De Reformatie in jouw dorp
De eerste eeuw van Hervormd Bergambacht. Een vertelling over de tijd waarin de gemeente ontstond, de eerste acht predikanten en het tot stand komen van de StatenVertaling. Geschreven voor de jongeren van de gemeente, enigszins laagdrempelig en hopelijk goed leesbaar.
De eerste eeuw van Hervormd Bergambacht. Een vertelling over de tijd waarin de gemeente ontstond, de eerste acht predikanten en het tot stand komen van de StatenVertaling. Geschreven voor de jongeren van de gemeente, enigszins laagdrempelig en hopelijk goed leesbaar.
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>De</strong> dom<strong>in</strong>ee<br />
Na een jaar was de gemeente vacant. Ze was juist wat<br />
tot rust gekomen. Het <strong>dorp</strong> viel <strong>in</strong> het grotere<br />
verband (classis) aanvankelijk onder Dordrecht, maar<br />
op 8 juli 1578 werd een nieuwe classis opgericht, de<br />
classis Gouda, waartoe de gemeente nog steeds<br />
behoort. <strong>De</strong> notulen van die classis hadden iets<br />
kunnen vertellen over het beroep<strong>in</strong>gswerk <strong>in</strong> deze<br />
tijd. Helaas is het eerste notulenboek zoekgeraakt,<br />
doordat de scriba’s wisselden en het boek telkens<br />
meenamen naar huis. Daardoor weten we bijna niets<br />
over dom<strong>in</strong>ee Dorgen. Hij kwam ergens <strong>in</strong> de tweede<br />
helft van 1579 en g<strong>in</strong>g <strong>in</strong> oktober 1587 met emeritaat.<br />
Verzorg<strong>in</strong>g van predikantsweduwen<br />
Enkele jaren later overleed hij. <strong>De</strong> naam van zijn<br />
vrouw weten we ook: Grietje Willemsdochter. En ook<br />
dat zes van hun nog niet volwassen k<strong>in</strong>deren nog <strong>in</strong><br />
leven waren. Vanuit de classis werd er al heel vroeg<br />
gezorgd dat predikantsweduwen <strong>in</strong> hun onderhoud<br />
konden voorzien. Het Hof van Holland regelde deze<br />
zaken. Dit was al vanaf 1580 tamelijk goed geregeld.<br />
Daarom zien we Grietje op 4 mei 1594 voor het Hof<br />
verschijnen en we lezen <strong>in</strong> de akten dat zij nog zes<br />
k<strong>in</strong>deren heeft te onderhouden. Daarom kreeg ze<br />
voor de komende vier maanden 100 ponden en<br />
verder werd vastgesteld dat ze elk jaar vijftig ponden<br />
kreeg, “net als de andere weduwen”.<br />
Begraven<br />
Waar werd de dom<strong>in</strong>ee begraven, als hij nog <strong>in</strong> het<br />
<strong>dorp</strong> woonde? Vrijwel zeker buiten de kerk, op het<br />
kerkhof naast de kerk. Heel misschien ín de kerk, maar<br />
dat is niet zeker. Er was alleen een graftombe voor de<br />
adelijke ambachtsheren naast de zuidelijke kapel (op<br />
de plek waar de sacristie ooit was!). Later zou er ook<br />
een grafkelder komen onder wat nu de noordelijke<br />
zijbeuk is, die daar bovenop werd gebouwd.<br />
Op de donk (de ‘berg’ waar<br />
Bergambacht haar naam aan<br />
heeft te danken) stond <strong>in</strong> 1580<br />
dus een kle<strong>in</strong>e, rechthoekige<br />
kerk met een wat lagere toren<br />
dan nu en aan de oostkant het<br />
halfronde koor.<br />
In de ‘tu<strong>in</strong>’ aan de zuid- en de<br />
noordkant van de kerk was<br />
een begraafplaats; terecht een<br />
‘kerk-hof’.<br />
Hoofdstuk 3 - Ds. Arnoldus Georgii Dorgen | 23