Democratie, decentralisatie en lokaal bestuur in Suriname
Democratie, decentralisatie en lokaal bestuur in Suriname
Democratie, decentralisatie en lokaal bestuur in Suriname
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>Democratie</strong>, Dec<strong>en</strong>tralisatie <strong>en</strong> Lokaal Bestuur <strong>in</strong> Sur<strong>in</strong>ameMaandag 18-05-2009 ADEKCursus: <strong>Democratie</strong> Participatie <strong>en</strong> Ontwikkel<strong>in</strong>gTitel capita selecta:mr. B. Ahmadali(Ex-districtscommissaris <strong>in</strong> Sur<strong>in</strong>ame, specialist: civiel -, <strong>bestuur</strong>s -<strong>en</strong> adm<strong>in</strong>istratiefrecht, juridischconsultant <strong>en</strong>Manag<strong>in</strong>g Director van van hetIDB-Project voor Sur<strong>in</strong>ame: “Dec<strong>en</strong>tralization and Local Governm<strong>en</strong>t Str<strong>en</strong>gth<strong>en</strong><strong>in</strong>g Program”Besluitvorm<strong>in</strong>g <strong>in</strong> e<strong>en</strong> gec<strong>en</strong>traliseerde e<strong>en</strong>heidsstaat.Sur<strong>in</strong>ame is e<strong>en</strong> gedec<strong>en</strong>traliseerde e<strong>en</strong>heidsstaat s<strong>in</strong>ds de Grondwet van 1987, waarbij opdistrictsniveau er gekoz<strong>en</strong> ressortrad<strong>en</strong> <strong>en</strong> districtsrad<strong>en</strong> <strong>in</strong> het lev<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> geroep<strong>en</strong>, nadergeregeld <strong>in</strong> de organieke wet: Wet op Regionale Rad<strong>en</strong> (G.B. 1989, No. 44). Door<strong>in</strong>adequaatheid van regelgev<strong>in</strong>g, <strong>bestuur</strong>, besluitvorm<strong>in</strong>g, organisatie <strong>en</strong> managem<strong>en</strong>t opc<strong>en</strong>traal <strong>en</strong> districtsniveau, bleef de staat <strong>in</strong> de praktijk als e<strong>en</strong> gec<strong>en</strong>traliseerde e<strong>en</strong>heidsstaatfunctioner<strong>en</strong> <strong>en</strong> dus ook <strong>in</strong> strijd met de grondwet handel<strong>en</strong>. Onder andere daardoor blev<strong>en</strong> dedoor de grondwetgever beoogde staatsdoel<strong>en</strong> <strong>en</strong> de getroff<strong>en</strong> regels <strong>en</strong> <strong>in</strong>stitutionelevoorzi<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>in</strong> e<strong>en</strong> rudim<strong>en</strong>taire staat stek<strong>en</strong>.Op c<strong>en</strong>traal niveau zijn er verschill<strong>en</strong>de organ<strong>en</strong> <strong>in</strong> e<strong>en</strong> hiërarchisch sam<strong>en</strong>spel belast met debesluitvorm<strong>in</strong>g; daarbij zijn ook voor de waarborg<strong>in</strong>g van o.a. de rechtszekerheid de modell<strong>en</strong>aangegev<strong>en</strong> waar<strong>in</strong> de besluit<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> zijn gegot<strong>en</strong>; modell<strong>en</strong>, die aan bepaalde formele <strong>en</strong>materiële eis<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong> (die ik verder buit<strong>en</strong> beschouw<strong>in</strong>g laat):• Als het gaat om de besluit<strong>en</strong> van twee land<strong>en</strong>, dan d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> we aan e<strong>en</strong> traktaat;• Als het gaat om de besluit<strong>en</strong> van het parlem<strong>en</strong>t, dan d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> we aan e<strong>en</strong> wet;• Als het gaat om de besluit<strong>en</strong> van de Reger<strong>in</strong>g ter uitvoer<strong>in</strong>g van e<strong>en</strong> wet of bij het nem<strong>en</strong>van <strong>bestuur</strong>smaatregel<strong>en</strong>, dan hebb<strong>en</strong> wij het over e<strong>en</strong> staatsbesluit;• Als het gaat om e<strong>en</strong> besluit van de presid<strong>en</strong>t <strong>en</strong> e<strong>en</strong> m<strong>in</strong>ister, dan d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> wij aan e<strong>en</strong>resolutie;• Als het betreft e<strong>en</strong> besluit van de Presid<strong>en</strong>t, dan wordt zulks gegot<strong>en</strong> <strong>in</strong> de vorm van e<strong>en</strong>presid<strong>en</strong>tieel besluit (veel <strong>in</strong> discussie!);• De M<strong>in</strong>isters legg<strong>en</strong> hun besluit<strong>en</strong> vast <strong>in</strong> de vorm van e<strong>en</strong> beschikk<strong>in</strong>g;• De Directeur<strong>en</strong> van M<strong>in</strong>isteries <strong>en</strong> bepaalde Di<strong>en</strong>sthoofd<strong>en</strong> met autonomebevoegdhed<strong>en</strong> legg<strong>en</strong> hun besluit<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s vast <strong>in</strong> de vorm van e<strong>en</strong> beschikk<strong>in</strong>g;• De rechters legg<strong>en</strong> hun uitsprak<strong>en</strong> vast <strong>in</strong> de vorm, die ‘vonnis’ heet <strong>en</strong> bepaaldebesluit<strong>en</strong> <strong>in</strong> de vorm van e<strong>en</strong> beschikk<strong>in</strong>g;• Veel besluit<strong>en</strong>, waarvoor ge<strong>en</strong> vorm of model is vereist, word<strong>en</strong> dagelijks door deg<strong>en</strong>oemde <strong>en</strong> andere organ<strong>en</strong>, di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> (parastatale) <strong>in</strong>stitut<strong>en</strong>, vastgelegd <strong>in</strong> devorm van e<strong>en</strong> brief, nota of circulaire.Op districtsniveau gaat het om de volg<strong>en</strong>de besluit<strong>en</strong>:• Het hoogste orgaan <strong>in</strong> het district is de districtsraad, aan welk orgaan verord<strong>en</strong><strong>en</strong>de c.q.regelgev<strong>en</strong>de bevoegdhed<strong>en</strong> zijn gegev<strong>en</strong>. Het model waar<strong>in</strong> de besluit<strong>en</strong> van dedistrictsraad di<strong>en</strong><strong>en</strong> te word<strong>en</strong> vastgesteld is de ‘districtsverord<strong>en</strong><strong>in</strong>g’. Dit model isnimmer vastgesteld <strong>en</strong> s<strong>in</strong>ds haar <strong>in</strong>stell<strong>in</strong>g bij Wet Regionale Organ<strong>en</strong> <strong>in</strong> 1989 is danook nimmer e<strong>en</strong> districtsverord<strong>en</strong><strong>in</strong>g gemaakt;• Het uitvoer<strong>en</strong>de orgaan <strong>in</strong> e<strong>en</strong> district is het districts<strong>bestuur</strong>, bestaande uit dedistrictscommissaris <strong>en</strong> de verteg<strong>en</strong>woordigers van de verschill<strong>en</strong>de m<strong>in</strong>isteries <strong>in</strong> hetdesbetreff<strong>en</strong>d district. Het districts<strong>bestuur</strong> is bevoegd besluit<strong>en</strong> te nem<strong>en</strong> bij‘districtsbesluit’ ter uitvoer<strong>in</strong>g van e<strong>en</strong> districtsverord<strong>en</strong><strong>in</strong>g of bij het nem<strong>en</strong> van e<strong>en</strong><strong>bestuur</strong>smaatregel voor het district. Het model hiervan is nimmer vastgesteld. S<strong>in</strong>ds haar
2<strong>in</strong>stell<strong>in</strong>g <strong>in</strong> 1989 is van deze bevoegdheid nooit gebruik gemaakt;• Het belangrijkste staatsorgaan <strong>in</strong> het district is nog altijd de districtscommissaris (d.c.),die hoofd is van het district, de c<strong>en</strong>trale overheid <strong>in</strong> zijn district verteg<strong>en</strong>woordigt,di<strong>en</strong>sthoofd is van het m<strong>in</strong>isterie van Regionale Ontwikkel<strong>in</strong>g <strong>en</strong> <strong>in</strong> die laatste kwaliteitdus de begrot<strong>in</strong>g van dit m<strong>in</strong>isterie (c<strong>en</strong>trale overheid) helpt uitvoer<strong>en</strong>. S<strong>in</strong>ds haar<strong>in</strong>stell<strong>in</strong>g <strong>in</strong> 1863 is de d.c. belast met de uitvoer<strong>in</strong>g van e<strong>en</strong> scala van adm<strong>in</strong>istratievewett<strong>en</strong>, w.o. de belangrijkste zijn: Wet op Regionale Organ<strong>en</strong>, van oudsher hetReglem<strong>en</strong>t op het Beheer der District<strong>en</strong>, Politiestrafwet, wet Beroep<strong>en</strong> <strong>en</strong> Bedrijv<strong>en</strong>, deH<strong>in</strong>derwet, de Zondagsrustwet, de Kieswet, etc. De districtscommissaris neemt zijnbesluit<strong>en</strong> bij beschikk<strong>in</strong>g, waarvan het model wel vaststaat; het <strong>en</strong>ig model dat voor hetdistrict geldt <strong>en</strong> zich laat beoordel<strong>en</strong>.• In de district<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ook besluit<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> door de ‘lijnm<strong>in</strong>isteries’ voor hun eig<strong>en</strong>sector, door tuss<strong>en</strong>komst van hun eig<strong>en</strong> afdel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>in</strong> de district<strong>en</strong> (Districts<strong>bestuur</strong>,Gewestelijke Politie Commandant, Ressortleider L.V.V., Waterbouwkundige Afdel<strong>in</strong>g vanO.W., Di<strong>en</strong>st s’Landsgebouw<strong>en</strong> van O.W., Di<strong>en</strong>st Sociale Bijstand van Soza,Dep<strong>en</strong>dances van C.B.B./B<strong>in</strong>n<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong>, Betaalkantoor van F<strong>in</strong>anciën, deBelast<strong>in</strong>gdi<strong>en</strong>st, Onderwijs<strong>in</strong>spectie, Arbeidsvoorzi<strong>en</strong><strong>in</strong>g, Regionale G<strong>en</strong>eeskundigeDi<strong>en</strong>st, etc.); deze besluit<strong>en</strong> word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> al dan niet met advies of negatie van dedistrictsafdel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> de districtscommissaris op m<strong>in</strong>isterieel niveau, waarbij demodell<strong>en</strong> geld<strong>en</strong> die voor de m<strong>in</strong>isteriële besluit<strong>en</strong> zijn vastgesteld, zoals de beschikk<strong>in</strong>g,briev<strong>en</strong>, circulaires, nota’s, bek<strong>en</strong>dmak<strong>in</strong>g<strong>en</strong>.• Sur<strong>in</strong>ame heeft e<strong>en</strong> 21-tal dorpsgeme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> gek<strong>en</strong>d, waarvan 20 rond deonafhankelijkheid zijn opgehev<strong>en</strong>; <strong>en</strong>ige dorpsgeme<strong>en</strong>te die nog gehandhaafd is, isBerlijn <strong>in</strong> het district Para, om red<strong>en</strong><strong>en</strong> van communaal bezit van de grond. Hetdorps<strong>bestuur</strong> functioneert niet <strong>en</strong> er word<strong>en</strong> ook ge<strong>en</strong> dorpsbesluit<strong>en</strong> overe<strong>en</strong>komstighet dorpsgeme<strong>en</strong>tebesluit (GB 1938, No. 66) g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>; e<strong>en</strong> gedec<strong>en</strong>traliseerde vormvan <strong>bestuur</strong>svoer<strong>in</strong>g met eig<strong>en</strong> gekoz<strong>en</strong> dorps<strong>bestuur</strong>, eig<strong>en</strong> bron van <strong>in</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong>autonome budgettaire bevoegdhed<strong>en</strong> met betrekk<strong>in</strong>g tot onderhoud van tertiaire weg<strong>en</strong><strong>en</strong> loz<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> de daar<strong>in</strong> geleg<strong>en</strong> kunstwerk<strong>en</strong>, uitgifte van percel<strong>en</strong> <strong>in</strong> huur, <strong>en</strong>z.;• Sur<strong>in</strong>ame k<strong>en</strong>t ook Waterschapp<strong>en</strong> (GB 1932, No. 32). Voor zover zij functioner<strong>en</strong>(bijvoorbeeld <strong>in</strong> Nickerie), word<strong>en</strong> de waterschapsbesluit<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> door dewaterschapsbestur<strong>en</strong> ter uitvoer<strong>in</strong>g van de besluit<strong>en</strong> van de vergader<strong>in</strong>g van debelanghebb<strong>en</strong>d<strong>en</strong>; deze licham<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> autonome bevoegdhed<strong>en</strong> om zelfs eig<strong>en</strong>keur<strong>en</strong> <strong>en</strong> reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> vast te stell<strong>en</strong>;• De overige dorpsgeme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>, zoals de Indiaanse <strong>en</strong> Boslandcreoolse dorp<strong>en</strong>,volg<strong>en</strong> bij het nem<strong>en</strong> van hun besluit<strong>en</strong> hun eig<strong>en</strong> traditionele structur<strong>en</strong>; de besluit<strong>en</strong>met betrekk<strong>in</strong>g tot op<strong>en</strong>bare belang<strong>en</strong> word<strong>en</strong> door de districtscommissarisgeformaliseerd.Besluitvorm<strong>in</strong>g bij de lagere overhed<strong>en</strong> <strong>in</strong> relatie tot de c<strong>en</strong>trale overheidBij e<strong>en</strong> gec<strong>en</strong>traliseerd overheidsfunctioner<strong>en</strong> <strong>in</strong> de praktijk vall<strong>en</strong> twee zak<strong>en</strong> duidelijk op:• Het m<strong>in</strong>imale vertrouw<strong>en</strong>, dat de c<strong>en</strong>trale overheid stelt <strong>in</strong> de districtsorgan<strong>en</strong> <strong>en</strong> dediverse m<strong>in</strong>isteriële afdel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, waardoor heel we<strong>in</strong>ig aanbesliss<strong>in</strong>gsbevoegdheid aan het district is overgelat<strong>en</strong>, hetge<strong>en</strong> de terughoud<strong>en</strong>dheidom het <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong> te versterk<strong>en</strong>, verklaart;• De <strong>in</strong>efficiëntie, die daardoor <strong>in</strong> stand blijft met alle nadelige <strong>en</strong> schadelijke gevolg<strong>en</strong>van di<strong>en</strong> vooral voor de geme<strong>en</strong>schap.Er valt veel te zegg<strong>en</strong> over:• De lijnm<strong>in</strong>isteries, die langs elkaar he<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>, vaak door overlapp<strong>in</strong>g<strong>en</strong> dubbel werkverricht<strong>en</strong> <strong>en</strong> zelfs zich aan hun tak<strong>en</strong> onttrekk<strong>en</strong>, doordat de begr<strong>en</strong>z<strong>in</strong>g van deverzorg<strong>in</strong>gsgebied<strong>en</strong> niet duidelijk g<strong>en</strong>oeg zijn;• Er is ge<strong>en</strong> sprake van (misschi<strong>en</strong> wel zijdel<strong>in</strong>gs) sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g, coörd<strong>in</strong>atie <strong>en</strong>
3geïntegreerde aanpak door het districts<strong>bestuur</strong> <strong>en</strong> de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> van de sector/lijnm<strong>in</strong>isteries <strong>in</strong> de district<strong>en</strong>, waardoor er steeds de behoefte aan tekort aan arbeid,deskundigheid, materiaal <strong>en</strong> materieel wordt gevoeld ondanks overtolligheid ervan <strong>in</strong> hetdistrict;• Er valt ook veel te zegg<strong>en</strong> over de vele secundaire <strong>en</strong> tertiaire tak<strong>en</strong> van de sectorm<strong>in</strong>isteries, die beter overgelat<strong>en</strong> moest<strong>en</strong> zijn aan het <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong>, zoals onderhoudvan landsgebouw<strong>en</strong>, weg<strong>en</strong>, schoolterre<strong>in</strong><strong>en</strong>, controle op de nalev<strong>in</strong>g vanvergunn<strong>in</strong>gsvoorwaard<strong>en</strong>, grondbestemm<strong>in</strong>g, uitbetal<strong>in</strong>g van sociale bijstand <strong>en</strong>p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><strong>en</strong>, <strong>in</strong>n<strong>en</strong> van belast<strong>in</strong>g<strong>en</strong>, etc. Aang<strong>en</strong>om<strong>en</strong> dat 10 m<strong>in</strong>isteries wekelijks naarhun afdel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>in</strong> de 10 district<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> uitrukk<strong>en</strong> met <strong>in</strong>zet van di<strong>en</strong>stvoertuig<strong>en</strong> <strong>en</strong>personeel dan zijn hierbij 100 di<strong>en</strong>stvoertuig<strong>en</strong> <strong>en</strong> zeker 200 ambt<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong>; teldaarbij op het ev<strong>en</strong> grote aantal voertuig<strong>en</strong> <strong>en</strong> het personeel, die de commissariat<strong>en</strong> <strong>en</strong>de m<strong>in</strong>isteriële di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> wekelijks <strong>in</strong>zett<strong>en</strong> voor het lat<strong>en</strong> afstempel<strong>en</strong> van bestelbonn<strong>en</strong><strong>en</strong> voor andere kle<strong>in</strong>e adm<strong>in</strong>istratieve zak<strong>en</strong> op hun respectievelijke m<strong>in</strong>isteries, dan ishet gewoon – uit het oogpunt van managem<strong>en</strong>t bekek<strong>en</strong> – e<strong>en</strong> grote ‘pu<strong>in</strong>hoop’;• De transparantheid is zoek; de afstand tuss<strong>en</strong> de bevolk<strong>in</strong>g <strong>en</strong> het <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong> isgroot; de ongestructureerde werkrelatie met de niet-gouvernem<strong>en</strong>tele organisatiesbelemmert e<strong>en</strong> geord<strong>en</strong>de burgerparticipatie;• De m<strong>in</strong>imale betrokk<strong>en</strong>heid van de districtsautoriteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> de districtsbevolk<strong>in</strong>g bijontwikkel<strong>in</strong>gsproject<strong>en</strong>. Initiatiev<strong>en</strong> vanuit de bevolk<strong>in</strong>g om sam<strong>en</strong> met het <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong>hun eig<strong>en</strong> problem<strong>en</strong> aan te pakk<strong>en</strong> mislukk<strong>en</strong> vaak, omdat het beleid, strategie,middel<strong>en</strong>, deskundigheid <strong>en</strong> begeleid<strong>in</strong>g bij de c<strong>en</strong>trale overheid <strong>en</strong> op de koop toeverspreid bij verschill<strong>en</strong>de <strong>in</strong>stanties te v<strong>in</strong>d<strong>en</strong> zijn;• De districtsrad<strong>en</strong>, de ressortrad<strong>en</strong> <strong>en</strong> het districts<strong>bestuur</strong>, waar<strong>in</strong> de m<strong>in</strong>isteriëledi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>in</strong> e<strong>en</strong> district sam<strong>en</strong> met de d.c. zijn ver<strong>en</strong>igd, functioner<strong>en</strong> niet adequaat <strong>en</strong>het door de wetgever beoogde effect naar de sam<strong>en</strong>lev<strong>in</strong>g toe miss<strong>en</strong> o.a. door het nietdoorvoer<strong>en</strong> van de f<strong>in</strong>anciële <strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong>, het niet regel<strong>en</strong> van de l<strong>in</strong>k met de<strong>in</strong>formele groep<strong>en</strong> <strong>en</strong> de onduidelijke begr<strong>en</strong>z<strong>in</strong>g van de regelgev<strong>en</strong>de <strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong>detak<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de districtsraad <strong>en</strong> het districts<strong>bestuur</strong>.Door de uitvoer<strong>in</strong>g van het IDB-Dec<strong>en</strong>tralisatieprogramma zal hier<strong>in</strong> e<strong>in</strong>delijk e<strong>en</strong>verander<strong>in</strong>g kom<strong>en</strong>..Kwaliteit, gehalte <strong>en</strong> niveau van de besluit<strong>en</strong> <strong>en</strong> de <strong>bestuur</strong>svoer<strong>in</strong>gHet rechtssysteem, de staatsorganisatie <strong>en</strong> de staatsadm<strong>in</strong>istratie zijn eig<strong>en</strong>lijk op zich al e<strong>en</strong>garantie voor e<strong>en</strong> bepaalde kwaliteit, gehalte <strong>en</strong> niveau van de besluit<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<strong>bestuur</strong>svoer<strong>in</strong>g. Zulks wordt ook verondersteld te zijn gewaarborgd door o.a.:• De wet;• De beg<strong>in</strong>sel<strong>en</strong> van behoorlijk <strong>bestuur</strong>, met nadruk op de rechtszekerheid <strong>en</strong> dezorgvuldigheidsnorm;• De democratische <strong>in</strong>richt<strong>in</strong>g <strong>en</strong> functioner<strong>in</strong>g van de staat met nadruk op de scheid<strong>in</strong>g ofe<strong>en</strong> scherpe onderscheid<strong>in</strong>g der macht<strong>en</strong>, de bem<strong>en</strong>s<strong>in</strong>g der organ<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> demate van betrokk<strong>en</strong>heid van de burgers via parlem<strong>en</strong>taire verkiez<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> verkiez<strong>in</strong>g<strong>en</strong>van het staatshoofd <strong>en</strong> <strong>in</strong>vloed<strong>en</strong> van <strong>in</strong>formele groep<strong>en</strong> <strong>in</strong> de meest structurele z<strong>in</strong>;• Good governance, waarvoor vanuit verschill<strong>en</strong>de <strong>in</strong>valshoek<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong>de def<strong>in</strong>itiesbestaan; hierbij wordt volstaan met de door de UNDP verzamelde k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van ditbegrip: participatie, cons<strong>en</strong>sus, rechtsstaat, transparantheid, gelijkwaardigheid,effectiviteit <strong>en</strong> effici<strong>en</strong>cy, verantwoord<strong>in</strong>g, partnerschap, <strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong>, strategischevisie, ecologische duurzaamheid, legitieme autoriteit, <strong>en</strong> creatie van voorzi<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong> *(Notities: Drs.N. Badris<strong>in</strong>g-H<strong>in</strong>dorie)Waar ligt het aan als wij merk<strong>en</strong> dat de besluitvorm<strong>in</strong>g op z’n zachtst uitgedrukt <strong>in</strong>adequaat is:traagheid, rechtsonzekerheid, slordighed<strong>en</strong>, laksheid, onbevredig<strong>en</strong>d rechtsgevoel, slecht
4beheer, <strong>bestuur</strong>lijk mismanagem<strong>en</strong>t, belemmer<strong>in</strong>g voor de ontwikkel<strong>in</strong>g, etc. met als gevolg datde goedbedoelde staatsdoel<strong>en</strong> nauwelijks effect sorter<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> goed <strong>bestuur</strong> <strong>en</strong>ev<strong>en</strong>wichtige ontwikkel<strong>in</strong>g (zie ook de conclusies van de IDB <strong>in</strong> haar rec<strong>en</strong>t verslag):• Ligt het aan de m<strong>en</strong>selijke hulpbron (het m<strong>en</strong>selijk fal<strong>en</strong>!), dan moet daar wat aangedaan word<strong>en</strong>;• Ligt het aan de verouderde wett<strong>en</strong> <strong>en</strong>/of behoefte aan tijdige aanpass<strong>in</strong>g<strong>en</strong> of nieuwewett<strong>en</strong>, dan moet daar e<strong>en</strong> project voor kom<strong>en</strong>;• Ligt het aan de reger<strong>in</strong>gsvorm c.q. de democratische <strong>in</strong>richt<strong>in</strong>g <strong>en</strong> organisatie van destaat, dan moet daaraan word<strong>en</strong> gesleuteld.Het desbetreff<strong>en</strong>d IDB –rapport over het overheidsfunctioner<strong>en</strong> <strong>in</strong> Sur<strong>in</strong>ame, waarvan e<strong>en</strong> kortverslag <strong>in</strong> DWT van 25-07-01 versche<strong>en</strong>, maakt meld<strong>in</strong>g van ‘specifieke belemmer<strong>in</strong>g<strong>en</strong> opweg naar goed <strong>bestuur</strong>’, zoals patronagesysteem, zwakke overheidsorganisaties, slechtbetaalde ambt<strong>en</strong>ar<strong>en</strong>, zwak m<strong>en</strong>selijk pot<strong>en</strong>tieel bij de overheid (teveel ambt<strong>en</strong>ar<strong>en</strong>, te we<strong>in</strong>igcapaciteit<strong>en</strong>).Ligt de voornaamste oorzaak soms <strong>in</strong> het m<strong>en</strong>selijk fal<strong>en</strong>?Als er gekwalificeerde person<strong>en</strong> op de diverse post<strong>en</strong> b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> de staatsorgan<strong>en</strong> <strong>en</strong> de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>van het staats<strong>bestuur</strong> zijn, dan is ook kwaliteit bij besluitvorm<strong>in</strong>g, <strong>bestuur</strong> <strong>en</strong> ontwikkel<strong>in</strong>gverwachtbaar.Het zijn reger<strong>in</strong>g<strong>en</strong> die erop moet<strong>en</strong> toezi<strong>en</strong> dat er niet wordt getornd aan onder andere deeis<strong>en</strong> van b<strong>en</strong>oembaarheid, functie-eis<strong>en</strong>, eis<strong>en</strong> van ambtsmoraal <strong>en</strong> fatso<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> strakkecontrole op de nalev<strong>in</strong>g ervan.Maar wie is verantwoordelijk voor de kwaliteit<strong>en</strong> bij de sam<strong>en</strong>stell<strong>in</strong>g van de reger<strong>in</strong>g zelf <strong>en</strong> hetparlem<strong>en</strong>t, dat steeds voor e<strong>en</strong> goede regelgev<strong>in</strong>g <strong>en</strong> controle op het staats<strong>bestuur</strong> moetzorgdrag<strong>en</strong>.Het antwoord is simpel: DE POLITIEK. En als het gaat om de politiek dan d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> wij aan deburgers, die zich georganiseerd hebb<strong>en</strong> <strong>in</strong> politieke groeper<strong>in</strong>g<strong>en</strong> (partij<strong>en</strong>) <strong>en</strong> daar hunverteg<strong>en</strong>woordigers, <strong>bestuur</strong>ders <strong>en</strong> leiders aanwijz<strong>en</strong>. Is daar kwaliteit aanwezig om voor dedoorstrom<strong>in</strong>g van kwaliteit te zorg<strong>en</strong> naar het parlem<strong>en</strong>t, reger<strong>in</strong>g, staatsorgan<strong>en</strong> <strong>en</strong> al diedi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> op c<strong>en</strong>traal <strong>en</strong> <strong>lokaal</strong> niveau aan wie <strong>bestuur</strong> <strong>en</strong> uitvoer<strong>in</strong>g van wett<strong>en</strong> zijntoevertrouwd? Of zijn het de burgers, de aanhangers van de politieke groeper<strong>in</strong>g<strong>en</strong> diegevormd moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> om gekwalificeerde politici aan te wijz<strong>en</strong> om te kunn<strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> voor –wat het doel van elke partij is <strong>en</strong> ook het staatsdoel – e<strong>en</strong> goed <strong>en</strong> behoorlijk <strong>bestuur</strong> mete<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>wichtige ontwikkel<strong>in</strong>g, die moet<strong>en</strong> leid<strong>en</strong> naar de verbeter<strong>in</strong>g van woon -, leef-,werk- <strong>en</strong> produktieomstandighed<strong>en</strong>, gericht op welvaart <strong>en</strong> welzijn van de totalesam<strong>en</strong>lev<strong>in</strong>g, op basis van e<strong>en</strong> politiek c.q. regeerprogramma met duidelijke ‘objectives’rondom ‘kerntak<strong>en</strong>’.Kijk<strong>en</strong> wij naar dit vraagstuk ‘mondiaal’ <strong>in</strong> e<strong>en</strong> breder perspectief, dan valt daarbij op, dat hetdemocratisch stelsel, gebaseerd op de ‘Trias Politica’, <strong>in</strong> de ontwikkel<strong>in</strong>gsland<strong>en</strong> zwaar onderdruk staat.In juni 1999 kwam<strong>en</strong> 100 activist<strong>en</strong> voor behoud van de democratie uit 70 land<strong>en</strong> bije<strong>en</strong> <strong>in</strong>Stockholm om te prat<strong>en</strong> over de toekomst van de democratie. Op het vierde jaarlijksInternationale Forum van IDEA (Institute for Democracy and Electoral Assistance) was hetvoornaamste thema: “Wat is zo Geweldig <strong>in</strong> de <strong>Democratie</strong>”. Nieuwe ideeën, strategieën <strong>en</strong>b<strong>en</strong>ader<strong>in</strong>g<strong>en</strong>, gerelateerd aan issues, waarmee de hed<strong>en</strong>daagse democratie <strong>in</strong> de wereldwordt geconfronteerd, vanuit de impact van e<strong>en</strong> globaliser<strong>en</strong>de economie tot de uitwas vannieuwe vorm<strong>en</strong> van locale <strong>en</strong> wereldwijd ontwikkelde id<strong>en</strong>titeit<strong>en</strong>. Hoe kan het dat bijvoorbeeldIndonesië <strong>en</strong> Birma strijd om de democratie lever<strong>en</strong>, terwijl land<strong>en</strong> als Pol<strong>en</strong>, Georgië <strong>en</strong>Bosnië de democratie omarm<strong>en</strong> <strong>en</strong> er land<strong>en</strong> zijn als Canada <strong>en</strong> F<strong>in</strong>land met e<strong>en</strong> goedfunctioner<strong>en</strong>de <strong>en</strong> gevestigde democratie. Vele land<strong>en</strong> zijn gedekoloniseerd met de vestig<strong>in</strong>gvan de democratie; <strong>in</strong> vele land<strong>en</strong> zijn autoritaire stelsels – na strijd – vervang<strong>en</strong> doordemocratie. Is de democratie dan zo geweldig? Of was het e<strong>en</strong>s zo geweldig?Tegelijkertijd is de vraag op zijn plaats: is er wel nog sprake van democratie, zolang:
• er armoede heerst (1.2 miljard m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> lev<strong>en</strong> onder de gr<strong>en</strong>s van e<strong>en</strong> dollar per dag;democratie kan je zeker niet bouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>in</strong> stand houd<strong>en</strong> op ‘lege mag<strong>en</strong>’)• de bescherm<strong>in</strong>g van m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>recht<strong>en</strong> niet gewaarborgd is;• ge<strong>en</strong> waarborg<strong>en</strong> zijn voor m<strong>en</strong>selijke waardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> moraal;• er ge<strong>en</strong> vrede is;• de economische groei <strong>en</strong> stabiliteit zoek zijn;• corruptief managem<strong>en</strong>t van de natuurlijke hulpbronn<strong>en</strong> hoogtij viert;• e<strong>en</strong> “schaduw economie” de werkelijkheid verdoezelt;• aan de bevolk<strong>in</strong>g ge<strong>en</strong> welvaart <strong>en</strong> welzijn kan word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>.Heeft de democratie soms gefaald? Nepal is nog steeds e<strong>en</strong> arm land; India is verwikkeld <strong>in</strong>sektarische politiek <strong>en</strong> geweld, Pakistan heeft zijn beste democratische tijdperk gehad,Bangladesh sukkelt nog steeds, e<strong>en</strong> regio waar de democratie op basis van verkiez<strong>in</strong>g<strong>en</strong> heeftgefaald <strong>en</strong> weer alle ruimte biedt voor autoritaire system<strong>en</strong>. Sur<strong>in</strong>ame, waar de democratie ooktweemaal toe heeft gefaald <strong>en</strong> zich herstelde <strong>en</strong> waar het nog steeds sukkelt met de zelfdegevar<strong>en</strong> als <strong>in</strong> de rec<strong>en</strong>te politieke geschied<strong>en</strong>is van Sur<strong>in</strong>ame na 1975. Ook voor Sur<strong>in</strong>ame isde vraag van belang of het huidig democratisch stelsel ev<strong>en</strong> antwoord heeft voor debov<strong>en</strong>g<strong>en</strong>oemde vraagstukk<strong>en</strong>.De conclusie waartoe de studies van IDEA (Institute for Democracy and Electoral Assistance)tot nu toe hebb<strong>en</strong> geleid, komt op het volg<strong>en</strong>de neer: “ATTACK POVERTY AND THE OTHERISSUES BY SUPPORTING DEMOCRACY”.Dus, er zal eerst aan die democratie zelf gesleuteld moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. “We need to focus onmak<strong>in</strong>g DEMOCRACY for all”, e<strong>en</strong> stell<strong>in</strong>g waarover de <strong>in</strong>ternationale organisaties <strong>en</strong> <strong>in</strong>stitut<strong>en</strong>rondom deze materie, zoals IDEA, OAS, UNDP, IDB, de Wereldbank het e<strong>en</strong>s zijn <strong>en</strong> daaraangerelateerde project<strong>en</strong> <strong>in</strong>itiër<strong>en</strong> met verl<strong>en</strong><strong>in</strong>g van technische bijstand, waarop ontwikkeldeland<strong>en</strong> (EU) <strong>en</strong> <strong>in</strong>ternationale donor–<strong>en</strong> f<strong>in</strong>anciële organisaties (Wereldbank, IDB) metf<strong>in</strong>anciële bijstand <strong>in</strong>spel<strong>en</strong>.Het bov<strong>en</strong>staande houdt o.a. <strong>in</strong>: de hervorm<strong>in</strong>g van de <strong>in</strong>stitut<strong>en</strong> van de democratie zodanigdat de ‘grassroot democratie’ op <strong>lokaal</strong> niveau met maximale participatie (<strong>in</strong>vloed op hetbesluitvorm<strong>in</strong>gsproces) van de burgers <strong>en</strong> de <strong>in</strong>formele maatschappelijke groeper<strong>in</strong>g<strong>en</strong> e<strong>en</strong>werkelijkheid wordt (dus met de betrokk<strong>en</strong>heid van vrouw<strong>en</strong>, jeugd, arm<strong>en</strong>, k<strong>in</strong>der<strong>en</strong>,gastarbeiders, m<strong>in</strong>derhed<strong>en</strong>).“The miss<strong>in</strong>g l<strong>in</strong>k is that nations are not develop<strong>in</strong>g stronger l<strong>in</strong>ks betwe<strong>en</strong> repres<strong>en</strong>tation andparticipation”, aldus de wet<strong>en</strong>schappers van IDEA. Wil je bijvoorbeeld armoede bestrijd<strong>en</strong> dankan dit niet zonder maximale participatie aan <strong>en</strong> <strong>in</strong>vloed op programma’s voor dearmoedebestrijd<strong>in</strong>g, zijd<strong>en</strong>s de arm<strong>en</strong> zelf.Voor de kom<strong>en</strong>de dec<strong>en</strong>nia is het doel: Democracy <strong>in</strong> mak<strong>in</strong>g: “consolideer, versterk <strong>en</strong>bevorder duurzame democratie”. “Redt de democratie dan red je ook e<strong>en</strong> land met d<strong>en</strong>oodlijd<strong>en</strong>de m<strong>en</strong>s”.Project<strong>en</strong> ter versterk<strong>in</strong>g van de democratie volg<strong>en</strong>s de nieuwe visie5De slotfase van dit betoog gaat over de project<strong>en</strong> ter versterk<strong>in</strong>g van de democratie, die medemoet<strong>en</strong> leid<strong>en</strong> tot de verbeter<strong>in</strong>g van het niveau, gehalte <strong>en</strong> kwaliteit van de <strong>bestuur</strong>svoer<strong>in</strong>g <strong>in</strong>het land, die antwoord geeft op de gesignaleerde vraagstukk<strong>en</strong>.Er is ge<strong>en</strong> simpel model voor democratie aan te wijz<strong>en</strong>, maar de algeme<strong>en</strong> aanvaardebasispr<strong>in</strong>cipes voor alle democratieën zijn nog altijd: vrije <strong>en</strong> eerlijke verkiez<strong>in</strong>g<strong>en</strong>, eerbiedig<strong>in</strong>gvan de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>recht<strong>en</strong>, het bestaan van politieke partij<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> vrije pers.Project<strong>en</strong> ter versterk<strong>in</strong>g van de democratie eis<strong>en</strong> ondersteun<strong>in</strong>g gedur<strong>en</strong>de lange termijn.Voor de bevorder<strong>in</strong>g <strong>en</strong> de <strong>in</strong> stand houd<strong>in</strong>g van e<strong>en</strong> ‘gezonde’ democratie wordt o.a. doorIDEA gedacht aan het volg<strong>en</strong>de pakket aan programma’s:• Recht<strong>en</strong> <strong>en</strong> plicht<strong>en</strong> van de overheid <strong>en</strong> oppositie;• Functioner<strong>in</strong>g van de politieke partij<strong>en</strong>;
6• De rol van de rechterlijke macht;• Impact van de media <strong>en</strong> <strong>in</strong>formele organisaties;• Behoefte aan verkiez<strong>in</strong>gswett<strong>en</strong> <strong>en</strong> verkiez<strong>in</strong>gssystem<strong>en</strong>;• Participatie van vrouw<strong>en</strong>, de jeugd <strong>en</strong> de m<strong>in</strong>derhed<strong>en</strong>;• Dec<strong>en</strong>tralisatie <strong>en</strong> <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong>.Er zijn wereldwijd uitgebreide programma’s <strong>in</strong> uitvoer<strong>in</strong>g:International IDEA voert project<strong>en</strong> uit ter bevorder<strong>in</strong>g van democratie <strong>in</strong> Guatemala, Paraguay,Burk<strong>in</strong>a Faso, Nigeria, Bosnië <strong>en</strong> Herzegov<strong>in</strong>a, Roem<strong>en</strong>ie, Slowakije, Burma, Indonesië, Nepal<strong>en</strong> <strong>in</strong> de Arabische wereld. Veel aandacht wordt gegev<strong>en</strong> aan technische <strong>en</strong> f<strong>in</strong>anciële bijstandaan de politieke partij<strong>en</strong> om de juiste rol voor e<strong>en</strong> gezonde democratie te kunn<strong>en</strong> vervull<strong>en</strong>.Lees: International IDEA: Democracy <strong>in</strong> the mak<strong>in</strong>g.UNDP heeft als uitgangspunt dat m<strong>en</strong> zonder ‘good governance’ e<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>wichtige ontwikkel<strong>in</strong>g– dus e<strong>en</strong> bevolk<strong>in</strong>gsgerichte ontwikkel<strong>in</strong>g – nimmer tot werkelijkheid kan br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>; het zal bijbeloftes blijv<strong>en</strong>. Deze organisatie voert <strong>in</strong> diverse del<strong>en</strong> van de wereld (Afrika, Azië, Arabischeland<strong>en</strong>, Latijns-Amerika) project<strong>en</strong> uit ter versterk<strong>in</strong>g van good governance, meest geleg<strong>en</strong> ophet gebied van: “Dec<strong>en</strong>tralisatie <strong>en</strong> versterk<strong>in</strong>g van het <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong>”, w.o. politieke <strong>en</strong>wettelijke hervorm<strong>in</strong>g<strong>en</strong> (Ivoorkust), versterk<strong>in</strong>g van het <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong> (Eritrea), districtsgewijze<strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong> (Malawi), politieke <strong>en</strong> bevolk<strong>in</strong>gsparticipatie (Mali), fiscale <strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong> <strong>en</strong><strong>in</strong>tergouvernem<strong>en</strong>tele verhoud<strong>in</strong>g (Zuid-Afrika), versterk<strong>in</strong>g <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong> (Luanda), politieke<strong>en</strong> wettelijke hervorm<strong>in</strong>g (Zimbabwe), ontwikkel<strong>in</strong>g van lokale economie (Ch<strong>in</strong>a), fiskale <strong>en</strong>adm<strong>in</strong>istratieve hervorm<strong>in</strong>g <strong>en</strong> hervorm<strong>in</strong>g van de di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong><strong>in</strong>g (Maleisië), vorm<strong>in</strong>g vanlokale gebruikersver<strong>en</strong>ig<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> deelname aan de besluitvorm<strong>in</strong>g (Nepal), wettelijke <strong>en</strong>adm<strong>in</strong>istratieve hervorm<strong>in</strong>g, verbeter<strong>in</strong>g van de di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong><strong>in</strong>g <strong>en</strong> versterk<strong>in</strong>g van NGO’s <strong>en</strong>deelname <strong>in</strong> de besluitvorm<strong>in</strong>g (Filippijn<strong>en</strong>), politieke, adm<strong>in</strong>istratieve <strong>en</strong> fiscale hervorm<strong>in</strong>g (SriLanka), locale participatie (Arg<strong>en</strong>t<strong>in</strong>ië), gedec<strong>en</strong>traliseerde gezondheidszorg (Brazilië, Chili,Bolivia), versterk<strong>in</strong>g <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong> <strong>en</strong> deelname aan besluitvorm<strong>in</strong>g (Colombia), wettelijkehervorm<strong>in</strong>g <strong>en</strong> bevolk<strong>in</strong>gsparticipatie (Honduras), mobilisatie van de burgers (Paraguay),politieke <strong>en</strong> fiscale hervorm<strong>in</strong>g (V<strong>en</strong>ezuela), managem<strong>en</strong>t natuurlijke hulpbronn<strong>en</strong> <strong>en</strong>volksparticipatie (Egypte), adm<strong>in</strong>istratieve hervorm<strong>in</strong>g (Jordanië), lokale participatie (Tunesië),plattelandsontwikkel<strong>in</strong>g <strong>en</strong> versterk<strong>in</strong>g van de capaciteit (Ethiopië), versterk<strong>in</strong>g van NGO’s(K<strong>en</strong>ia), managem<strong>en</strong>t van natuurlijke hulpbronn<strong>en</strong> <strong>en</strong> veilige voed<strong>in</strong>g (Mali), verbeter<strong>in</strong>g van deadm<strong>in</strong>istratie <strong>en</strong> privatiser<strong>in</strong>g (Uganda), fondsvorm<strong>in</strong>g (Zimbabwe), versterk<strong>in</strong>g lokale NGO’s,gelijkheid g<strong>en</strong>der <strong>en</strong> armoedebestrijd<strong>in</strong>g; deelname <strong>in</strong> besluitvorm<strong>in</strong>g bij managem<strong>en</strong>t vannatuurlijke hulpbronn<strong>en</strong>; bevorder<strong>in</strong>g van participatie (India); versterk<strong>in</strong>g van de NGO’s,deelname aan besluitvorm<strong>in</strong>g <strong>en</strong> plattelandsontwikkel<strong>in</strong>g (Indonesië), privatiser<strong>in</strong>g <strong>en</strong>bevolk<strong>in</strong>gsparticipatie (Pakistan).UNDP heeft de bev<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> de ervar<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>in</strong> e<strong>en</strong> <strong>in</strong>terim rapport vastgesteld: Dec<strong>en</strong>tralizedGovernance (a global matrix of experi<strong>en</strong>ces, Juli 2000). Lees ook: The UNDP Role <strong>in</strong>Dec<strong>en</strong>tralization & Local Governance (Februari 2000).OAS verle<strong>en</strong>t s<strong>in</strong>ds 1995 maximale support aan de Caribische land<strong>en</strong> voor de ontwikkel<strong>in</strong>g vanProgramma’s voor sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g op het gebied van Dec<strong>en</strong>tralisatie, Lokaal Bestuur <strong>en</strong>Bevolk<strong>in</strong>gsparticipatie. Lees het Rapport van de OAS van Juni 1998 met ev<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatt<strong>in</strong>gvan de beschouw<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> conclusies van e<strong>en</strong> Workshop voor de CARICOM land<strong>en</strong>, gehoud<strong>en</strong><strong>in</strong> K<strong>in</strong>gston <strong>en</strong> georganiseerd door de University of the West Indies, gefaciliteerd door deJamaicaanse overheid. Geconcludeerd is de positieve vooruitgang die de Caribische land<strong>en</strong>mak<strong>en</strong> <strong>in</strong> de versterk<strong>in</strong>g van <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong>, de plaatselijke good governance <strong>en</strong> debevorder<strong>in</strong>g van bevolk<strong>in</strong>gsparticipatie. Lees ook het Work<strong>in</strong>g Docum<strong>en</strong>t on Program Supportand Good Governance <strong>in</strong> the Caribbean (Maart 1999).IDB verle<strong>en</strong>t technische <strong>en</strong> f<strong>in</strong>anciële bijstand <strong>en</strong> stelt ook langlop<strong>en</strong>de krediet<strong>en</strong> onder zachtevoorwaard<strong>en</strong> beschikbaar om <strong>in</strong> sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g met land<strong>en</strong> programma’s te ontwikkel<strong>en</strong> opvelerlei gebied<strong>en</strong> <strong>en</strong> ook op het gebied van: Dec<strong>en</strong>tralisatie van <strong>bestuur</strong> <strong>en</strong> regelgev<strong>in</strong>g <strong>en</strong>versterk<strong>in</strong>g van het <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong>.
7Ook <strong>in</strong> Sur<strong>in</strong>ame zijn er project<strong>en</strong> rondom deze thema’s, waarbij de g<strong>en</strong>oemde organisatieszeer <strong>in</strong>t<strong>en</strong>sief zijn betrokk<strong>en</strong>:• EU-Project, uitgevoerd door UNDP: “Support for the Democratic Process <strong>in</strong> Sur<strong>in</strong>ame”,<strong>in</strong>houd<strong>en</strong>de 3 compon<strong>en</strong><strong>en</strong>” (SUR/99/008/00/00/DEX);1. Support to the Technical and F<strong>in</strong>ancial Commissions, <strong>in</strong>clud<strong>in</strong>g shar<strong>in</strong>g and supplies<strong>in</strong> the election budget, technical assistance and tra<strong>in</strong><strong>in</strong>g;2. Support to national and <strong>in</strong>ternational observation of the election process, covered byOKB;3. Support to Civil Society and the Media for civic Education, awar<strong>en</strong>ess campaign,election coverage tra<strong>in</strong><strong>in</strong>g and similar activities, to be undertak<strong>en</strong> through theestablishm<strong>en</strong>t of a fund for the promotion of democracy <strong>in</strong> Sur<strong>in</strong>ame;• UNDP-Project: “Support to the Voters Registration and Production and Issuance ofId<strong>en</strong>tity Cards for Citiz<strong>en</strong>s of the Interior of Sur<strong>in</strong>ame” Cost-Shar<strong>in</strong>g Deposit RequestSUR/00/00/A/01/99 2000;• UNDP-Sem<strong>in</strong>ar, getiteld: “Naar e<strong>en</strong> Post-Electoraal Programma voor de Versterk<strong>in</strong>g vande Verkiez<strong>in</strong>gsorganisatie & -adm<strong>in</strong>istratie, <strong>Democratie</strong> <strong>en</strong> “Sound Governance” (zieVerslag Sem<strong>in</strong>ar, gehoud<strong>en</strong> <strong>in</strong> Hotel Torarica op 6 juli 2000);• UNDP-projectdocum<strong>en</strong>t met participatie van de IDB <strong>en</strong> de NederlandseAmbassade/Verdragsmiddel<strong>en</strong>), getiteld: “Support to the Str<strong>en</strong>gth<strong>en</strong><strong>in</strong>g of the ElectoralAdm<strong>in</strong>istration, Democracy and Sound Governance <strong>in</strong> Sur<strong>in</strong>ame”, <strong>in</strong> 2000 aan deM<strong>in</strong>ister van B<strong>in</strong>n<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Plos aangebod<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> startfonds van US$325.000,00, zijnde de restantfonds<strong>en</strong> uit het EU-Verkiez<strong>in</strong>gsbudget (ge<strong>en</strong> follow-up aangegev<strong>en</strong>!); mogelijk dat de volg<strong>en</strong>de verkiez<strong>in</strong>g <strong>in</strong> Sur<strong>in</strong>ame nog duurder zal uitvall<strong>en</strong>dan de vorige. Dit projectdocum<strong>en</strong>t gaat voornamelijk over de <strong>in</strong>voer<strong>in</strong>g van e<strong>en</strong>Electoral Managem<strong>en</strong>t Body <strong>in</strong> overe<strong>en</strong>stemm<strong>in</strong>g met de tr<strong>en</strong>d <strong>in</strong> de wereld op hetgebied van algem<strong>en</strong>e verkiez<strong>in</strong>g<strong>en</strong>.• OAS-project: “Technical Assistance to be provided to the Electoral Authorities of theRepublic of Sur<strong>in</strong>ame”, October 1999.Aangetek<strong>en</strong>d zij, dat door het niet gev<strong>en</strong> van follow up aan de resultat<strong>en</strong> van de g<strong>en</strong>oemdeproject<strong>en</strong> rondom de Verkiez<strong>in</strong>g<strong>en</strong> van 2000, vooral met betrekk<strong>in</strong>g tot het opzett<strong>en</strong> vane<strong>en</strong> ‘Electoral Managem<strong>en</strong>t Body’, het onb<strong>en</strong>ut lat<strong>en</strong> van de restantfonds<strong>en</strong> <strong>en</strong> van de EUbudgetl<strong>in</strong>e,Sur<strong>in</strong>ame verder achterblijft op de programma’s ter versterk<strong>in</strong>g van dedemocratie, die ook <strong>in</strong> Sur<strong>in</strong>ame onder druk staat.• IDB-project: “Dec<strong>en</strong>tralization and Local Governm<strong>en</strong>t Str<strong>en</strong>gth<strong>en</strong><strong>in</strong>g Program”, waarovervorige maand door de reger<strong>in</strong>g V<strong>en</strong>etiaan <strong>en</strong> de IDB volledige overe<strong>en</strong>stemm<strong>in</strong>g isbereikt; het wacht<strong>en</strong> is op de goedkeur<strong>in</strong>g van de bij de IDB <strong>in</strong>gedi<strong>en</strong>deL<strong>en</strong><strong>in</strong>gsaanvraag van US$ 4,900,000,00 (totale projectkost<strong>en</strong> bedrag<strong>en</strong> US$ 7 miljo<strong>en</strong>).Het voorgaande geeft alle aanleid<strong>in</strong>g om stil te staan bij het f<strong>en</strong>ome<strong>en</strong> <strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong>.Dec<strong>en</strong>tralisatie <strong>en</strong> versterk<strong>in</strong>g van het <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong> wordt thans – <strong>in</strong> de concepties van deg<strong>en</strong>oemde organisaties – gezi<strong>en</strong> als één van de belangrijkste <strong>in</strong>stitut<strong>en</strong> van goodgovernance, nl. gedec<strong>en</strong>traliseerd <strong>bestuur</strong> op het niveau van de lagere geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>;deze conclusie gaat zelfs zover, dat anders de ontwikkel<strong>in</strong>gsland<strong>en</strong> niet <strong>in</strong> staat zull<strong>en</strong> zijne<strong>en</strong> duurzame ontwikkel<strong>in</strong>g, noch e<strong>en</strong> economische groei <strong>en</strong> ook niet bijv. e<strong>en</strong> snellebestrijd<strong>in</strong>g van de armoede te bereik<strong>en</strong>.Er zijn <strong>in</strong>ternationaal tweetal ess<strong>en</strong>tiële vraagstukk<strong>en</strong> geïd<strong>en</strong>tificeerd bij de vestig<strong>in</strong>g van derepres<strong>en</strong>tatie-participatie-democratie: loslat<strong>en</strong> van meer bevoegdhed<strong>en</strong> (macht) vanuit de ‘top to the bottom’ <strong>en</strong> maximale betrokk<strong>en</strong>heid van de arm<strong>en</strong>/de bevolk<strong>in</strong>g vanuit de ‘bottom’.Voor beide gevall<strong>en</strong> geldt, dat er e<strong>en</strong> klimaat moet word<strong>en</strong> geschap<strong>en</strong> om de plaatselijkebevolk<strong>in</strong>g te organiser<strong>en</strong> / versterk<strong>en</strong> – voornamelijk de arm<strong>en</strong> – zodat ze hun stem lat<strong>en</strong>geld<strong>en</strong> <strong>in</strong> het <strong>bestuur</strong>lijk besluitvorm<strong>in</strong>gsproces <strong>en</strong> de projectmatige aanpak van hunproblem<strong>en</strong> c.q. de ontwikkel<strong>in</strong>g.
8Bij de aanpak van deze problematiek kom<strong>en</strong> de volg<strong>en</strong>de zak<strong>en</strong> aan de orde:I. Dec<strong>en</strong>tralisatie <strong>en</strong> bevolk<strong>in</strong>gsparticipatie op <strong>lokaal</strong>/districtsniveau van<strong>bestuur</strong>svoer<strong>in</strong>g;Vereist:a. e<strong>en</strong> bij wet goedgekeurde <strong>en</strong> gevestigde structuur, die de participatie-democratiegarandeert. Sur<strong>in</strong>ame voldoet hieraan; zie de Grondwet (GW) <strong>en</strong> de Wet opRegionale Organ<strong>en</strong> (WRO); anders is de weg op<strong>en</strong> voor pseudo-<strong>bestuur</strong> <strong>en</strong> ev<strong>en</strong>wildwest situatie waarbij plaatselijke organisaties geme<strong>en</strong>schapsontwikkel<strong>in</strong>g zelfter hand nem<strong>en</strong>, welke niet aansluit op overheidsplann<strong>in</strong>g <strong>en</strong> strategie; steedsmoet dan bij wet of <strong>bestuur</strong>smaatregel achteraf word<strong>en</strong> opgetred<strong>en</strong>;b. e<strong>en</strong> uniforme def<strong>in</strong>itie van het begrip ‘<strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong>’Traditioneel: (i) locale overhed<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> los van de c<strong>en</strong>trale overheid autonoomte word<strong>en</strong> belast met de verzorg<strong>in</strong>g van bepaalde overheidstak<strong>en</strong>, zoalsgeme<strong>en</strong>schapsontwikkel<strong>in</strong>g, onderhoud van secundaire <strong>en</strong> tertiaire weg<strong>en</strong>; (ii) delocale autoriteit<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> dan hun eig<strong>en</strong> fonds<strong>en</strong> <strong>en</strong> begrot<strong>in</strong>g<strong>en</strong>; zij moet<strong>en</strong> e<strong>en</strong>belangrijk deel van de uitgav<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> bekostig<strong>en</strong> uit de <strong>lokaal</strong> gehev<strong>en</strong>belast<strong>in</strong>g<strong>en</strong>; (iii) locale overhed<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> personeel <strong>in</strong> di<strong>en</strong>st nem<strong>en</strong>(behalve <strong>in</strong> de overgangsfase); (iv) het <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong> moet onder controle staanvan <strong>lokaal</strong> gekoz<strong>en</strong> volksverteg<strong>en</strong>woordigers; (v) verteg<strong>en</strong>woordigers van dec<strong>en</strong>trale overheid moet<strong>en</strong> plaatsmak<strong>en</strong> voor lokale <strong>bestuur</strong>ders <strong>en</strong> nem<strong>en</strong>posities <strong>in</strong> van adviseurs.De nieuwe visie: k<strong>en</strong>t 4-verschill<strong>en</strong>de vorm<strong>en</strong> van <strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong>:(i) deconc<strong>en</strong>tratie, d.i. de lichtste vorm van <strong>in</strong>stitutionele verander<strong>in</strong>g, waarbijstaf <strong>en</strong> middel<strong>en</strong> door de ‘top’ ter beschikk<strong>in</strong>g van de lagere autoriteit<strong>en</strong> word<strong>en</strong>gesteld onder verantwoordelijkheid van e<strong>en</strong> di<strong>en</strong>sthoofd, dat bevoegd isoperationele besliss<strong>in</strong>g<strong>en</strong> zelf te nem<strong>en</strong> zonder zijn hoofdkwartier te raadpleg<strong>en</strong> ;(ii) delegatie; dit begrip is gereserveerd voor de overdracht van bevoegdhed<strong>en</strong>van de c<strong>en</strong>trale overheid naar speciale publiekrechtelijke licham<strong>en</strong> buit<strong>en</strong> dereguliere bureaucratische overheidsstructur<strong>en</strong> ter uitvoer<strong>in</strong>g van specifiekeoverheidstak<strong>en</strong> (Road Authority, Wood Authority); de overheid geeft <strong>in</strong> e<strong>en</strong>wettelijk kader het beleid aan <strong>en</strong> verstrekt middel<strong>en</strong> op basis van goedgekeurdeplann<strong>en</strong> <strong>en</strong> begrot<strong>in</strong>g<strong>en</strong>; (iii) <strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong> van <strong>bestuur</strong> (overdracht van<strong>bestuur</strong>(sbevoegdhed<strong>en</strong>, Engels begrip: ‘devolution’); dit begrip komt het dichtstbij het klassieke begrip van <strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong>, waarbij regelgev<strong>en</strong>de <strong>en</strong> fiskalebevoegdhed<strong>en</strong> bij wet word<strong>en</strong> overgedrag<strong>en</strong> naar de lokale overhed<strong>en</strong> met ruimemate van autonome besliss<strong>in</strong>gsbevoegdhed<strong>en</strong> hoe van de eig<strong>en</strong> f<strong>in</strong>anciëlemiddel<strong>en</strong> gebruik te mak<strong>en</strong> (d.i. e<strong>en</strong> belangrijk compon<strong>en</strong>t uit het IDB<strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong>programmavoor Sur<strong>in</strong>ame); (iv) privatiser<strong>in</strong>g/partnership,beoogt overdracht van verantwoordelijkhed<strong>en</strong> voor op<strong>en</strong>bare tak<strong>en</strong> aan vrijwilligeorganisaties (bijzonder onderwijs) <strong>en</strong> particulier <strong>in</strong>itiatief (concessies); het doel isom het vermog<strong>en</strong> <strong>en</strong> de <strong>in</strong>itiatiev<strong>en</strong> van de sam<strong>en</strong>lev<strong>in</strong>g te mobiliser<strong>en</strong> voorsociale <strong>en</strong> economische ontwikkel<strong>in</strong>g, via de NGO’s, die met de overheidovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> sluit<strong>en</strong> op basis van <strong>in</strong>dicatieve werkplann<strong>en</strong> <strong>en</strong> programma’s;de overheid <strong>in</strong>terv<strong>en</strong>ieert niet, maar heeft slechts repressieve controle.c) de maximale betrokk<strong>en</strong>heid van de bevolk<strong>in</strong>gsparticipatie <strong>in</strong> hetbesluitvorm<strong>in</strong>gsproces;Twee geslaagde manier<strong>en</strong> om de bevolk<strong>in</strong>g – terwijl je dec<strong>en</strong>traliseert – ookdaadwerkelijk te organiser<strong>en</strong> hun lokale problem<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s hun eig<strong>en</strong> prioriteit<strong>en</strong>aan te pakk<strong>en</strong>:(i) ‘community-based-resource managem<strong>en</strong>t’ via gekwalificeerde, gevestigdeorganisaties die over ‘know how’ beschikk<strong>en</strong>, alsook verantwoord<strong>in</strong>gsplicht <strong>en</strong>goede communicatie met de bevolk<strong>in</strong>g hebb<strong>en</strong>. Het concept is: het del<strong>en</strong> <strong>in</strong> deproductie van de natuurlijke hulpbronn<strong>en</strong>, verantwoordelijkhed<strong>en</strong>, toezicht <strong>en</strong>besluitvorm<strong>in</strong>g tuss<strong>en</strong> de gebruikersgroep <strong>en</strong> het sector-departem<strong>en</strong>t van de
9c<strong>en</strong>trale overheid, geregeld <strong>in</strong> e<strong>en</strong> contract of beschikk<strong>in</strong>g, (komt zowat overe<strong>en</strong>met het model van complem<strong>en</strong>tair <strong>bestuur</strong>’); (ii) ‘service-delivery-basedparticipation’: het concept is: del<strong>en</strong> <strong>in</strong> de kost<strong>en</strong> <strong>en</strong>managem<strong>en</strong>tverantwoordelijk<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de geme<strong>en</strong>schapsorganisaties <strong>en</strong> deoverheid.Opmerk<strong>in</strong>g: het fal<strong>en</strong> kan ligg<strong>en</strong> <strong>in</strong> het probleem, gerelateerd aan de overdracht vanbevoegdhed<strong>en</strong> van de top naar b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> <strong>en</strong> het ontbrek<strong>en</strong> van goede <strong>en</strong> sterkeorganisatievorm<strong>en</strong> onder de bevolk<strong>in</strong>g om te kunn<strong>en</strong> deelnem<strong>en</strong> <strong>en</strong> om ervoor te kunn<strong>en</strong>zorg<strong>en</strong> dat de plaatselijke bevolk<strong>in</strong>g <strong>in</strong> al haar geled<strong>in</strong>g<strong>en</strong> daadwerkelijk deelachtig wordt<strong>in</strong> de voordel<strong>en</strong>.1. Overdracht van Bevoegdhed<strong>en</strong>/Machtvanuit de ‘Top’E<strong>en</strong> waarschuw<strong>en</strong>d geluid: politici hanter<strong>en</strong> al te vaak het devies van: ‘participatie <strong>en</strong><strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong>’ voor de versterk<strong>in</strong>g van hun eig<strong>en</strong> machtspositie <strong>in</strong> hetmachtsc<strong>en</strong>trum van de c<strong>en</strong>trale overheid. De c<strong>en</strong>trale overhed<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> niets lieverdan de volledige controle op de lagere autoriteit<strong>en</strong> door tuss<strong>en</strong>komst van de doorhun zelf b<strong>en</strong>oemde eig<strong>en</strong> regionale verteg<strong>en</strong>woordigers. Red<strong>en</strong> waarom ‘PublicReform Programs’ elders <strong>in</strong> de wereld (bijv. S<strong>en</strong>egal 1972) voor deverbeter<strong>in</strong>g/versterk<strong>in</strong>g van het c<strong>en</strong>traal <strong>bestuur</strong>sapparaat ev<strong>en</strong> averechtse werk<strong>in</strong>ghebb<strong>en</strong> gehad <strong>en</strong> niet resulteerde <strong>in</strong> het beoogde effect om specifieke vraagstukk<strong>en</strong>van de plaatselijke bevolk<strong>in</strong>g aan te pakk<strong>en</strong>. De verwachte verander<strong>in</strong>g <strong>in</strong> dehoud<strong>in</strong>g van de politici, beleidsmakers <strong>en</strong> belangrijke overheidsafdel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong><strong>in</strong>stitut<strong>en</strong> op c<strong>en</strong>traal niveau <strong>in</strong> e<strong>en</strong> meer ‘pro-local governm<strong>en</strong>t’ houd<strong>in</strong>g bleef uit.Hun eig<strong>en</strong> positie was <strong>in</strong>tuss<strong>en</strong> goed geregeld.De ‘top-down’-approach mislukt steeds weer vanwege de volg<strong>en</strong>de categorieoorzak<strong>en</strong>, geformuleerd door de werkgroep<strong>en</strong> van <strong>in</strong>ternationale organisaties:i) gemis aan voldo<strong>en</strong>de <strong>in</strong>stitutionele <strong>en</strong> technische capaciteit van het <strong>lokaal</strong><strong>bestuur</strong>;ii) gemis aan duidelijke omlijn<strong>in</strong>g van de executieve <strong>en</strong> regelgev<strong>en</strong>de tak<strong>en</strong>;iii)iv)gemis aan regels voor bevolk<strong>in</strong>gsparticipatie <strong>in</strong> <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong>;de overheers<strong>in</strong>g van de districtsafdel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> van de lijnm<strong>in</strong>isteries over de<strong>in</strong>stitut<strong>en</strong> van de locale overheid.Het door de IDB voorbereid <strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong>programma voor Sur<strong>in</strong>ame elim<strong>in</strong>eert aldeze oorzak<strong>en</strong>. Zie bijvoorbeeld de hoofcompon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> als: legal reform, capacitybuild<strong>in</strong>g, citiz<strong>en</strong> participation, service delivery.Hierbij wordt de strategie gevolgd van de promotion voor politieke cons<strong>en</strong>sus <strong>en</strong>terwijl je (fiskaal) dec<strong>en</strong>traliseert, voer je de hervorm<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>in</strong> zowel op het politiekeals economisch vlak, zodanig dat de district<strong>en</strong> uite<strong>in</strong>delijk met maximalevolksparticipatie <strong>in</strong> staat moet<strong>en</strong> zijn hun eig<strong>en</strong> Districts Ontwikkel<strong>in</strong>gs Programma’s(afgestemd op MOP van de reger<strong>in</strong>g) voor te bereid<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>in</strong> uitvoer<strong>in</strong>g te nem<strong>en</strong>.(Land<strong>en</strong> die bankroet rak<strong>en</strong> kiez<strong>en</strong> voor dit model om de fiskale last<strong>en</strong> op c<strong>en</strong>traalniveau af te stot<strong>en</strong> naar lokale overhed<strong>en</strong> (Deelstat<strong>en</strong> <strong>in</strong> Rusland), ev<strong>en</strong>wel metger<strong>in</strong>g succes, omdat de ‘top’ toch niet g<strong>en</strong>eigd blijkt te zijn voldo<strong>en</strong>de macht naarb<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> toe over te hevel<strong>en</strong>.)2. Participatie alle<strong>en</strong> is niet g<strong>en</strong>oegStruikelblok blijft: (i) de onwelwill<strong>en</strong>dheid van de c<strong>en</strong>trale overheid <strong>en</strong> (ii) deonstabiele <strong>en</strong> de zwakke positie van de lagere geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> om effectief <strong>in</strong> destructur<strong>en</strong> van de lokale overheid te kunn<strong>en</strong> participer<strong>en</strong>.Voorwaard<strong>en</strong> voor volksparticipatie zijn:i) groots opgezette participatie (van vrouw<strong>en</strong>, jonger<strong>en</strong>, m<strong>in</strong>derhed<strong>en</strong>);ii) het aflegg<strong>en</strong> van verantwoord<strong>in</strong>g moet gegarandeerd zijn door bij wet
10vastgestelde mechanism<strong>en</strong>.Het Sur<strong>in</strong>aams <strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong>programma voldoet ook aan deze condities (ziecompon<strong>en</strong>t ‘bevolk<strong>in</strong>gsparticipatie’ <strong>en</strong> bij capacity build<strong>in</strong>g de figuur van de Districts-Adm<strong>in</strong>istrateur).M<strong>en</strong> zal alert moet<strong>en</strong> zijn op (a) het besluitvorm<strong>in</strong>gsproces, dat niet beperkt moetblijv<strong>en</strong> bij <strong>en</strong> gedom<strong>in</strong>eerd wordt door e<strong>en</strong> comb<strong>in</strong>atie van ‘plaatselijke elite’ <strong>en</strong>overheidsfunctionariss<strong>en</strong>.<strong>en</strong> (b) op gelijkgerichte (uniforme) programma’s voor allegeme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>, ondanks verschill<strong>en</strong> <strong>in</strong> sociaal-economische <strong>en</strong>titeit<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>in</strong> desociaal heterog<strong>en</strong>e geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>.Vele land<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> dit overwonn<strong>en</strong> op hun geëig<strong>en</strong>de manier:Tanzania/Zimbabwe: paste e<strong>en</strong> formule van ‘bypass the elite and try to co-opt them’;leidde tot bron van conflict<strong>en</strong>.Yem<strong>en</strong>: ‘community-based’ plaatselijke programma’s, sam<strong>en</strong> met de bestaandetraditionele dorpsstructur<strong>en</strong>.India/Nepal: versterkt de locale dorpsbestur<strong>en</strong> <strong>en</strong> geef ze net zoveel bevoegdhed<strong>en</strong>als nodig voor ‘self governm<strong>en</strong>t’In al deze gevall<strong>en</strong> is de versterk<strong>in</strong>g van de ‘grass-root-level’ volksstructur<strong>en</strong> e<strong>en</strong>pre-conditie.II.Versterk<strong>en</strong> van de burgermaatschappij <strong>en</strong> veiligstell<strong>en</strong> van de economischebelang<strong>en</strong> van de arm<strong>en</strong>.Het <strong>in</strong>ternationaal forum heeft twee ess<strong>en</strong>tiële beletsels geïd<strong>en</strong>tificeerd teg<strong>en</strong> hetbereik<strong>en</strong> van werkelijke deelname van de burgers aan het <strong>bestuur</strong> of <strong>lokaal</strong> niveau:(i) de terughoud<strong>en</strong>dheid van de c<strong>en</strong>trale overheid om macht los te lat<strong>en</strong>, <strong>en</strong> (ii) hetdom<strong>in</strong>er<strong>en</strong> van de traditionele elite op <strong>lokaal</strong> niveau.Beide zijn diep gewortelde problem<strong>en</strong> die zich niet overnight lat<strong>en</strong> oploss<strong>en</strong> doorwelke vorm van <strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong> ook.Er zijn twee belangrijke zak<strong>en</strong> te overbrugg<strong>en</strong>:a) de mobilisatie op sociaal gebied, vanwege de zwakke positie van de bevolk<strong>in</strong>g <strong>en</strong>hun structur<strong>en</strong>;b) de mobilisatie is gedoemd te mislukk<strong>en</strong> zolang de economische belang<strong>en</strong> nietzijn gegarandeerd <strong>en</strong> dus niet <strong>in</strong> staat of gemotiveerd zijn effectief op te tred<strong>en</strong>voor de verkrijg<strong>in</strong>g van (meer) zegg<strong>en</strong>schap.Nepal/UNDP-Program: voert <strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong> <strong>in</strong> <strong>in</strong> comb<strong>in</strong>atie met e<strong>en</strong> ambitieusDistricts-<strong>en</strong> Dorpsplan met maximale <strong>en</strong> groots opgezette participatie van de ‘grassroot-level’burgers door de plaatselijke autoriteit<strong>en</strong> te versterk<strong>en</strong> <strong>en</strong> h<strong>en</strong> fiskalebevoegdhed<strong>en</strong> te gev<strong>en</strong>; ook bevoegdhed<strong>en</strong> om eig<strong>en</strong> plann<strong>en</strong> naar eig<strong>en</strong>prioriteit<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong>, eig<strong>en</strong> begrot<strong>in</strong>g<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong>, eig<strong>en</strong> <strong>in</strong>komst<strong>en</strong> te g<strong>en</strong>erer<strong>en</strong> <strong>en</strong>eig<strong>en</strong> begrot<strong>in</strong>g uit te voer<strong>en</strong>. Dus, terwijl je dec<strong>en</strong>traliseert, vorm je degeme<strong>en</strong>schap, versterk je de structur<strong>en</strong>, voer je met bevolk<strong>in</strong>gsparticipatie project<strong>en</strong>uit <strong>en</strong> je stelt ze <strong>in</strong> staat om op d<strong>en</strong> duur eig<strong>en</strong> ontwikkel<strong>in</strong>gsplann<strong>en</strong> op te stell<strong>en</strong> <strong>en</strong>uit te voer<strong>en</strong> met steun van <strong>in</strong>terne <strong>en</strong> externe donor<strong>en</strong>.D.i. hetzelfde als het Sur<strong>in</strong>aams Dec<strong>en</strong>tralisatie Programma, dat de Reger<strong>in</strong>gbeslot<strong>en</strong> heeft met assist<strong>en</strong>tie van de IDB <strong>en</strong> <strong>in</strong>zet van de Ver<strong>en</strong>ig<strong>in</strong>g vanNederlandse Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> (VNG) te gaan uit te voer<strong>en</strong>.Er is e<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme taak weggelegd voor de <strong>in</strong>formele groep<strong>en</strong>/NGO’s om de realisatievan het <strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong>programma e<strong>en</strong> redelijke kans van slag<strong>en</strong> te gev<strong>en</strong>.De slogan is: bereik de massa via de NGO’s, versterk de massa door de NGO’s teversterk<strong>en</strong>, die mede e<strong>en</strong> goede harmonie bevorder<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de geme<strong>en</strong>schap <strong>en</strong>het <strong>lokaal</strong> <strong>bestuur</strong>, dus <strong>in</strong> e<strong>en</strong> <strong>in</strong>termediaire rol.Het is reeds e<strong>en</strong> achterhaalde zaak dat het conv<strong>en</strong>tioneel democratisch model opbasis van ‘Trias Politica’ niet langer <strong>in</strong> staat is de bevolk<strong>in</strong>gsvraagstukk<strong>en</strong> aan tepakk<strong>en</strong>.
11Noch de c<strong>en</strong>trale overheid, noch de locale overheid is <strong>in</strong> staat zonder NGO’s <strong>en</strong>/ofde <strong>in</strong>formele groep<strong>en</strong> de repres<strong>en</strong>tatie-participatie-democratie met maximalevoordel<strong>en</strong> voor de ‘grass-root-level’ burgers te realiser<strong>en</strong>, zoals door onzegrondwetgever bedoeld.En voor die rol moet<strong>en</strong> de <strong>in</strong>formele groep<strong>en</strong> geschikt gemaakt word<strong>en</strong> viawetgev<strong>in</strong>g <strong>en</strong> speciale programma’s.In ieder geval voorziet het Sur<strong>in</strong>aams <strong>dec<strong>en</strong>tralisatie</strong>programma, voorbereid doorIDB, ruimschoots hier<strong>in</strong>. Sur<strong>in</strong>ame kan aan het e<strong>in</strong>de van dit programma gaanprofiter<strong>en</strong> van het UNDP-Model <strong>in</strong> Yem<strong>en</strong>, namelijk de opzet van:• e<strong>en</strong> District<strong>en</strong> Ontwikkel<strong>in</strong>gs- <strong>en</strong> Invester<strong>in</strong>gs Fonds voor de ontwikkel<strong>in</strong>g vande door de lokale geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> geïnitieerde project<strong>en</strong>, <strong>en</strong>• e<strong>en</strong> District<strong>en</strong> Krediet Fonds voor de f<strong>in</strong>ancier<strong>in</strong>g van die project<strong>en</strong>.