viWTA Is er plaats voor hernieuwbare energie in Vlaanderen?
viWTA Is er plaats voor hernieuwbare energie in Vlaanderen?
viWTA Is er plaats voor hernieuwbare energie in Vlaanderen?
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
“<strong>Is</strong> <strong>er</strong> <strong>plaats</strong> <strong>voor</strong> h<strong>er</strong>nieuwbare en<strong>er</strong>gie <strong>in</strong> Vlaand<strong>er</strong>en?” <strong>viWTA</strong>- studie 2004 – PE03 -1<br />
de omzett<strong>in</strong>g wél <strong>in</strong> de beoogde bruikbare en<strong>er</strong>gievorm <strong>plaats</strong>v<strong>in</strong>dt, wordt<br />
cijf<strong>er</strong>matig uitgedrukt door het omzett<strong>in</strong>gsrendement.<br />
En<strong>er</strong>gievorm<br />
De omzett<strong>in</strong>g van een en<strong>er</strong>giedrag<strong>er</strong> heeft tot doel een nuttig bruikbare<br />
en<strong>er</strong>gievorm op te wekken, zoals warmte, beweg<strong>in</strong>gsen<strong>er</strong>gie (aandrijv<strong>in</strong>g van<br />
statische en bewegende motoren), potentiële en<strong>er</strong>gie (hijskracht) en chemische<br />
en<strong>er</strong>gie (splits<strong>in</strong>g van wat<strong>er</strong> <strong>in</strong> wat<strong>er</strong>stof en zuurstof).<br />
En<strong>er</strong>gie-<strong>in</strong>houd en en<strong>er</strong>giet<strong>er</strong>ugv<strong>er</strong>dientijd<br />
De fabricage van producten v<strong>er</strong>bruikt en<strong>er</strong>gie <strong>in</strong> de div<strong>er</strong>se productiestappen van<br />
grondstof tot afgew<strong>er</strong>kt product (<strong>in</strong>clusief transporten<strong>er</strong>gie). De en<strong>er</strong>gie-<strong>in</strong>houd van<br />
een product geeft aan hoeveel en<strong>er</strong>gie-<strong>in</strong>put p<strong>er</strong> eenheid massa of volume v<strong>er</strong>eist<br />
is en is een belangrijke karakt<strong>er</strong>istiek bij levenscyclusanalyse. Deze b<strong>er</strong>eken<strong>in</strong>g<br />
kan ook gemaakt worden <strong>voor</strong> en<strong>er</strong>gieopwekk<strong>in</strong>gs<strong>in</strong>stallaties.<br />
Uitsluitend bij h<strong>er</strong>nieuwbare en<strong>er</strong>giesystemen kan deze en<strong>er</strong>gie-<strong>in</strong>houd volledig<br />
t<strong>er</strong>ugv<strong>er</strong>diend worden door het gratis en onuitputtelijk aanbod van h<strong>er</strong>nieuwbare<br />
en<strong>er</strong>giestromen. De en<strong>er</strong>giet<strong>er</strong>ugv<strong>er</strong>dientijd wordt meestal <strong>in</strong> maanden of jaren<br />
uitgedrukt en geeft aan <strong>in</strong> welke tijdsduur de en<strong>er</strong>gie-<strong>in</strong>houd van de “hardware”<br />
volledig is opgewekt door de h<strong>er</strong>nieuwbare en<strong>er</strong>gieproductie tijdens de levensduur<br />
van het systeem.<br />
Op basis van de en<strong>er</strong>gie-<strong>in</strong>houd kan <strong>voor</strong> h<strong>er</strong>nieuwbare en<strong>er</strong>gieopwekk<strong>in</strong>g ook de<br />
uitstoot van broeikasgassen b<strong>er</strong>ekend worden, <strong>in</strong> t<strong>er</strong>men van “<strong>in</strong>directe emissies”.<br />
De t<strong>er</strong>m “<strong>in</strong>direct” duidt aan dat het alleen gaat ov<strong>er</strong> de uitstoot tijdens de fabricage<br />
van de en<strong>er</strong>giegen<strong>er</strong>ator en niet tijdens de en<strong>er</strong>gieopwekk<strong>in</strong>g <strong>er</strong>van (die wel<br />
optreden bij conventionele gen<strong>er</strong>atoren als “directe emissies”).<br />
En<strong>er</strong>gieopslag<br />
Het niet ov<strong>er</strong>eenkomen van en<strong>er</strong>gievraag en en<strong>er</strong>gieaanbod <strong>in</strong> de tijd kan worden<br />
v<strong>er</strong>holpen door tijdelijke en<strong>er</strong>gietoeslag. In theorie kan dit ond<strong>er</strong> v<strong>er</strong>schillende<br />
vormen gebeuren: elektromagnetische en<strong>er</strong>gie (sup<strong>er</strong>capacitors), chemische<br />
en<strong>er</strong>gie (batt<strong>er</strong>ij), warmte, potentiële en<strong>er</strong>gie (pompcentrale), mechanische en<strong>er</strong>gie<br />
(vliegwiel).<br />
Ook wat<strong>er</strong>stof kan als transport- en opslagmedium <strong>voor</strong> h<strong>er</strong>nieuwbare en<strong>er</strong>gie<br />
dienen via elektrolyse van wat<strong>er</strong>. Deze wat<strong>er</strong>stof kan ofwel rechtstreeks dienen als<br />
brandstof ofwel kan via brandstofcellen elektriciteit lev<strong>er</strong>en <strong>voor</strong> zowel stationaire<br />
als mobiele toepass<strong>in</strong>gen.<br />
En<strong>er</strong>giedienst<br />
Voor de e<strong>in</strong>dv<strong>er</strong>bruik<strong>er</strong> zijn de “diensten” belangrijk die het gebruik van<br />
en<strong>er</strong>gievormen lev<strong>er</strong>t: v<strong>er</strong>licht<strong>in</strong>g, v<strong>er</strong>warm<strong>in</strong>g, aandrijv<strong>in</strong>g van motoren, transport,<br />
communicatie, <strong>in</strong>formaticatoepass<strong>in</strong>gen enz. Hi<strong>er</strong><strong>in</strong> spelen zowel elektriciteit als<br />
fossiele brandstoffen (v<strong>er</strong>warm<strong>in</strong>g, transport) een belangrijke rol.<br />
Niet-en<strong>er</strong>getisch gebruik van en<strong>er</strong>giedrag<strong>er</strong>s<br />
Soms wordt de en<strong>er</strong>giedrag<strong>er</strong> niet alleen en<strong>er</strong>getisch gebruikt, maar dient ze ook<br />
als grondstof <strong>voor</strong> niet-en<strong>er</strong>getische doele<strong>in</strong>den. In de petrochemische <strong>in</strong>dustrie<br />
worden bij<strong>voor</strong>beeld kunststoffen v<strong>er</strong>vaardigd uit aardolieproducten. De<br />
en<strong>er</strong>giedrag<strong>er</strong> wordt hi<strong>er</strong>bij niet alleen gebruikt <strong>voor</strong> v<strong>er</strong>warm<strong>in</strong>g om het<br />
productieproces te laten <strong>plaats</strong> v<strong>in</strong>den, maar <strong>in</strong> het e<strong>in</strong>dproduct blijft ook een deel<br />
van de en<strong>er</strong>giedrag<strong>er</strong> acht<strong>er</strong>. Bij biomassa zoals hout en stro bij<strong>voor</strong>beeld prime<strong>er</strong>t<br />
<strong>in</strong> de meeste gevallen (uitgezond<strong>er</strong>d en<strong>er</strong>gieteelten) het niet-en<strong>er</strong>getisch gebruik<br />
van organische stoffen, die pas aan het e<strong>in</strong>d van hun levenscyclus ook en<strong>er</strong>getisch<br />
gevalide<strong>er</strong>d kunnen worden.<br />
Deelrapport: potentieelanalyse 4/100