor aan de Universiteit van Uppsala. In 2007 ontving<br />
hij de Onderscheiding van Aedes. In 2008 ontving hij de Gouden<br />
Penning van de TU Delt, in 2010 de Hudig Penning.<br />
hugopriemus@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
265
© MET DANK AAN ANNE-MARIE RAKHORST<br />
“De uitdaging zit in het zien en grijpen<br />
van kansen. Positieve impact hebben op<br />
de omgeving waarin we leven.”<br />
Anne-Marie Rakhorst<br />
Anne-Marie benut als ondernemer kansen die zich voordoen, vooral<br />
gericht op de duurzame markt. Sinds ze in 2000 Zakenvrouw van het<br />
jaar werd, deelt ze haar kennis en enthousiasme ook actief met een<br />
breed publiek. Ook is ze ambassadeur van verschillende duurzame<br />
initiatieven. Anne-Marie werkt als duurzaam ondernemer en eigenaar<br />
van Duurzaamheid.nl, een onahankelijke kennisinstelling op<br />
het gebied van duurzaamheid. Ze helpt bedrijfsleven en overheid met<br />
het verduurzamen van hun businesscase en inspireert hen door kennis<br />
te delen.<br />
annemarierakhorst@speakersacademy.nl<br />
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
“Verander je perspectief en je creëert<br />
nieuwe inzichten.”<br />
ir. homas Rau<br />
homas Rau is ondernemer, architect, innovator, inspirator en visionair.<br />
Zijn motto is 'guided by the future'. Hij laat zich in al zijn handelen<br />
leiden door wat er in de toekomst nodig is en niet door wat op dit<br />
moment haalbaar is. Hij werd uitgeroepen tot Architect van het Jaar<br />
2013 en ontving van vakblad De Architect de ARC13 Oeuvre Award<br />
voor zijn inzet in de afgelopen 20 jaar om duurzame architectuur in<br />
de volle breedte te promoten én realiseren.<br />
thomasrau@speakersacademy.nl<br />
266 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Mensen willen warm onthaald worden.”<br />
Willem Reimers<br />
Willem Reimers is befaamd hotelier. Hij startte zijn carrière in<br />
Nederland door het Strandhotel Prinses Juliana in acht jaar van een<br />
seizoensbedrijf tot een jaarbedrijf te maken. Daarna was hij achtereenvolgens<br />
directeur van Novotel Schiedam, Soitel Den Haag en<br />
Novotel Amsterdam. Hij sloot zijn actieve hotelcarrière af als directeur<br />
van he Grand in Amsterdam. Hij is bekend van enkele televisieprogramma's<br />
zoals 'Herrie in het hotel', 'Mijntent is top'en 'Herrie<br />
XXL'. Reimers heet sinds 2012 ook zijn eigen televisieprogramma<br />
'Knallen in de horeca'.<br />
willemreimers@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN HENNES DE RIDDER<br />
“De wereld vraagt juist nú om<br />
innovatieve duurzame oplossingen.”<br />
prof. dr. ir. Hennes de Ridder<br />
Hennes de Ridder was in de periode van 1995 tot 2012 Hoogleraar<br />
Integraal Ontwerpen aan de Technische Universiteit Delt. In 2011<br />
publiceerde hij het boek 'Legolisering in de bouw' als verdere uitwerking<br />
van het Living Building Concept. Hierin staan de principes<br />
van evolutionaire bouw als voorwaarde voor 'levende bouwwerken'<br />
samen met de benodigde veranderingen om de bouwsector zover te<br />
krijgen.<br />
hennesderidder@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
267
© GERARD-JAN VLEKKE<br />
“Bedrijven zijn als de natuur: ze komen<br />
en gaan.”<br />
prof. dr. Wim de Ridder<br />
Wim de Ridder was van 2002 tot <strong>2015</strong> hoogleraar Toekomstverkenning<br />
en Toekomstonderzoek aan de Universiteit Twente. Hij begon<br />
zijn carrière bij de vakgroep Financiering en belegging van de Erasmus<br />
Universiteit te Rotterdam, vervolgens was hij hoofd Economisch<br />
Bureau en Planning van de NMB-Bank, de rechtsvoorganger van de<br />
ING Bank. Van 1983 tot 2007 was hij directeur van de Stichting Maatschappij<br />
en Onderneming, kenniscentrum van het bedrijfsleven.<br />
wimderidder@speakersacademy.nl<br />
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Ik kruip in de huid van een ander en kom<br />
daar glansrijk mee weg.”<br />
drs. Pieter de Rijk<br />
Pieter de Rijk is een cabaretier die uitblinkt in het fenomeen van de<br />
zogenaamde 'fake speech'. Pieter de Rijk won in 1993 de Publieksprijs<br />
van het Leids Cabaretfestival. Hij toerde met theaterprogramma's en<br />
trad veelvuldig op voor radio en tv. Pieter de Rijk maakt op die manier<br />
aangepast cabaret, waarbij in principe alle creaties en onderwerpen<br />
bespreekbaar zijn.<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
pieterderijk@speakersacademy.nl<br />
268 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© MET DANK AAN CARL ROHDE<br />
“Serieuze studie geet een basis waarop je<br />
echt kunt trendwatchen.”<br />
dr. Carl Rohde<br />
dr. Carl Rohde is gespecialiseerd in de studie van toekomstontwikkelingen.<br />
Waar gaat het met onze samenleving en planeet, met onze<br />
burgers en consumenten naar toe? In samenwerking met twintig universiteiten<br />
en hogescholen op vier continenten met meer dan drieduizend<br />
studenten doet Carl Rohde onderzoek. Dit onderzoek was<br />
aanleiding om hem te verkiezen tot Trendwatcher en Lector van het<br />
Jaar. Bovendien benoemde de stad Shanghai hem tot de eerste professor<br />
Trendwatching & Innovatie in China.<br />
carlrohde@speakersacademy.nl<br />
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
“Als ik niet lees dan slaap ik - ik slaap<br />
alleen als ik niet lees.”<br />
prof. dr. Maarten van Rossem<br />
Prof. dr. Maarten van Rossem studeerde geschiedenis in Utrecht en<br />
ging daarna naar het 'Institut für Europäische Geschichte' in Mainz.<br />
Van Rossem werd in november 1997 benoemd tot Bijzonder Hoogleraar<br />
met als leeropdracht 'de Nederlandse cultuur in internationale<br />
context'. Door het Historisch Nieuwsblad werd Van Rossem gekozen<br />
tot 'historicus van het jaar 2003', omdat hij 'Nederlanders met<br />
veel humor historisch verantwoord door dit nare oorlogsjaar heet<br />
geloodst'. Hij is het enige jurylid van de KRO-NCRV-quiz 'De slimste<br />
mens'. Verder heet Van Rossem zijn eigen magazine 'Maarten!'.<br />
maartenvanrossem@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
269
© GERARD TIL<br />
“Zorgaanbieders zijn óók verzekerden.”<br />
mr. André Rouvoet<br />
André Rouvoet, bestuurder en oud-politicus, is sinds februari 2012<br />
voorzitter van Zorgverzekeraars Nederland (ZN). Hij is vele jaren<br />
actief geweest in de Tweede Kamer onder meer als fractievoorzitter<br />
van de ChristenUnie, minister voor Jeugd en Gezin en vicepremier.<br />
Als fractievoorzitter kreeg hij veel waardering. Hij ontving in 2003<br />
de horbeckeprijs, een prijs voor politieke welsprekendheid en werd<br />
in 2004 door de parlementaire pers uitgeroepen tot politicus van het<br />
jaar.<br />
andrerouvoet@speakersacademy.nl<br />
© MALOU VAN BREEVOORT<br />
“Een beter inzicht in de hersenen, is een<br />
beter inzicht in onszelf.”<br />
prof. dr. Margriet Sitskoorn<br />
Margriet Sitskoorn is hoogleraar klinische neuropsychologie aan de<br />
Universiteit van Tilburg. Haar onderzoek richt zich op de relatie tussen<br />
hersenen en gedrag en spitst zich toe op hoe gedrag en omgeving<br />
invloed op de hersenen uitoefenen. Naast haar wetenschappelijke<br />
werk schrijt zij columns voor verschillende bladen en is zij een graag<br />
geziene gast bij tv programma's. Ook verschenen van haar hand de<br />
bestsellers 'Het maakbare brein', 'Passies van het brein' en 'Ik wil iets<br />
van jou, jij wilt iets van mij'.<br />
margrietsitskoorn@speakersacademy.nl<br />
270 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© YPE-DRIESSEN<br />
“Wiskunde leert je dingen helder te<br />
krijgen”<br />
prof. dr. ir. Ionica Smeets<br />
Ionica Smeets is wetenschapsjournalist, wiskundige en vanaf<br />
<strong>2015</strong> hoogleraar communicatie aan de Universiteit Leiden. Voor de<br />
Volkskrant maakt ze columns onder de naam Wiskundemeisjes. Ook<br />
was zij (mede) auteur van boeken als 'Ik was altijd heel slecht in wiskunde'<br />
en 'Vallende kwartjes'. In 2014 was zij te zien bij 'Zomergasten',<br />
waar zij liet zien hoe leuk wiskunde kan zijn. In december <strong>2015</strong><br />
presenteerde ze het VPRO-televisieprogramma de 'Nationale Wetenschapsquiz'.<br />
ionicasmeets@speakersacademy.nl<br />
© JULIETTE POLAK & FLEUR KONING<br />
“Men voelt zich net zo veilig bij delen als<br />
bij bezitten.”<br />
prof. drs. Jeroen Smit<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
Jeroen Smit is onderzoeksjournalist en auteur van de boeken 'Het<br />
drama Ahold' en 'De Prooi: Blinde trots breekt ABN Amro'. Beide<br />
boeken wonnen verscheidene prijzen. Daarnaast was hij tot september<br />
<strong>2015</strong> docent Postdoctorale Opleiding Journalistiek aan de Erasmus<br />
Universiteit, en werkte hij in verschillende hoedanigheden mee<br />
aan televisie- en radioprogramma's. In 2014 presenteert hij het televisieprogramma<br />
'EZ' (Economische Zaken) bij de VARA.<br />
jeroensmit@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
271
© NATASJA NOORDERVLIET<br />
“Duurzaam onderscheidend vermogen<br />
wordt niet gecreëerd door wat je zegt,<br />
maar door wat je doet.”<br />
Marius Smit<br />
Marius Smit is een man met een bijzonder verhaal, een uniek beroep<br />
en een uitdagende missie. Hij is de oprichter van Plastic Whale; de<br />
eerste professionele 'plastic ishing company' ter wereld. Zijn beroep<br />
is professioneel plasticvisser. De missie van Plastic Whale is om 's<br />
werelds wateren plasticvrij te maken, te beginnen met de Amsterdamse<br />
grachten. Het doel van de onderneming is om 'out of business'<br />
te gaan. Marius geloot namelijk dat als Plastic Whale zichzelf<br />
overbodig kan maken in Amsterdam, zij overal ter wereld business<br />
kan vinden.<br />
mariussmit@speakersacademy.nl<br />
© SUZAN VAN DE ROEMER<br />
“Een positieve houding, openstaan<br />
voor veranderingen en grenzen willen<br />
verleggen hebben mij gebracht waar ik<br />
nu ben.”<br />
Lou Snoek<br />
Lou Snoek raakt in de vroege ochtend van 01-01-2001 voor het leven<br />
getekend na de brand in de Volendamse bar De Hemel. Tegen de verwachting<br />
in ontwaakt hij in een Brussels ziekenhuis uit zijn coma.<br />
Meteen daarna kijkt hij al naar wat hij nog wel kan en dat is veel.<br />
Tijdens lezingen vertelt Lou dat acceptatie, doorzettingsvermogen<br />
en een positieve houding nieuwe kansen opleveren en dat zijn persoonlijke<br />
verhaal tegelijk een metafoor is voor organisaties die vanuit<br />
zwaar weer in rustiger vaarwater terecht willen komen.<br />
lousnoek@speakersacademy.nl<br />
272 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© MET DANK AAN MIRJAM STERK<br />
“Het belangrijkste is dat je van de bank<br />
akomt en ervaring opdoet en contacten<br />
legt.”<br />
Mirjam Sterk<br />
Mirjam Sterk is een Nederlands politica. Ze was van 2002 tot 2012<br />
lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal namens het CDA. Bij<br />
haar vertrek uit de Tweede Kamer op 19 september 2012 werd Sterk<br />
benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. In november en<br />
december 2013 presenteerde Sterk het televisieprogramma 'Jij bent<br />
Sterk' , waarin zij mensen voor het voetlicht bracht van wie de mensenrechten<br />
worden geschonden, en actie voor hen voerde. Mirjam<br />
Sterk werd in april 2013 de nieuwe 'ambassadeur jeugdwerkloosheid'.<br />
mirjamsterk@speakersacademy.nl<br />
© ROY BEUSKER<br />
“Dat je een keuze maakt, wil nog niet<br />
zeggen dat het een vrije keuze is.”<br />
prof. dr. Dick Swaab<br />
Dick Swaab is een internationaal werkend hersenonderzoeker, die<br />
een team leidt in het Nederlands Herseninstituut in Amsterdam en<br />
een team in China. Hij was hoogleraar neurobiologie aan de Universiteit<br />
van Amsterdam en dertig jaar lang directeur van het Nederlands<br />
Instituut voor Hersenonderzoek. Hij schrijt voor een breed scala aan<br />
kranten en tijdschriten: van Nature tot en met NRC Handelsblad.<br />
Swaab publiceerde ook de bestseller: 'Wij zijn ons brein“ (Uitg. Atlas-<br />
Contact, 2010, 450.000 exempl. verkocht), die nu vertaald is in 12<br />
talen. Een kinderversie van dit boek ('Jij bent je brein') is in 2013 verschenen<br />
en in het Russisch vertaald<br />
dickswaab@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
273
© MET DANK AAN FARID TABARKI<br />
“Oud en nieuw moeten elkaar versterken.”<br />
Farid Tabarki<br />
Farid Tabarki is de oprichter van Studio Zeitgeist. Hij doet sinds 2000<br />
onderzoek naar de (Europese) tijdsgeest. Onderwerpen waar hij met<br />
zijn studio onder andere onderzoek naar doet zijn: radicale decentralisatie,<br />
radicale transparantie, (sociale) media, Europa, het nieuwe werken,<br />
de toekomst van inanciële dienstverlening, energie(opwekking),<br />
onderwijs, open data, privacy, voedsel(productie), 3D printen, marketing/PR<br />
en de kernelementen van het nieuwe economische en<br />
maatschappelijke systeem. Farid is in 2012 uitgeroepen tot Trendwatcher<br />
of the Year 2012-2013.<br />
faridtabarki@speakersacademy.nl<br />
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“We moeten het onderwijs strenger<br />
organiseren.”<br />
Doekle Terpstra<br />
Doekle Terpstra was vele jaren het boegbeeld van de vakcentrale<br />
CNV, waar hij actief was als districtsbestuurder en dagelijks bestuurslid<br />
met als portefeuille cao-coördinatie. In 2005 stapte hij over naar<br />
het hoger beroepsonderwijs. Gedurende vijf jaar was hij voorzitter<br />
van de HBO Raad. Tussen juni 2009 en september 2013 was hij tevens<br />
bondsvoorzitter van de Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijders<br />
Bond. Sinds 1 mei 2014 is Terpstra is aanjager van het Nationaal<br />
Techniekpact 2020, om het techniekonderwijs in Nederland naar een<br />
hoger plan te tillen.<br />
doekleterpstra@speakersacademy.nl<br />
274 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© JUST CLICK<br />
“Als je gelukkig bent, moet je proberen dat<br />
nog diezelfde dag met een ander te delen.”<br />
Erica Terpstra<br />
Erica Terpstra is een Nederlands voormalig zwemkampioene, sportjournaliste,<br />
staatssecretaris en Tweede Kamerlid. Van 2003 tot 2010<br />
was zij voorzitter van de sportkoepel NOC*NSF. Erica Terpstra heet<br />
voor haar prestaties verschillende onderscheidingen ontvangen: In<br />
1968 werd zij Ridder in de Orde van Oranje Nassau, gevolgd door het<br />
Erekruis Huisorde van Oranje Nassau in 1973. Daarnaast is ze onderscheiden<br />
als Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw en Olympic<br />
Order Internationaal Olympisch Comité.<br />
ericaterpstra@speakersacademy.nl<br />
© DAVID BRANIGAN | OCEANSPORT<br />
“Succes behaal je zelden alleen.”<br />
Tom Touber<br />
Tom Touber trad hij begin jaren negentig in dienst van Brunel International<br />
NV. Gedurende de Volvo Ocean Race 2005/2006 was Tom<br />
'shore operations director' van het winnende team ABN AMRO. In<br />
deze rol was hij verantwoordelijk voor het scheppen van de voorwaarden<br />
voor het team om tot prestatie te komen. Na het vervullen van<br />
zijn droom om in 2006 de Volvo Ocean Race te winnen, heet Tom<br />
de combinatie topsport en bedrijfsleven verder opgepakt als ondernemer.<br />
tomtouber@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
275
© ROB KEERIS<br />
“Culturele diversiteit is niet alleen<br />
een grote uitdaging, maar ook een<br />
kritieke succesfactor voor wereldwijde<br />
opererende bedrijven en hun leiders.”<br />
prof. dr. Fons Trompenaars<br />
Fons Trompenaars reist stad en land af als één van 's werelds meest<br />
gevraagde management consultants. Fons Trompenaars is de auteur<br />
van het boek `Riding the Waves of Culture, understanding cultural<br />
diversity in business', `he Seven Cultures of Capitalism' en van<br />
`Mastering the Ininite Game'. In oktober 2000 verscheen het boek<br />
`Building Cross-Cultural Competence'. Hij helpt Fortune 500 leiders<br />
en professionals al meer dan 25 jaar met hun zaken- en cultuurgerelateerde<br />
problemen om zo mondiale efectiviteit en prestaties te verhogen.<br />
fonstrompenaars@speakersacademy.nl<br />
© VROONPHOTOMATION.NL<br />
“Volg de passie vanuit je hart, maar toon<br />
lef en daadkracht op de werkvloer.”<br />
Sabine Uitslag<br />
Voormalig Tweede Kamerlid voor het CDA, Sabine Uitslag, heet<br />
gewerkt voor het Wetenschappelijk instituut van deze partij. Zij<br />
heet zich in de Tweede Kamer altijd sterk ingezet voor zorggerelateerde<br />
thema's.Ze is verpleegkundige en gezondheidswetenschapper<br />
en heet gestudeerd aan de Rijksuniversiteit Limburg en de Erasmus<br />
Universiteit Rotterdam. Tegenwoordig is Uitslag bestuurder van<br />
enkele zorginstellingen en daarnaast voorzitter van de Nederlandse<br />
Vereniging van Huidtherapeuten.<br />
sabineuitslag@speakersacademy.nl<br />
276 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© MET DANK AAN PATRICK VAN VEEN<br />
“Evolutie is een proces van grilligheid, dat<br />
soms snel gaat, maar vaak miljoenen<br />
jaren duurt.”<br />
drs. Patrick van Veen<br />
Patrick van Veen is een gedragsbioloog met een missie: wetenschap<br />
en maatschappij dichter bij elkaar brengen. Hij combineert onderzoek<br />
naar gedrag van mensen en apen en vertaalt deze kennis naar<br />
maatschappelijk belangrijke thema's: sociaal gedrag op de werkvloer,<br />
oerinstincten van de liefde en pestgedrag bij kinderen. Hij schreef<br />
onder andere bestsellers als 'Help, mijn baas is een aap!' en 'Dierbare<br />
Collega's'.<br />
patrickvanveen@speakersacademy.nl<br />
© EVERT-JAN DANIELS<br />
“Het paradigma voor onderwijs zou<br />
moeten zijn: autonomie, eigenaarschap<br />
en relevantie.”<br />
em. prof. dr. Wim Veen<br />
Wim Veen is hoogleraar Educatie en Technologie aan de TU Delt,<br />
Sectie Systeemkunde van de Faculteit Techniek, Bestuur en Management.<br />
Hij ontwikkelt met een interdisciplinair team van medewerkers<br />
onorthodoxe leerconcepten en leeromgevingen voor de publieke<br />
en private sector. Zijn onderzoek betret de ontwikkeling van nieuwe<br />
concepten voor leren en opleiden. Zijn laatste boek is 'Homo Zappiens,<br />
leren, leven en werken in een digitaal tijdperk.'<br />
wimveen@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
277
© UNIVERSITEIT ANTWERPEN<br />
“Alles wat wij bereikt hebben, hebben we<br />
te danken aan ons groepsleven, door de<br />
samenwerking met zoveel mensen.”<br />
dr. Kris Verburgh<br />
Kris Verburgh is arts en onderzoeker. Dr. Verburgh's onderzoeksinteresses<br />
zijn veroudering, voeding, metabolisme. Verburgh schreef zijn<br />
eerste wetenschapsboek toen hij 16 was en was auteur van drie boeken<br />
op 25-jarige leetijd. In zijn derde boek, 'De voedselzandloper', benadert<br />
Verburgh gezondheid en gewichtsverlies. Kris heet artikelen en<br />
recensies geschreven voor verscheidene kranten en tijdschriten.<br />
krisverburgh@speakersacademy.nl<br />
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Nederland moet over de dijken<br />
heenkijken.”<br />
drs. Maxime Verhagen<br />
Maxime Verhagen heet een uitgebreide carrière als CDA-politicus<br />
achter de rug. Eerst was hij medewerker van de Tweede Kamerfractie<br />
en gemeenteraadslid in Oegstgeest. Van 1989 tot 1994 was hij<br />
lid van het Europees Parlement. Na acht jaar lid te zijn geweest van<br />
de Tweede Kamer, werd Verhagen in 2002 fractievoorzitter van het<br />
CDA. In 2006 droeg hij het voorzitterschap over aan Jan Peter Balkenende.<br />
Hij werd vervolgens minister van Buitenlandse Zaken in het<br />
kabinet Balkenende-IV en minister van Economische Zaken, Landbouw<br />
en Innovatie in Rutte-I. Sinds juni 2013 is hij voorzitter van<br />
Bouwend Nederland.<br />
maximeverhagen@speakersacademy.nl<br />
278 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© MET DANK AAN WILLEM VERMEEND<br />
“Digitalisering staat in toenemende mate<br />
aan de basis van de wereldeconomie.”<br />
prof. dr. Willem Vermeend<br />
Prof. dr. Willem Vermeend is specialist op inancieel, sociaaleconomisch<br />
en iscaal terrein, hoogleraar Europees iscaal recht en iscale<br />
economie aan de Universiteit Maastricht en bestuurslid van diverse<br />
organisaties. Van 1994 tot 24 maart 2000 was hij staatssecretaris van<br />
Financiën in het eerste en tweede kabinet-Kok. Op 24 maart 2000<br />
werd hij benoemd tot minister van Sociale Zaken in het tweede kabinet-Kok.<br />
Hij heet talloze boeken over economische en inanciële<br />
onderwerpen geschreven.<br />
willemvermeend@speakersacademy.nl<br />
© HERMIEN LAM<br />
“Een winnend team kan niet zonder een<br />
duidelijke aanvoerder.”<br />
drs. Jack de Vries<br />
Jack de Vries, die als beroepsmilitair voorlichter en journalist is<br />
geweest bij de Koninklijke Landmacht, staat bekend om zijn strategische<br />
mediakennis. Hij verkreeg zijn bekendheid met zijn rol als CDAcampagneleider<br />
voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2006 en<br />
later als coördinator als projectleider voor de 100 dagen tour van het<br />
kabinet Balkenende IV. Tegenwoordig is De Vries strategisch adviseur<br />
op het gebied van communicatiestrategie, reputatiemanagent en<br />
campagnes bij Hill & Knowlton.<br />
jackdevries@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
279
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH © PAUL DIJKSTRA<br />
“De realiteit is dat het Nederlandse<br />
beursgenoteerde bedrijfsleven een veel<br />
betere inanciële positie heet dan vijf of<br />
tien jaar geleden.”<br />
drs. Peter Paul de Vries<br />
Drs. Peter Paul de Vries is grootaandeelhouder en bestuursvoorzitter<br />
van Value8 en heet uitgebreide ervaring op het gebied van beursgenoteerde<br />
ondernemingen. Op dit moment is Peter Paul de Vries naast<br />
zijn rol binnen Value8 ook lid van het Market Participants Panel van<br />
de pan-Europese beurstoezichtorganisatie CESR, lid van het Comité<br />
van Aanbeveling van de Stichting CRC en de Stichting Juliana Kinderziekenhuis.<br />
peterpauldevries@speakersacademy.nl<br />
“Je moet geen leiding geven aan<br />
professionals.”<br />
prof. dr. ir. Mathieu Weggeman<br />
10<br />
TOP<br />
spreker<br />
Prof. dr. ir. Mathieu Weggeman is hoogleraar Organisatiekunde,<br />
in het bijzonder Innovatie Management aan de Faculteit Industrial<br />
Engineering & Innovation Sciences van de Technische Universiteit<br />
Eindhoven. Daarnaast voert hij een eigen praktijk als bestuursadviseur.<br />
Voor zijn bijdragen aan de vakliteratuur ontving hij in 2001<br />
de oeuvreprijs van de Orde van Organisatiedeskundigen en in 2005<br />
werd hij door collega's gekozen in de top-10 van de meest invloedrijke<br />
Nederlandse adviseurs. In 2008 won zijn boek 'Leidinggeven aan professionals?<br />
Niet doen!' de Managementboek van het Jaar Prijs.<br />
mathieuweggeman@speakersacademy.nl<br />
280 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Altijd beter worden.”<br />
Maarten van der Weijden<br />
Maarten van der Weijden is een voormalig Nederlands open wateren<br />
marathonzwemmer en won in 2008 een gouden medaille op de<br />
Olympische Spelen in Peking (10 km open water zwemmen). In<br />
2001 kreeg Maarten de diagnose leukemie en zijn overlevingskansen<br />
waren gering. Na een behandeling in het ziekenhuis van een half<br />
jaar, waarbij Maarten vier chemotherapieën, operaties en een stamceltransplantatie<br />
onderging, had Maarten het geluk te herstellen en<br />
begon hij aan zijn revalidatie.<br />
maartenvanderweijden@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN FRITS WESTER<br />
“We leven met z'n allen in een<br />
gezegend landje.”<br />
Frits Wester<br />
Frits Wester is journalist. Hij is parlementair verslaggever voor RTL<br />
Nieuws. In 1985 trad Wester in dienst bij de CDA-Tweede Kamerfractie,<br />
als voorlichter. Van 1990 tot 1994 was hij hoofd voorlichting van<br />
de CDA-Tweede Kamerfractie. Wester ontwikkelde zich tot een journalist<br />
die veel primeurs brengt. Zo slaagt hij er vrijwel elk jaar in het<br />
embargo op de Miljoenennota te omzeilen en de begroting al voor de<br />
oiciële presentatie op Prinsjesdag te publiceren.<br />
fritswester@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
281
© MET DANK AAN HANS WIEGEL<br />
“Mijn opvatting is: laat mensen zelf<br />
beslissen waar ze hun geld aan besteden.”<br />
Hans Wiegel<br />
Hans Wiegel is voormalig politicus van de VVD. Hij was van 1995 tot<br />
2012 voorzitter van Zorgverzekeraars Nederland en heet tijdens zijn<br />
politieke carrière verscheidene functies gehad. Zo was hij minister<br />
van Buitenlandse Zaken en Commissaris van de Koningin van Friesland.<br />
Hans Wiegel heet verschillende onderscheidingen mogen ontvangen<br />
voor zijn inzet; hij is onder andere Ridder in de Orde van de<br />
Nederlandse Leeuw en Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau.<br />
hanswiegel@speakersacademy.nl<br />
© ROY BEUSKER<br />
“Ik houd ervan dingen van de grond te<br />
tillen en te bouwen.”<br />
prof. dr. Rob de Wijk<br />
Prof. dr. Rob de Wijk is één van de meest gevraagde commentatoren<br />
op het gebied van geopolitiek en veiligheidsvraagstukken. Hij is<br />
oprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies en<br />
hoogleraar internationale betrekkingen aan de Campus Den Haag<br />
van de Universiteit Leiden. Na een journalistieke periode, werkte hij<br />
van 1989 tot 1998 op het Ministerie van Defensie waar hij zich onder<br />
meer bezighield met de herstructurering van de krijgsmacht na de<br />
Koude Oorlog. Vervolgens was hij enige jaren verbonden aan het<br />
Instituut Clingendael en hoogleraar aan de KMA.<br />
robdewijk@speakersacademy.nl<br />
282 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© EVERT-JAN DANIELS<br />
“De inanciële sector moet de kans grijpen<br />
om maatschappelijk relevanter te<br />
worden.”<br />
prof. dr. Sweder van<br />
Wijnbergen<br />
In 1975 en 1977 behaalde prof. dr. Sweder van Wijnbergen zijn doctoraal<br />
natuurkunde en econometrie. Aan het Massachusetts Institute of<br />
Technology promoveerde hij in 1980 op het vakgebied van economie.<br />
Tot 1999 was prof. dr. Sweder van Wijnbergen secretaris-generaal bij<br />
het ministerie van Economische Zaken. Hij lanceerde in die hoedanigheid<br />
veel originele ideeën over de staatsschuld, de nieuwe economie,<br />
het nieuwe belastingstelsel, marktwerking en privatisering. Hij is<br />
hoogleraar economie aan de Universiteit van Amsterdam.<br />
swedervanwijnbergen@speakersacademy.nl<br />
© SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong> ® - WALTER KALLENBACH<br />
“Denk 1 minuut per dag na hoe je je<br />
gegevens beschermt.”<br />
Brenno de Winter<br />
Brenno de Winter houdt zich al tientallen jaren bezig met ICT en<br />
schrijt met name over privacy- en beveiligingsgerelateerde onderwerpen,<br />
onder andere voor Webwereld.nl en Nu.nl. Het initiatief om<br />
Lektober te organiseren en iedere dag een privacylek te presenteren,<br />
leidde tot een landelijke discussie over het falen van gegevensbescherming<br />
in Nederland. Zijn werk leidt in menige bestuurskamer, raad,<br />
parlement of andere bestuurstafel tot discussies. Vooral zijn werk<br />
rond aanbestedingen, de OV-chipkaart en DigiNotar gaven hem landelijke<br />
bekendheid. Journalistenvakblad Villamedia riep Brenno de<br />
Winter uit tot journalist van het jaar 2011.<br />
brennodewinter@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
283
© MET DANK AAN CHRIS ZEGERS<br />
“Er is niets mis met hard werken, mits je<br />
maar het gevoel hebt dat het ergens toe<br />
leidt.”<br />
Chris Zegers<br />
Chris Zegers is onder andere presentator, acteur en muzikant. Hij'uit<br />
zijn liefde voor reizen in '3 op Reis' en de vele andere reisprogramma's<br />
die hij al sinds 2001 presenteert. Naast presentator bij BNN is Chris<br />
ook acteur en heet hij in vele series en ilms gespeeld, zoals 'Onderweg<br />
naar morgen', 'All Stars', 'Lotus' en 'Alles is familie'.<br />
chriszegers@speakersacademy.nl<br />
© JUSTA VAN BERGEN<br />
“Ik ben iemand van extremen.”<br />
Emmelie Zipson<br />
Emmelie Zipson is een veelzijdige presentatrice, zangeres en<br />
actrice. Haar studies aan de Amsterdamse Toneel & Kleinkunstacademie<br />
en de Central School of Speech and Drama in Londen, brachten<br />
haar op de meest uiteenlopende podia. Van toneel tot televisie,<br />
van modern tot klassiek. Op televisie debuteerde Emmelie in de soap<br />
'Goudkust'. Kort na haar debuut werd ze gevraagd voor de politieserie<br />
'Blauw Blauw' en speelde ze een prominente rol in de documentaire<br />
serie 'Finals'.<br />
emmeliezipson@speakersacademy.nl<br />
284 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong>
© MET DANK AAN JOHN VAN ZWEDEN<br />
“Je moet gewoon nooit vergeten waar je<br />
vandaan komt, je moet gewoon jezelf<br />
blijven.”<br />
John van Zweden<br />
John van Zweden, is de hoofdpersoon in zijn eigen jongensboek<br />
genaamd 'Behangkoning in de Premier league'. Hij is directeur/eigenaar<br />
van Behangparadijs John van Zweden, directeur/mede eigenaar<br />
van John van Zweden reclame en directeur/mede eigenaar bij Swansea<br />
City, een betaald voetbalclub in de Engelse Premier League.<br />
johnvanzweden@speakersacademy.nl<br />
© MET DANK AAN MARTIN ROEMERS<br />
“Embrace life through work!”<br />
Huub van Zwieten<br />
Huub van Zwieten is sinds 2000 CEO van TalentFirst Nederland BV,<br />
waar 30 coaches/ trainers talentontwikkelingprogramma's bieden<br />
aan bedrijven als Ahold, Rabobank, Heineken, Belastingdienst, ING,<br />
etc. Huub, auteur van zes bestseller boeken, wordt door velen ook wel<br />
de Droombaangoeroe genoemd.<br />
huubvanzwieten@speakersacademy.nl<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
285
Humor is noodzakelijk in het bedrijf<br />
speakersacademy.nl<br />
drs. Dolf Jansen<br />
Soundos el Ahmadi Arjen Lubach Quintis Ristie<br />
Lenette van Dongen<br />
Rayen Panday<br />
Victor Mids<br />
Ali B<br />
Ruben Nicolai<br />
Emmelle Zipson<br />
Pieter de Rijk<br />
Joris Lutz<br />
Karin Bruers<br />
Jasper van Kuijk Jelle Kuiper Jeffrey Spalburg<br />
Silvester Zwaneveld<br />
Bart Chabot<br />
Greg Shapiro<br />
Jan Reinder<br />
Peter Faber<br />
Sjaak Bral<br />
Owen Schumacher<br />
Tom Lash<br />
286<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
Jandino Asporaat<br />
Frank van Pamelen<br />
Niek Boes<br />
Greg Shapiro<br />
Rutger Lemm<br />
Lieven Scheire
Inspirerende vrouwen<br />
speakersacademy.nl<br />
mr. Naema Tahir<br />
Sara Kroos Myrthe Hilkens Carice van Houten<br />
prof. dr.<br />
Heleen Dupuis<br />
Cisca Dresselhuys<br />
Aldith Hunkar<br />
Helga van Leur<br />
prof. dr.<br />
Margriet Sitskoorn<br />
Anne-MarieRakhorst<br />
Marja van Bijsterveldt<br />
Marlies Dekkers<br />
Astrid Joosten<br />
drs. Femke Halsema dr. Jacqeline Cramer drs. Sabine Uitslag Gerda Havertong<br />
drs. Willemijn Verloop<br />
dr. Stine Jensen<br />
mr. Fatima<br />
Moreira de Melo<br />
drs. Jacobine Geel<br />
Anky van Grunsven<br />
Marianne Zwagerman<br />
mr. Inez Weski<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 287<br />
dr. ir. Ionica Smeets<br />
Monique Collignon<br />
drs. Marga Hoek MBA<br />
Manon Ossevoort<br />
Annemarie van Gaal<br />
drs. Mirjam Sterk
Sportsprekersinstituut<br />
speakersacademy.nl<br />
Erica Terpstra<br />
Anky van Grunsven Sjoerd Marijne Edith Bosch<br />
Kirsten van der Kolk<br />
Robert Lathouwers<br />
René Mijnders<br />
Leontien van Moorsel<br />
mr. Fatima Moreira de<br />
Melo & Raemon Sluiter<br />
Robin van Galen<br />
Mark Huizinga<br />
Peter Blangé<br />
Tom van ’t Hek<br />
Jack van Gelder Esther Vergeer Minke Booij<br />
Marc Lammers<br />
Humberto Tan<br />
Toon Gerbrands<br />
Barbara Barend<br />
Tom Egbers<br />
Frank de Boer<br />
Serdar Gözübüyük Maarten van der Weijden<br />
288 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
Ronald de Boer<br />
Hans Kraaij jr.<br />
Wilfred Genee<br />
Susannah Chayes<br />
Gerard Kemkers<br />
Eric Arnold
Inspirerende bekende Nederlanders<br />
speakersacademy.nl<br />
Geraldine Kemper<br />
Erik de Vlieger Frans Lanting Halina Reijn<br />
Hans Klok<br />
Rayen Panday<br />
mr. Inez Weski<br />
Lee Towers<br />
Harm Edens<br />
Lieke van Lexmond<br />
Dirk Zeelenberg<br />
mr. Frank Visser<br />
Ruben Nicolai<br />
Richard Krajicek Diederik Jekel Jules Deelder<br />
Felix Rottenberg<br />
Chris Zegers<br />
Jort Kelder<br />
Cynthia Abma<br />
Jack van Gelder<br />
Esther Vergeer<br />
Kluun<br />
Frits Wester<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 289<br />
Jan Slagter<br />
Katja Schuurman<br />
Ferry Mingelen<br />
Gijs Staverman<br />
Sjaak Bral<br />
Pierre Wind
Heet u advies nodig? Neem contact op met het Speakers Academy® Team of<br />
bezoek de website van Speakers Academy®, u tret hier duizenden sprekers,<br />
nationaal en internationaal, handig gerubriceerd per categorie.<br />
Bestuur & Politiek<br />
Entertainment<br />
Innovatie &<br />
Creativiteit<br />
Marketing<br />
Ondernemerschap<br />
290<br />
Communicatie &<br />
Public Relations<br />
Filosoie, Religie &<br />
Spiritualiteit<br />
Kunst & Cultuur<br />
Media &<br />
Journalistiek<br />
Sales<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
Dagvoorzitters<br />
Geschiedenis<br />
Leiderschap &<br />
Strategie<br />
Mens &<br />
Samenleving<br />
Sport & Expedities<br />
speakersacademy.nl<br />
010 - 433 33 22<br />
Duurzaamheid/<br />
MVO<br />
Gezondheidszorg<br />
Lifestyle<br />
Meteorologie<br />
Trends<br />
Economie &<br />
Financiën<br />
ICT &<br />
Social Media<br />
Management<br />
Motivatie &<br />
Inspiratie<br />
Wetenschap
21 st Century Art<br />
by<br />
Crayon<br />
48 x 64 cm<br />
SOKIA®<br />
WWW.SOKIA.NL<br />
SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong> 291
PHOTOGRAPHY BY JIMMY NELSON<br />
(AT THE SADHUS)<br />
BERLIJN<br />
BARCELONA<br />
ROTTERDAM<br />
292 SPEAKERS <strong>ACADEMY</strong>® MAGAZINE <strong>2016</strong><br />
Gran Via, 630 4ª planta<br />
Schiedamse Vest 67-71<br />
08007 Barcelona<br />
3012 BE Rotterdam<br />
Spain<br />
The Netherlands<br />
T: +34 (0) 934 45 83 35<br />
T: +31 (0) 10 433 33 22<br />
E: info@speakersacademy.es E: info@speakersacademy.nl<br />
© JIMMY NELSON<br />
Kurfürstendamm 194<br />
10707 Berlin<br />
Germany<br />
T: +49 (0) 30 700 159 665<br />
E: info@speakersacademy.de<br />
speakersacademy.com<br />
PARIJS<br />
5, Rue de Castiglione<br />
4ème étage, 75001 Paris<br />
France<br />
T: +33 (0) 1 53 45 10 62<br />
E: info@speakersacademy.fr