Soortenoverzicht hagen en biologische bestrijding in de fr…
Soortenoverzicht hagen en biologische bestrijding in de fr…
Soortenoverzicht hagen en biologische bestrijding in de fr…
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>Soort<strong>en</strong>overzicht</strong> <strong>hag<strong>en</strong></strong> <strong>biologische</strong> <strong>bestrijd<strong>in</strong>g</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> fruitteeltDoor: Kar<strong>in</strong> W<strong>in</strong>kler, NIOO/PPO Randwijk, Januari 2007Plant Waar<strong>de</strong> voor <strong>biologische</strong> <strong>bestrijd<strong>in</strong>g</strong> EffectAcer campestreAlnus glut<strong>in</strong>osavel<strong>de</strong>sdoornZwarte elsVeel psylla <strong>in</strong> het voorjaar (maar ge<strong>en</strong> roofwants<strong>en</strong> eropgevond<strong>en</strong>) (W<strong>in</strong>kler/Hels<strong>en</strong> pilot 2006) (+)voedsel vroeg <strong>in</strong> het seizo<strong>en</strong> voor Anthocoris (Fauvel1999) Psylla alni, Psylla foersteri Els<strong>en</strong>blattvlo +Carp<strong>in</strong>us betulus haagbeuk Lijkt nuttige <strong>in</strong>sect<strong>en</strong> te bevatt<strong>en</strong> (Sterk & Gocha, 1992) (+)Cornus mas Gele kornoelje Poll<strong>en</strong> vroeg <strong>in</strong> het voorjaar. Goed voor roofmijt<strong>en</strong>. (+)Cornus sangu<strong>in</strong>ea Ro<strong>de</strong> kornoelje Goed voor roofmijt<strong>en</strong> <strong>in</strong> wijnbouw (Boller et al. 2004) (+)Poll<strong>en</strong> vroeg <strong>in</strong> het voorjaar. Goed voor roofmijt<strong>en</strong> <strong>in</strong>Corylus avellana hazelaarwijnbouw (Boller et al. 2004) (+)Overw<strong>in</strong>ter<strong>in</strong>g lieveheersbeestjesOverw<strong>in</strong>ter<strong>in</strong>g <strong>en</strong> voedsel voor eerste g<strong>en</strong>eratieCraetegus sp. meidoornroofwants<strong>en</strong> (Anthocoris nemoralis) Zeer goe<strong>de</strong> --waardplant maar: Overdraagt bacterievuur!Lange bloeitijd, psylla als alternatief voedsel voorFrangula alnus vuilboomroofwants<strong>en</strong> (Shaltiel & Coll 2004) +Frax<strong>in</strong>us excelsior espoll<strong>en</strong> sp. <strong>en</strong> veel voedsel vroeg <strong>in</strong> het seizo<strong>en</strong> voorAnthocoris (An<strong>de</strong>rson 1962, Fauvel 1999, Rieux et al1999)+Liguster vulgare liguster (natural host of tomato black r<strong>in</strong>g virus, niet van belang bij fruitteelt) ?Belangrijke overw<strong>in</strong>ter<strong>in</strong>gplant voor A. nemoralisPrunus padus vogelkers(Fortmann 1993)+Bladluiz<strong>en</strong>, poll<strong>en</strong> <strong>en</strong> nectar vroeg <strong>in</strong> het seizo<strong>en</strong> voorzweefvlieg<strong>en</strong> (Boller et al. 2004)Prunus sp<strong>in</strong>osa sleedoornOverw<strong>in</strong>ter<strong>in</strong>g <strong>en</strong> voedsel voor eerste g<strong>en</strong>eratie +roofwants<strong>en</strong> (Anthocoris sp) (Boller et al. 2004)Rosa can<strong>in</strong>a hondsroos Trekt nuttige <strong>in</strong>sect<strong>en</strong> aan (HAN 1998) +Rosa rubig<strong>in</strong>osaRosa eglanteriaelegantier ?Rubus fruticosus braam Goed voor roofmijt<strong>en</strong> <strong>in</strong> wijnbouw (Boller et al. 2004) (+)Salix capreaSambucus nigraSorbus aucupariaTilia cordataTilia platyphyllosboswilgvlierGewonelijsterbesw<strong>in</strong>terl<strong>in</strong><strong>de</strong>zomerl<strong>in</strong><strong>de</strong>poll<strong>en</strong> sp. <strong>en</strong> veel voedsel vroeg <strong>in</strong> het seizo<strong>en</strong> voorAnthocoris (An<strong>de</strong>rson 1962; Fauvel 1999, Fortmann,1993)Poll<strong>en</strong> <strong>en</strong> bladluiz<strong>en</strong> <strong>in</strong> het voorjaar <strong>en</strong> bess<strong>en</strong> <strong>in</strong> hetnajaar als voedsel voor oorworm<strong>en</strong>, schors rijk aanschuilmogelijkheid, ons <strong>in</strong>druk was dat <strong>in</strong> vlier bijzon<strong>de</strong>r +veel oorworm<strong>en</strong> zat<strong>en</strong>Draagt <strong>in</strong> Norweg<strong>en</strong> lijsterbesmot op appel over, voorNe<strong>de</strong>rland ge<strong>en</strong> probleemGastheer voor bladluizsoort, die van parasitoid als +alternatiev gastheer van roze appelluis gebruikt woordVaak mijt<strong>en</strong> aan on<strong>de</strong>rkant van het blad, alternatiefvoedsel voor roofwants<strong>en</strong>? ?Vaak mijt<strong>en</strong> aan on<strong>de</strong>rkant van het blad, alternatiefvoedsel voor roofwants<strong>en</strong>? ?Ulmus laevis flad<strong>de</strong>riep Goed voor roofmijt<strong>en</strong> <strong>in</strong> wijnbouw (Boller et al. 2004) (+)Viburnum opulusGel<strong>de</strong>rse roosExtraflorale nectari<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> bladstel<strong>en</strong>. Die is vaakmakkelijker bereikbaar voor sluipwesp<strong>en</strong> als d<strong>en</strong>ectar verborg<strong>en</strong> <strong>in</strong> bloem<strong>en</strong>.++(+)- 1- Waardplant<strong>en</strong> <strong>in</strong>fo tabel
Toelicht<strong>in</strong>g tabel+ plant<strong>en</strong> waar uit <strong>de</strong> literatuur dui<strong>de</strong>lijke aanwijz<strong>in</strong>g<strong>en</strong> zijn voor e<strong>en</strong> positief effect.(+) positief effect wel te verwacht<strong>en</strong> is, maar niet <strong>in</strong> <strong>de</strong>tail on<strong>de</strong>rzoekt is.? vraagtek<strong>en</strong>: ge<strong>en</strong> <strong>in</strong>formatie bek<strong>en</strong>d PPO januari 2007.- m<strong>in</strong>: negatieve effect<strong>en</strong> mogelijk.LiteratuurAn<strong>de</strong>rson, N.H. 1962. Bionomics of six species of Anthocoris (Heteroptera: Anthocoridae) <strong>in</strong> England.Transactions of the Entomological Society of London 114: 67-95.Boller, E.F., F. Häni & H-M. Poehl<strong>in</strong>g 2004. Ecological <strong>in</strong>frastructures – I<strong>de</strong>abook on FunctionalBiodiversity at the farm level. IOBCwprs 212 pp.Fauvel, G. 1999. Diversity of Heteroptera <strong>in</strong> agroecosystems: Role of susta<strong>in</strong>ability and bio<strong>in</strong>dication.Agriculture Ecosystem & <strong>en</strong>vironm<strong>en</strong>t 74: 275-303.HAN 1998: Handboek Agrarisch NatuurbeheerFortmann, M. 1993. Das grosse Kosmosbuch <strong>de</strong>r Nützl<strong>in</strong>ge. Franck-Kosmos Verlags GMBH & Co.Stuttgart. 319pp.Rieux R, Simon S, Defrance H 1999. Role of hedgerows and ground cover managem<strong>en</strong>t on arthropodpopulations <strong>in</strong> pear orchards. AGRICULTURE ECOSYSTEMS & ENVIRONMENT 73 (2): 119-127.Shaltiel L. & M. Coll 2004. Reduction of pear psylla damage by the predatory bug Anthocorisnemoralis (Heteroptera:Anthocoridae): The importance of orchard colonization time andneighbor<strong>in</strong>g vegetation. Biocontrol Sci<strong>en</strong>ce & Technology 14 (8): 811-821.Sterk & Gocha, 1992 Me<strong>de</strong><strong>de</strong>l<strong>in</strong>g<strong>en</strong>-van-<strong>de</strong>-Faculteit-Landbouwwet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>,-Universiteit-G<strong>en</strong>t.1992; 57(2b): 551-557De g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> literatuur is op te vrag<strong>en</strong> via Stuurgroep Kromme Rijnlandschap <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te Hout<strong>en</strong>.Opgesteld <strong>in</strong> opdracht van Stuurgroep Kromme Rijnlandschap- 2- Waardplant<strong>en</strong> <strong>in</strong>fo tabel