viWTA Is er plaats voor hernieuwbare energie in Vlaanderen?
viWTA Is er plaats voor hernieuwbare energie in Vlaanderen?
viWTA Is er plaats voor hernieuwbare energie in Vlaanderen?
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
“<strong>Is</strong> <strong>er</strong> <strong>plaats</strong> <strong>voor</strong> h<strong>er</strong>nieuwbare en<strong>er</strong>gie <strong>in</strong> Vlaand<strong>er</strong>en?” <strong>viWTA</strong>- studie 2004 – PE03 -1<br />
BIJLAGE 2<br />
Sociaal-psychologische processen bij <strong>in</strong>t<strong>er</strong>actief beleid<br />
Int<strong>er</strong>actief beleid krijgt me<strong>er</strong> kans van slagen, als de maatschappelijke organisaties<br />
via bemiddel<strong>in</strong>g direct zichtbare <strong>voor</strong>delen kunnen aanbieden aan <strong>in</strong>dividuele<br />
burg<strong>er</strong>s die meew<strong>er</strong>ken aan het beleid. Daarbij is een aantal sociaalpsychologische<br />
factoren <strong>in</strong> het spel.<br />
• Positieve of negatieve dynamiek<br />
Vooral wanne<strong>er</strong> sprake is van een sociaal dilemma waar<strong>in</strong> <strong>in</strong>dividuele belangen of<br />
<strong>voor</strong>keuren botsen met collectieve nadelige gevolgen, zal de w<strong>er</strong>k<strong>in</strong>g van een<br />
maatregel afhangen van de <strong>in</strong>itiële omvang van de groep burg<strong>er</strong>s die b<strong>er</strong>eid is mee<br />
te w<strong>er</strong>ken aan de maatregel. Er kan sprake zijn van een positieve sociale<br />
dynamiek, waar<strong>in</strong> de groep burg<strong>er</strong>s die aanvankelijk meew<strong>er</strong>kt aan de maatregel<br />
een <strong>voor</strong>beeldw<strong>er</strong>k<strong>in</strong>g en norm<strong>er</strong>ende <strong>in</strong>vloed heeft op de groep burg<strong>er</strong>s die<br />
<strong>voor</strong>lopig nog niet meew<strong>er</strong>kt, waardoor uite<strong>in</strong>delijk de balans <strong>in</strong> totaliteit steeds<br />
positiev<strong>er</strong> wordt. Een negatieve dynamiek is echt<strong>er</strong> ook denkbaar waar<strong>in</strong> juist het<br />
v<strong>er</strong>zet tegen de maatregel steeds zichtbaard<strong>er</strong> wordt en oproept tot navolg<strong>in</strong>g.<br />
• Lasten en baten<br />
Int<strong>er</strong>actief beleid zal de burg<strong>er</strong>s vaak ook politieke of bestuurlijke keuzes moeten<br />
<strong>voor</strong>leggen, die deels een <strong>in</strong>p<strong>er</strong>k<strong>in</strong>g van keuzevrijheid <strong>in</strong>houden: vaak wordt een<br />
tegenstell<strong>in</strong>g <strong>er</strong>varen tussen 'p<strong>er</strong>soonlijk off<strong>er</strong>' en 'collectief goed', of tussen 'ik' en<br />
'and<strong>er</strong>en'. In de ogen van de <strong>in</strong>dividuele burg<strong>er</strong> is een bep<strong>er</strong>k<strong>in</strong>g van eigen<br />
keuzevrijheid een `off<strong>er</strong>' dat gevraagd wordt, t<strong>er</strong>wijl de burg<strong>er</strong> misschien twijfelt<br />
aan:<br />
• de z<strong>in</strong>volheid van zijn off<strong>er</strong> (waarom moet het eigenlijk?);<br />
• de effectiviteit van zijn off<strong>er</strong> (wat helpt het?);<br />
• het p<strong>er</strong>soonlijke nut van het collectieve goed (wat heb ik <strong>er</strong>aan?).<br />
• B<strong>er</strong>eidheid tot collectief “off<strong>er</strong>”<br />
Volgens de lit<strong>er</strong>atuur ov<strong>er</strong> sociale dilemma's en market<strong>in</strong>g (Wien<strong>er</strong> & Doesch<strong>er</strong>,<br />
1994; Wien<strong>er</strong>, 1993; ) zijn mensen e<strong>er</strong>d<strong>er</strong> b<strong>er</strong>eid een collectief off<strong>er</strong> te lev<strong>er</strong>en,<br />
<strong>in</strong>dien:<br />
1. zij zich identific<strong>er</strong>en met de groep die wordt aangesproken tot medew<strong>er</strong>k<strong>in</strong>g;<br />
2. zij weten dat ook and<strong>er</strong>en meew<strong>er</strong>ken, het gaat om een sociaal proces;<br />
3. zij <strong>er</strong>van ov<strong>er</strong>tuigd zijn dat hun bijdrage een belangrijk v<strong>er</strong>schil kan uitmaken:<br />
het belang van een concrete doelstell<strong>in</strong>g;<br />
4. zij <strong>er</strong>van ov<strong>er</strong>tuigd zijn dat het te realis<strong>er</strong>en doel b<strong>er</strong>eikt kan worden: het<br />
belang van een haalbare doelstell<strong>in</strong>g;<br />
5. de grootte van het sociale dilemma wordt t<strong>er</strong>uggebracht tot ov<strong>er</strong>zienbare<br />
proporties (bij<strong>voor</strong>beeld het redden van een enkele boom <strong>in</strong> <strong>plaats</strong> van een<br />
geheel bos): het belang van het toespitsen van het probleem;<br />
6. de p<strong>er</strong>ceptie van de gemaakte kosten wordt gem<strong>in</strong>imalise<strong>er</strong>d.<br />
• Tijdsdimensie<br />
Voorts is <strong>in</strong>t<strong>er</strong>actieve wisselw<strong>er</strong>k<strong>in</strong>g tussen burg<strong>er</strong>s en maatschappelijke<br />
organisaties een proces dat zich <strong>in</strong> de tijd ontwikkelt. Daarbij is van belang dat<br />
cont<strong>in</strong>u kle<strong>in</strong>e stappen <strong>in</strong> de goede richt<strong>in</strong>g worden gezet en dat deze stappen ook<br />
tot feitelijke resultaten leiden. De betrokkenen bij dit proces moeten <strong>voor</strong>tdurend<br />
het idee hebben dat hun handelen z<strong>in</strong> heeft <strong>voor</strong> de eigen omgev<strong>in</strong>g.<br />
Het is van belang dat het gekozen beleid de burg<strong>er</strong> niet afschrikt door hetzij de<br />
aard, hetzij de omvang van hetgeen gevraagd wordt.<br />
Deelrapport: belemm<strong>er</strong><strong>in</strong>gen, draagvlak en aanbevel<strong>in</strong>gen 141/208