download pdf - Christian Kieckens Architects
download pdf - Christian Kieckens Architects
download pdf - Christian Kieckens Architects
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
In Flanders Fields Museuml,IeperIFFEUROPA_ DOCUMENTATIECENTRUMVLAANDEREN_ BEZOEKERSCENTRUM[HOE] KAN EEN HISTORISCH GEBOUW EEN HEDENDAAGS MUSEUM WORDEN ?WIL DIT GEBOUW EEN MUSEUM ZIJN?ZIJN DE INTERVENTIES OMKEERBAAR?WAAR HOUDT ARCHITECTUUR OP EN BEGINT INTERIEUR?WAAR HOUDT INTERIEUR OP EN BEGINT INRICHTING?WAAR HOUDT INRICHTING OP EN BEGINT MUSEOGRAFIE?IS HET [G]EEN MISVERSTAND OM DINGEN TE WIJZIGEN?IS HET NIET LOGISCH DAT WIJZIGENDE CONDITIES OOK WIJZIGENDE VORMENTEWEEG BRENGEN?TOT HOEVER GAAT ‘EISEN’ IN ‘PROGRAMMA VAN EISEN’?BESTAAT ER FLEXIBILITEIT IN MUSEALE INRICHTING MET DE HOOGSTE GRAADVAN CONDITIES?IN HOEVER KAN/MOET EEN MUSEALE INRICHTING TIJDELIJK ZIJN?HOE SCHRIJFT CULTURELE DUURZAAMHEID ZICH IN INRICHTING?WAT IS EEN PARCOURS IN TOEGANKELIJKHEID?WAT IS EEN KLEIN CIRCUIT ? WAT IS EEN GROOT CIRCUIT?WORDT HET EEN TOERISTENDIENST MET EEN MUSEUM OF EEN MUSEUM METEEN TOERISTENDIENST?HOE KUNNEN GROTE OBJECTEN WORDEN BINNENGEBRACHT IN EEN GEBOUWMET KLEINE OPENINGEN?GEBEURT EEN PROCES DOOR TOEVOEGEN OF DOOR WEGGOMMEN?Het IN FLANDERS FIELDS MUSEUM is een getuigenis van de driestheid vanVlaanderen en gebruikt de ruimtes van het historisch gebouw van de Lakenhalle inhet centrum van Ieper en dat in zijn geschiedenis al verschillende malen ingrijpendis aangepast, voornamelijk om reden van de vernietiging tijdens de WereldoorlogI en heropgebouwd in een architectuur, deels gelinkt aan de geschiedenis van de‘Wederopbouw’ maar deels later ook verder verbouwd in historiserende stijl.De eerste aanpassingen in de geest van wederopbouw zijn gebeurd onder leiding vanEugène Dhuicque, onechtelijke zoon van Hendrik Beyaert [1823-1894] die op zich éénvan de belangrijkste 19° eeuwse architecten was, afkomstig uit Kortrijk, maar die eengroot oeuvre heeft gerealiseerd, voornamelijk in Brussel.Het oeuvre van Beyaert en ook van Dhuicque resulteert in een hergebruik vanbestaande types en bevat vormreferenties die zowel met een historische context alsmet een herwerkte geometrie te maken hebben.Een deel van de ruimte van de Lakenhalle is sinds het einde van de jaren ’90in gebruik voor verschillende diensten zoals het vermelde museum, ook voor eentoeristische dienst, een documentatiecentrum, de diensten van het stadhuis zelfen ook voor tijdelijke festiviteiten. De bestaande structuur maakt een flexibiliteit ingebruik als niet evident.Alle te wijzigen ruimten dienen, zoals het hoort in elke aanpassing vaneen openbaar gebouw, te voldoen aan de normeringen voor een hedendaagseinvulling als museum, wat niet evident is in een gebouw dat zijn oorsprong heeftWESTHOEK_ IN FLANDERS FIELDS MUSEUMIEPER_ STADHUISin de Middeleeuwen. Gewijzigde circulaties, nieuwe toegangspartijen, de inbrengvan alle nodige luchtbehandeling en beveiligingstechnieken, toegankelijkheid voorandersvaliden, enz maken dat er een totaal andere benadering van het gebouw dientte gebeuren.De opdracht voor de architecturale (technische, eerder dan bouwkundige)interventies is reeds door de Diensten van Ieper bestudeerd. De huidige directeur,Piet Chielens, specialist in de geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog en adviseurvoor andere museale uitwerkingen inzake de dramatiek van Holocaust e.d., heeftnu de mogelijkheid en taak om over te gaan tot een eigen keuze voor de musealeinrichting en technieken en is aldus de mentale en inhoudelijke bouwheer.Een dergelijke benadering kan niet los worden gezien van de setting vanmogelijkheden met een zekere hoeveelheid scenografieën in het achterhoofd. Beelden techniek gaan hier hand in hand.Het gebouw is in principe een rondgaand parcours van allerlei ruimtes,verdeeld over 2 lagen, waarvan restanten nog bewerkt zijn met historischefragmenten. In totaal echter gaat het om een parcours van ongeveer 300 m_ vande totale 550 m_ die door de museumverantwoordelijken met een programma vaneisen wordt omschreven, gaande van de nodige inkompartij met café en garderobe,een multifunctionele ruimte, ruimte voor het tonen van tentoonstellingen voor het InFlanders Fields Museum, een tijdelijke tentoonstellingszaal, diensten voor toerisme,een museumshop, kantoorrruimten met facilieriten, enz. Het ligt voor de hand datdergelijke invullingen dubbel zijn, d.w.z. zowel functioneel als ervaringsgericht.Deze programmaomschrijving en het te voeren discours over flexibiliteit enmogelijkheden heeft bij de ontwerpers ertoe geleid dat er een museale inrichting dientte worden ontworpen die het mogelijk maakt om zowel een ‘op het lichaam’ geschreveninterventie te geven, als te voorzien in een ‘te wijzigen enfilade’ maar waarbij toch nogde nodige aanpasbaarheid kan gebeuren: supplementaire interventies, het inbrengenvan hedendaagse ontwerpers inzake reflecties over dood en continuïteit, e.a. kunnentelkens op gepaste wijze de nodige actuele dissonanten geven in het geheel.Geen architectuur zonder duidelijk opties, gelijk van welke aard of schaal.Geen goede oplossing zonder een uitgesproken visie. Dit ontwerp resulteert aldus ineen aanpak waarbij zowel het totale gebouw met al haar gebruiken als elk deel meteen specifieke invulling als aanleiding wordt genomen.Er is vertrokken van een ontdoen van overbodigheden: alle technieken en invullingenworden weggedacht als zijnde onbestaand. Enkel starten vanaf zero geeft de nodigevoldoening.Een analyse van het plan en circulatie en het schakelen aan historischemodellen brengt een hedendaagsheid van mogelijkheden aan het licht. Dit resulteertin een geste die in zich de oervorm van het kruis draagt: via het doorbreken vanzowel de linkerzijde als de rechterzijde van het gebouw wordt een evenwaardigedoorgang gecreëerd als de bestaand: 4 doorgangen, twee aan twee in rechte lijn. Zekruisen elkaar in het midden, in het ijle van het zenitale licht en blik op de hemel. Hetdriedimensionaal kruis is hier tevens de ontbinding van het cartesiaans stelsel ...