Jaguar Magazine DYNAMIC – Belgian Dutch
In der Jaguar Magazine Ausgabe 02-2015 stellen wir nicht nur den neuen Jaguar XF vor, sondern auch die verantwortlichen Technik-Experten dahinter. Außerdem ist es uns gelungen, ein Treffen mit zwei der gefragtesten britischen Schauspieler zu organisieren: Idris Elba begleiteten wir auf seiner Spritztour nach Berlin im neuen XE und Benedict Cumberbatch interviewten wir über den Dächern Londons ...
In der Jaguar Magazine Ausgabe 02-2015 stellen wir nicht nur den neuen Jaguar XF vor, sondern auch die verantwortlichen Technik-Experten dahinter. Außerdem ist es uns gelungen, ein Treffen mit zwei der gefragtesten britischen Schauspieler zu organisieren: Idris Elba begleiteten wir auf seiner Spritztour nach Berlin im neuen XE und Benedict Cumberbatch interviewten wir über den Dächern Londons ...
- TAGS
- cumberbatch
- jaguar
- dynamic
- elba
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
THE<br />
ROAD TRIP<br />
Idris Elba<br />
op een muzikale<br />
missie met de XE<br />
WERELDWIJD<br />
EXCLUSIEF<br />
Benedict<br />
Cumberbatch<br />
over acteren,<br />
wagens en het leven<br />
<strong>DYNAMIC</strong><br />
ISSUE<br />
EXTRA Onthulling van de nieuwe XF, hulde aan <strong>Jaguar</strong>s<br />
techniekhelden en een portret van sterkunstenaar Olafur Eliasson
www.gievesandhawkes.com
THE RUSH<br />
Oog in oog…<br />
De tweede generatie XF tilt de outillage en techniek<br />
van luxeberlines naar een hoger niveau. Zie<br />
vanaf p16 voor onze 12 pagina´s tellende exclusieve<br />
fotoserie en interviews met de sleutelfiguren<br />
achter dit superieure, dynamische voertuig...<br />
FOTO´S: David Ryle<br />
De gloednieuwe XF. Registreer je voor meer informatie online op www.jaguar.be<br />
THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE j 5
INHOUD<br />
<strong>DYNAMIC</strong> Welkom bij deze nieuwste uitgave van J-<strong>Magazine</strong>. Het is, in alle<br />
bescheidenheid, een knaller geworden. Het was een enorme logistieke prestatie om artikels over<br />
twee Britse Hollywoodsterren op poten te zetten <strong>–</strong> een tocht in de nieuwe XE met Idris Elba, de<br />
man die vorig jaar de hoofdrol vertolkte in het filmepos over Mandela, en een wereldwijd exclusief<br />
interview inclusief fotoshoot met de voor een Oscar genomineerde Benedict Cumberbatch. We<br />
hopen dat de lezer het allemaal de moeite waard zal vinden als hij de bladzijden omslaat. Bovendien<br />
stellen we de fantastische nieuwe XF voor, brengen<br />
een snel bezoek aan de hoogtechnologische stad<br />
Seoel, tonen de kunstwerken van de magische<br />
kunstenaar Olafur Eliasson en praten met enkele<br />
<strong>Jaguar</strong>-experts die elk hun eigen beroep<br />
uitoefenen om er collectief voor te zorgen dat<br />
toekomstige <strong>Jaguar</strong>s nóg betere wagens worden.<br />
Met andere woorden, we hebben weer een hoop<br />
dynamische onderwerpen voor je klaarstaan…<br />
62<br />
54<br />
58<br />
28<br />
BIJDRAGEN VOOR DEZE UITGAVE<br />
David Ryle fotografeerde voor The<br />
Sunday Times <strong>Magazine</strong> en Esquire. Hij<br />
benaderde de XF op dynamische wijze om<br />
hem voor deze uitgave te fotograferen.<br />
“Voor de opnames ben ik tussen de<br />
daksparren geklommen. Door een kleine<br />
opening moest ik naar<br />
de wagen beneden<br />
kijken. De studio was<br />
helemaal donker, alleen<br />
de koplampen van de<br />
XF schenen <strong>–</strong> ik nam<br />
alles plots vanuit een<br />
nieuw perspectief waar”<br />
(zie p16 en p78)<br />
Ellie Pithers is seniorredacteur<br />
nieuws en mode bij The Telegraph <strong>–</strong><br />
ze schrijft hoofdzakelijk over mode en<br />
heeft een fijn gevoel voor de nieuwste<br />
trends. Wat is de meest dynamische<br />
activiteit die ze onlangs ondernomen<br />
heeft? “Vorig jaar<br />
heb ik Debbie<br />
Harry geïnterviewd<br />
en ze vertelde me<br />
dat ze mijn laarzen<br />
leuk vond. Zo<br />
enthousiast ben ik<br />
al jaren niet meer<br />
geweest.” (zie p42)<br />
Peter Stadden is een designer uit Londen. Hij<br />
werkte voor het tijdschrift Intersection en is nu<br />
actief op het gebied van binnenhuisarchitectuur.<br />
Maar zijn liefde voor wagens en grafisch ontwerpen<br />
is er niet minder op geworden en hij heeft<br />
meegewerkt aan de infografie van Uitvindingen -<br />
verbindingen. Wat is de<br />
meest dynamische activiteit die<br />
hij onlangs ondernomen<br />
heeft? “Een fietstocht door het<br />
bevreemdende, tropische<br />
landschap van het Japanse<br />
eiland Miyakojima.” Dat<br />
kan ermee door, vinden we<br />
(zie p54)<br />
6 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
46<br />
16<br />
36<br />
42<br />
08 Ignition<br />
Ons advies voor de nieuwste kleren, wagens,<br />
restaurantjes, koopjes en bezienswaardigheden, van<br />
Zuid-Afrika tot Istanbul<br />
16 Interstellar: De nieuwe XF<br />
Geniet van de exclusieve foto’s van <strong>Jaguar</strong>s<br />
elegante en comfortabele nieuwe berline. De ontwerpers<br />
leggen alles uit<br />
28 Maak kennis met de experts<br />
We interviewen enkele van <strong>Jaguar</strong>s onbezongen helden <strong>–</strong><br />
experts op het gebied van akoestiek of techniek <strong>–</strong><br />
die de toekomstige <strong>Jaguar</strong>s tot nog betere wagens maken<br />
36 Reizen: Seoel<br />
Waarom Zuid-Korea´s hoogtechnologische stad<br />
het nieuwe technologische hart van Azië is en een<br />
dynamische toeristische bestemming<br />
42 3D-Mode<br />
Zullen we binnenkort werkelijk met onze desktop een<br />
nieuwe outfit kunnen printen? J-Mag onderzoekt de hype<br />
46 Coververhaal: Road trip!<br />
Idris Elba, de man van het moment, test de nieuwe<br />
XE op een muzikale missie van Londen naar Berlijn. Wij<br />
gaan mee<br />
54 Uitvindingen - verbindingen<br />
Een infografie van uitvindingen die de wereld<br />
veranderden (en enkele die dat niet deden)<br />
58 Kunst: Olafur Eliasson<br />
Portret van de man die magische ruimtes creëert die<br />
onze blik op onze omgeving veranderen<br />
62 Wereldwijd exclusief: Benedict Cumberbatch<br />
Boven op The Shard brengen we enkele uren door<br />
met de voor een Oscar genomineerde ster om het met<br />
hem over carrière, wagens en het leven te hebben<br />
70 De wereld rond met <strong>Jaguar</strong><br />
Kom te weten wat er bij <strong>Jaguar</strong> wereldwijd te<br />
beleven valt <strong>–</strong> van Zuid-Afrikaanse snelheidstests tot<br />
presentaties in LA<br />
72 Nieuws & Evenementen<br />
Het belangrijkste <strong>Jaguar</strong>-nieuws in jouw omgeving <strong>–</strong><br />
van evenementen bij verkopers tot de nieuwste<br />
producten en aanbiedingen<br />
78 Achter de schermen<br />
Omdat de productie van deze editie toch wel speciaal<br />
was, hebben we ervoor gekozen om je een kijkje<br />
‘achter de schermen’ te gunnen. Geniet van onze<br />
lievelingsfoto´s…<br />
THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE j 7
Opwarmen<br />
…EN WEGSCHEUREN<br />
V: Wat hebben <strong>Jaguar</strong>s F-TYPE met vierwielaandrijving<br />
en een jet met elkaar gemeen? A: Ze hielpen beide<br />
het Bloodhound SSC-team dat een snelheidsrecord te<br />
land wil vestigen in Zuid-Afrika bij het testen van<br />
communicatieapparatuur tegen hoge snelheden. Voor<br />
een <strong>Jaguar</strong> met een maximumsnelheid van 300km/uur<br />
is dat geen probleem. Volg de recordpoging op<br />
bloodhoundssc.com<br />
ignition<br />
Hoe draag je het<br />
DEZE COMBINATIE werd voor het eerst in de<br />
modehoofdsteden Milaan, Parijs en Londen gespot en<br />
is nu doodgewoon: de kunst om afzonderlijke broeken<br />
en jasjes te combineren als een persoonlijker alternatief<br />
voor een strak pak en een stijlvolle interpretatie<br />
van de gevreesde ‘smart casual’-dresscode<br />
HET WITTE<br />
OVERHEMD<br />
Maak je look wat<br />
zachter met een<br />
relaxed overhemd van<br />
linnen als contrast<br />
met de rest van je look.<br />
(€ 115) thomaspink.com<br />
Combineer jassen en broeken, huur<br />
kunst in plaats van er te kopen, investeer<br />
in een OP JAGUAR GEÏNSPIREERD<br />
horloge, kies een fiets uit Detroit en<br />
breng eens een bezoek aan de Zuid-Afrikaanse<br />
woestijn <strong>–</strong> of koop op zijn minst<br />
een klassiek paar woestijnlaarzen<br />
De kunst<br />
KUNST KOPEN kan intimiderend en<br />
duur zijn en de kans bestaat dat je het<br />
kunstwerk over een paar maanden niet<br />
meer apprecieert. Die problemen kan je<br />
voorkomen door te huren. Vul een<br />
formulier in om je volgens je voorkeuren<br />
te laten adviseren, of kies gewoon zelf<br />
iets moois uit, dan levert Rise Art het<br />
kunstwerk voor €35 per maand en kan<br />
het direct worden opgehangen. Wat<br />
gebeurt er als de poes haar nagels in<br />
een klassiek werk zet? Het is waarschijnlijk<br />
de moeite waard om eerst een<br />
aansprakelijkheidsverzekering af te<br />
sluiten. Riseart.com<br />
MARINEBLAUW JASJE<br />
MET TWEE RIJEN KNOPEN<br />
Een klassiek en onmisbaar<br />
kledingstuk voor elke kledingkast<br />
dat tegelijk stijlvol en<br />
casual is. (€ 772) Hackett.com<br />
GRIJZE WOLLEN<br />
BROEK<br />
Deze soepele broek<br />
van AMI heeft de<br />
juiste contrastkleur<br />
die past bij elk jasje<br />
van je garderobe.<br />
(€ 240) mrporter.com<br />
8 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
lets voor…<br />
in het weekend<br />
BEWAAR JE INVALLEN<br />
We hebben allemaal weleens briljante ideeën,<br />
die we uitvoeren of ook niet. Deze Smythson<br />
Bright Ideas-agenda van lamsleer bewaart<br />
onze geniale invallen met ironie en<br />
verleent ons bureau een stijlvol accent.<br />
(€ 45) smythson.com<br />
Opgepast...<br />
JAGUAR WORDT HUMEURIG<br />
De volgende aflevering van de <strong>Jaguar</strong>-reclamecampagne<br />
wordt deze zomer op het scherm<br />
verwacht ter promotie van de uitzonderlijke nieuwe<br />
XE. De schurkachtige plot gaat verder waar het<br />
vorige reclamefilmpje stopte. In dat filmpje<br />
waren de gelauwerde acteurs sir Ben Kingsley,<br />
Tom Hiddleston en Mark Strong te zien.<br />
DE WEEKENDSCHOENEN<br />
Niet te elegant of te nonchalant, vast,<br />
maar comfortabel <strong>–</strong> de woestijnschoen van<br />
Clarks uit 1949 behoort al decennia tot<br />
de basisgarderobe van stijlbewuste mannen. Een zandkleurig<br />
paar past overal bij. (€ 115) clarks.com<br />
DE INVESTERING<br />
Weekendjes weg zijn stukken minder leuk als je<br />
in verfrommelde kledij loopt die in een oude<br />
sporttas werd gepropt. Nu zijn hiervoor nog<br />
minder excuses, want steeds meer merken<br />
brengen een perfecte weekendtas op de<br />
markt. Deze tas van bruin leer kan het een<br />
en ander verduren en beschikt over<br />
sterkwaliteiten. (€ 3615) ralphlauren.com<br />
Mk I<br />
De tijd<br />
BREMONT E-TYPE CHRONO<br />
Omdat ze zo enthousiast waren over hun<br />
eerste ultragelimiteerde editie witgoudhorloges,<br />
hebben Bremont en <strong>Jaguar</strong><br />
twee nieuwe designs op de markt gebracht.<br />
De nieuwste Mk I- & Mk II-<br />
(chronograaf) modellen hebben<br />
een 43mm dik omhulsel uit roestvrij<br />
edelstaal, het cijferblad werd<br />
geïnspireerd op de snelheidsen<br />
toerenmeter van de wagen en<br />
de rotor lijkt op een stuur.<br />
Cool, nietwaar? bremont.com<br />
Mk II<br />
DRAKE’S<br />
De winkel die je moet bezoeken<br />
De juiste stropdas vinden is vaak niet zo eenvoudig.<br />
Tenminste als je Drake´s niet kent, de Londense<br />
stropdassen- en accessoirewinkel die er trots op is een<br />
van de omvangrijkste collecties in elke kleur en stijl in<br />
hoge kwaliteit te kunnen aanbieden. Alles is ontworpen<br />
en vervaardigd in Londen. De winkel is te vinden in<br />
de buurt van de `kleermakersmijl´ Savile Row. Een<br />
absolute must. Drakes.com<br />
SHINOLA<br />
Het merk<br />
dat je moet kennen<br />
Detroit is al decennialang bekend om<br />
zijn auto- en muziekproductie, maar<br />
het nieuwe merk voor lifestyle en<br />
accessoires laat zien dat Detroit nog<br />
meer talent in huis heeft. Het voormalige<br />
schoensmeermerk werd in 2013<br />
opnieuw gelanceerd en maakt nu horloges,<br />
fietsen, leren tassen, jassen en<br />
papierwaren. Goede kwaliteit, stijlvol<br />
design en betaalbare prijzen: een uitstekende<br />
combinatie die tot originele<br />
ontwerpen leidt. shinola.com<br />
THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE j 9
IGNITION<br />
Geëxposeerd:<br />
B van...<br />
BJÖRK IN HET MUSEUM: in navolging van<br />
David Bowie’s extreem succesvolle retrospectieve<br />
tentoonstelling in het Victoria &<br />
Albert Museum in Londen, wordt nu muzikante<br />
Björk op dezelfde manier geëerd. Het Museum<br />
of Modern Art in New York presenteert<br />
geluidsfragmenten, films, video´s, kostuums en<br />
optredens van de afgelopen 20 jaar. Björks<br />
leven wordt op fascinerende wijze naverteld.<br />
De twee auteurs, Björk en de IJslandse<br />
schrijver Sjón, mengen de feiten met surrealistische<br />
fictie. Tot en met 7 juni 2015. moma.org<br />
Toekomstige retro<br />
FLEXSON VINYLPLAY<br />
Als je bedenkt dat 2014 in Groot-Brittannië het beste jaar van de<br />
voorbije twee decennia was qua platenverkoop, dan verbaast<br />
het niet dat je een nieuwe generatie platenspelers aantreft<br />
die oude en nieuwe technologie combineren. Eén van de beste is<br />
VinylPlay van het Britse bedrijf Flexson, waarmee je draadloos<br />
via je netwerk thuis kunt streamen en je platencollectie<br />
naar digitale bestanden kunt converteren. O ja, en je kan er<br />
ook platen mee draaien. (€ 420) Flexson.com<br />
Reisgezel<br />
PARROT ZIK 2.0<br />
De eerste door Philippe Starck ontworpen<br />
draadloze koptelefoons van het merk Parrot<br />
Zik overtuigden door hun look en intuïtieve<br />
bediening, inclusief bedieningsknoppen aan<br />
de zijkant bij het oorpolster en de beste<br />
geluidskwaliteit. Het nieuwste model is<br />
verfijnd, lichter en goed voor zeven uur<br />
luisterplezier <strong>–</strong> daarenboven onderdrukt het<br />
ook nog eens storende omgevingsgeluiden.<br />
Iets om op je volgende lange vlucht mee<br />
te nemen? (€ 380) parrot.com<br />
tech<br />
Verbeter je golfslag,<br />
digitaliseer je oude New<br />
Jack Swing-vinylplaten,<br />
bezoek Björk in het<br />
museum en luister naar<br />
het resultaat met een<br />
nieuwe Parrot op je oren<br />
Techniek om te dragen<br />
2014 was het jaar waarin de technologische<br />
industrie maar niet kon ophouden over draagbare<br />
technologie, 2015 zal vermoedelijk het jaar<br />
zijn waarin we die technologie ook effectief<br />
beginnen dragen. Hier drie van onze favorieten:<br />
THE ALL-ROUNDER:<br />
JAWBONE UP24<br />
Deze sobere armband<br />
slaat bewegings- en slaappatronen<br />
op en waarschuwt<br />
zelfs met zachte vibraties<br />
als je vermoeid begint te<br />
raken. (€ 115) jawbone.com<br />
DE GOLFSPELER : ZEPP<br />
Het aan de handschoen<br />
bevestigde apparaat stuurt je<br />
slaggegevens door naar een<br />
app, zodat je kunt achterhalen<br />
waarom je steeds ballen de<br />
bomen in slaat. (€ 153) zepp.com<br />
Win<br />
ÉÉN VAN DE<br />
VIJF GOPRO-<br />
CAMERA’S<br />
TER WAARDE<br />
VAN ELK € 450<br />
Wat vind je van J-<strong>Magazine</strong>? Als je die<br />
eenvoudige vraag en nog een paar andere<br />
vragen in onze korte online-enquête<br />
beantwoordt, kan je één van de vijf<br />
GoPro Hero 3+ Black Edition-action<br />
camera’s winnen.Surf naar:<br />
jaguarsurveys.com/april2015<br />
10 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
musicischanging.com<br />
DSP8000SE<br />
LOUDSPEAKER OF<br />
THE YEAR CES 2015<br />
Meridian’s DSP8000 Special Edition<br />
Digital Active Loudspeaker. Now with MQA.<br />
The most lifelike-sounding loudspeakers Meridian has ever made<br />
now include MQA, bringing the true sound of the studio into your home.<br />
Experience Meridian and MQA for yourself at your nearest retailer<br />
meridian-audio.com/store-locator<br />
meridian-audio.com
Koffie<br />
direct<br />
HEB JE ER GENOEG VAN<br />
OM EEN FORTUIN IN JE<br />
STAMCAFÉ UIT TE GEVEN?<br />
Of ben je uitgekeken op de<br />
slecht gesorteerde massaproducten<br />
in je supermarkt? Het vindingrijke<br />
postorderbedrijf Kopi<br />
selecteert maandelijks een andere<br />
Single Origin-koffie uit een<br />
wereldwijd aanbod en levert hem<br />
gratis in een smal, brievenbusvriendelijk<br />
pakje,<br />
inclusief tips voor het<br />
gebruik. Dat alles voor<br />
42 cent per kop<br />
of € 10 per maand.<br />
kopi.co.uk<br />
NOMA IN KOPENHAGEN werd in 2014 tot<br />
beste restaurant ter wereld uitgeroepen, wat het<br />
ongetwijfeld nog moeilijker maakt om er een tafel<br />
te reserveren. Maar de Deense hoofdstad is rijk<br />
aan alternatieven, zoals het hippe Relae in de<br />
opgeknapte buurt Nørrebro, opgezet door twee<br />
voormalige Noma-koks.<br />
Je mag Scandinavisch<br />
met een vleugje Italiaans<br />
van chef-kok<br />
Zin in heerlijk<br />
Scandinavisch-<br />
Italiaans<br />
vanavond?<br />
Christian Puglisi<br />
verwachten, die ook in<br />
het legendarische El<br />
Bulli gewerkt heeft.<br />
restaurant-relae.dk<br />
IGNITION<br />
High Dining<br />
eten &<br />
drinken<br />
Geniet van pizza met pekingeend<br />
op de 99 e verdieping in<br />
Shenzhen, ga voor een<br />
20-gangendiner naar de<br />
wildernis van Noord-<br />
Zweden of wacht thuis op<br />
verse, exotische koffie<br />
Afgelegen<br />
dineren<br />
HAUTE CUISINE KRIJGT EEN NIEUWE<br />
BETEKENIS in de snel groeiende<br />
wolkenkrabber-scene waar een steeds<br />
heviger strijd woedt om tot de hoogste<br />
restaurants te behoren. Wenst u hoogtevrees<br />
bij uw voorgerecht, meneer?<br />
AT.MOSPHERE<br />
Burj Khalifa, Dubai<br />
442 m / 122 e verdieping<br />
Geraffineerd en verfijnd dineren<br />
met een duizelingwekkend uit zicht<br />
over de Perzische golf (links)<br />
ELBA ITALIAN RESTAURANT<br />
St Regis Hotel, Shenzhen<br />
426 m / 99 e verdieping<br />
China’s hoogste eetgelegenheid<br />
heeft pizza met pekingeend op de<br />
menukaart staan. Interessant…<br />
TWIST MEDITERRANEAN<br />
BUFFET<br />
Canton Tower, Guangzhou<br />
423 m / 106 de verdieping<br />
Dit restaurant draait ook nog,<br />
dus je zal nooit door<br />
het uitzicht verveeld raken<br />
RESTAURANTS KUNNEN NAUWELIJKS MEER AFGELEGEN<br />
LIGGEN dan Fäviken Magasinet <strong>–</strong> een voormalige graanschuur op<br />
een 8000 hectare groot landgoed in het verste noorden van Zweden.<br />
Chef-kok Magnus Nilsson kookt elke avond een 20-gangenmenu<br />
met regionale ingrediënten <strong>–</strong> voor maar 12 gasten. Moeilijk te<br />
bereiken, maar onmogelijk om te vergeten. Een diner bij Fäviken<br />
kost € 210 (SEK1750) per persoon favikenmagasinet.se/en<br />
12 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
SOURCE OF INSPIRATIONS<br />
by CARLO ORSI<br />
TASTE THEM<br />
LOVE THEM<br />
lesvinsduvalais.ch<br />
SWISS WINE
IGNITION<br />
INDIA<br />
Liever zouden<br />
we hier zijn…<br />
SRI LANKA<br />
CAPE WELIGAMA Sri Lanka’s zuidkust was sowieso al geen slechte plek om tijd door te brengen, met<br />
legendarische zeevruchten en met palmen omzoomde stranden in de historische stad Galle Fort. Maar nu komt<br />
er ook een luxueus toevluchtsoord boven de steile kust. Het stelt 40 privésuites en villa´s met adembenemend<br />
uitzicht over de Indische Oceaan ter beschikking. Privévilla´s vanaf € 400. capeweligama.com<br />
reizen<br />
Nip van lokale Shiraz in<br />
Zuid-Afrika, ontdek verse<br />
zeevruchten in Sri Lanka en voel<br />
je CREATIEF in de nieuwe tak<br />
van Soho House in Turkije <strong>–</strong><br />
zelfs als je uiteindelijk gewoon<br />
in de Cowshed op je rug ligt<br />
AFRIKA<br />
ISTANBUL<br />
TURKIJE<br />
De opening…<br />
IN 1995 opende Soho House in<br />
Londen als een gastvrije privéclub<br />
voor medewerkers van de film- en<br />
media-industrie in Soho <strong>–</strong> voor<br />
mensen met een “creatieve ziel”,<br />
zoals de club het noemt. 20 jaar<br />
later is de groep een grote<br />
wereldwijde speler (11 hotels<br />
verspreid over de VS en Europa)<br />
met grootse plannen. De nieuwste<br />
<strong>–</strong> en grootste <strong>–</strong> opening zal dit<br />
jaar in Istanboel plaatsvinden,<br />
ondergebracht in een groot<br />
historisch herenhuis in het<br />
bruisende stadsdeel Beyoglu.<br />
Het beschikt over 87 kamers,<br />
een Cecconi’s-restaurant, twee<br />
zwembaden op het dak, een<br />
Cowshed-spa en zelfs een<br />
nachtclub. Je zou er eeuwig<br />
willen blijven.<br />
sohohouseistanbul.com<br />
ZUID-AFRIKA<br />
Gourmetreis<br />
RICHARD BRANSONS NIEUWE ZUID-<br />
AFRIKAANSE WIJNLODGE Mont Rochelle in<br />
Franschhoek ligt in de fijnproevershoofdstad van<br />
de provincie West-Kaap en is een ideaal uitgangspunt<br />
voor uitstapjes in de nabijgelegen<br />
wijngaarden. De wijngaard van het hotel cultiveert<br />
Sauvignon Blanc, Chardonnay, Merlot, Shiraz en<br />
Cabernet Sauvignon, dus reken maar op<br />
proeverijen in overvloed. Vanaf € 300 per nacht.<br />
virginlimitededition.com/en/mont-rochelle<br />
14 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
Interstellar<br />
DESIGN<br />
Nieuwigheden bij de XF zijn de zachte ‘groeven’<br />
die vanaf de koplampen over de motorkap<br />
lopen, net als bij klassieke <strong>Jaguar</strong>s, en een lijn<br />
die vanaf de voorste wielkasten langs de<br />
carrosserie loopt en zo het strakkere silhouet<br />
van deze berline accentueert<br />
16 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
NIEUWE XF<br />
HET DESIGN VAN DE NIEUWE JAGUAR XF IS GEËVOLUEERD.<br />
DE TECHNOLOGIE EN REIKWIJDTE VAN ZIJN PRESTATIES <strong>–</strong> VAN SLECHTS<br />
104 g/km TOT 300 KM/H <strong>–</strong> ZIJN NIETS MINDER DAN REVOLUTIONAIR.<br />
ONTWERPERS IAN CALLUM EN ADAM HATTON VERTELLEN BEN OLIVER<br />
HOE JAGUARS BELANGRIJKSTE BERLINE GROOT IS GEWORDEN<br />
FOTO’S: David Ryle
NIEUWE XF<br />
Als je je nieuwe <strong>Jaguar</strong> XF langs<br />
achteren benadert, met je hand<br />
omhooggaat en naar de deurklink<br />
grijpt, ontwaar je in de welving<br />
aan het uiteinde van de motorkap<br />
misschien wel de geest van de allereerste sportberline, de<br />
<strong>Jaguar</strong> Mk II uit de jaren 60. Voor iedereen die dat icoon<br />
kent, is het buitengewoon om die vertrouwde welving bij<br />
zo’n moderne wagen als de nieuwe XF aan te treffen. Dit<br />
is een ultramodern design, een wagen die zowel qua vorm,<br />
prestaties als technologie naar de toekomst knipoogt.<br />
Hoofd design Ian Callum en zijn team zijn evenwel zo<br />
getalenteerd dat ze die subtiele verwijzingen kunnen<br />
integreren zonder afbreuk te doen aan het moderne<br />
karakter van de nieuwe XF. Ze amuseren zich. En ze<br />
hebben een wagen ontworpen die, zoals dat gaat bij<br />
design van de bovenste plank, sowieso al prachtig oogt,<br />
maar nog meer verrassende details zal prijsgeven als je<br />
er een tijdje mee rijdt.<br />
De uitgaande <strong>Jaguar</strong> XF is al een icoon geworden. „We<br />
hebben er dus bewust voor gekozen om het model verder<br />
te ontwikkelen,“ begint Callum. „De eerste XF transformeerde<br />
het merk en zorgde voor een nieuwe, moderne<br />
ontwerptaal,“ zegt Adam Hatton, die voor Callum het<br />
buitendesign van de nieuwe XF heeft herwerkt. Hij ontwierp<br />
ook het eerste model. „Volgens mij herken je een<br />
goed ontwerp daaraan dat als je het vervangt, het nog<br />
steeds mooi oogt op de weg en goed verkoopt. Dit is dus<br />
niet het moment om de XF drastisch te veranderen. We<br />
willen liever voortbouwen op al zijn kwaliteiten.“<br />
Sinds de eerste XF van de band rolde in 2007 is er<br />
natuurlijk heel wat veranderd. De compactere sportberline<br />
XE werd net gelanceerd, waardoor de grotere XF rustig<br />
verder kan groeien. En <strong>Jaguar</strong>s gigantische investering in<br />
nieuwe technologie resulteert in constructies met<br />
lichtgewichtaluminium, de geavanceerde nieuwe<br />
Ingenium-viercilindermotoren die <strong>Jaguar</strong> in zijn nieuwe<br />
motorenfabriek ontwikkelde, en een reeks nieuwe<br />
technologieën die op de bestuurder focussen: van het<br />
toonaangevende nieuwe InControl Touch Pro-infotainmentsysteem,<br />
dat voor sterk verhoogde connectiviteit zorgt,<br />
tot All Surface Progress Control, waarmee bestuurders<br />
zonder zorgen aan lage snelheid op een glad wegdek<br />
kunnen optrekken (de nieuwe XF is de eerste in zijn<br />
segment die dat snufje aanbiedt).<br />
De technische vooruitgang van de nieuwe XF kan je aflezen<br />
aan zijn vormen en afmetingen. De nieuwe intelligente<br />
Aluminium-Intensive Architecture die de wagen ondersteunt,<br />
is precies wat de naam doet vermoeden: een architectuur,<br />
geen stroef ‚platform‘ waaraan de carrosserie zich<br />
moet aanpassen. Het designteam kon dus in alle vrijheid<br />
met een aantal basisparameters aan de slag. Zo konden ze<br />
de wielen precies plaatsen waar ze wilden met het oog op<br />
de perfecte verhoudingen en een optimaal silhouet.<br />
Hoewel deze nieuwe wagen eigenlijk iets kleiner is dan de<br />
uitgaande XF in functie van een hoger gebruiksgemak<br />
18 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
HET ‘ZESDE LICHT’ EN DE IETS STRENGERE LIJNEN<br />
BOVEN DE KOFFER ZIJN ALLICHT DE MEEST IN HET OOG<br />
SPRINGENDE VERANDERINGEN AAN DE NIEUWE XF
NIEUWE XF<br />
AAN DE XF KAN MEN DE TYPISCHE STIJL VAN CALLUM<br />
AFLEZEN: EEN DESIGN DAT VANUIT VOGELPERSPECTIEF<br />
VOLUPTUEUS OOGT, WAARDOOR OOK DE<br />
WAARNEMING OP OOGHOOGTE WORDT BEÏNVLOED<br />
20 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
SMARTPHONE-SCHERM<br />
Het nieuwe infotainment-systeem van de XF is<br />
het nieuwste van het nieuwste en de ventilatieroosters<br />
werden naar boven opgeschoven om<br />
plaats te maken voor het capacitieve touchscreen<br />
van 8 inch (10 inch als optie) dat op dezelfde<br />
manier werkt als je smartphone. De belangrijkste<br />
instrumenten kunnen als een 12 inch-TFT-scherm<br />
in vier verschillende configuraties getoond<br />
worden. Daarbij wordt de kerninformatie via<br />
een head-updisplay met lasertechniek op de<br />
voorruit geprojecteerd.<br />
MEER HOOFDRUIMTE<br />
Ondanks zijn lagere dak biedt de nieuwe XF 24 mm<br />
meer hoofdruimte dan de uitgaande XF, en doordat hij<br />
evenveel aandacht besteedt aan de passagiers vooren<br />
achteraan, scoort hij het best in zijn klasse qua<br />
beenruimte achteraan. Vooraan loopt de door de<br />
Riva-raceboot geïnspireerde ‘sierplint’ van grote broer<br />
XJ helemaal van de deuren tot over het dashboard.<br />
Voor de interieurbekleding is een waaier aan opties van<br />
traditioneel tot modern beschikbaar. Tien mogelijke tinten<br />
LED-binnenverlichting zorgen voor sfeer in de wagen.<br />
22 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
NIEUWE XF<br />
HET NIEUWE INTERIEUR<br />
IS AFGEWERKT MET HOOG-<br />
WAARDIGE MATERIALEN<br />
EN HEEFT CAPACITIEVE<br />
TOUCHSCREENS <strong>–</strong> NET ALS<br />
EEN SMARTPHONE<br />
in de stad, ziet hij eruit als een grotere, serieuzere wagen,<br />
omdat de wielbasis verlengd werd en de wielen naar<br />
buiten zijn opgeschoven. De kortere neus vormt een<br />
tegengewicht voor de wat strenger ogende, rechtopstaande<br />
grille, waardoor de wagen zijn dynamiek behoudt,<br />
terwijl de grotere afstand tussen de voorste aslijn en het<br />
stuurwiel de wagen nog meer klasse verleent. Net de<br />
afmetingen die je verwacht van een luxeberline met een<br />
grote motor en achterwielaandrijving. „We kunnen de XF<br />
lichtjes herpositioneren omdat we nu ook de XE<br />
aanbieden,“ zegt Hatton. „De uitgaande XF was alles<br />
tegelijk. Het was de beginners wagen, de zakenauto en de<br />
vierdeurscoupé. Nu de XE er is, kon de XF zich vrijer<br />
ontwikkelen tot wat je hier ziet.“<br />
Meer afstand tussen de aslijnen zorgt uiteraard voor<br />
meer ruimte binnen in de wagen, en de nieuwe XF<br />
zal binnen zijn klasse de grootste beenruimte<br />
achteraan hebben. Het designteam heeft dat kenbaar<br />
gemaakt met een ‚zesde licht‘, een extra raam bij de C-stijl<br />
achter de achterdeuren. Dat, en de wat meer uitgesproken,<br />
strengere lijnen boven de koffer zijn waarschijnlijk de meest<br />
in het oog springende verschillen met de uitgaande XF.<br />
Maar het is pas wanneer je met de ontwerpers praat dat<br />
hun subtiele ingrepen zichtbaar worden: hoe ze licht<br />
opvangen en verdelen om een vorm tot leven te wekken en<br />
ons verliefd doen worden op een design zonder dat we<br />
helemaal weten waarom. Zoek de zachte ‚groeven‘ die<br />
vanaf de koplampen over de motorkap van de XF lopen <strong>–</strong><br />
een kenmerk van de vroegere <strong>Jaguar</strong>-berlines <strong>–</strong> maar ook<br />
een manier om lichtpunten op de motorkap te laten vallen<br />
die in het oog springen. Of misschien wel het neusje van
NIEUWE XF<br />
de zalm: de lijn die vanaf de voorste wielkasten langs<br />
de carrosserie loopt en zo het strakke karakter van deze<br />
strengere berline accentueert.<br />
„Over de Mark II liep een prachtige lijn van het voorwiel<br />
helemaal naar achteren,“ zegt Hatton. „Daar geven we nu<br />
gewoon een erg moderne invulling aan, die Ian ‚lichtspeer‘<br />
gedoopt heeft. Je kan zien dat die lijn absoluut perfect is.<br />
Ze wordt slanker naar achteren toe, heel mooi. Het<br />
verleent de wagen een elegante Britse touch en maakt hem<br />
ook lichter. De XF is een lichte wagen, en het is onze taak<br />
om dat in het buitendesign naar voren te brengen.“<br />
Callum en zijn team hebben het optimale silhouet en<br />
de perfecte proporties met slimme, subtiele details<br />
verzoend. Aan de XF kan men de typische stijl van<br />
Callum aflezen: een design dat vanuit vogelperspectief<br />
voluptueus oogt, waardoor ook de waarneming op<br />
ooghoogte wordt beïnvloed. Design bestaat echter niet in<br />
een vacuüm. Net zoals het design van de XF niet mogelijk<br />
was geweest zonder het gebruik van aluminium, heeft het<br />
designteam de ingenieurs en aerodynamicaspecialisten<br />
van <strong>Jaguar</strong> geholpen om <strong>–</strong> samen met de nieuwe XE <strong>–</strong> de<br />
meest aerodynamische <strong>Jaguar</strong> ooit te ontwerpen met een<br />
weerstandscoëfficiënt van slechts 0.26. Combineer die<br />
gladde vorm met de hoogefficiënte nieuwe Ingeniumviercilinderdieselmotor,<br />
een gewichtsverlies van ongeveer<br />
200 kg en nog een aantal brandstofbesparende verbeteringen<br />
zoals de nieuwe elektrische stuurbekrachtiging, en je<br />
komt uit bij een nieuwe XF die slechts 104 g CO 2 per<br />
kilometer uitstoot. „Daaraan hebben we bijzonder veel<br />
belang gehecht bij de nieuwe XF,“ zegt Callum. „We<br />
hebben vanaf de eerste schets met de aerodynamicaspecialisten<br />
samengewerkt. Als je het allesomvattend<br />
aanpakt en gewoon de wagen zo aerodynamisch mogelijk<br />
probeert te maken, krijg je uiteindelijk een amorf resultaat.<br />
In plaats daarvan werken we aan de details en pakken<br />
we de luchtstroom door en rond de wagen aan, zoals een<br />
racewagenconstructeur dat zou doen. Zo krijg je een veel<br />
beter resultaat, zowel qua design als qua efficiëntie.”<br />
Ze weten allebei dat ze dat perfecte resultaat hebben<br />
bereikt: een nieuwe wagen die de bijna vanzelfsprekend<br />
geworden leiderspositie van <strong>Jaguar</strong> qua design met<br />
verbazingwekkende nieuwe technologie en een buitengewone<br />
prestatieradius combineert. Hatton overziet onze<br />
fotoshoot en ook de eerste inspectie van de wagen. Dat is<br />
vaak een nerveus moment, maar hij is er gerust in. “Weet<br />
je, het is niet gemakkelijk een wagen te creëren die geen<br />
enkele minder flatterende hoek heeft,” zegt hij. “Ik ben<br />
er evenwel van overtuigd dat je van de XF geen foto kan<br />
nemen waarop hij er niet goed uitziet.”<br />
De officiële cijfers inzake het brandstofverbruik van de<br />
nieuwe <strong>Jaguar</strong> XF-modellen zullen worden vrijgegeven op<br />
basis van officiële fabrikantentests in overeenstemming met<br />
de EU-wetgeving.<br />
24 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
“WE HEBBEN VANAF DE EERSTE SCHETS<br />
MET DE AERO<strong>DYNAMIC</strong>ASPECIALISTEN<br />
SAMENGEWERKT. ZO KRIJG JE EEN<br />
VEEL BETER RESULTAAT, ZOWEL WAT<br />
BETREFT DESIGN ALS EFFICIËNTIE”<br />
Ian Callum, hoofd design<br />
ZESDE ZINTUIG<br />
De verglaasde diagonale C-stijl<br />
bovenaan accentueert van buitenaf<br />
de extra ruimte achter in de wagen<br />
en de lichte structuur van de XF.<br />
Binnenin lijkt de wagen nog<br />
ruimer dan hij is door het licht dat<br />
over je schouder binnenvalt.<br />
THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE j 25
THE XE OFFERS A COMPELLINGLY COMPLETE TECHNICAL<br />
PACKAGE TO SHAKE UP THE HOTLY CONTESTED<br />
PREMIUM COMPACT SALOON SEGMENT. PUT A REMINDER<br />
IN YOUR DIARY TO TEST IT YOURSELF COME SPRING 2015<br />
TESTED TO PERFECTION:<br />
The Gaydon facility features a 3.7-mile (6km) high-speed emissions circuit (below and right)<br />
plus 7.5 miles (12km) of low-speed endurance dual-carriageways and single track roads and<br />
various other uneven, potholed and unusual surfaces to ensure the XE can cope with them all<br />
EEN STRELING VOOR HET OOG<br />
Ook op de nieuwe XF prijkt het vintage achterlicht<br />
in de vorm van een zwaard. Het is een<br />
beetje verkleind en past zo optimaal bij de ultramoderne<br />
LED-koplampen. Bovendien werden<br />
de lichten voor- en achteraan behoedzaam in de<br />
wagen geïntegreerd <strong>–</strong> een duur procédé<br />
26 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
NIEUWE XF<br />
ZE WETEN DAT ZE HET PERFECTE RESULTAAT<br />
HEBBEN BEREIKT: EEN WAGEN DIE DE LEIDERSPOSITIE<br />
VAN JAGUAR QUA DESIGN MET VERBAZINGWEKKENDE<br />
NIEUWE TECHNOLOGIE EN EEN BUITENGEWONE<br />
PRESTATIERADIUS COMBINEERT<br />
Stel zelf je nieuwe XF samen op www.jaguar.be
Maak kennis<br />
met experts<br />
28 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
PEOPLE<br />
Diep in het hart van het onderzoeks- en ontwikkelingscentrum in Gaydon<br />
maken honderden techniekgenieën de toekomstige <strong>Jaguar</strong>s tot nog betere<br />
wagens. J-<strong>Magazine</strong> ontmoette zeven representatieve, zeer diverse, maar<br />
geweldige specialisten in virtuele realiteit, zelflerende auto´s en akoestiek.<br />
TEKST: Guy Bird<br />
FOTO´S: Tom Shaw
PEOPLE<br />
ORLA MURPHY, 25<br />
Beroep: Audiokalibratie-ingenieur Opleiding: Ingenieur Elektronische wetenschappen<br />
Vrijetijdsbesteding: Speelt altviool bij het filharmonisch orkest van Birmingham en camogie<br />
in teams van 15 personen (verwant met de Ierse sport hurling)<br />
Mijn werkzaamheden richten zich op klankperceptie in een auto. In een orkest hoor je alle<br />
mogelijke klanken, variërend van zeer lage frequenties van de tuba tot zeer hoge frequenties<br />
van de piccolofluit. Mijn oren weten dus goed waar ze naar moeten luisteren. Recentelijk<br />
heb ik over een onderzoek naar 3D surround sound geschreven en het is zeer opwindend om<br />
daarmee bezig te zijn, maar zonale audio <strong>–</strong> waarbij door de onderdrukking van specifiek<br />
geluid verschillende luisterzones worden gecreëerd <strong>–</strong> dat is pas echt het neusje van de zalm.<br />
Het lukt ons nu al om geluid in bepaalde delen van de wagen uit te balanceren en te vervagen,<br />
maar voor het toekomstscenario zoeken we naar mogelijkheden waarbij achter in de wagen<br />
telefonische privégesprekken mogelijk zijn zonder gestoord te worden door dat waarnaar<br />
de bestuurder luistert. Of de passagier voorin zou naar rockmuziek kunnen luisteren, terwijl<br />
de passagier achterin ongestoord van een streepje klassiek geniet. Het gaat ook niet enkel<br />
om muziek. We moeten rekening houden met spraakintegratie, parkeersensoren en elk<br />
ander geluid in de wagen.<br />
30 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
BRIAN WATERFIELD, 49<br />
Beroep: Technische leiding virtual reality<br />
Opleiding: Studie Virtual Reality & master<br />
Gametechnologie<br />
Vrijetijdsbesteding: “Ik ben met rugby gestopt<br />
omdat het raar overkomt als je steeds met een<br />
blauw oog naar je werk gaat. Nu ga ik naar de<br />
fitness en interesseer me voor TED Talks”<br />
Tijdens de inrichting was ons virtual reality<br />
cave-syteem het grootste ter wereld. Het beschikt<br />
over drie muren en een plafond. De rear-projecties<br />
hebben er een resolutie tot 4 keer HD-kwaliteit.<br />
Normaal gesproken plaatsen we een interieurmodel<br />
in de cave en visualiseren er het overige<br />
deel van de wagen omheen. Met de daartoe ontworpen<br />
bril zie je het resultaat op een schaal van<br />
1:1. Eigenlijk was de cave bedoeld voor het verpakkingsteam<br />
en ruimtemanagement. Maar er<br />
waren steeds meer afdelingen binnen JLR<br />
geïnteresseerd in het gebruik ervan, dus<br />
construeerden we een 2D en 3D power wall die<br />
met de cave in interactie treedt. De cave kan<br />
slechts een bepaald aantal personen aan, maar<br />
de power wall beschikt over een tribune met 52<br />
zitplaatsen, vanwaar mensen precies kunnen<br />
volgen wat er in de cave gebeurt. Bij een fysieke<br />
wagentest spelen veel factoren mee <strong>–</strong> op ijs of offroad<br />
ben je van het weer afhankelijk <strong>–</strong> maar in<br />
een virtuele omgeving hoef je nergens rekening<br />
mee te houden. Als we meer manieren om te<br />
simuleren ontwikkelen, zullen we in staat zijn<br />
om tijd en ruimte in alle weersomstandigheden<br />
te beheersen.
LEE SKRYPCHUK, 35<br />
Beroep: Specialist Human Machine Interface (HMI)<br />
Opleiding: Studie Elektronica & Computer en Display<br />
System-technologieën; schrijft momenteel een<br />
proefschrift over interfacesystemen voor wagens<br />
Vrijetijdsbesteding: Vader van twee kinderen en<br />
supporter van Nottingham Forrest FC<br />
Weetje: Lee’s achternaam heeft slechts één klinker <strong>–</strong><br />
die door zijn uit de Oekraïne afkomstige grootvader is<br />
toegevoegd <strong>–</strong> zodat andere Europeanen de naam<br />
eenvoudiger kunnen uitspreken.<br />
De lancering van de iPhone in 2007 veranderde de<br />
manier waarop we met personal screens omgaan. Wij<br />
willen iets maken dat even direct en begerenswaardig<br />
is, maar waar je tegelijkertijd de wagen mee kunt<br />
besturen. Mijn onderzoeksgroep concentreert zich op<br />
heel wat speculatieve zaken die al dan niet zullen<br />
doorbreken, maar we zijn wél met een team van 25<br />
personen. In 2007 waren we slechts met zijn vieren.<br />
We ontwikkelen een zogenaamde ‘off-surface touch’<br />
met een capacitief systeem dat je vinger van een<br />
afstand van 15-20cm waarneemt <strong>–</strong> je kunt bijvoorbeeld<br />
met een handbeweging het zonnedek openen of<br />
sluiten <strong>–</strong> met gebruikmaking van de sensor die ik<br />
vasthoud (zie foto). Over drie jaar zou die in productie<br />
kunnen gaan. We proberen onze systemen<br />
sympathieker te doen ogen, zodat mensen<br />
sneller van de ene taak naar de andere<br />
kunnen overgaan. We hebben<br />
allemaal in meer of mindere mate<br />
geleerd om met de wagen te<br />
rijden, maar niemand heeft ons<br />
geleerd hoe we alle andere<br />
taken tege lijkertijd moeten<br />
uitvoeren. Voor piloten is<br />
dat de normaalste zaak<br />
van de wereld, maar<br />
voor heel wat wagenbestuurders<br />
niet.<br />
32 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
PEOPLE<br />
KRIS KOBYLINSKI, 30<br />
Beroep: Research Technology Delivery<br />
Manager, zelflerend autoproject<br />
Opleiding: Meerdere masters in<br />
Computerwetenschappen<br />
Vrijetijdsbesteding: Tijd met mijn vrouw en<br />
dochter doorbrengen, voetballen, snowboarden,<br />
surfen en het volgen van lessen elektrische gitaar<br />
Inspiratie: Nikola Tesla en Albert Einstein<br />
“Vanwege hun genie en fantastische uitvindingen”<br />
Ik heb leiding over de ontwikkeling van nog niet bestaande<br />
technologieën in een team van ingenieurs inzake machinaal<br />
leren, big data-wetenschappers en ergonomiespecialisten.<br />
Ons doel is om de eerste werkelijk intelligente wagen te<br />
ontwikkelen, die elke bestuurder herkent, zijn voorkeuren<br />
leert en voorspelbare keuzemogelijkheden aanbiedt.<br />
Mijn advies voor aankomende ingenieurs die dit<br />
soort werk willen verrichten, is om een passie voor<br />
wagens te ontwikkelen <strong>–</strong> als die er nog niet mocht zijn <strong>–</strong><br />
praktijkervaring op te doen en intensief wiskunde,<br />
natuurkunde en computer wetenschappen te studeren!
PEOPLE<br />
DR THOMAS POPHAM, 33<br />
Beroep: Technisch specialist, zelflerend wagenproject<br />
Opleiding: Mechanisch ingenieur,<br />
doctorsgraad in Computerwetenschappen<br />
Vrijetijdsbesteding: Skiën en andere openluchtactiviteiten<br />
We onderzoeken machinale leertechnieken om de voorkeuren<br />
van bestuurders te leren kennen. Dit gebied is interessant<br />
omdat het zo gevarieerd is <strong>–</strong> we hebben elektronische ingenieurs<br />
en werktuigbouwkundigen, informatici, projectmanagers,<br />
psychologen enzovoort nodig. Een gedegen opleiding is een<br />
voorwaarde, maar daarnaast zijn communicatieve vaardigheden,<br />
teamwerk en doorzettingsvermogen absoluut essentieel.<br />
Voertuigintelligentie wordt een cruciale stap voorwaarts <strong>–</strong><br />
vooral wanneer wagens met elkaar en met de ‘cloud’ in<br />
verbinding komen te staan. De wagenindustrie maakt enorme<br />
vorderingen qua CO 2 -uitstoot, maar ik kijk enorm uit<br />
naar de dag dat dit probleem opgelost zal zijn.<br />
LINH NGUYEN SLATER, 29<br />
Beroep: Specialist mens-machine-interface<br />
voor zelflerend wagenproject<br />
Opleiding: Bachelor en master<br />
Vrijetijdsbesteding: Koken en eten.<br />
“Mijn vrienden noemen me de IJzeren Chef<br />
of de Vietnamese Sofie Dumont”<br />
Ik ben betrokken bij de ontwikkeling van interfaces<br />
voor kunstmatige intelligentie in de zelflerende<br />
wagen. Ingenieurs bouwen het back-end, terwijl ik<br />
me op het front-end concentreer, het design dat de<br />
klant te zien krijgt. Ik voer gebruikerstests uit om<br />
ervan verzekerd te zijn dat de interfaces die we<br />
gebruiken veilig, bruikbaar en prettig zijn. Tijdens<br />
mijn studie genees kunde kreeg ik met human factors<br />
design te maken, beter bekend als ergonomie, HMI<br />
of gebruikerservaring. Het is een specialisme dat<br />
mensen, ingenieurswetenschappen en design<br />
combineert <strong>–</strong> net iets voor een creatieve wetenschapper<br />
die van mensen houdt. Ik kijk met spanning<br />
uit naar de zelflerende wagen, die over zes jaar<br />
ontwikkeld zal zijn. Machinelerende technieken<br />
zullen voor het eerst in een wagen gebruikt worden<br />
en zullen tevens een natuurlijke overgang vormen<br />
naar autonoom rijden.<br />
34 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
JOHN PEPPERELL, 49<br />
Beroep: Senior business en product<br />
planning manager<br />
Opleiding: Diploma machinebouw<br />
Vrijetijdsbesteding: Loopt halve marathons,<br />
doet aan motorsport en voedt vier kinderen op<br />
Terwijl iedereen op school voetbal speelde,<br />
was ik bevriend met jongens die oude wagens<br />
zoals Humber Sceptres, Vauxhall Vivas en<br />
Hillman Avengers repareerden. De basisonderdelen<br />
van een motor zijn al 100 jaar<br />
hetzelfde, wat verandert is de perifere<br />
technologie. Mijn werkzaamheden richten<br />
zich veelal op de elektronische adaptie van de<br />
motor. Een motor dient onder alle omstandigheden<br />
perfect te werken, daarom moeten we<br />
de timing en de brandstofvoorziening<br />
aanpassen. Hiervoor maken we gebruik van<br />
vele sensoren en aandrijfelementen. Over 15<br />
jaar zullen er nog wel conventionele motoren<br />
zijn, maar tegen die tijd zullen hybriden tot<br />
de ‘conventionele’ technologie behoren en<br />
zullen we misschien wel leidinggevend zijn<br />
wat brandstofceltechnologie betreft.<br />
Make-up: Jodie Hyams<br />
Haar: Natasha Buchanan
TUIT DE LIPPEN<br />
Zicht vanop de Namsanuitkijktoren<br />
over de stad <strong>–</strong><br />
door een kusmond-sticker<br />
36 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
REIZEN<br />
NEW<br />
TECH<br />
CITY<br />
Zuid-Korea positioneert zich tussen voormalig<br />
technisch leider Japan en China, de<br />
potentiële nieuwe leider. Maar op dit moment<br />
is de kleine zuidelijke helft van het<br />
Koreaanse schiereiland met als hoofdstad<br />
Seoel ontegensprekelijk het<br />
technologische hart van Azië. J-Mag vond<br />
de stad een bezoek waard.<br />
TEKST & FOTOˇS: Shiraz Randeria
REIZEN<br />
Seoel beschikt nu al over het<br />
snelste bedrade internetnetwerk<br />
ter wereld. In 2006 werd hier al<br />
van 4G-technologie gebruikgemaakt<br />
(een wereldwijde primeur)<br />
en het ministerie voor ‘Toekomstplanning’<br />
werkt nauw samen met<br />
de privé-economie om een<br />
5G-netwerk te ontwikkelen dat al<br />
over vijf jaar gelanceerd moet<br />
worden.<br />
Omstreeks 2020 zal Wi-Fi zo snel zijn dat je in de metro van<br />
Seoel met je smartphone binnen een seconde een film kunt<br />
downloaden. Andere geplande 5G-applicaties zijn bijvoorbeeld<br />
holografische telefonie en 3D-fotografie. Deze extra<br />
functies zullen de batterijtechnologie ook verbeteren. Dat is<br />
de toekomst, maar als je in 2015 in de metro zit en zoals ik<br />
nu deze tekst typt, kun je observeren hoezeer de inwoners<br />
van Seoel van de technologie genieten, doordat ze nu al<br />
gebruikmaken van een snelle 4G LTE Wi-Fi-verbinding.<br />
Vorig jaar heeft onderzoek uitgewezen dat 41% van de Zuid-<br />
Koreaanse smartphonegebruikers in het bezit was van een<br />
telefoon met een scherm groter dan 5 inch, terwijl het<br />
wereldwijde gemiddelde slechts 7% bedraagt. Met een<br />
groter scherm gebruiken vrouwen de camerafunctie om<br />
make-up aan te brengen, in plaats van een gewone spiegel,<br />
terwijl iedereen veel televisie kijkt en amusementsprogramma’s<br />
en livevoetbal streamt. Technologie betekent echter<br />
niet alleen innovatie, maar ook een zo goed mogelijk<br />
gebruik van de al aanwezige technologieën. Jungmo Nam is<br />
een typisch lid van de Seoelse creatieve gemeenschap: hij<br />
heeft veel gereisd, is goed gekleed en een geroutineerd<br />
gebruiker van technische middelen om het sociale dagelijkse<br />
leven te verbeteren. Hij is grafisch ontwerper en medeoprichter<br />
van een agentschap genaamd Design Methods dat<br />
vorig jaar op het idee kwam om een hotel met 25 kamers te<br />
openen, Small House Big Door, in een uit de jaren 60<br />
omgebouwd kantoorgebouw. Het concept is minimalistisch,<br />
gebruiksvriendelijk en staat open voor technologie.<br />
Alle voor het hotel ontworpen meubels zijn ‘open source’,<br />
wat betekent dat de bouwhandleidingen gratis gedownload<br />
kunnen worden van de website van het hotel, waardoor de<br />
gasten de meubels thuis kunnen reconstrueren, inclusief alle<br />
stoelen en tafels. Kleinere items zoals lampenkappen,<br />
sleutelhangers en ‘niet storen’- deurplaatjes worden met de<br />
3D-printers van het hotel gemaakt, die in de lobby te zien<br />
zijn. “We wilden in deze ruimte technologie, kunst en<br />
cultuur op een interessante manier samenbrengen”, legt<br />
Nam uit. “We hebben ook een galerie en een kleine ruimte<br />
voor gesprekken en discussies <strong>–</strong> omdat technologie niet<br />
alleen met gadgets, maar in eerste instantie met de ideeën<br />
te maken heeft die mensen met elkaar uitwisselen.”<br />
Small House Big Door is een voorbeeld van Seoels<br />
DESIGN-HIGHLIGHT<br />
De nieuwste en wellicht grootste architectonische<br />
aanwinst voor het Seoelse stadslandschap is<br />
Zaha Hadids 65,000 vierkante meter grote<br />
Dongdaemun Design Plaza (zie onderaan). Er zijn<br />
overal gadgets en ze worden op onverwachte<br />
manieren gebruikt. Dit meisje gebruikt<br />
haar smartphone bijvoorbeeld om make-up in<br />
de metro aan te brengen.<br />
38 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
IK HOU VAN SEOEL OMDAT DE LICHTEN NOOIT<br />
DOVEN. ´S AVONDS LAAT ZIJN DE KANTOREN NOG<br />
VERLICHT OMDAT MENSEN LANG DOORWERKEN,<br />
MAAR BARS ZIJN OOK TOT ´S OCHTENDS OPEN
kleinschalige creatieve industrie. Aan de andere kant van<br />
de andere schaal zal je geen groter voorbeeld dan Samsung<br />
vinden. Naast de elektronische goederen, waar het<br />
reusachtige conglomeraat het meest bekend om is, reiken<br />
de zeer diverse producten van wagens (Samsung-Renault)<br />
en kousen (via modehuis 8 Seconds) tot het grootste<br />
recreatiepark van het land (The Everland Resort).<br />
Samsung is niet alleen economisch ongelofelijk belangrijk <strong>–</strong><br />
het bedrijf is goed voor ongeveer 20% van het Zuid-<br />
Koreaanse BBP, en nee, dat is geen drukfout <strong>–</strong> het beïnvloedt<br />
ook de cultuur. Naast bedrijven zoals Hyundai en LG<br />
profiteert het van een zeer trouwe klantenstam. Dat kan<br />
ook te maken hebben met een duidelijke maatschappelijke<br />
druk om lokale producten te kopen, wat door enorme<br />
reclamecampagnes versterkt wordt. Een noemenswaardige<br />
uitzondering is Apples aanzienlijke marktaandeel bij Seoels<br />
jonge creatieve gemeenschap. Omdat de jonge creatievelingen<br />
op hun werk of thuis een Mac gebruiken, kopen ze<br />
eerder een iPhone dan een Samsung Galaxy. De binnenlandse<br />
markt is zo sterk dat heel wat zeer succesvolle<br />
Koreaanse bedrijven en merken buiten Azië niet erg bekend<br />
zijn. Daartoe behoren ook Naver <strong>–</strong> de op vier na meest<br />
gebruikte zoekmachine ter wereld <strong>–</strong> en LINE, de op drie na<br />
grootste Instant Messaging-app ter wereld.<br />
HOOGGEAVANCEERD<br />
Heesung Jun (zie helemaal<br />
bovenaan) van 10 Corso Como<br />
Seoel (zie boven) promoot ‘slow<br />
shopping’, luxemode en kunst.<br />
Hyuna Kim, marketingmanager voor<br />
American Apparel Korea (rechts),<br />
vindt de energie van deze stad<br />
geweldig: “Mensen werken en<br />
feesten even hard.” Onder: De<br />
F-TYPE in een van <strong>Jaguar</strong>s chique<br />
nieuwe showrooms in Seoel<br />
Deze nationale loyaliteit zet zich voort in de hoofdwinkelstraten,<br />
waar niet, zoals in veel andere hoofdsteden,<br />
op elke hoek Zara, H&M en Starbucks te<br />
vinden zijn, maar wel veel interessante lokale merken zoals<br />
Innisfree en Beanpole. Stadsdeel Gangnam met zijn<br />
exclusieve winkels <strong>–</strong> beroemd geworden door de indringende<br />
melodie van het nummer Gangnam Style <strong>–</strong> staat bol<br />
van vlaggenschipwinkels van internationale merken, zoals<br />
in Aoyama in Tokio en stadsdeel Mayfair in Londen.<br />
In 2008 opende de Italiaanse multibrandstore 10 Corso<br />
Como er in het kader van een gemeenschappelijk project met<br />
de modetak van Samsung zijn eerste Aziatische filiaal. Het<br />
radicale en ontspannende ‘slow shopping’-mantra van de<br />
keten en de verbinding van luxekleding met commercie en<br />
kunst veranderde de winkelervaring van de inwoners van<br />
Seoel. In plaats van in een drukke ‘K-Pop’-omgeving gaan ze<br />
ontspannen winkelen en krijgen persoonlijk advies. Anders<br />
dan in Japan ontwikkelt de luxegoederenmarkt zich in<br />
Korea slechts met enkele inheemse merken die er ook internationaal<br />
toe doen. Maar 10 Corso Como promoot bijvoorbeeld<br />
Steve J en Yoni P, Nonagon en History by Dylan, die tot<br />
de beste merken behoren. Lee Joo Young is hoofd Digitale<br />
Inhoud bij Dazed Korea, de lokale editie van Dazed &<br />
Confused, het Britse cultmagazine voor mode, pop en<br />
cultuur, en is om die reden de perfecte gesprekspartner als<br />
het over de digitale toekomst van mode gaat. “Omdat LG en<br />
Samsung ook kledingbedrijven bezitten, is het voor hen<br />
eenvoudig om mode en elektronica te combineren”, legt hij<br />
uit. “We zijn een natie die zich graag digitaal uitdrukt,<br />
daarom komen bij ons meer convergente gadgets en draagbare<br />
technologieën succesvol op de markt.” Via de Apple<br />
Watch over Samsung’s Gear tot Nike-hardloopschoenen, die<br />
40 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
TRAVEL<br />
>> IK HOU VAN SEOEL OMDAT…<br />
JE HIER MAKKELIJK 24 UUR<br />
PER DAG ACTIEF KUNT ZIJN
42 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE<br />
De toekomst van<br />
MODE?
TECHNOLOGIE<br />
3D-PRINTING wordt tegenwoordig als de technologische<br />
para digmaverschuiving beschouwd die de meeste<br />
invloed op de mode-industrie zal hebben. Maar<br />
wordt de transformatieve kracht ervan niet overschat?<br />
Ellie Pithers ging op onderzoek uit<br />
Wapperen maar: Een geprinte<br />
3D-jurk van Noa Raviv (links) en<br />
Medusa-schoenen (onder) van Iris<br />
Van Herpen voor United Nude<br />
zouden zeker niet op een andere<br />
manier gemaakt kunnen worden<br />
Jammer voor de bescheiden kledingkast,<br />
die nu wel snel uit de slaapkamers zal<br />
verdwijnen. Heb je het nog niet gehoord?<br />
3D-printen zal die vervangen. In plaats<br />
van te zoeken naar een onvindbare bloes<br />
of een paar schoenen en met kleerhangers<br />
en mottenballen in de weer te zijn, zal het<br />
aankleden in een ideale toekomst heel<br />
simpel verlopen <strong>–</strong> namelijk door op een knop te drukken.<br />
Koop en download een design, pas het aan de afmetingen<br />
van je lichaam aan en print een kledingstuk precies volgens<br />
jouw maat en smaak.<br />
Dat mag dan wel radicaal klinken, maar de technologie<br />
achter deze manier van pijlsnelle productie is niet nieuw.<br />
Grote bedrijven printen al jaren 3D-prototypes. Dat proces<br />
wordt ‘additive manufacturing’ genoemd, waarbij een vorm<br />
wordt opgebouwd uit verschillende lagen materiaal (anders<br />
dan machinale fabricage, dat een subtractief proces is).<br />
Maar modeontwerpers maken nog bijna geen gebruik van<br />
deze techniek. De grote uitzondering is Iris Van Herpen,<br />
een 30-jarige Nederlandse modeontwerpster die al sinds<br />
2009 met 3D-printtechnieken werkt en een soort uithangbord<br />
voor deze techniek is geworden. “Ik heb architect<br />
Daniel Widrig uit Londen leren kennen, die goed was in 3Dprogrammering,<br />
en we zijn beginnen experimenteren”, legt<br />
Van Herpen met een zachte stem via de telefoon vanuit haar<br />
studio in Amsterdam uit. “In het begin was het slechts een<br />
nevenproject, maar ik vond dat de driedimensionaliteit en<br />
complexiteit van het proces me zoveel vrijheid gaven dat ik<br />
een aantal jurken voor mijn collectie ontworpen heb. Ik<br />
combineer nu ontwerpen in 3D-print met handenarbeid. Ik<br />
zie het gewoon als een extra stuk nuttig gereedschap.“<br />
Haar collectie sculpturale ontwerpen werd in 2010 gelanceerd.<br />
Het waren meteen de eerste 3D-prints die ooit op de<br />
catwalk te zien waren. Haar nieuwste collectie, met de<br />
prachtige naam Magnetic Martian, brengt een geprinte 3Djurk<br />
van plastic hars onder de aandacht. Die werd in samenwerking<br />
met architect Niccolo Casas ontwikkeld. De jurk<br />
THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE j 43
Voor coutureklanten die<br />
iets perfect in hun<br />
maat, passend bij hun<br />
lichaam wensen,<br />
is 3D-printen perfect<br />
TECHNOLOGIE<br />
wekt de indruk dat er een laag kristal over het lichaam van<br />
het model groeit. Het lijkt op een couturecreatie <strong>–</strong> ook omdat<br />
je er niet mee kan gaan zitten. “Er bestaan enkele<br />
flexibele, printbare materialen die qua comfort dicht bij een<br />
[normale] jurk komen, maar momenteel kan ik nog geen<br />
jurk in zijn geheel printen die flexibel en echt comfortabel<br />
is”, geeft Van Herpen toe. Ze kan ook niet op zijde of katoen<br />
printen. “Ik geloof dat die materialen er wel zullen komen,<br />
maar het hangt er ook van af of een groot [mode]huis met<br />
3D gaat werken.” Als het gestimuleerd wordt, schat ze dat<br />
het “minimaal vijf jaar” zou duren vooraleer comfortabele<br />
stoffen met 3D-techniek geprint kunnen worden <strong>–</strong> ondanks<br />
de experimenten van onderzoekers naar de constructieve<br />
be wegingen van zijderupsen, ter verkenning van de<br />
artificiële reproduceerbaarheid van het zijdeweven. Daar<br />
knelt het schoentje: dit is geen draagbare mode. Haar<br />
naaste neef is de haute couture, die luxueuze, ouderwetse<br />
mode van op maat gemaakte, met de hand genaaide,<br />
afzonderlijke stukken, vroeger geliefd bij de superrijke<br />
Europese en Amerikaanse high society en nu vooral het<br />
voorrecht van welgestelde Russen en Arabieren. “Voor<br />
coutureklanten die iets perfect in hun maat, passend bij hun<br />
lichaam wensen, is 3D-printen perfect”, stemt Van Herpen<br />
toe. “Maar ik denk niet dat de techniek in de nabije toekomst<br />
voor massaproductie zal worden gebruikt. Daarvoor is het<br />
kostenplaatje te hoog.”<br />
Als het evenwel om maatwerk gaat, kan 3D-printen<br />
wel een significante verandering teweegbrengen.<br />
“Voor mij is de komst van 3D-printen geen fundamentele<br />
revolutie qua fabricage. Het kan alleen een revolutie<br />
in de personalisering zijn”, zegt Will Seymour, senior analist<br />
bij Future Foundation, een Londens agentschap voor trendprognoses.<br />
“Deze technologie zou beschouwd moeten<br />
worden als een kans om de klantenservice te revolutioneren.<br />
De mode-industrie moet zich op een jongere generatie klanten<br />
richten die heel graag met designs wil spelen en mogelijkheden<br />
wil uitproberen. Merken zouden klanten moeten uitnodigen<br />
om te vragen ‘Is het mogelijk om hiervan een zwart<br />
exemplaar te maken?’ in plaats van ‘Ik zoek dit en dat’.”<br />
Designers van accessoires spelen daarop in. Rem D Koolhaas<br />
<strong>–</strong> een neef van superster-architect en naamgenoot Rem<br />
Koolhaas zonder D <strong>–</strong> is van architectuur op schoendesign<br />
overgestapt. Hij maakt al meer dan 15 jaar gebruik van<br />
3D-printen bij het ontwerpen van prototypes van schoenconcepten<br />
en hakken voor zijn schoenmerk United Nude. In<br />
2013 werkte hij zelfs met Van Herpen samen aan een dramatisch<br />
paar Medusa-schoenen, dat eruitzag alsof het uit<br />
honderden boomwortels of tentakels van kwallen bestond.<br />
“We ontwerpen ook minder angstaanjagende, eenvoudigere<br />
schoenen, die op de veel kleinere machines geprint kunnen<br />
worden die sommige mensen zelfs thuis hebben staan”, legt<br />
Koolhaas uit. Tegelijkertijd geeft hij toe dat ze “geen vervanging<br />
voor conventionele schoenen zijn” en hij voegt eraan<br />
toe: “3D-printen zal niet in de nabije toekomst, en wellicht<br />
nooit, serieproductie vervangen, maar het is een geweldige<br />
aanwinst voor de gereedschapskist van de ontwerper.”<br />
Elders wierpen Nikes experimenten met 3D-print vruchten<br />
af met Vapor Ultimate Cleat, een lichte, op een kous lijkende<br />
voetbalschoen, terwijl Continuum, een Design Lab uit New<br />
York, een lijn geprinte 3D-polyurethaansandalen verkoopt,<br />
geïnspireerd op Bernini’s standbeeld van Apollo en<br />
Daphne. Je wordt gemakkelijk door de utopie in vervoering<br />
gebracht. Zou ‘zie een jurk en print hem!’ niet de ideale<br />
oplossing voor kledingkastdilemma´s zijn? De realiteit is<br />
echter dat we jaren verwijderd zijn van de meeste 3D-objecten<br />
voor thuis. Alex Newson, die als curator van The Future<br />
is Here <strong>–</strong> een reizende tentoonstelling van het Londense<br />
Design Museum <strong>–</strong> de vraag onderzoekt of digitale technologieën<br />
de volgende industriële revolutie teweeg zouden<br />
kunnen brengen, noemt daarvoor een belangrijk argument:<br />
“Het proces waarmee iets vervaardigd wordt, is grotendeels<br />
niet relevant voor consumenten. Waar wij ons mee<br />
bezighouden is hoe het werkt, wat het kost en hoe het<br />
eruitziet.” Momenteel speelt 3D-printen in de mode slechts<br />
44 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
Draagbare techniek van Borre Akkersdijk (links) met Wi-Fi-,<br />
GPS- en Bluetooth-componenten maakt de drager tot een<br />
wandelende internettoegang. Sportieve voorbeelden van<br />
Nike zijn bijvoorbeeld de HyperAgility-voetbalschoen (boven)<br />
en de complex geweven Vapor Ultimate Cleat-schoen (boven<br />
rechts). Van Herpens 3D-jurk en -schoenen (rechts)<br />
in de niche van de prototypes een rol. Zolang de materialen<br />
waaruit kleren gemaakt worden, niet mooi worden <strong>–</strong> in<br />
plaats van alleen maar tevredenstellend en in de meeste<br />
gevallen totaal oncomfortabel <strong>–</strong> zullen ze nauwelijks worden<br />
gebruikt. Maar bij het 3D-weven en 3D-breien zijn al vorderingen<br />
gemaakt. Stof wordt in samenhangende slangen<br />
geweven en op verschillende hoogten gestapeld om een<br />
derde dimensie te genereren. Dergelijke ontwikkelingen<br />
zouden de acceptatie van draagbare techniek wellicht<br />
kunnen verhogen. Het BB.pak van de Nederlander Borre<br />
Akkersdijk is gemaakt van 3D-geprinte stoffen. De vezels<br />
bevatten Wi-Fi-, GPS- en Bluetooth-componenten, waarmee<br />
de drager een wandelende internettoegang wordt. Als je<br />
met elektrisch geleidend garen print en de chips, die voor<br />
een internettoegang zonder kabel nodig zijn, in de gleuven<br />
tussen de stofslangen stopt, zou kleding inderdaad netwerkcapabel<br />
kunnen worden. Hoe lang zal het nog duren voordat<br />
je sweatshirt je bonkende hart opmerkt en je met een onlinedatingbureau<br />
verbindt? Of tot je T-shirt een vleug transpiratie<br />
ontdekt en je naar de verkoelende airconditioning leidt?<br />
We bevinden ons weer in de utopie. Misschien moet we ons<br />
daarom aan de rauwe werkelijkheid van printers herinneren:<br />
dat ze de meest vervelende apparaten van het moderne<br />
leven kunnen zijn. Lege inktpatronen, geen papier, verkeerd<br />
ingestelde marges, vastzittend papier, oververhitting <strong>–</strong><br />
printers kunnen de vloek van het kantoor zijn. Alleen al<br />
voor onze bloeddruk is het misschien best dat 3D-printen<br />
een droombeeld blijft. Je profiteert er onbewust van <strong>–</strong> in<br />
eerste instantie dan toch.<br />
THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE j 45
ROAD TRIP<br />
Superstar<br />
transport<br />
IDRIS ELBA is nu een gevierd<br />
acteur, maar vroeger monteerde<br />
hij banden en werkte hij aan<br />
een assemblagelijn, dus hij kent<br />
<strong>–</strong> en koestert <strong>–</strong> wagens. J-<strong>Magazine</strong><br />
vergezelde hem op een epische<br />
road trip in de nieuwe XE van<br />
Londen naar Berlijn via Spa<br />
voor een uitgebreide babbel over<br />
motoren, muziek en missies<br />
TEKST: Sam Peters<br />
FOTO’S: Charlie Gray<br />
46 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
IN DE CHAUFFEURSSTOEL<br />
De ster van de geprezen film<br />
Mandela: Long Walk to<br />
Freedom bereidt zich op zijn<br />
volgende missie voor achter<br />
het stuur van de nieuwe XE
IDRIS EN ZIJN WAGENS<br />
Wanneer raakte je in wagens geïnteresseerd?<br />
“In de wagen van mijn pa. Mijn pa en mijn oom<br />
reden veel. Ik zat dan gezellig achterin, achter<br />
de passagiersstoel, naar het stuur te kijken.<br />
Dat was mijn uitzicht. En ik had kleerhangers<br />
in de wagen hangen die ik als stuur gebruikte.<br />
Mijn oom had een paar Ford Cortina’s; mijn pa<br />
had een Hillman Avenger <strong>–</strong> zulke wagens<br />
maken ze niet meer! Hij had er zelfs twee”<br />
Je eerste rijervaring?<br />
“Er stond een wagen bij mij in de buurt<br />
waarvan de sleutels altijd in het contact<br />
zaten. Het was een Ford Granada en de kinderen<br />
sprongen er gewoon in en reden er het<br />
blokje mee rond. Geen idee van wie die<br />
wagen was, maar ik weet nog dat ik er mijn<br />
eerste kick van kreeg. Man, ik was er dol op”<br />
Weet je nog wanneer je voor het eerst een<br />
<strong>Jaguar</strong> zag?<br />
“Mijn eerste <strong>Jaguar</strong> zag ik niet op straat, maar<br />
in The Sweeney, een politieserie uit de jaren<br />
70, met de springende jaguar op de motorkap,<br />
en ik kon alleen maar denken: wat een<br />
luxewagen. Ik was nog zo jong, ik besefte<br />
toen niet eens dat het een Britse klassieker<br />
was. Toen ik veertien was, wist ik al beter.<br />
Telkens wanneer een <strong>Jaguar</strong> werd binnengebracht<br />
voor een bandenwissel, zei mijn<br />
baas: Nee hoor, die raak je niet aan”<br />
Je eerste wagen?<br />
“Ik kocht een rode Mini Cooper. Ik betaalde er<br />
50 pond voor via Loot (een advertentiekrant).<br />
Ik reed ermee naar huis <strong>–</strong> ik kon nauwelijks<br />
rijden <strong>–</strong> en ging ermee naar school. Ik parkeerde<br />
hem aan de achterkant en at er mijn lunch<br />
in met een paar vrienden. Ik was 14! Ik had<br />
geen rijbewijs, maar ik kon rijden en genoot<br />
ervan. Ik werkte ’s zaterdags ook bij een<br />
bandencentrale, en dan kruip je al eens in de<br />
wagens en rijdt er wat mee rond. Ik heb met<br />
zoveel verschillende wagens gereden. Het<br />
was hard fysiek labeur, maar ik was jong. Het<br />
was van zes tot zes. Zo werd ik een expert<br />
inzake grootte, grip, Pirelli versus Dunlop. Ik<br />
had de smaak te pakken”<br />
Jouw verschrikkelijkste wagen?<br />
“Zo heb ik er een paar gehad. Die waar ik het<br />
meest mee heb afgezien? Dat was waarschijnlijk<br />
mijn Amerikaanse wagen. Ik had een<br />
Chevrolet Astro-busje. Het zag er geweldig<br />
uit. Een grote oude teddybeer: een monovolume<br />
met plaats voor zes personen, een<br />
groot vierkant ding. En ik had een sport model<br />
met lichtmetalen BBS-velgen en gouden<br />
randen. Maar hij viel constant stil”<br />
(vervolg op pagina 50)<br />
“Mijn eerste<br />
<strong>Jaguar</strong> zag ik<br />
NIET OP STRAAT, MAAR IN<br />
THE SWEENEY, EEN TV-POLITIE-<br />
SERIE UIT DE JAREN 70. IK<br />
KON ALLEEN MAAR DENKEN:<br />
WAT EEN LUXEWAGEN”<br />
48 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
ROAD TRIP<br />
HANNOVER<br />
ENGELAND<br />
BERLIJN<br />
LONDEN<br />
BELGIË<br />
SPA<br />
DORTMUND<br />
DUITSLAND<br />
HET KANAAL<br />
DOVER<br />
CALAIS<br />
FRANKRIJK<br />
IDRIS ELBA<br />
Nationaliteit: Brits<br />
Leeftijd: 42<br />
Job: Acteur,<br />
filmproducent, DJ<br />
Overige interesses:<br />
Muziek, mentoraten<br />
en (rij)missies<br />
CHILLEN<br />
Linksboven: Voor zijn road trip echt van start gaat, neemt<br />
Elba de tijd om zijn oude school in Londen te bezoeken <strong>–</strong><br />
The National Youth Music Theatre <strong>–</strong> voor een babbel met<br />
en wat goede raad voor de huidige studenten. Onderaan:<br />
De XE in de Eurostartrein op weg naar Frankrijk<br />
De man met de muts laat zijn vingers<br />
over het hightechdashboard glijden<br />
en mompelt goedkeurende woorden.<br />
Zijn waarderende hoofdknik spreekt<br />
boekdelen: dit boordsysteem is top.<br />
“Het is aanrakingsgevoelig, maar<br />
toch praktisch. Je kunt ook nog extra<br />
zaken aansluiten”, stelt de stijlvol geklede, 1,93 meter lange<br />
wagenfreak vast terwijl hij naar een USB-ingang wijst die in<br />
de armleuning van de chauffeur verstopt zit. Zijn persoonlijke<br />
muziekbibliotheek is slechts een klik verwijderd. “Dat<br />
vind ik fijn. Ik wil niet uitsluitend op mijn telefoon of<br />
computer aangewezen zijn. Ik doe het graag zelf. Ik zal dus<br />
waarschijnlijk mijn iTunes synchroniseren en al luisterend<br />
het muzikale kaf van het koren scheiden.”<br />
Idris Elba is op missie. Die missie omvat wagens en beats,<br />
Autobahnen en autostrades, het savoureren van muziek en<br />
drank, het draaien van plaatjes en wielen, en pitstops op<br />
een ijzig Formule 1-circuit en in een hippe omgebouwde<br />
elektriciteitscentrale. Dit is een road trip, maar dan wel een<br />
aparte. Vier landen, 72 uur, 1200 kilometer en een paar<br />
omwegen met plankgas. Elba maakt echter niet te veel<br />
show. Eén ding staat vast: de acteur zit achter het stuur van<br />
wat algemeen wordt beschouwd als de belangrijkste <strong>Jaguar</strong><br />
uit de 80-jarige geschiedenis van het bedrijf <strong>–</strong> de XE, een<br />
sportberline die werd ontworpen met het oog op nooit<br />
geziene eco-efficiëntie. Show zal er trouwens sowieso nog<br />
zijn voor we Londen verlaten. En al helemaal zeker aan het<br />
einde van de trip, op een kolkende dansvloer in Berlijn.<br />
We ontmoeten Elba op een koude zondagochtend in<br />
Zuidwest-Londen. Hij is terug in zijn alma mater, het<br />
National Youth Music Theatre (NYMT). Tegenwoordig mag<br />
de 42-jarige acteur dan wel schitteren op het witte doek (hij<br />
gaf een briljante vertolking van Nelson Mandela weg in de<br />
biopic van vorig jaar), op het kleine scherm (het klassieke<br />
Amerikaanse misdaaddrama The Wire, de geweldige<br />
BBC-politieserie Luther) en op het reuzenscherm (de<br />
blockbusters Thor (2011), Prometheus (2012) en Pacific Rim<br />
(2013), toch was hij pakweg 25 jaar geleden een doodgewone<br />
tiener uit Oost-Londen met een job in de Ford-fabriek<br />
Dagenham en een passie voor acteren. Een beurs voor de<br />
NYMT bleek het begin van een succesvolle carrièrerit. Ook<br />
vandaag vormt het eerwaardige theaterinstituut het startpunt<br />
van de trip. Na een ochtendlijke workshop met een<br />
aantal huidige studenten van het NYMT gaan Elba en de<br />
XE de baan op. Op het programma staan Folkestone, de<br />
THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE j 49
ROAD TRIP<br />
IDRIS EN ZIJN WAGENS... vervolg<br />
Ook goede Amerikaanse wagens gehad?<br />
“Een Dodge Ram 1500. Mijn duurste wagen<br />
tot dusver <strong>–</strong> toen ik de serie The Wire had<br />
binnengehaald, heb ik zowat mijn complete<br />
eerste loon aan die wagen gespendeerd. Ik<br />
heb ‘m nog steeds en hij is momenteel zelfs<br />
naar mij onderweg. Ik heb ‘m van Amerika<br />
naar Engeland laten overbrengen, en ik ga<br />
ermee naar (mijn huis in) Frankrijk rijden”<br />
Welke wagens heb je nog?<br />
“Een Range Rover Autobiography, een<br />
prachtig ding. En groot. Massa’s plaats”<br />
Wat vind je van het merk <strong>Jaguar</strong>?<br />
“Het merk is historisch verweven met de<br />
Britse cultuur. Het heeft getoond dat het<br />
zichzelf kan heruitvinden zonder<br />
commerciële toegevingen en zonder<br />
gezichtsverlies. <strong>Jaguar</strong>s zijn heel stijlvolle,<br />
elegante wagens. Ik krijg heel wat aanbiedingen<br />
om met wagenmerken samen te<br />
werken, maar ik heb altijd voor <strong>Jaguar</strong><br />
gekozen. De <strong>Jaguar</strong> en ik hebben heel wat<br />
gemeen. Per slot van rekening reizen we<br />
allebei graag en zijn we typische Brits”<br />
Beste rijervaring ooit?<br />
“Ik zou er niets op tegen hebben om<br />
Amerika te doorkruisen. Dat heb ik nog<br />
nooit gedaan. Ik ben wel al een keer naar<br />
New York gereden met de Gumball<br />
Rally. Die ging via Londen, Amsterdam,<br />
Stockholm, Boston en Toronto naar New<br />
York. Dat was de moeite. Ik reed de rally<br />
met een Aston Martin DB9”<br />
Slechtste rijervaring ooit?<br />
“Ik vervoerde vroeger een DJ-geluidsinstallatie<br />
met een klein Ford Escort-busje<br />
en op een keer viel een luidspreker<br />
achteraan bijna uit de wagen. Ik moest het<br />
ding vasthouden terwijl ik reed. Er was<br />
nog een andere kerel bij me, maar het was<br />
zes uur ’s morgens en hij lag te slapen als<br />
een marmot. Ik moest die verdomde<br />
luidspreker vasthouden en ik reed op de<br />
autostrade, dus ik kon niet stoppen. Het<br />
was een nachtmerrie”<br />
Strafpunten op je rijbewijs?<br />
“Nee”<br />
Zou je de delen onder een motorkap<br />
precies kunnen benoemen?<br />
“Tot op zekere hoogte: zeker en vast”<br />
Extra interview door Jenny Buchholz<br />
Kanaaltunnel, Frankrijk, het Formule 1-circuit van Spa in<br />
België, een rit dwars door Duitsland en, tot slot, een DJ-set<br />
op het Europese lanceringsfeest van de XE in Berlijn.<br />
Alles bij elkaar toch een serieuze trip. Waarom heeft Elba<br />
eigenlijk met zo’n odyssee ingestemd?<br />
“Ik doe dit gewoon omdat ik van wagens hou, bedankt”,<br />
grijnst hij. Hij vertelt hoe <strong>Jaguar</strong> hem benaderde en zei:<br />
“Hier heb je een wagen, Idris, kan je ermee rijden, je ermee<br />
amuseren en kijken wat je ervan vindt?”<br />
Maar hij is er de man niet naar om half werk te leveren.<br />
“Eigenlijk heb ik het razend druk”, gniffelt Elba terwijl hij<br />
zich in de chauffeursstoel installeert van een XE die rechtstreeks<br />
uit de fabriek komt gereden en nog zo goed als geen<br />
kilometers op de teller heeft staan. Het NYMT verspreidt<br />
het geluid van zingende jongeren. De XE ver spreidt het<br />
bedwelmende aroma van innovatief <strong>Jaguar</strong>-design.<br />
“Ik ben een drukbezet man”, gaat hij verder. “En om eerlijk<br />
te zijn, moeten <strong>Jaguar</strong> en ik nog een band met elkaar<br />
opbouwen. Ik heb voorgesteld: ‘Kijk, wat als ik er nu eens<br />
een testrit mee maak, een extreme testrit dan wel, van<br />
Londen naar Berlijn? En onderweg een aantal dingen doe?’<br />
Daarom ook dat ik naar het National Youth Music Theatre<br />
wou komen. Hier is het voor mij allemaal begonnen, dus ik<br />
heb met een aantal jongeren samengezeten en dat hebben<br />
we gefilmd, gewoon super.<br />
Daarna rij ik naar België en dol ik een beetje met dit bakje<br />
op het circuit van Spa. Even flink op de proef stellen en<br />
kijken wat het zoal te bieden heeft.” Elba heeft een afspraak<br />
met Martin Brundle, de gewezen F1-piloot die dankzij zijn<br />
rijervaring als tv-autoriteit inzake autosport geldt. “Hij denkt<br />
dat hij me kan tonen hoe ik snel een rondje kan afleggen.”<br />
Elba snuift en laat die informatie even bezinken. “Ach, ik<br />
weet het niet”, zegt hij alvorens hij een grappige Marlon<br />
Brando-imitatie ten beste geeft. “We zullen wel zien.”<br />
Zoals de meesten wel weten, heeft Elba een passie<br />
voor alles wat snel is. Dit is tenslotte de man die in<br />
2013 de tweedelige tv-documentaire King of Speed<br />
maakte. Voortbouwend op die passie werkt hij momenteel<br />
aan een serie voor Discovery Channel. “Ik doe een aantal<br />
zeer, zeer gevaarlijke dingen”, zegt hij. “De serie bestaat<br />
uit vier delen, en ik ben in de weer met motorboten, vliegtuigen,<br />
parachutes ...”<br />
Heeft hij zoiets voordien al gedaan? “Nee <strong>–</strong> en ja, ik ben<br />
‘bezorgd’ (eigenlijk gebruikt hij een term die minder vatbaar<br />
is voor publicatie). Ik weet niet waarom ik heb gezegd dat<br />
ik het zou doen, maar ik doe het”, lacht hij. Toch heeft alles<br />
zo zijn voordelen: door de Discovery-serie heeft Elba nu<br />
een all-inverzekering, met inbegrip van alle mogelijke<br />
50 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
SPA-KUUR<br />
Elba trekt op de tweede<br />
dag van zijn road trip naar<br />
het Formule 1-circuit van<br />
Spa in België. De sneeuw<br />
dreigt roet in het eten te<br />
gooien, maar voormalig<br />
Formule 1-piloot Martin<br />
Brundle (foto boven)<br />
geeft hem professioneel<br />
advies over de ideale lijn<br />
Elba raast<br />
met de XE<br />
OVER HET NATTE CIRCUIT<br />
EN HAALT OP DE RECHTE<br />
STUKKEN SNELHEDEN<br />
TOT 210 KM/H.<br />
HIJ VERLAAT HET<br />
CIRCUIT ZICHTBAAR<br />
ONDER STROOM<br />
THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE j 51
Vier landen<br />
72 UUR, 1200 KILOMETER<br />
EN EEN PAAR OMWEGEN<br />
MET PLANKGAS DIT IS<br />
EEN APARTE ROAD TRIP<br />
Bekijk de spannende road<br />
trip van Idris in de nieuwe<br />
XE op www.xe-circle.be<br />
SMOOTH OPERATOR<br />
Na de opwinding op het racecircuit een dag eerder<br />
in België doet Elba het rustig aan op de Duitse<br />
Wagenbahn. Hij ontdekt de geneugten van de vlotte<br />
versnellingspook en de comfortabele rijpositie<br />
calamiteiten. Ongetwijfeld een geruststelling voor de<br />
<strong>Jaguar</strong>-ingenieurs die hun waardevolle XE nog voor de in<br />
mei geplande commerciële lancering het testterrein in<br />
Gaydon lieten uitrijden.<br />
Heeft hij eigenlijk veel ervaring op een racecircuit? “Nee,<br />
niet echt. Maar zoals iemand ooit tegen me zei, ‘rij ermee<br />
alsof je hem gestolen hebt!’” Noot voor het <strong>Jaguar</strong>-hoofdkwartier:<br />
grapje. Denk ik. Hoe het ook zij, Elba treuzelt niet.<br />
Nadat we Londen net na lunchtijd verlieten, zijn we tegen de<br />
vooravond al het Kanaal over en in Frankrijk onderweg. Hij<br />
rijdt stevig door terwijl we België binnenrijden en de 340<br />
kilometer tussen Calais en onze bestemming van vanavond<br />
afleggen. Als we de Ardennen naderen, remt de sneeuwval<br />
onze snelheid echter af. Als we de eerste overnachtingsplaats<br />
van onze trip bereiken, een hotel aan het racecircuit<br />
van Spa, kunnen we echt wel een borrel gebruiken.<br />
De volgende dag leggen we de korte rit naar de startplaats<br />
van het circuit af, en Elba kan niet wachten<br />
om erin te vliegen. De acteur ademt wagens. Zijn<br />
overleden vader was vakbondsafgevaardigde bij Ford, en de<br />
jonge Idris volgde hem naar de assemblagelijn in Dagenham.<br />
Hij zou echter al snel naar New York vertrekken om daar als<br />
acteur zijn kans te wagen. Heeft het werk in de fabriek zijn<br />
enthousiasme voor wagens aangewakkerd <strong>–</strong> of in de kiem<br />
gesmoord? “Ach, nee, het heeft mijn enthousiasme aangewakkerd,<br />
net als mijn interesse in wagens en het productieproces”,<br />
herinnert hij zich. “Wat een goede wagen van een<br />
slechte onderscheidt. Pas als je ziet hoe een wagen in elkaar<br />
wordt gestoken, kan je ten volle appreciëren wat dit is”, zegt<br />
hij terwijl hij op het stuur van de XE slaat. “Als klant stap je<br />
in zo’n wagen en dat is super, hij is echt comfortabel en doet<br />
wat hij moet doen. Maar het feit dat 20 verschillende teams<br />
die wagen als een puzzel in elkaar hebben gestoken,” merkt<br />
hij vol bewondering op, “toont aan dat zo’n bolide echt een<br />
ongelooflijk staaltje vakmanschap is.”<br />
Vanmiddag wordt dat staaltje vakmanschap op de proef<br />
gesteld. Na twee instructierondjes met Brundle raast Elba<br />
met de XE over het snelle, natte circuit en haalt daarbij op<br />
de rechte stukken snelheden tot 210 km/h. Hij verlaat het<br />
52 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
ROAD TRIP<br />
MUZIEK IN DE OREN<br />
Na een rit van drie<br />
dagen vanuit Londen<br />
steekt Elba met<br />
een DJ-set vol house<br />
het vuur aan de lont<br />
op de party in Berlijn<br />
circuit zichtbaar onder stroom. “Ik zou nu wel een whiskeycola<br />
lusten”, blaast hij. Toch zal een warme pepermuntthee<br />
met honing moeten volstaan. Hij moet vandaag nog 340<br />
kilometer afleggen en morgen wacht een nog pittigere rit<br />
door Duitsland van 435 kilometer. Veel tijd om te rusten<br />
zal er niet zijn. We eten een snelle hap in een McDonald’s<br />
McCafé en rijden verder. Hoe beviel de rit tot nu toe?<br />
“Dik in orde”, knikt Elba. “Het is echt comfortabel, een<br />
aangename rit. Goeie rijpositie. Deze wagen heeft een<br />
dieselmotor die gelijkmatig optrekt en erg prettig rijdt.” Als<br />
we gas geven om via de oprit de Autobahn op te rijden,<br />
heeft Elba nieuwe energie getankt en staat hij opnieuw<br />
onder stroom. “We can’t go on together, with suspicious<br />
minds...” zingt hij terwijl we de laatste 40 kilometer naar<br />
Berlijn aansnijden. Elvis zal vermoedelijk niet in zijn DJ-set<br />
opduiken vanavond. Maar hoe ziet de playlist eruit?<br />
“Ik heb mijn set al een beetje voorbereid, maar we zijn<br />
gisterenavond zo laat teruggekomen van Spa dat ik gewoon<br />
te moe was om die af te maken. Ik heb waarschijnlijk al mijn<br />
uur muziek <strong>–</strong> maar ik plan mijn sets steeds zorgvuldig. Ik<br />
overloop elke song en elke mixoptie. Ik sta echt te popelen<br />
om één bepaalde song te spelen: Dangerous van David<br />
Guetta, maar dan in de fantastische remix van Kevin<br />
Saunderson. Het is echt boem boem boem boem <strong>–</strong> house.<br />
Duitsland weet een goeie houseset wel te smaken.”<br />
Tegen 10 uur die avond heeft Idris Elba de wielen tegen<br />
platen ingeruild. Op de Duitse lanceerparty voor de XE in<br />
Umspannwerk Alexanderplatz, een slim omgebouwd<br />
industrieterrein, bedient hij de draaitafels met veel energie<br />
en uitstraling. Hij springt mee op het ritme van zijn partyset<br />
en grijpt zijn kans om alles los te laten na drie dagen<br />
autorijden. Het publiek, dat volledig uit exclusief uitgenodigde<br />
<strong>Jaguar</strong>-vrienden bestaat, toont zijn appreciatie<br />
door massaal de kinetische dansvloer te betreden. Het is<br />
een aanrakingsgevoelig lichtplatform dat het ritmische<br />
voetengestamp in energie omzet. Net als de toekomstgerichte<br />
wagen die hem hiernaartoe heeft gebracht, is het<br />
een energiebesparend wonder.<br />
Wat na al die kilometers in de chauffeursstoel de volgende<br />
vraag oproept: dankzij zijn documentaireprojecten wisten<br />
we al dat de topacteur op snelheid kickt. Maar kickt hij ook<br />
op zuiniger rijden (hij verbruikte tijdens de trip trouwens<br />
slechts 4,3 liter per 100 km)? Elba lacht: “Wel, ik ben daar<br />
eigenlijk steeds meer mee bezig. Dat was een van de<br />
stimulansen om voor deze wagen met <strong>Jaguar</strong> samen te<br />
werken. Het is namelijk de bedoeling dat hij zeer, zeer<br />
zuinig en milieuvriendelijk wordt. Want we verspillen echt<br />
(brandstof). Ik heb veel tijd in Afrika doorgebracht, waar<br />
het moeilijk is om je te verplaatsen, laat staan als je brandstof<br />
verspilt. Het is dus mooi dat wagenfabrikanten zich<br />
daar heel erg bewust van zijn. We proberen steeds verder<br />
te komen in het leven, maar we willen dat met minder<br />
brandstof doen. Daar hebben we uiteindelijk allemaal baat<br />
bij.” En als we tegelijkertijd een stijlvolle rit in het gezel<br />
schap van een stijlvolle kerel kunnen maken, dan is dat<br />
mooi meegenomen.<br />
THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE j 53
1500 - 1799 1800 - 1899<br />
Uitvindingen <strong>–</strong><br />
verbindingen<br />
Een visuele geschiedenis van uitvindingen die de<br />
wereld veranderden (en enkele die dat niet deden)<br />
STETHOSCOOP (1816)<br />
Akoestische apparatuur om naar de inwendige<br />
geluiden van een dier of mens te luisteren.<br />
Uitvinder: René Laënnec (Frankrijk)<br />
Het eerste niet-dodelijke instrument ter<br />
verkenning van de interne anatomie. Toon<br />
je de volgende keer dus maar dankbaar<br />
als jouw arts een koude stethoscoop op je rug<br />
plaatst en “inademen” zegt.<br />
Weetje: Als levensredder was het apparaat<br />
niet bedoeld, maar gewoon om erachter te<br />
komen of iemand al dood was.<br />
Onderzoek: SAMIM ABBAS & STEPHEN GRAHAM<br />
Infografie: PETER STADDEN<br />
MICROSCOOP (1590)<br />
Een instrument om objecten te observeren<br />
die te klein zijn voor het blote oog.<br />
Uitvinder: Zacharias Janssen (Nederland)<br />
De microscoop veranderde de geneeskunde<br />
en effende het pad voor elektronenen<br />
lichtmicroscopen, die wetenschappers<br />
in staat stelden om ook de allerkleinste<br />
deeltjes te ontdekken.<br />
Weetje: Janssen is de uitvinder van de<br />
microscoop en de telescoop, hoewel de<br />
term microscoop pas ontstond nadat de<br />
Italiaan Galileo Galilei in 1625 zijn samengestelde<br />
microscoop had gebouwd. Hij<br />
noemde het toestel ’occhiolino’ of ’oogje’.<br />
SPINNING JENNY (1764)<br />
Spinmachine met meerdere klossen.<br />
Uitvinder: James Hargreaves<br />
(Engeland). Omdat één arbeider<br />
volstond om acht Spinning Jennymachines<br />
tegelijkertijd te bedienen,<br />
namen de kosten en moeite voor de productie<br />
van garen voor stof drastisch af.<br />
Weetje: Volgens een mythe werd de<br />
machine naar Hargreaves’ dochter of<br />
vrouw genoemd, maar niemand uit<br />
zijn familie heette Jenny! Waarschijnlijk<br />
is het een afleiding van het woord<br />
‘engine’, Engels voor ‘machine’.<br />
STOOMMACHINE (1606)<br />
Een motor die door middel van stoom mechanisch werk verricht.<br />
Uitvinder: Jerónimo de Ayanz y Beaumont (Spanje). Hoewel Ayanz<br />
houder van het originele patent was, ontwikkelde Thomas Newcomen<br />
(Engeland) het eerste commerciële gebruik als pomp in een mijn en<br />
ontwikkelde James Watt (Schotland) de machine verder om<br />
locomotiefmotoren aan te drijven. Droger mijnwerk en sneller transport<br />
op de lange afstand waren de vroege positieve resultaten.<br />
Weetje: Watt vormde het woord ‘paardenkracht’ om het vermogen<br />
van de stoommachines met trekpaarden te vergelijken. Een energieeenheid<br />
werd naar hem genoemd.<br />
ANTISEPTICUM (1867)<br />
Antimicrobiële substantie die<br />
op de huid of op lichaamsweefsel<br />
wordt aangebracht om de<br />
mogelijkheid van een infectie te<br />
verminderen.<br />
Uitvinder: Joseph Lister<br />
(Engeland). Toen Lister in het<br />
ziekenhuis van Glasgow begon<br />
te werken, stierf nog bijna de<br />
helft van alle patiënten na een<br />
operatie. Nadat Lister antiseptica<br />
had ontdekt, zakte het percentage<br />
sterfgevallen naar 15%.<br />
Weetje: Lister heeft nog meer<br />
belangrijke medische bijdragen<br />
geleverd, zoals een methode om<br />
knieschijven met behulp van<br />
metalen draden te repareren.<br />
DRUKPERS (1450)<br />
Een werktuig om inkt gelijkmatig op<br />
een medium te drukken.<br />
Uitvinder: Johannes Gutenberg<br />
(Duitsland). De verspreiding van de<br />
drukpers wordt als één van de<br />
invloedrijkste gebeurtenissen in de<br />
menselijke geschiedenis beschouwd.<br />
Het revolutioneerde de manier waarop<br />
mensen de wereld waarin zij leven beschrijven<br />
en luidde de moderne tijd in.<br />
Weetje: De grotere snelheid en lagere<br />
kosten van tekstproductie effenden<br />
wereldwijd het pad voor de oprichting<br />
van kranten en leidden zo tot het<br />
begrip ’de pers’.<br />
FOTOGRAFIE (1829)<br />
De bewaring van een camera-afbeelding.<br />
Uitvinder: Nicéphore Niépce (Frankrijk)<br />
De verkorting van de belichtingstijd van<br />
oorspronkelijk acht uur verhoogde de<br />
verspreiding van camera´s en foto´s.<br />
Weetje: De Camera Obscura bestond<br />
sinds de 16e eeuw, maar Niépce<br />
slaagde erin om het geprojecteerde<br />
beeld te bewaren, doordat hij het op<br />
papier richtte dat met lichtgevoelige<br />
chemicaliën gecoat was.<br />
RADIO (1873)<br />
Een apparaat om geluid over te brengen.<br />
Uitvinder: James Clerk Maxwell (Schotland)<br />
Maxwell was de eerste die aantoonde dat<br />
elektromagnetische golven door vrije ruimte<br />
kunnen bewegen, maar het was Guglielmo<br />
Marconi (Italië) die radiotechniek in 1894 bij het<br />
grote publiek introduceerde. Radiotechniek als<br />
communicatiemiddel nam tijdens de Eerste<br />
Wereldoorlog toe en de publieke omroepen<br />
begonnen vanaf 1920 uit te zenden.<br />
Weetje: Tijdens het zinken van de Titanic in 1912<br />
speelde radiotechniek al een belangrijke rol,<br />
omdat de radiotechnici van het schip konden<br />
communiceren met schepen in de buurt.<br />
Legende<br />
Gezondheid<br />
Wetenschap<br />
Media<br />
Transport<br />
Industrie<br />
Communicatie<br />
Ontspanning<br />
Economie<br />
Vrije tijd<br />
Huis<br />
PAPERCLIP (1867)<br />
Een clip van gebogen draad om<br />
documenten bij elkaar te houden.<br />
Uitvinder: Samuel B. Fay (VS)<br />
Ondanks talrijke varianten is<br />
deze paperclip vanwege zijn<br />
eenvoud nog steeds een succes.<br />
Weetje: Fay heeft niet de<br />
huidige paperclip met ronde<br />
hoeken ontworpen. Dat ontwerp<br />
was van de hand van Gem,<br />
die er echter nooit een patent<br />
op heeft genomen.<br />
TELEFOON (1876)<br />
Een apparaat om spraak<br />
onvertraagd elektronisch over te<br />
brengen (buiten gehoorsafstand).<br />
Uitvinder: Alexander Graham Bell<br />
(Schotland). De mogelijkheid om<br />
wereldwijd gesprekken te voeren,<br />
creëerde een revolutie op<br />
communicatief vlak.<br />
Weetje: Tijdens zijn succesvolle experiment<br />
riep Bell de volgende<br />
beroemde woorden tegen zijn assistent<br />
in de kamer ernaast: “Meneer<br />
Watson, kom hier, ik wil je zien.”<br />
54 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
1900 - 1939<br />
RÖNTGENSTRALING (1895)<br />
Elektromagnetische straling die door zowel ondoorzichtige<br />
als ook transparante materialen heen kan gaan,<br />
om een fotografische of digitale afbeelding van de<br />
interne compositie van iets te maken <strong>–</strong> met name van<br />
het menselijk lichaam.<br />
Uitvinder: Wilhelm Röntgen (Duitsland). De mogelijkheid<br />
om de binnenkant van menselijke lichamen te zien<br />
had een ingrijpend effect op de diagnose. De voortrekker<br />
van het gebruik van röntgenfoto´s op medisch<br />
vlak was de Engelsman Major John Hall-Edwards.<br />
Weetje: Hall-Edwards was in 1908 genoodzaakt om<br />
zijn linkerarm te laten amputeren, omdat zich daar<br />
röntgendermatitis verspreidde.<br />
TECHNOLOGIE<br />
PENICILLINE (1928)<br />
Antibiotisch medicijn ter bestrijding van<br />
bacteriële infecties.<br />
Uitvinder: Sir Alexander Fleming (Schotland). Nadat<br />
Dorothy Crowfoot Hodgkin in 1945 de chemische<br />
structuur van penicilline had vastgelegd, werd een<br />
methode voor massaproductie ontwikkeld.<br />
Weetje: Als Fleming andere wetenschappers met meer<br />
succes had weten te overtuigen, was het medische<br />
gebruik van penicilline wellicht jaren eerder ontwikkeld.<br />
ASPIRINE (1899)<br />
Een geneesmiddel tegen pijn,<br />
ontstekingen en koorts.<br />
Uitvinder: Felix Hoffmann (Duitsland)<br />
Vanwege de veelzijdigheid van het geneesmiddel<br />
wordt het nog steeds gebruikt.<br />
Weetje: Onderzoek heeft uitgewezen<br />
dat een lage dosis aspirine het risico op<br />
hartaanvallen reduceert.<br />
AUTOMOBIEL (1886)<br />
Dat is ons bekend, nietwaar?<br />
Uitvinder: Carl Benz (Duitsland)<br />
Dit was raak: van A naar B komen<br />
zonder het achterste van een<br />
paard te moeten volgen.<br />
Weetje: De eerste auto met de<br />
naam ‘<strong>Jaguar</strong>’ werd in 1935 door<br />
William Lyons ontwikkeld; zijn<br />
bedrijf Swallow Sidecars had tot<br />
dan toe enkel zijspanwagentjes<br />
voor motorfietsen geproduceerd.<br />
VLIEGTUIG (1903)<br />
De eerste vliegmachine ‘voor een<br />
lange vlucht’.<br />
Uitvinder: Orville and Wilbur Wright (VS)<br />
Waarom is dit belangrijk? Denk er maar<br />
eens over na tijdens je vlucht in een<br />
jet naar je favoriete Caraïbische eiland…<br />
Weetje: De gebroeders Wright hadden<br />
ervaring met fietsen en dat deed hen<br />
geloven dat het mogelijk moest zijn om<br />
een instabiel voertuig als een vliegmachine<br />
onder controle te krijgen en uit te balanceren.<br />
TELEVISIE (1927)<br />
Apparaat om bewegende beelden over<br />
te brengen en te ontvangen.<br />
Uitvinder: Niemand komt individueel<br />
de eer toe, maar zowel Philo Farnsworth<br />
als Charles Francis Jenkins (beiden<br />
uit de VS) waren pioniers. De overdracht<br />
van bewegende beelden transformeerde<br />
huiskamers wereldwijd.<br />
Weetje: Op 20 juli 1969 werd de eerste<br />
tv-uitzending vanaf de maan gemaakt.<br />
600 miljoen mensen keken ernaar.<br />
GLOEILAMP (1878)<br />
De eerste commerciële<br />
elektrische gloeilamp.<br />
Uitvinder: Thomas Edison (VS)<br />
De geboorte van licht zonder<br />
tientallen kaarsen.<br />
Weetje: De lampen van Edison<br />
werden voor het eerst in 1880<br />
op het Amerikaanse stoomschip<br />
Columbia gebruikt.<br />
KOELKAST (1913)<br />
Elektrisch huishoudelijk apparaat om<br />
voedsel te koelen.<br />
Uitvinder: Fred W. Wolf (VS). Voedsel<br />
(en andere dingen) bleven in de keuken<br />
eenvoudiger koel en vers.<br />
Weetje: Wolf verdient alle eer met de<br />
eerste commercieel haalbare elektrische<br />
koelkast, maar pas toen General Motors<br />
een klein koelkastbedrijf kocht, het de<br />
naam Frigidaire gaf en massaproductietechnieken<br />
zoals in de auto-industrie<br />
toepaste, nam de verkoop toe.<br />
Voortzetting op de volgende dubbele pagina
1940 - 1969<br />
1970 - 1989<br />
PACEMAKER (1952)<br />
Een medisch toestel om de hartslag te reguleren.<br />
Elektroden zenden elektrische impulsen die de<br />
hartspieren doen samentrekken.<br />
Uitvinder: Paul Zoll (VS)<br />
De vorderingen van Zoll en andere onderzoekers<br />
in de jaren 50 werden snel en breed toegepast<br />
en maakten bijgevolg de ontwikkeling van<br />
coronary care-afdelingen mogelijk.<br />
Weetje: Pessimisten, let op: nadat dokter Zoll zijn<br />
werk tijdens een wetenschappelijke conferentie<br />
had voorgesteld, richtte een goede vriend en<br />
vooraanstaande cardioloog uit Boston zich tot<br />
diens vrouw en zei dat het toestel slechts een<br />
speeltje van weinig medische waarde was.<br />
ENDOVASCULAIRE STENT (1985)<br />
Een implantaat dat de coronaire vaten<br />
openhoudt ter voorkoming van hartaanvallen.<br />
Uitvinder: Julio Palmaz (Argentinië)<br />
Binnen vier jaar na goedkeuring in de VS<br />
werden de vaatprothesen in meer dan<br />
80% van de percutane coronaire<br />
interventies gebruikt om het bloed beter<br />
door de hartvaten te laten stromen.<br />
Weetje: Palmaz’ patenten voor vaatprotheses<br />
doorstonden een 12 jaar lange strijd van<br />
Johnson & Johnson (die het patent van Palmaz<br />
afkochten). De gigantische medische industriereus<br />
won en ontving een van de grootste<br />
schadevergoedingen uit de geschiedenis van<br />
het patentrechtproces (1,725 miljard dollar).<br />
SINCLAIR C5 (1985)<br />
Elektrische eenzitter.<br />
Uitvinder: Sir Clive Sinclair (Engeland)<br />
Vanwege de beperkingen van het<br />
voertuig <strong>–</strong> een lage actieradius en een<br />
maximale snelheid van slechts 24 km<br />
per uur, een accu met een lage looptijd<br />
en een gebrek aan bescherming<br />
tegen weersomstandigheden<br />
<strong>–</strong> voldeed het niet aan de behoeftes<br />
van de meeste mensen.<br />
Weetje: Gelukkig werd Clive twee jaar<br />
daarvoor geridderd voor zijn prestaties<br />
bij de ontwikkeling van rekenmachines<br />
en vroege pc’s (waaronder de ZX81).<br />
GEMOTORISEERDE<br />
SURFPLANK (1948)<br />
Een surfplank met een bevestigbare<br />
motor.<br />
Uitvinder: Joe Gilpin (VS)<br />
Omdat er geen behoefte was om met<br />
een surfplank sneller door het water<br />
te komen of daarna het zware gevaarte<br />
te sjouwen, slaagde dit product niet.<br />
Bovendien hebben traditionele surfers<br />
aan golven genoeg.<br />
Weetje: Surfen werd voor het eerst in<br />
1779 in Hawaï gedocumenteerd. Destijds<br />
hadden ze ook geen gemotoriseerde<br />
versie nodig.<br />
BETAMAX (1975)<br />
Videocassetteformaat.<br />
Uitvinder: Sony (Japan)<br />
Sony probeerde een industriële<br />
standaard voor video´s aan<br />
andere elektronicabedrijven<br />
op te leggen, maar rivaal JVC<br />
weigerde en won uiteindelijk<br />
de verkoopstrijd met zijn<br />
eigen formaat VHS.<br />
Weetje: Betamax heeft zijn<br />
naam aan de Griekse letter<br />
beta (β) ontleend omdat de<br />
cassettespoelen erop leken.<br />
Aan beta werd de afgekorte<br />
vorm van het woord<br />
’maximum’ toegevoegd om<br />
iets groots te suggereren.<br />
SONY WALKMAN (1979)<br />
Draagbare audiocassetterecorder.<br />
Uitvinder: Nobutoshi Kihara (Japan)<br />
Persoonlijke muzieksamenstelling voor<br />
onderweg werd snel een succes.<br />
Weetje: Akio Morita, grote baas en<br />
medeoprichter van Sony, had een hekel<br />
aan de naam Walkman en wilde die<br />
veranderen. Hij stelde zich echter<br />
gematigder op toen medewerkers hem<br />
informeerden dat een reclamecampagne<br />
met die benaming al liep en een<br />
verandering te duur zou worden. Goed zo.<br />
SMELL-O-VISION (1960)<br />
Een technologie waarbij een<br />
filmrol synchroon met cruciale<br />
filmmomenten bepaalde geuren<br />
liet vrijkomen.<br />
Uitvinder: Hans Laube<br />
(Zwitserland). De enige film<br />
waarbij gebruikgemaakt werd van<br />
Smell-O-Vision was Scent of<br />
Mystery van Mike Todd Jr uit 1960,<br />
dat speciaal voor deze techniek<br />
werd geschreven. Aan het<br />
resultaat hing een <strong>–</strong> voorspelbaar<br />
<strong>–</strong> reukje, en Smell-O-Vision werd<br />
nooit meer gebruikt.<br />
Weetje: Smell-O-Vision was niet<br />
de enige methode om geur en<br />
film te combineren. Een<br />
gelijkaardig proces, Aromarama,<br />
werd enkele weken daarvoor<br />
tijdens een film gepresenteerd,<br />
waarop The New York Times<br />
deze geuroorlog de “Slacht van<br />
de Stinkers” doopte.<br />
PERSONAL COMPUTER (1977)<br />
Een apparaat waarmee digitale gegevens<br />
opgeslagen, bewerkt en georganiseerd<br />
kunnen worden.<br />
Uitvinder: John Blankenbaker (VS)<br />
Zijn Kenbak-1 is voor velen de eerste<br />
personal computer ter wereld, hoewel de<br />
IBM-pc uit 1981 meer lijkt op wat we<br />
tegenwoordig onder desktopcomputer<br />
verstaan. Microprocessoren deden<br />
vervolgens de pc-kosten dalen en maakten<br />
het mogelijk om op het werk grotere<br />
hoeveelheden gegevens op te slaan en te<br />
verwerken. Door de toegenomen vraag<br />
naar internet- en e-mailtoegang thuis,<br />
maakten de pc’s ook hun entree in<br />
privéhuishoudens.<br />
Weetje: De IBM-pc werd in 1982 door<br />
Time <strong>Magazine</strong> tot “Man of the Year”<br />
uitgeroepen.<br />
voortzetting van de vorige dubbele pagina<br />
56 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
1990 - 1999 2000 - present<br />
VIRTUAL BOY (1995)<br />
Virtual reality-speelbril.<br />
Uitvinder: Nintendo (Japan)<br />
Het volumineuze rode masker, dat door de<br />
spelindustrie enthousiast werd ontvangen,<br />
legde volledig beslag op het gezicht van<br />
de speler. Bovendien werden de spellen in<br />
rudimentaire 3D-grafiek weergegeven.<br />
Weetje: Virtual Boy was slechts zes<br />
maanden te koop. Toen besloot Nintendo<br />
om zijn pijlen op de Nintendo 64 te richten.<br />
TECHNOLOGIE<br />
SEGWAY PT (2001)<br />
Motorvoertuig met twee wielen dat<br />
zichzelf in evenwicht houdt.<br />
Uitvinder: Dean Kamen (VS)<br />
De Segway is een voertuig, maar geen<br />
volledig ontwikkeld product. Hoewel<br />
hij door sommigen even revolutionair als<br />
de pc werd genoemd, is hij nooit groot<br />
en beroemd geworden.<br />
Weetje: De ‘PT’ in Segway PT<br />
staat voor ‘personalised transporter’.<br />
WORLD WIDE WEB (1989)<br />
Een systeem van hypertekstdocumenten,<br />
toegankelijk via het<br />
internet.<br />
Uitvinder: Sir Tim Berners-Lee<br />
(Engeland). Berners-Lee maakte de<br />
opslag van de kennis van deze wereld<br />
mogelijk en toegankelijk voor iedereen<br />
met een internetverbinding. De<br />
eerste webbrowser voor PC- en Macgebruikers<br />
was Mosaic in 1993, die<br />
een explosie van ‘www’ teweegbracht.<br />
Weetje: ‘Het web’ en het internet zijn<br />
niet hetzelfde <strong>–</strong> ‘Het web’ is een service<br />
van het internet <strong>–</strong> net als e-mail.<br />
GOOGLE (1998)<br />
Diverse internetdiensten, waarvan de<br />
belangrijkste de ‘zoekmachine’ is.<br />
Uitvinders: Larry Page & Sergey Brin<br />
(VS). Googles missie om in het web van<br />
digitale documenten <strong>–</strong> binnen seconden<br />
<strong>–</strong> te vinden wat je zoekt, is nog steeds<br />
indrukwekkend, zelfs als je te jong bent<br />
om je nog de microfiches in de<br />
plaatselijke bibliotheken van de 20e<br />
eeuw te herinneren.<br />
Weetje: Google heeft overigens ook de<br />
wereld gefotografeerd (Google Earth<br />
and Maps) en keurt momenteel ook het<br />
prototype van een zelfrijdende auto om<br />
deze plaatsen beter te kunnen bereiken.<br />
APPLE IPOD (2001)<br />
Draagbaar digitaal muziekapparaat<br />
Uitvinder: Jonathan Ive (Engeland)<br />
Goed voor “1000 songs in je<br />
zak” volgens Apples co-oprichter<br />
Steve Jobs.<br />
Weetje: Meer dan driekwart van alle<br />
verkochte muziekspelers wereldwijd<br />
zijn iPods. De verkoop verliep in het<br />
begin echter traag, omdat de iPod<br />
alleen met de Mac compatibel was.<br />
FACEBOOK (2004)<br />
Een sociaal netwerk.<br />
Uitvinder: Mark<br />
Zuckerberg (VS)<br />
Gebruikers krijgen<br />
toegang tot een<br />
wereldwijde onlinegemeenschap<br />
van<br />
vrienden. Voor<br />
adverteerders gaat<br />
het om de toegang<br />
tot je gegevens.<br />
Weetje: Zangeres<br />
Shakira verzamelde<br />
als eerste meer<br />
dan 100 miljoen<br />
‘likes’ op haar<br />
Facebook-pagina.<br />
TABLET-PC VAN<br />
MICROSOFT (2001)<br />
Een tabletcomputer<br />
(zonder toetsenbord).<br />
Uitvinder: Een indrukwekkend<br />
staaltje technologie van<br />
Microsoft <strong>–</strong> negen jaar ouder<br />
dan de iPad. De wereld<br />
was wellicht nog niet klaar<br />
voor computers zonder<br />
toetsenbord.<br />
Weetje: De tablet werd met<br />
een stift bediend, niet via een<br />
touchscreen.<br />
APPLE IPHONE (2007)<br />
Smartphone.<br />
Uitvinder: Jonathan Ive (Engeland)<br />
De gebruiksvriendelijke en intuïtieve<br />
interface bliezen de smartphone<br />
nieuw leven in.<br />
Weetje: Gigantische wereldwijde<br />
verkoopcijfers <strong>–</strong> circa 600 miljoen<br />
op zeven jaar tijd <strong>–</strong> droegen ertoe<br />
bij dat Apple een van de meest<br />
waardevolle beursgenoteerde<br />
bedrijven ter wereld is.<br />
OCULUS RIFT VR (2015)<br />
Virtual reality head-mounted display (beeldscherm<br />
dat op het hoofd gedragen wordt).<br />
Uitvinder: Palmer Luckey (VS). Hoewel er<br />
nog geen gebruikersversie bestaat, wordt<br />
Rift nu al als de volgende nieuwe doorbraak<br />
getipt die in diverse bedrijfstakken een rol<br />
zal spelen (en waarmee ook videospellen<br />
intensiever beleefd kunnen worden).<br />
Weetje: Vroeger onafhankelijk, maar nu in<br />
het bezit van Facebook.
PEOPLE<br />
WAAR NIETS IS<br />
WAT HET LIJKT<br />
Olafur Eliasson, een van de belangrijkste<br />
kunstenaars van zijn generatie, transformeert de<br />
openbare ruimte door installaties die de<br />
perceptie van onze omgeving op speelse wijze<br />
veranderen. J-Mag portretteert het<br />
werk van deze meester van kleur en licht.<br />
TEKST: Ralf Eibl<br />
58 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
VERSTEKELINGEN<br />
De bezoekers van<br />
Eliassons installatie uit<br />
2010, getiteld Your<br />
blind passenger, in het<br />
Arken Museum voor<br />
Moderne Kunst in<br />
Kopenhagen, werden<br />
een dichte, gekleurde<br />
nevel in gezonden <strong>–</strong><br />
een spel met de<br />
zintuiglijke waarneming.
PEOPLE<br />
Wat bepaalt of iets goede kunst is?<br />
Het antwoord ligt hoofdzakelijk<br />
in het oog van de aanschouwer,<br />
maar als de rangorde door mijn<br />
kleine dochtertje bepaald zou<br />
worden, zou Olafur Eliasson beslist tot de top tien behoren.<br />
Al op haar vierde was ze diep onder de indruk van de<br />
optische trucs en speciale effecten van zijn tentoonstelling<br />
in de Martin Gropiusbau in Berlijn. Kinderen zijn dol op de<br />
kunst van Eliasson: als je voor zijn lachspiegels staat of in<br />
zijn vertrekken vol nevel en schaduwen speelt, krijg je als<br />
toeschouwer het gevoel dat je door een sprookje wandelt.<br />
Je zal hard je best moeten doen om niet geraakt te worden<br />
(of onder de indruk te zijn).<br />
Eliassons werk is nu wereldwijd in de meest gerenommeerde<br />
musea te bezichtigen, maar de oorsprong ervan ligt wel nog<br />
steeds in een kinderlijke nieuwsgierigheid en een sterke<br />
onderzoeksdrang. Het vervagen van ruimte en kunst,<br />
binnen en buiten, feit en fictie, dat zijn de kernthema´s van<br />
zijn kunst. Wat bijvoorbeeld tot uitdrukking komt in een met<br />
gele nevel volgepompt kunstmuseum of een Stockholmse<br />
rivier waarin hij een giftig uitziende groene kleur kieperde.<br />
In de botanische tuin van de Duitse stad Gütersloh creëerde<br />
Eliasson een tunnel vol sterk ruikende planten <strong>–</strong> een soort<br />
positief geuroffensief <strong>–</strong> terwijl hij in Utrecht de zon in de<br />
‘verkeerde’ richting van de hemel onder liet gaan, door<br />
gebruik te maken van een glasraam van vier meter diameter<br />
en speciale lichteffecten. In München creëerde hij een<br />
monumentale sculptuur, Umschreibung genaamd, voor de<br />
hoofdkantoren van een toonaangevend adviesbureau. Het<br />
kunstwerk bestaat uit twee lange, verstrengelde trappen die<br />
elkaar kruisen. Eliassons creatie uit 2008 in New York City<br />
leek bijna een overdrijving <strong>–</strong> de installatie van vier artificiële<br />
en spectaculaire watervallen. 110 dagen lang, elke dag van<br />
zeven uur ´s ochtends tot 10 uur ´s avonds, stortte 13 miljard<br />
liter water in de East River neer. Als je voor dit kunstwerk<br />
stond, kreeg je steeds de indruk van een doorgedraaide<br />
wereld die op zijn kop stond.<br />
Eliassons werk heeft meestal een dergelijk effect <strong>–</strong> niets is<br />
wat het lijkt. Maar je kunt zijn grote caleidoscoop van kleur<br />
en licht evengoed appreciëren zonder er diep over na te<br />
denken (vandaar ook het effect op zeer jonge kinderen).<br />
Daar lijkt ook de Deen zelf zich in te kunnen vinden. Als hij<br />
het over zijn 368 pagina´s dikke kookboek heeft dat rijk<br />
geïllustreerd is met afbeeldingen van zijn kunstwerken, zegt<br />
hij dat hij “koken apprecieert als het scheppen van realiteit<br />
en niet als het mystificeren van dingen.” Ik ben er zeker van<br />
dat mijn negenjarige dochter daarmee zou instemmen.<br />
OLAFUR ELIASSON<br />
Nationaliteit: Deens-IJslands<br />
Leeftijd: 48<br />
Beroep: Kunstenaar<br />
Weetje: Eliassons atelier<br />
in Berlijn is een<br />
omgebouwde oude<br />
brouwerij die hij Het<br />
kunstlaboratorium noemt.<br />
BRIDGE OVER TROUBLED WATER (helemaal boven)<br />
Een van Eliassons beroemdste installaties is zijn<br />
kunstmatige waterval onder Brooklyn Bridge, één van<br />
vier installaties die in 2008 110 dagen lang in New York City<br />
te zien waren en waarbij meer dan 13 miljard liter water<br />
in de East River neerstortte.<br />
SOMEWHERE OVER THE RAINBOW (boven)<br />
De gigantische installatie Your rainbow panorama uit 2011<br />
is een 150 meter hoge ronde wandelweg over het dak<br />
van het ARoS-museum in Aarhus (Denemarken). Het<br />
kunstwerk bestaat uit 116 glasramen in 42 verschillende<br />
kleuren, om bezoekers het gevoel te geven dat ze over<br />
<strong>–</strong> of eerder door <strong>–</strong> een regenboog lopen.<br />
60 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
LONDEN LICHT OP In 2003 creëerde Eliasson voor Tate Modern in Londen The weather project, een<br />
artificiële zon met krachtige neonbuizen die aan het einde van de 35 meter hoge Turbine Hall<br />
bevestigd waren. Door gebruik te maken van een bespiegeld plafond kwam de ruimte nog groter over.<br />
EEN KROKODIL IN HET PARK?<br />
Deze tijdelijke installatie voor<br />
de Londense Serpentine<br />
Gallery uit 2007, die eruitzag als<br />
een gigantische krokodil in<br />
afwachting van zijn lunch, werd<br />
mee ont worpen door Kjetil<br />
Thorsen. De grote ‘tanden’ vormden<br />
een gordijn waar bezoekers<br />
ont spannen achter zaten,<br />
misschien wel onder het genot<br />
van hun eigen lunchpakket.
WRAP UP<br />
Cumberbatch kleedt<br />
zich warm aan voor onze<br />
fotoshoot op de 72e<br />
verdieping van The Shard<br />
62 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
WORLD EXCLUSIVE<br />
Wereldtop<br />
De zojuist voor een Oscar genomineerde Britse<br />
acteur Benedict Cumberbatch bevindt zich<br />
op de top van zijn carrière. J-<strong>Magazine</strong> sleepte<br />
een exclusief interview in de wacht om het<br />
met hem over carrière, wagens en het leven te<br />
hebben <strong>–</strong> uiteraard op een passende toplocatie.<br />
TEKST: Guy Bird<br />
FOTO´S: Tomo Brejc
WORLD EXCLUSIVE<br />
“IN DEZE STAD BEN<br />
IK THUIS EN HET<br />
IS HIER BOVEN<br />
WAANZINNIG<br />
INSPIREREND. ZELFS<br />
MET DIT DIFFUSE<br />
LICHT RAAK JE DOOR<br />
DE PROPORTIE VAN<br />
DEZE GEWELDIGE<br />
STAD SPRAKELOOS”<br />
BENEDICT CUMBERBATCH<br />
Nationaliteit: Engels<br />
Leeftijd: 38<br />
Beroep: Acteur<br />
Overige interesses: Rusten,<br />
lezen en met F-TYPEs rijden<br />
We bevinden ons op halve hoogte<br />
van het hoogste gebouw van West-<br />
Europa in één van de meest<br />
luxueuze nieuwe hotels in Londen<br />
en wachten op één van ´s werelds<br />
meest beroemde acteurs. Als we<br />
ook maar even aan het eerstgenoemde zouden twijfelen,<br />
zou een korte blik uit de hoge ramen van de hoeksuite over<br />
het gigantische stadslandschap die twijfel meteen wegnemen,<br />
terwijl de afbeelding die ons uit de actuele uitgave van<br />
Engelands meest vooraanstaande krant The Times aankijkt,<br />
het laatstgenoemde bevestigt.<br />
Maar hoewel de 38-jarige Benedict Cumberbatch de<br />
voorpagina siert, is er minder opzien dan je wellicht zou<br />
verwachten als de meest essentiële Engelse acteur van deze<br />
tijd de suite van het Shangri-La in The Shard betreedt.<br />
Casual gekleed en incognito met muts begroet hij<br />
iedereen snel en na een korte ontmoeting met de stylist en<br />
make-upartiest, stapt hij in de snelle lift naar onze<br />
exclusieve fotoshoot. We hebben het platform The View<br />
from The Shard op 244 meter hoogte <strong>–</strong> op de cameracrew<br />
en het personeel na <strong>–</strong> helemaal voor ons alleen en kunnen<br />
het 360-graden-openluchtpanorama van Londen helemaal<br />
alleen savoureren.<br />
Ook voor een acteur die schijnbaar de wereld aan zijn<br />
voeten heeft, is het eerste bezoek aan dit nu al iconische<br />
gebouw, dat officieel in 2012 geopend werd, een indrukwekkende<br />
ervaring. “Ik kom uit deze stad en het is hier<br />
boven waanzinnig inspirerend. Zelfs met dit diffuse licht<br />
raak je door de proportie van deze geweldige stad<br />
sprakeloos.” Om nu te zeggen dat het momenteel wel goed<br />
gaat met de carrière van Cumberbatch, zou een enorm<br />
understatement zijn. Na zijn doorbraak in Atonement<br />
(2007) kreeg hij de hoofdrol in het wereldwijde TV-succes<br />
Sherlock en speelde hij in Tinker, Tailor, Soldier, Spy en<br />
Warhorse (allebei 2011), evenals in 12 Years a Slave (2013),<br />
terwijl hij in blockbusters als Star Trek en The Hobbit-serie<br />
voor diepgang zorgde. Dit jaar sleepte hij een Oscarnominatie<br />
voor zijn hoofdrol in The Imitation Game in de wacht.<br />
Privé verloofde hij zich eind 2014 en zal hij in 2015 vader<br />
worden. Is het moeilijk om op de 72e verdieping met beide<br />
voeten op de grond te blijven staan? “Ik ben me er zeer goed<br />
van bewust hoe buitengewoon alles momenteel is,” begint<br />
64 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
“DOOR TE ACTEREN HEB IK ALS<br />
KIND OVERTOLLIGE ENER-<br />
GIE KUNNEN KANALISEREN.<br />
GEWOON GEWELDIG! IK BEN<br />
GEBOREN MET NIETS DAN LIEFDE<br />
EN VEEL GELUK, MAAR OP SCHOOL<br />
WAS IK EEN STOORZENDER”
WORLD EXCLUSIVE<br />
hij. “Het is een oud cliché dat je door succes verwend kan<br />
raken. Ik hoop dat dat voor mij niet het geval zal zijn. Ik<br />
omring me met mensen die me er voortdurend aan herinneren<br />
wie ik ben. Gisteravond zat ik tijdens een prijsuitreiking<br />
naast James McAvoy; hij is in dat opzicht een lichtend<br />
voorbeeld. Hij neemt het allemaal niet te serieus en blijft<br />
zichzelf altijd en overal trouw.”<br />
Acteren zit Cumberbatch in het bloed <strong>–</strong> zijn vader Timothy<br />
was sinds de jaren zestig professioneel acteur op TV en<br />
toneel en trad op in series zoals A Family at War en Executive<br />
Stress <strong>–</strong> terwijl zijn moeder glamoureuze rollen speelde<br />
in Britse cultkomedies zoals Carry On Up The Khyber<br />
(1968). In de late jaren tachtig en vroege jaren negentig<br />
speelde ze Rodney Trotters schoonmoeder in de legendarische<br />
televisieserie Only Fools and Horses. De optredens van<br />
zijn moeder maakten al vroeg grote indruk op de jonge<br />
Benedict en bepaalden de richting van zijn carrière. “Ik was<br />
vaak in de kleedkamer en zag hoe ze zich klaar maakte.<br />
Dan veranderde plotseling de atmosfeer, een deur ging<br />
open, gevolgd door een lichtvloed, hitte en het bruisende<br />
applaus van het publiek. Ik herinner me nog de uitjes met<br />
school naar de stad en hoe trots ik was dat dit de wereld van<br />
mijn ouders was. Ik wilde er ook ooit deel van uitmaken.”<br />
Maar daar zaten zijn ouders niet op te wachten. “Ze zagen<br />
alles zitten behalve dat,” lacht hij. Hij overwoog advocaat te<br />
worden, maar nadat hij enkele niet al te enthousiaste<br />
advocaten ontmoet had, liet hij dat plan varen en begon hij<br />
het acteren serieuzer te nemen. “Waarom zou je je<br />
oorspronkelijke droom opgeven?” vraagt hij. “Tegen het<br />
einde van mijn puberteit wist ik wat ik wilde. Vanaf dat<br />
moment heb ik een tandje bijgestoken.”<br />
Zoals hij zelf toegeeft, was hij een `brutaal´ kind en vormde<br />
acteren een goede uitlaatklep: “Het hielp me uitstekend om<br />
mijn overtollige energie te kanaliseren. Ik ben geboren met<br />
niets dan liefde en groot geluk, maar op school was ik een<br />
stoorzender.”<br />
Als je naar invloeden vraagt, noemt hij snel een<br />
lange lijst vertolkingen die onuitwisbare herinneringen<br />
nalieten, zoals die van Colin Firth in de<br />
BBC-televisiefilm Tumbledown (1988) over de<br />
Falklandoorlog, en Judy Dench, “in bijna alles waarin ik<br />
haar gezien heb, en natuurlijk Brando, De Niro, Hepburn,<br />
Newman… en Grant vanwege zijn stijl.” Hoewel hij vóór<br />
zijn filmcarrière een grondige opleiding als theateracteur<br />
gevolgd heeft, geeft hij aan geen voorkeur voor film of<br />
theater te hebben. “Mijn CV geeft daar uitsluitsel over,” zegt<br />
hij snel, voordat hij verder vertelt. “Je maakt gebruik van<br />
twee zeer verschillende technieken die allebei op hun<br />
manier verrijkend en moeilijk zijn; daarom zal ik altijd<br />
proberen theater en film te combineren. Ik denk dat ze<br />
elkaar inspireren. Momenteel speel ik Richard III, een<br />
klassiek Engels stuk van Shakespeare, maar in de film is het<br />
spreken naar de camera zeer direct. Tegelijkertijd maakt die<br />
The Shard is niet het nieuwste gebouw in Londen<br />
(het opende in 2012), maar met 310 meter is het wel het<br />
hoogste van de stad en zelfs van West-Europa<br />
donkere lens de ervaring veel kouder en heb je geen<br />
rechtstreeks contact met je publiek. Maar het voordeel is dat<br />
ik op deze manier naar de camera kan spreken [hij praat<br />
zachtjes, dan roept hij], ‘IN PLAATS VAN MIJN STEM TE<br />
MOETEN VERHEFFEN’.”<br />
Naast het acteren herinnert Cumberbatch zich dat hij, wat<br />
betreft autocultuur, meer in een ‘reguliere’ dan in een<br />
‘enthousiaste’ familie opgroeide. Hoewel hij het er graag<br />
over heeft dat hij als scholier Tamiya-modelwagens met<br />
afstandsbediening in elkaar zette. “Ik had een offroadwagen<br />
met een lange wielbasis, waardoor hij snel ergens<br />
bleef hangen. Als je het goed deed, vlogen ze een beetje en<br />
landden daarna weer. Ze hadden van die zware NiCadaccu´s.<br />
Ken je ze nog? Na 24 uur opladen beschikte je over<br />
30 minuten rijplezier, maar het was echt leuk. Dat was mijn<br />
eerste rijervaring.” Voor zijn geboorte hadden zijn ouders<br />
een MG-sportwagen. Nadat hij bij de eerste poging al zijn<br />
rijbewijs haalde, was zijn eerste wagen een oude Mini, die<br />
hij met zijn moeder deelde. Hij heeft het minder graag over<br />
een Mitsubishi Colt die hij van zijn oma erfde en een Mazda<br />
MX-5, de enige wagen die hij van zijn eigen geld kocht. “Het<br />
was een kleine tweedehandscabrio met softtop, de wagen<br />
van een kapper,” glimlacht hij. “Het was een leuke wagen,<br />
maar ik werd vaak uitgelachen en reed er weinig in. En toen<br />
kwam <strong>Jaguar</strong> in mijn leven en mijn ervaring met wagens<br />
kreeg een boost van jewelste. Het is een beetje zoals met<br />
mijn carrière. Ik beschikte over veel rijervaring, dus was ik<br />
THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE j 67
WORLD EXCLUSIVE<br />
aan de weg en het omgaan met een wagen gewend, maar<br />
plotseling in een <strong>Jaguar</strong> zitten voelde als een van die<br />
ongelofelijke rollen die ik speel. Er is een parallel. Het was<br />
een gigantische vooruitgang.”<br />
Door zijn relatie met <strong>Jaguar</strong> <strong>–</strong> hij stelt zijn stem<br />
beschikbaar voor recente reclamecampagnes en<br />
is een van de ambassadeurs van het merk <strong>–</strong> heeft<br />
hij het geluk om met enkele van de meest opwindende<br />
<strong>Jaguar</strong>s te mogen rijden. Bijvoorbeeld met de F-TYPE<br />
Coupé over de beroemde Pacific Coastal Highway in<br />
Californië: “een spannende rit met de meest verbazingwekkende<br />
serpentinestraten en een adembenemend uitzicht<br />
aan beide kanten. Een spectaculaire combinatie van<br />
geografie en voertuig.” Momenteel rijdt hij met de F-TYPE<br />
Coupé: “voor mij heeft deze wagen het helemaal, en met<br />
zijn hardtop voelt hij direct als een volwassen sportwagen<br />
aan.” Cumberbatch houdt ervan als de soundtracks bij<br />
dergelijke missies passend cinematografisch zijn <strong>–</strong> hoe kan<br />
het ook anders? Hij noemt Sigur Rós en wat klassieke<br />
muziek en kerkgezang voor de meer kalme en rustgevende<br />
momenten en Young Fathers en Jungle voor andere<br />
gelegenheden. Zou een man met zo´n zijdezachte stem<br />
mogelijk slecht rijgedrag kunnen vertonen? Mocht het zo<br />
zijn, dan lost hij er in ieder geval niet veel over. “Mijn<br />
slechtste rijgedrag is dat ik me druk maak over het slechte<br />
rijgedrag van anderen,” steunt hij. “Ik moet het leren<br />
loslaten. Ik verbaas me altijd over de grote tolerantie van<br />
professionele chauffeurs als ik achterin zit. Soms krijg je<br />
met iemand te maken die op het punt staat psychotisch te<br />
worden, maar over het algemeen weet ik niet hoe mensen<br />
dit beroep dagelijks kunnen uitoefenen, echt niet.”<br />
Nu dalen we in het hotel af naar onze laatste fotoshoot<br />
achterin de XJ, die buiten het drukke hotel staat (met een<br />
“IK BESCHIKTE AL OVER VEEL<br />
RIJERVARING, MAAR PLOTSELING<br />
IN EEN JAGUAR ZITTEN, VOELDE<br />
ALS DIE ONGELOFELIJKE ROLLEN<br />
DIE IK SPEEL. ER IS EEN PARALLEL.<br />
HET WAS EEN GIGANTISCHE<br />
VOORUITGANG”<br />
zeer kalme bestuurder voorin). Zijn ster is zo hoog gerezen<br />
dat het voor Cumberbatch onmogelijk is om zich aan de<br />
aandacht te onttrekken. Eerder, boven in de foyer, verschijnt<br />
een vrouw uit het niets, onderbreekt onze conversatie en<br />
duwt pen en papier in zijn hand terwijl ze zegt “Mijn zoon is<br />
een grote fan van u, zijn naam is Joe, J-O-E, hartelijk dank”<br />
en verdwijnt even snel als ze gekomen was. In de lift vergezellen<br />
we een gegoede Aziatische familie die in een van de<br />
exclusieve suites van het hotel logeert. Als hun frank valt en<br />
ze Cumberbatch herkennen, begint de moeder-van-ergensin-de-dertig<br />
te buigen, glimlachen en de lift uit te schuifelen,<br />
alsof ze zojuist een god aanschouwde. Cumberbatch<br />
blijft de hele tijd door onfeilbaar beleefd. En dan <strong>–</strong> enkele<br />
foto´s en conversaties later <strong>–</strong> is het tijd voor Cumberbatch<br />
om naar zijn volgende afspraak gechauffeerd te worden.<br />
Hoewel dit wel allemaal ontzettend leuk voor hem zal zijn,<br />
heb ik de indruk dat Cumberbatch een kleine time-out zou<br />
appreciëren. Wat zou hij doen op een vrije dag? “Werkelijk<br />
zeer weinig. Momenteel is vrije tijd een vreemd concept<br />
voor me,” geeft hij toe. “Ik zou gaan wandelen, trainen en<br />
iets lezen dat niets met werk of het nieuws te maken heeft.<br />
Gewoon voor het plezier.”<br />
Zicht van een dynamisch gebouw op een dynamische stad<br />
DRAMATISCHE GESCHIEDENIS Shakespeare’s<br />
Globe is een volledig werkende reproductie van<br />
een Elizabethaans theater, waarin de stukken van<br />
de grote schrijver in het begin van de 17e eeuw<br />
opgevoerd zouden zijn. De originele Globe lag<br />
ongeveer 200 meter verder landinwaarts dan<br />
de nieuwe versie met haar prominente standplaats<br />
aan de zuidoever van de rivier de Theems<br />
WETENSCHAPPELIJKE DOORBRAKEN<br />
Uitvinder John Logie Baird heeft het<br />
eerste, bewegende televisiebeeld vanuit<br />
zijn laboratorium in 22 Frith Street in<br />
Soho uitgezonden. Het eerste ‘gezicht<br />
op TV’ was William Taynton <strong>–</strong> hij werd<br />
toevallig uitgekozen omdat hij beneden<br />
in een kantoor werkte<br />
68 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
EVEN OP ADEM KOMEN Cumberbatch neemt<br />
tussen zijn hectische programma door even<br />
rustig de tijd achterin de luxueuze XJ, die buiten<br />
het Shangri-La hotel at The Shard staat<br />
Make-up: Donald McInness Styling: Joe Woolfe<br />
FINANCIËLE STUWENDE KRACHT De City of<br />
London <strong>–</strong> ook bekend als de Square Mile omdat het<br />
gebied de grens van het oude Londen vormde <strong>–</strong><br />
is een stad in een stad en nu een van de belangrijkste<br />
financiële centra ter wereld. Met karakteristieke<br />
gebouwen zoals 30 St Mary Axe, bekend als “The<br />
Gherkin” en genoemd naar de ingelegde augurk die<br />
dezelfde vorm heeft, maar anders is gebouwd.<br />
BEROEMDE BOUWWERKEN Weinig bouwwerken in<br />
Londen zijn beroemder dan Tower Bridge <strong>–</strong> genoemd naar<br />
de bijna even markante Tower of London aan zijn linkerzijde.<br />
De bouw werd in 1894 voltooid. Voortaan leidde een nieuwe<br />
weg over de rivier de Theems, waarbij door middel van een<br />
beweegbaar middenstuk schepen met hoge masten<br />
doorgelaten konden worden. Tot op de dag van vandaag<br />
gaat de brug honderden keren per jaar omhoog
DETROIT VS<br />
Begin januari werd op<br />
de autoshow in Detroit<br />
de benaming F-PACE<br />
voor een nieuw<br />
crossover-model<br />
bekendgemaakt; vanaf<br />
medio 2016 komt de<br />
wagen in de handel<br />
NEW YORK VS<br />
De gloednieuwe,<br />
luxueuze XF-zakenberline<br />
wordt enthousiast<br />
ontvangen op de New<br />
York Auto Show in april<br />
LOS ANGELES VS<br />
Tijdens de LA Auto Show<br />
presenteert <strong>Jaguar</strong> de<br />
nieuwe F-TYPE met<br />
vierwielaandrijving, naast<br />
de versie met handmatig<br />
schakelmechanisme<br />
BRUSSEL België<br />
14 januari 2015 <strong>–</strong> De gloednieuwe<br />
JLR-vertegenwoordiging<br />
Brussels East in Zaventem<br />
opende zijn deuren in<br />
het kader van de wereldwijde<br />
uitrol van prachtig vormgegeven<br />
showrooms <strong>–</strong> de ideale<br />
omgeving om met de nieuwe<br />
<strong>Jaguar</strong> kennis te maken<br />
ITATIAIA Brazilië<br />
In november startte JLR met<br />
de bouw van een installatie<br />
voor de fabricage van auto´s<br />
in de Staat Rio de Janeiro.<br />
<strong>Jaguar</strong> Brazilië boekte met<br />
500% in twee jaar tijd de<br />
snelste omzetgroei in het<br />
premiumsegment<br />
De wereld<br />
van <strong>Jaguar</strong><br />
Van de XF in New York tot een<br />
snelheidsrecord te land in<br />
Zuid-Afrika <strong>–</strong> een spannend<br />
overzicht van de nieuwste <strong>Jaguar</strong>evenementen<br />
wereldwijd<br />
SIMOLA HILL, KNYSNA<br />
Zuid-Afrika<br />
<strong>Jaguar</strong> is hoofdsponsor van<br />
de Simola Hillclimb, die in mei<br />
in een van de mooiste<br />
gebieden van Zuid-Afrika<br />
wordt gehouden. Klassieke<br />
uitvoeringen van de meest<br />
uiteenlopende fabrikanten<br />
nemen aan de bergrace deel<br />
70 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
KAART<br />
SOLIHULL UK<br />
In januari wordt aangekondigd<br />
dat <strong>Jaguar</strong> met de fabricage<br />
van de nieuwe crossover<br />
F-PACE 1300 nieuwe banen in<br />
de West Midlands creëert<br />
ZUID-KOREA<br />
JLR boekt in 2014 een sterke<br />
omzetgroei in sleutelregio<br />
Korea met 6677 verkochte<br />
wagens, een stijging met 33%<br />
CHANGSHU CHINA<br />
<strong>Jaguar</strong> Land Rover (JLR)<br />
investeerde £1 miljard en<br />
opende in november een<br />
productie-installatie om de<br />
groeiende Chinese markt<br />
te bedienen<br />
HAKSKEEN PAN DESERT<br />
Zuid-Afrika<br />
De <strong>Jaguar</strong> F-TYPE R Coupé<br />
met vierwielaandrijving maakte<br />
afgelopen november de<br />
succesvolle uitvoering van een<br />
belangrijke communicatietest<br />
mogelijk t.b.v. de voorbereidingen<br />
van het Bloodhound<br />
SSC-team voor een nieuw<br />
snelheidsrecord te land<br />
AUSTRALIË<br />
In 2014 stegen de verkoop -<br />
cijfers in Australië met bijna<br />
één vijfde tot 11 273 stuks<br />
THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE j 71
NIEUWS<br />
DE SHOWROOM VAN DE TOEKOMST<br />
Wie binnenkort de deur van een<br />
JAGUAR-SHOWROOM opent,<br />
stapt voor een stukje de toekomst<br />
binnen. Een toekomst waarin de<br />
klant meer dan ooit centraal staat,<br />
en die volledig is opgetrokken<br />
uit design en merkbeleving.<br />
Uw vertrouwde <strong>Jaguar</strong>-concessie<br />
zal er binnenkort heel<br />
anders uitzien. Ze krijgen<br />
namelijk op termijn allemaal<br />
een nieuw design aangemeten. <strong>Jaguar</strong><br />
kiest wereldwijd voor een consistente<br />
architecturale lijn. Daarbij dient gezegd<br />
dat deze operatie veel verder gaat dan<br />
een nieuw interieur én exterieur. Met<br />
het redesign verandert ook de manier<br />
waarop u, de klant, een bezoek aan<br />
<strong>Jaguar</strong> beleeft. Zo’n bezoek zal van een<br />
rondleiding evolueren naar een ontdekkingsreis,<br />
waarbij de klant zelf de<br />
touwtjes in handen neemt.<br />
WAAROM EEN NIEUW DESIGN?<br />
De automotive sector gaat net zo hard<br />
vooruit als de wagens die het van de<br />
band doet rollen. Sinds de vorige designaanpassing<br />
zijn <strong>Jaguar</strong> en Land Rover<br />
dichter naar elkaar toegegroeid. Die<br />
symbiose moet zich nu ook doorzetten<br />
in de showrooms. “Het mag duidelijk<br />
zijn dat er veel veranderd is binnen de<br />
organisatie”, zegt Ton van der Vleuten,<br />
Dealer Development Manager van<br />
<strong>Jaguar</strong> Land Rover in de Benelux. “We<br />
zijn door de jaren heen steeds meer<br />
uitgegroeid tot een ‘dual brand’,<br />
waarbij twee sterke merken worden<br />
vertegenwoordigd: <strong>Jaguar</strong> en Land<br />
Rover. De samensmelting van deze<br />
twee merken zal in de toekomst nóg<br />
intenser worden, en dat is de reden<br />
waarom we dit één op één gaan terugzien,<br />
tot in de showrooms.”<br />
“Een andere reden is de nieuwe designrichting<br />
die beide merken zijn ingeslagen”,<br />
vervolgt Ton van der Vleuten. Hij<br />
doelt hiermee op de recentere modellen<br />
van <strong>Jaguar</strong> en Land Rover, en<br />
natuurlijk naar de modellen van de<br />
toekomst. “Om het hele plaatje<br />
compleet te maken, dienen we deze lijn<br />
overal consequent door te trekken. Dus<br />
ook in de ‘winkel’ waar je de producten<br />
kan kopen. Kortom: de totaalbeleving<br />
moet kloppen bij de nieuwe weg die<br />
FOTOˇS: JAN VAN DE VEL (5)<br />
72 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
“DE NIEUWE<br />
INKLEDING BIEDT<br />
ONZE KLANTEN<br />
COMPLEET NIEUWE<br />
DIMENSIES OM<br />
DE MERKEN<br />
TE BELEVEN”<br />
minder met glas gewerkt om energieverlies<br />
tegen te gaan. Tegelijk is er een<br />
slimmer gebruik van daglicht en wordt<br />
er volop ingezet op betere isolatie en<br />
energiezuinige LED-verlichting.<br />
<strong>Jaguar</strong> Land Rover is ingeslagen.<br />
Tenslotte is onze identiteit een zeer<br />
belangrijk onderdeel van de eerste<br />
kennismaking die een klant met onze<br />
organisatie heeft. En die eerste indruk,<br />
die moet meteen overtuigend zijn.”<br />
GEHEIME HANGAR<br />
Een creatief designbureau ging de<br />
uitdaging aan om een nieuwe tijdloze<br />
en iconische stijl uit te tekenen. Het<br />
resultaat van al die uren rond de tekentafel<br />
kwam voor het eerst tot uiting in<br />
Engeland. In een geheime hangar werd<br />
een hele showroom, tot in de kleinste<br />
details, opgetrokken. Na een succesvol<br />
pilootproject in Frankfurt, is het nu tijd<br />
om de nieuwe stijl overal in te voeren.<br />
De ‘showrooms 2.0’ zullen erg strak<br />
ogen: sterke grijze rechthoekige<br />
blokken kenmerken de buitenkant als<br />
was het een boog. Zilveren<br />
raamwerken moeten de aandacht<br />
vestigen op de wagens in de etalage.<br />
Binnenin zijn het slim gebruik van<br />
lichte open ruimtes en de wisselwerking<br />
tussen houten vloeren en<br />
kera mische tegels dan weer de blikvangers.<br />
Al betekent dat niet dat alle<br />
showrooms er hetzelfde zullen uitzien.<br />
Omdat er gewerkt wordt met bestaande<br />
panden, krijgt elke showroom zijn<br />
eigen accenten.<br />
Wat wél hetzelfde zal zijn in alle<br />
showrooms, is de aandacht voor het<br />
milieu. In de ontwerpen wordt bewust<br />
HET BELANG VAN MERKBELEVING<br />
“De nieuwe inkleding biedt onze<br />
klanten compleet nieuwe dimensies om<br />
de merken te beleven”, klinkt Ton van<br />
der Vleuten opgetogen. “Denk bijvoorbeeld<br />
aan de inzet van een multimediastrategie,<br />
waarbij tot wel acht<br />
monitoren, verdeeld over het hele<br />
dealerbedrijf, je afzonderlijk meenemen<br />
in de wereld van <strong>Jaguar</strong> en Land<br />
Rover.”<br />
“Om te garanderen dat elk merk zijn<br />
eigenheid kan behouden, is er een<br />
scheiding gemaakt”, benadrukt van der<br />
Vleuten. “Dit is in het hele concept<br />
terug te zien. Neem bijvoorbeeld de<br />
showroom: er is één centrale ingang<br />
waarachter op een soort centrale as de<br />
gebieden zijn gelegen voor de<br />
ontvangst, het wachten en de colour &<br />
trim-configuratie van de auto. Deze as<br />
deelt de showroom in tweeën, waarbij<br />
aan één zijde de <strong>Jaguar</strong>-modellen<br />
tentoon worden gesteld en aan de<br />
andere zijde de Land Rover-modellen.<br />
Hierdoor blijven de verschillende<br />
werelden die <strong>Jaguar</strong> en Land Rover<br />
heten, toch behouden. Zij het in een<br />
veranderde vorm.”<br />
Het resultaat ziet u binnen afzienbare<br />
tijd dus ook bij uw <strong>Jaguar</strong>-verdeler.<br />
Aarzel vooral niet om eens binnen te<br />
springen en het met eigen ogen te<br />
bekijken.<br />
THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE j 73
NIEUWS<br />
KLANT IN DE KIJKER<br />
GEERT DE VLIEGER<br />
Rij je ook wel eens op circuit?<br />
Nee, maar ik heb ooit wel eens een paar<br />
rondjes meegereden met een professionele<br />
autocoureur op het circuit van<br />
Zolder. Ik kan je zeggen: het was heftig.<br />
Net zoals ik als voetbalprof specialist<br />
was in mìjn vak, laat je het besturen<br />
van onstuimige bolides best over aan<br />
specialisten die uitblinken in hún vak.<br />
Hoeveel mogelijkheden zo’n wagen<br />
écht heeft, daar kom je pas achter eens<br />
zo’n piloot plaatsneemt achter het<br />
stuur. Het vraagt heel wat rijkunst om<br />
zo’n beest onder controle te houden op<br />
een circuit. Dan ben ik eerder een leek.<br />
U kent hem waarschijnlijk als<br />
de doelman die tussen 1990<br />
en 2011 het Belgisch voetbal<br />
heeft gekleurd. Anderlecht,<br />
Manchester City, Club Brugge, …<br />
het lijstje van clubs waarvoor<br />
GEERT DE VLIEGER de netten<br />
heeft verdedigd, oogt<br />
indrukwekkend. Maar wist u dat<br />
de man die ook bij de Rode<br />
Duivels als een gestrekte kat<br />
ballen uit zijn doelvlak ranselde,<br />
een voorliefde heeft voor het<br />
merk met de gestrekte<br />
katachtige op het embleem?<br />
Want laat er geen twijfel over<br />
bestaan, Geert De Vlieger is<br />
een <strong>Jaguar</strong>-fanaat. In ons<br />
gesprek heeft hij het over zijn droomwagen,<br />
de kunst van het niet-spookrijden<br />
in Engeland en weggedrukt<br />
worden in de passagierszetel van een<br />
sportwagen, terwijl de autocoureur<br />
naast je het gaspedaal nog wat dieper<br />
indrukt.<br />
Geert, met welke wagen rij je nu?<br />
Ik rij met de <strong>Jaguar</strong> XF Sportbrake, zo’n<br />
twee jaar al ondertussen.<br />
Hoe ziet jouw autogeschiedenis<br />
eruit?<br />
Ik heb vroeger altijd gereden met<br />
leasewagens van de clubs waar ik<br />
speelde. Er zijn maar weinig merken<br />
waar ik in al die jaren niet mee gereden<br />
heb. Maar wanneer je stopt, moet je<br />
zelf een keuze maken. Mijn oog is toen<br />
op <strong>Jaguar</strong> gevallen.<br />
Hoe heeft <strong>Jaguar</strong> je kunnen<br />
overtuigen?<br />
Je kan niet om de strakke lijnen van het<br />
merk heen. Ik had meteen het gevoel<br />
dat de Sportbrake bij me paste: hij is<br />
sportief, maar straalt toch iets uit. Het<br />
is ook een wagen die je niet zo vaak<br />
tegenkomt, dat exclusieve kantje sprak<br />
me ook wel aan. En dan is er uiteraard<br />
nog de rijervaring: het is zacht en<br />
rustig cruisen met een <strong>Jaguar</strong>.<br />
Is dat het belangrijkste argument<br />
voor jou?<br />
Aangezien ik toch heel wat kilometers<br />
rij, zoek ik vooral comfort. Vaak moet<br />
ik voor mijn job als co-commentator op<br />
zondagavond naar Luik. Wel, als ik dan<br />
’s avonds laat de lange weg terug naar<br />
huis rij over verlaten autostrades, met<br />
een rustig muziekje op … dát zijn de<br />
automomenten waar ik het meest van<br />
geniet.<br />
Met welke droomwagen zou je wel<br />
eens over een verlaten autostrade<br />
willen cruisen?<br />
Dan denk ik meteen aan de <strong>Jaguar</strong><br />
F-TYPE. In zijn categorie heeft hij ook<br />
weer dat exclusieve. Er zijn veel sportwagens<br />
die je zo vaak tegenkomt. Maar<br />
de F-TYPE heeft zowel qua vormgeving<br />
als inhoud dan toch dat tikkeltje meer.<br />
Vind je jezelf dan geen goede<br />
chauffeur?<br />
Nee, dat dan weer niet. Ik schat mezelf<br />
vooral in als een heel ervaren chauffeur.<br />
Je moeten weten: ik heb heel snel<br />
mijn rijbewijs gehaald omdat ik het<br />
nodig had om elke dag op de training<br />
te geraken. Ik was toen 18 jaar en ben<br />
nu 43. Ik denk dat ik elk jaar minstens<br />
40.000km gereden heb, reken zelf<br />
maar uit …<br />
Een snelle rekensom leert dat dat op<br />
de kop 1 miljoen kilometer is. Gefeliciteerd<br />
met de mijlpaal!<br />
Zo zie je maar: qua ervaring op de weg<br />
kan dat tellen. Natuurlijk ben je nooit<br />
veilig voor onvoorziene omstandigheden,<br />
maar de reflexen die ik in het<br />
voetbal nodig had, zijn ook al van pas<br />
gekomen in het verkeer.<br />
Moet ik dat interpreteren als: ik rij<br />
ietsje sneller omdat ik over snelle<br />
reflexen beschik?<br />
Nee hoor (lacht). Dan gaat het over<br />
inspelen op onverwachte situaties.<br />
Natuurlijk heb ik ook wel eens de fout<br />
gemaakt om te snel te rijden, maar dat<br />
heb ik met ouder worden achter me<br />
gelaten. Daarbij komt: als je zoveel<br />
kilometers doet als ik, is het niet<br />
verstandig om elke dag opnieuw<br />
risico’s te nemen in het verkeer.<br />
Je hebt tijdens je carrière twee jaar<br />
in Engeland gespeeld, de bakermat<br />
van <strong>Jaguar</strong>. Hoe was dat?<br />
Het voetballen op zich was fantastisch,<br />
maar het leven in de prachtige groene<br />
FOTOˇS: THOMAS DE BOEVER; PIERRE RAOULT<br />
74 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
“EN DAN IS ER UITERAARD<br />
NOG DE RIJERVARING:<br />
HET IS ZACHT EN RUSTIG<br />
CRUISEN MET EEN JAGUAR.”<br />
DISCOVER THE<br />
NEW JAGUAR XE AT<br />
rand rond Manchester net zozeer. Ik ben een beetje<br />
terughoudend vertrokken, maar die vrees bleek onterecht.<br />
We hebben er twee jaar gewoond en er een fantastische<br />
tijd beleefd. Je mag gerust stellen dat we ons hart<br />
zijn verloren aan Engeland. Dat <strong>Jaguar</strong> voor dezelfde<br />
waarden staat, zal wel geen toeval zijn. Misschien is de<br />
voorliefde voor het merk daar wel beginnen sluimeren …<br />
Je hebt er ook twee jaar met de wagen gereden.<br />
Met het stuur aan de ‘verkeerde’ kant?<br />
Nee, ik reed rond met een Belgische wagen. De aanpassing<br />
was al moeilijk genoeg, dus was ik blij dat ik toch al<br />
op dat vertrouwde stukje kon terugvallen. Gouden tip:<br />
als je plots overvallen wordt door twijfel of je juist rijdt,<br />
kijk dan even door je linker venstertje. Zie je de<br />
stoeprand, dan zit je nog goed (lacht).<br />
Je laatste cap bij de Rode Duivels dateert uit<br />
die Engelse periode. Denk je nog vaak terug aan je<br />
interlandcarrière?<br />
Natuurlijk. De ambities lagen toen heel wat lager, maar<br />
we hebben ook mooie dingen gedaan. Ik behoorde lang<br />
tot de laatste Belgische generatie die een WK had<br />
gehaald. Maar we kunnen en mogen ons niet vergelijken<br />
met de huidige generatie, want die scheert pas écht hoge<br />
toppen.<br />
Hoe ver zie je ze geraken?<br />
Ze beschikken over zodanig veel talent .... Dat komt maar<br />
eens in de zoveel jaar voor. Ik kijk nu al uit naar het EK<br />
dat eraan komt. Of het dan een finale wordt of net niet,<br />
dat valt nog af te wachten. Maar ze zijn zeker in staat om<br />
mee te doen voor de prijzen. Let maar op!<br />
Doen we!
JAGUAR MAGAZINE<br />
THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE<br />
Redactie<br />
Hoofdredacteur Guy Bird<br />
Creatief directeur Michael Darling<br />
Eindredacteur Stephen Graham<br />
Art director Andreas Meiler<br />
Beeldbewerking Martina Hemm<br />
Productiedirecteur Marie Bressem<br />
Productieredacteur Thomas Saible<br />
Projectmanager Suzanne Counsell<br />
Vertaalmanagement Elke Link<br />
Vertaling Janet Blanken, Michiel Vanhee (XF / Idris Elba)<br />
Tekst Guy Bird, Jenny Buchholz,<br />
Ralf Eibl, Will Hersey,<br />
Uwe Killing, Ben Oliver,<br />
Stephen Graham, Sam Peters,<br />
Ellie Pithers, Shiraz Randeria<br />
Onderzoek Samim Abbas<br />
Omslag Idris Elba von Charlie Gray<br />
Foto´s Tomo Brejc, Shiraz Randeria,<br />
David Ryle, Tom Shaw, Peter Stadden<br />
Met speciale dank aan<br />
Adam Nickson, Josh Sellers, Ian Armstrong,<br />
Nina Crowe, Adam Hatton, Ian Callum, Juliet Fairbairn, Maria Edwards,<br />
Steph Brown, Simon Bickerstaffe, Joe Tomlinson, Nick O’Donnell,<br />
Michael Johns, Emma Bishop, Orla Murphy, Brian Waterfield,<br />
Lee Skrypchuk, Kris Kobylinski, Dr. Thomas Popham, Linh Nguyen Slater,<br />
John Pepperell, Rebecca Martin and Karen Newbold. Marta Warren,<br />
Ania Zdunek and Moun Idriss @ The Shangri-La Hotel At The Shard.<br />
Cassie Davision and Stacey Wright @ The View from The Shard<br />
Advertenties<br />
Ad sales director Angelo Careddu<br />
Ad sales manager Leonardo Careddu<br />
Oberon Media, 73, Holland Park Road<br />
London W14 8HL, T +44 77 66 25 6830<br />
www.oberonmedia.com<br />
acareddu@oberonmedia.com<br />
<strong>Jaguar</strong> <strong>Magazine</strong><br />
Geproduceerd voor <strong>Jaguar</strong> door Spark44<br />
Tel +44 121 740 1300<br />
E-Mail j-magazine@spark44.com<br />
Website www.jaguar.be<br />
Credits<br />
Pagina 5: David Ryle, pagina 6: Tomo Brejc;<br />
Feng Li/Getty Images; Peter Stadden, Tom<br />
Shaw, auteurs (3), pagina 7: David Ryle;<br />
Shiraz Randeria, Charlie Gray, PR, pagina 8:<br />
PR(4), kunstwerk van Kate Kessling, pagina<br />
9: PR(9), pagina 10: PR(6), pagina 12: PR(5),<br />
pagina 14: PR(3), pagina 16-27: David Ryle,<br />
pagina 28-35: foto: Tom Shaw; make-up: Jodie<br />
Hyams; kapsel: Natasha Buchanan, pagina<br />
36-41: Shiraz Randeria, pagina 42: Ron Kedmi,<br />
pagina 43: PR, pagina 44: instagram@<br />
byborre, pagina 45: PR(2); Catwalking/Getty<br />
Images, pagina 46-53: Charlie Gray, pagina<br />
54-57: Peter Stadden, pagina 58-59: Feng Li/<br />
Getty Images, pagina 60: Till Janz; Keyur<br />
Khamar/Bloom berg via Getty Images; Lars<br />
Aarø, pagina 61: Fotofusion/UIG via Getty<br />
Images; View Pictures/UIG via Getty Images,<br />
pagina 62-69: foto: Tomo Brejc; make-up:<br />
Donald McInness; styling: Joe Woolfe, pagina<br />
67: Cultura Travel/Richard Seymour/Getty<br />
Images, pagina 68: PR, pagina 69: Tomo<br />
Brejc; PR, pagina 78: Tom Shaw; Martina<br />
Hemm (3); Charlie Gray; Michael Darling<br />
Juridische kennisgeving: Gehele of gedeeltelijke herdruk is verboden tenzij de uitgever hiervoor vooraf<br />
toestemming heeft gegeven. Er is zorgvuldig op toegezien dat de inhoud van het <strong>Jaguar</strong> <strong>Magazine</strong> geheel juist is,<br />
maar de uitgever en drukker zijn niet aansprakelijk voor fouten en onvolledigheden.<br />
JAGUAR 2015 BRANDSTOFVERBRUIK EN UITSTOOT<br />
XF**<br />
Binnen bebouwde kom 16,9 <strong>–</strong> 5,8 l/100 km<br />
Buiten bebouwde kom 8,6 <strong>–</strong> 4,4 l/100 km<br />
Gecombineerd 11,6 <strong>–</strong> 4,9 l/100 km<br />
CO 2-uitstoot 129 <strong>–</strong> 270 g/km*<br />
XJ<br />
Binnen bebouwde kom 16,9 <strong>–</strong> 7,1 l/100 km<br />
Buiten bebouwde kom 8,6 <strong>–</strong> 5,5 l/100 km<br />
Gecombineerd 11,6 <strong>–</strong> 6,1 l/100 km<br />
CO 2-uitstoot 159 <strong>–</strong> 270 g/km*<br />
F-TYPE<br />
Binnen bebouwde kom 16,2 <strong>–</strong> 11,7 l/100 km<br />
Buiten bebouwde kom 8,5 <strong>–</strong> 6,5 l/100 km<br />
Gecombineerd 11,3 <strong>–</strong> 8,4 l/100 km<br />
CO 2-uitstoot 199 <strong>–</strong> 269 g/km*<br />
XE<br />
Binnen bebouwde kom 4,4 <strong>–</strong> 5,0/5,1 l/100 km<br />
Buiten bebouwde kom 3,4 l/100 km<br />
Gecombineerd 4,1 <strong>–</strong> 3,8 l/100 km<br />
CO 2-uitstoot 99 <strong>–</strong> 199 g/km*<br />
*Alle gegevens betreffende brandstofverbruik zijn gemeten in overeenstemming met de geldende Europese wetgeving. Bij normaal gebruik kan het brandstofverbruik van een<br />
voertuig afwijken van het verbruik dat tijdens de testprocedure werd gemeten, afhankelijk van rijgedrag, weg- en verkeersomstandigheden, milieufactoren en staat van het voertuig.<br />
Neem in geval van twijfel contact op met uw dealer. Cijfers gelden voor voertuigen met actuele VK-specificaties. Alle informatie was op het moment van publicatie correct.<br />
** Voor de gloednieuwe XF zijn gecertificeerde milieugegevens vanaf april 2015 beschikbaar. Raadpleeg uw dealer of ga naar jaguar.be voor meer informatie.<br />
76 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
Daniel Gordon<br />
Portrait with Gatsby Tote,<br />
in Red and Blue<br />
zagliani.com - #zagliani<br />
#zaglianilovesdanielgordon<br />
Atelier Palazzo Durini Via Durini, 24 Milano atelier@zagliani.com +39 02 36599500
DE LAATSTE PAGINA<br />
...achter de schermen<br />
Het was alsof J-<strong>Magazine</strong> zich een paar maanden in een ROETSJBAAN<br />
bevond met sessies met twee superster-acteurs en twee superster-<strong>Jaguar</strong>s,<br />
dus besloten we om enkele foto´s van onze werkwijze te delen...<br />
EXPERTS IN BEELD Nadat de ware sterren van deze<br />
fotoshoot waren weggegaan (zie p28) konden zij die het<br />
mogelijk hadden gemaakt niet weerstaan aan de verleiding<br />
om even snel een foto te maken. Van links naar rechts:<br />
Natasha Buchanan & Jodie Hyams (haar & make-up), Josh<br />
Sellers (<strong>Jaguar</strong>), Martina Hemm (beeldredacteur), Stephen<br />
Graham (eindredacteur), Adam Nickson (<strong>Jaguar</strong>), Tom<br />
Shaw (fotograaf), Joseph Tomlinson (<strong>Jaguar</strong> Global Comms)<br />
en Guy Bird (hoofdredacteur)<br />
ETEN, DRINKEN, NADENKEN<br />
Het Oktoberfest was de perfecte plek om<br />
onder het genot van bier en peperkoeken<br />
harten (zie foto) over ideeën voor de nieuwe<br />
uitgave te brainstormen. We waren slim<br />
genoeg om notities te maken om het geheugen<br />
de volgende dag weer op te frissen<br />
OP EEN MISSIE Superster Idris Elba<br />
‘scheurde’ op zijn road trip voor deze<br />
uitgave met de XE in een pijlsnel tempo<br />
langs het formule 1-parcours in Spa<br />
XXXXXXXXXX thTurit acepuda<br />
suntempel eostotatur<br />
aruptio santotatur molupis-<br />
Mus endero vollabore nu<br />
KIJKGAT David Ryle tijdens<br />
het ingewikkelde proces<br />
waarbij hij de XF van<br />
boven fotografeert <strong>–</strong> door<br />
het plafond van de studio<br />
NIET ELKE DAG heb je The View from The Shard exclusief voor<br />
jou alleen (voor onze wereldwijd exclusieve ontmoeting met<br />
Benedict Cumberbatch). Tomo Brejc zoekt de perfecte instelling, terwijl<br />
Ben Parks (links) en Jem Rigby (met muts) hem assisteren.<br />
78 j THE <strong>DYNAMIC</strong> ISSUE
www.artioli.com ARTIOLI BOUTIQUE IN LONDON: 36 HANS CRESCENT, KNIGHTSBRIDGE
Executive Dual Time<br />
Self-winding. Patented time zone quick setting.<br />
Black ceramic bezel and 18 ct rose gold case.<br />
Water-resistant to 100 m. Rubber band.<br />
ULYSSE-NARDIN.COM<br />
For a catalog, call 561-988-8600 or<br />
usa78@ulysse-nardin.com<br />
ULYSSE NARDIN SA - Le Locle - Switzerland<br />
T. +41 32 930 7400 - info@ulysse-nardin.ch