De Bechsteins vleermuis en de franjestaart op en rond het landgoed ...
De Bechsteins vleermuis en de franjestaart op en rond het landgoed ...
De Bechsteins vleermuis en de franjestaart op en rond het landgoed ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>Bechsteins</strong> vleermuiz<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>franjestaart</strong><strong>en</strong> <strong>op</strong> <strong>en</strong> <strong>rond</strong> <strong>landgoed</strong> Eer<strong>de</strong>maakt <strong>het</strong> waarschijnlijk dat <strong>Bechsteins</strong> vleermuiz<strong>en</strong> heel gevoelig zijn voorveran<strong>de</strong>ring binn<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze vaste jachtgebied<strong>en</strong> (Kerth et al., 2001a; Fitzsimons et al.,2002; Kerth <strong>en</strong> Morf, 2004).Het voedsel van <strong>Bechsteins</strong> vleermuiz<strong>en</strong> bestaat voornamelijk uit mott<strong>en</strong>(Lepid<strong>op</strong>tera), sprinkhan<strong>en</strong> (Orth<strong>op</strong>tera, met name Tettigoniidae), hooiwag<strong>en</strong>s(Opiliones) <strong>en</strong> oorwurm<strong>en</strong> (<strong>De</strong>rmaptera).2.3. Sociaal gedrag <strong>en</strong> voortplantingKraamkolonies van <strong>Bechsteins</strong> vleermuiz<strong>en</strong> zijn geslot<strong>en</strong> groep<strong>en</strong>. Uit e<strong>en</strong> experim<strong>en</strong>twaarbij e<strong>en</strong> of meer vreem<strong>de</strong> vrouwtjes in e<strong>en</strong> nestkast bij e<strong>en</strong> kolonie werd<strong>en</strong> gezet,blijkt dat <strong>de</strong>ze onbek<strong>en</strong><strong>de</strong> vrouwtjes kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rscheid<strong>en</strong> <strong>en</strong> geweerd. Er isdus buit<strong>en</strong>gewoon weinig uitwisseling van vrouwtjes tuss<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> kolonies;<strong>op</strong> basis van g<strong>en</strong>etische informatie kan word<strong>en</strong> uitgerek<strong>en</strong>d dat e<strong>en</strong> vrouwtjegemid<strong>de</strong>ld e<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> 9 tot 14 jaar van koloniegroep wisselt. Het mer<strong>en</strong><strong>de</strong>el van <strong>de</strong> ine<strong>en</strong> koloniegroep aanwezige vrouwtjes is aan elkaar verwant, maar <strong>de</strong> gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong>verwantschap is binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> koloniegroep niet erg hoog (Kerth et al., 2000; Kerth etal., 2002a; Kerth et al., 2002b). Dit komt omdat <strong>de</strong> vrouwtjes uit e<strong>en</strong> groep steeds metvreem<strong>de</strong> mannetjes par<strong>en</strong>. Hun nakomeling<strong>en</strong> drag<strong>en</strong> daardoor ‘vreem<strong>de</strong>’ g<strong>en</strong><strong>en</strong> vanverschill<strong>en</strong><strong>de</strong> mannetjes, terwijl ze wel vaak broer of zus, of neef of nicht zijn.Ver<strong>de</strong>r splitst e<strong>en</strong> koloniegroep zich gedur<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>de</strong> zomer regelmatig in subgroepjesvan <strong>en</strong>kele tot ti<strong>en</strong>tall<strong>en</strong> dier<strong>en</strong> die zich (tij<strong>de</strong>lijk) verspreid<strong>en</strong> over verschill<strong>en</strong><strong>de</strong>locaties. <strong>De</strong>ze subgroepjes bestaan uit maar e<strong>en</strong> paar vrouwtjes, waarbij <strong>de</strong> kans ietsgroter is dat vrouwtjes met <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> reproductieve status bij elkaar zijn. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong>hebb<strong>en</strong> <strong>de</strong> vrouwtjes in zekere mate e<strong>en</strong> voorkeur met wie ze e<strong>en</strong> subgroepje vorm<strong>en</strong><strong>en</strong> met wie niet. Het aantal locaties wat door <strong>de</strong>ze subgroepjes kan word<strong>en</strong> gebruiktkan <strong>op</strong>l<strong>op</strong><strong>en</strong> tot wel 50 per jaar (Kerth, 1998; Wolz, 1986; Kerth <strong>en</strong> König, 1996;Kerth <strong>en</strong> König, 1999). <strong>Bechsteins</strong> vleermuiz<strong>en</strong> wissel<strong>en</strong> zo vaak van verblijfplaats,omdat ze e<strong>en</strong> <strong>op</strong>timale omgevingstemperatuur will<strong>en</strong>. Tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong> zwangerschapword<strong>en</strong> kou<strong>de</strong> locaties uitgekoz<strong>en</strong>, terwijl warme favoriet zijn in <strong>de</strong> tijd dat <strong>de</strong>vrouwtjes lacter<strong>en</strong>. Het reproductiesucces houdt mogelijk verband met <strong>de</strong>beschikbaarheid van voldo<strong>en</strong><strong>de</strong> verblijv<strong>en</strong> met verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> klimaatomstandighed<strong>en</strong>(Kerth et al., 2001b). Ook is aangetoond dat <strong>het</strong> vaak wissel<strong>en</strong> van kolonie <strong>het</strong> aantalparasiet<strong>en</strong> negatief beïnvloedt (Reckard <strong>en</strong> Kerth, 2006). In e<strong>en</strong> experim<strong>en</strong>tele studi<strong>en</strong>aar kolonieplaatskeuze van <strong>Bechsteins</strong> vleermuiz<strong>en</strong> blijkt ver<strong>de</strong>r dat vleermuiz<strong>en</strong>informatie over <strong>de</strong> beste locaties kunn<strong>en</strong> uitwissel<strong>en</strong> met an<strong>de</strong>re dier<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>de</strong>kolonie (Kerth <strong>en</strong> Reckardt, 2003). Het totale aantal dier<strong>en</strong> per koloniegroep varieertnormaalgesprok<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> 20 <strong>en</strong> 40 dier<strong>en</strong>, <strong>en</strong> is maximaal 80 dier<strong>en</strong> (Kerth <strong>en</strong>König, 1996).In teg<strong>en</strong>stelling tot vrouwtjes wissel<strong>en</strong> mannetjes <strong>Bechsteins</strong> vleermuiz<strong>en</strong> welregelmatig van koloniegroep. Binn<strong>en</strong> zo’n groep par<strong>en</strong> ze maar weinig met <strong>de</strong>aanwezige vrouwtjes. Het is zelfs vastgesteld dat mannetjes die zich nieuw vestigd<strong>en</strong>in <strong>het</strong> geheel niet paard<strong>en</strong> met <strong>de</strong> aanwezige vrouwtjes. Dat betek<strong>en</strong>t dus dat bei<strong>de</strong>geslacht<strong>en</strong> seksueel actief moet<strong>en</strong> zijn buit<strong>en</strong> <strong>het</strong> zomergebied. Mannetjes zijnbov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> niet erg territoriaal binn<strong>en</strong> koloniegroep<strong>en</strong> (Kerth <strong>en</strong> Morf, 2004).Terwijl <strong>de</strong> verwantschap binn<strong>en</strong> koloniegroep<strong>en</strong> in <strong>de</strong> zomer heel groot is, hebb<strong>en</strong><strong>Bechsteins</strong> vleermuiz<strong>en</strong> die in <strong>de</strong> herfst word<strong>en</strong> gevang<strong>en</strong> terwijl ze zwerm<strong>en</strong> voorwinterverblijv<strong>en</strong> juist e<strong>en</strong> geringe verwantschap. Dat komt omdat vrouwtjes in <strong>het</strong>4