You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
eens hoe ze de boterhaInlllt:n weggrissen . Zien jullie die man, daar<br />
rechts, achter die lange, met die groene sjaal. Hij raapte net een<br />
boterham op uit de modder en zette zo zijn tanden er<strong>in</strong>.'<br />
'Waarom hebben die mensen zo'n honger, mama?' vroeg Jochem.<br />
'Ik weet het niet. Kom, jongens, laten we alles halen wat we aan<br />
eetbaars <strong>in</strong> huis hebben. Dan eten wij vandaag maar eens niet.'<br />
Ze g<strong>in</strong>gen naar b<strong>in</strong>nen, sneden het brood dat <strong>in</strong> de broodtrommel<br />
voorradig was, haalden appels van zolder, melk uit de kelder, ver·<br />
deelden twee worsten <strong>in</strong> partjes, alles met een reuze vaart, en<br />
g<strong>in</strong>gen met die voorraad weer naar buiten. De stoet was hun huis<br />
<strong>in</strong>tussen al aan het voorbijtrekken. Toen ze het voedsel zagen zwermden<br />
de mannen onmiddellijk naar hen uit. In een oogwenk was<br />
alles verdwenen.<br />
'Waar komen jullie vandaan?' vroeg Michiel aan een jongen die<br />
hoogstens twee jaar ouder was dan hij zelf.<br />
'Uit Rotterdam . Razzia. Ze hebben gewoon alle mannen opgepikt<br />
die ze konden v<strong>in</strong>den. Hupsakee, mee, naar Duitsland om te werken,<br />
zeggen ze. '<br />
'Doorlopen,' schreeuwde een Duitser, en de jongen werd opgenomen<br />
<strong>in</strong> de massa.<br />
'Hoe ver is het nog van hier naar de kazerne?' vroeg een oudere<br />
man.<br />
'Een kilometer of twee.'<br />
'Zóver nog .'<br />
'Dat is toch vlakbij ?'<br />
'We komen uit Rotterdam. Vier dagen lopen, zonder eren. Ik kan<br />
niet meer. Ik haal het niet. Ik heb een maagzweer, ik kan geen<br />
stap meer zetten.'<br />
Maar hij kon nog. Daar g<strong>in</strong>g hij al weer, rieten koffertje <strong>in</strong> de hand.<br />
Tientallen Rotterdammers ontsnapten tijdens die tocht door het<br />
dorp. Ze sprongen weg achter bomen, verscholen zich achter de<br />
haag van toeschouwers, doken <strong>in</strong> éénmansgaten. Meneer Koster,<br />
een gepensioneerde houtvester, die al lang <strong>in</strong> de Vlank woonde,<br />
maakte er een sport van. M en toe rukte hij een van de Rotterdammers<br />
de koffer uit de hand en snauwde : 'Kom naast me staan met<br />
66