You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
CAHIERIn g e s p r e k m e t h u u r d e r sn o v e m b e r 2007
In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> <strong>huurders</strong>Huurdersparticipatie heeft zijn wortels <strong>in</strong> de jaren ’70. Toen verenigden <strong>huurders</strong>/bewonerszich <strong>in</strong> hun protesten tegen <strong>met</strong> name de stadsvernieuw<strong>in</strong>g. Inmiddels zijn we jaren verder.Bewonerscommissies en <strong>huurders</strong>belangenorganisaties zijn vaste en erkende spelers geworden.De Overlegwet Huurders / Verhuurder regelt <strong>in</strong> algemene z<strong>in</strong> het verkeer tussen corporaties en<strong>huurders</strong>(organisaties). <strong>Mitros</strong> heeft <strong>met</strong> Mitropool, de Utrechtse verenig<strong>in</strong>g van <strong>huurders</strong> van<strong>Mitros</strong>, en Verenig<strong>in</strong>g Bewonerscommissies Nieuwege<strong>in</strong> (VBN, de Nieuwege<strong>in</strong>se koepel) samenwerk<strong>in</strong>gsovereenkomstengesloten waar<strong>in</strong> wederzijds rechten, plichten en verantwoordelijkheden zijnvastgelegd. Voor de herstructurer<strong>in</strong>gsprojecten zijn (<strong>in</strong> Utrecht) protocollen voor bewoners <strong>in</strong>brengopgesteld.Het veld is wel aan het schuiven. In hoeverre bijvoorbeeld vertegenwoordigen bewoners commissiesen <strong>huurders</strong>organisaties alle <strong>huurders</strong> <strong>in</strong> een complex of stad (de legitimiteitsvraag)? Hoe om te gaan<strong>met</strong> groepen die moeilijk <strong>met</strong> deze gewortelde en geformaliseerde vorm van participatie te bereikenzijn, zoals (groepen) jongeren en allochtonen? Is een <strong>huurders</strong>organisatie een consumentenforumof participeert zij juist <strong>in</strong> de beleidsvorm<strong>in</strong>g van corporaties? Hoe verhoudt <strong>huurders</strong> participatiezich tot allerlei andere vormen van stakeholdersmanagement? En hoe tot de verschillende manierenwaarop corporaties als <strong>Mitros</strong> <strong>met</strong> (<strong>in</strong>dividuele) klanten communiceren? Is het tijd voor een bez<strong>in</strong>n<strong>in</strong>gop rol, <strong>in</strong>houd en vormgev<strong>in</strong>g van <strong>huurders</strong>organisaties en <strong>huurders</strong>participatie?1<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> <strong>huurders</strong><strong>Mitros</strong> zoekt <strong>in</strong> dit Cahier, samen <strong>met</strong> Mitropool en VBN, naar <strong>in</strong>spiratie voor deze bez<strong>in</strong>n<strong>in</strong>g. Diewordt gezocht door eerst de stand van zaken op te maken wat betreft de gevestigde participatieen voorts door te kijken naar voorbeelden elders <strong>in</strong> het land waar andere keuzes zijn gemaakt voorwat betreft participatie, communicatie en diversificatie. Wellicht biedt deze zoektocht ook <strong>in</strong>spiratievoor anderen.
1 ‘Het spel tussen de kle<strong>in</strong>e kabouter enis nooit vrij van belangen’2<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> huurdesHenk de GraafPiet Cornelissen
de grote reusInterview <strong>met</strong> Piet Cornelissen, voorzitter VBN,en Henk de Graaf, lid MitropoolHoe houdt een grote corporatie voel<strong>in</strong>g <strong>met</strong> de mensen <strong>in</strong> de stad en <strong>in</strong> de wijk? Zijn de <strong>huurders</strong>organisatieshiervoor nog de aangewezen manier? Henk de Graaf, bestuurslid van Mitropool, deverenig<strong>in</strong>g voor Utrechtse <strong>huurders</strong> van <strong>Mitros</strong>, en Piet Cornelissen, voorzitter van de Verenig<strong>in</strong>gBewonerscommissies Nieuwege<strong>in</strong> (VBN), bespreken de realiteit van nu. En dromen over hoe hetanders kan.MeebeslissenCornelissen: “Voor een won<strong>in</strong>gcorporatie én voor de<strong>huurders</strong> is het van groot belang dat <strong>huurders</strong>participatiegoed is geregeld. Hieronder versta ik het kunnenmeepraten over en beïnvloeden van het beleid van decorporatie <strong>in</strong> zijn volledige breedte.”De Graaf: “In een ideale situatie zou het zelfs nog verdermoeten gaan. Je zou als huurder eigenlijk moetenkunnen meebeslíssen. Want een huurder is nietgewoon een consument. Het huis en de omgev<strong>in</strong>gzijn voor een mens van zo’n fundamenteel belang. Jehuis is toch een beetje je leven. Maar zo’n situatie isnatuurlijk een droombeeld…”Cornelissen: “De VBN wil dit eigenlijk ook al heel lang,kunnen meebeslissen. Alleen adviezen uitbrengenv<strong>in</strong>den wij te mager. Meebeslissen kan bijvoorbeeld <strong>in</strong>de vorm van het <strong>in</strong>stemm<strong>in</strong>gsrecht. Tot nu toe is hetons echter niet gelukt om dit voor elkaar te krijgen.Corporaties zijn daar vaak erg huiverig voor.”De Graaf: “Je komt dan wel op het spann<strong>in</strong>gsvlak tussenmeebeslissen en meebesturen. De ruimte dieeen <strong>huurders</strong>organisatie krijgt om mee te beslissen,stopt op het moment dat je daarbij op de stoel van debestuurder gaat zitten. Dat gaat te ver. Daarvoor is dematerie vaak te <strong>in</strong>gewikkeld.”Voelhorens <strong>in</strong> de wijkCornelissen: “De VBN is een verenig<strong>in</strong>g die is samengestelduit een aantal bewonerscommissies. Die commissieshebben ieder één of meer mensen afgevaardigd<strong>in</strong> het bestuur van de verenig<strong>in</strong>g. We zijn duseigenlijk een club van clubjes. Via deze bewonerscommissieshebben wij onze voelhorens <strong>in</strong> de wijken. Methun men<strong>in</strong>g houden wij dan ook reken<strong>in</strong>g bij het uitbrengenvan adviezen aan <strong>Mitros</strong>. De commissies zijnvooral bezig <strong>met</strong> onderhoudszaken en de leefbaarheid<strong>in</strong> de wijken. Het bestuur zit meer op het beleidsmatigevlak. Wij, en via ons de bewonerscommissies, wordengef<strong>in</strong>ancierd door <strong>Mitros</strong>. Anders dan <strong>in</strong> Utrecht,krijgen wij geen subsidie van de gemeente.”De Graaf: “Mitropool is een verenig<strong>in</strong>g <strong>met</strong> <strong>in</strong>dividueleleden. We begonnen <strong>met</strong> 7.000 leden. Nu zijn het3<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> <strong>huurders</strong>
schien wat mee. Maar wij hebben het geld en de capaciteitniet om dit te realiseren. <strong>Mitros</strong> is hier wel meebezig. Waarom zouden we dan hierbij niet samenwerken?De corporatie bekijkt een situatie <strong>met</strong> een corporatiebrilop. Wij kunnen dezelfde situatie dan benaderenvanuit de optiek van <strong>huurders</strong>belangen. We werkensamen, maar ieder <strong>met</strong> onze eigen agenda. We zijntoch allebei geïnteresseerd <strong>in</strong> het wonen en leven vande mensen? Zo kunnen we beiden <strong>in</strong>formatie verzamelendie we nodig hebben.”Cornelissen: “De VBN zou ook graag meer <strong>met</strong> <strong>Mitros</strong>willen samenwerken om <strong>in</strong>formatie over de <strong>huurders</strong>te verzamelen, om te leren wat er allemaal ‘achter devoordeur’ speelt. Van die samenwerk<strong>in</strong>g kunnen we beidenprofiteren, volgens mij. Wij willen graag een eigenwebsite waarop we over allerlei thema’s de men<strong>in</strong>g vanbewoners kunnen vragen. Enquêtes via het <strong>in</strong>ternet bijvoorbeeld.Maar wij hebben de capaciteit niet om eendergelijke website op te zetten en te beheren. <strong>Mitros</strong> wilgraag voelhorens hebben <strong>in</strong> de wijk. Waarom zouden zijons dan niet kunnen helpen <strong>met</strong> onze website en profiterenvan de <strong>in</strong>formatie die wij ermee b<strong>in</strong>nenhalen? Ikdenk dat een bewonerscommissie of <strong>huurders</strong>organisatieandere, verdergaande <strong>in</strong>formatie kan krijgen vaneen huurder. Huurders praten vaak gemakkelijker <strong>met</strong>een bewonerscommissie dan <strong>met</strong> <strong>Mitros</strong>. De drempelis lager. En die <strong>in</strong>formatie kan voor <strong>Mitros</strong> van grootbelang zijn.”Toegevoegde waardeDe Graaf: “Van <strong>Mitros</strong> weet ik dat zij op allerlei niveaus<strong>in</strong> <strong>gesprek</strong> is <strong>met</strong> haar stakeholders: klanttevredenheidsonderzoeken,stakeholdersconferenties, het <strong>Mitros</strong>Atelier en <strong>gesprek</strong>ken <strong>met</strong> partners <strong>in</strong> de wijk. Dan zouje je kunnen afvragen wat nu nog de toegevoegde waardeis van een <strong>huurders</strong>organisatie. <strong>Mitros</strong> is ongetwijfeldover het algemeen de beter geïnformeerde partij.Maar toch denk ik, net als Piet Cornelissen, dat wij als<strong>huurders</strong>organisatie andere d<strong>in</strong>gen te zien en te horenkrijgen dan de corporatie. En dat wij vanuit het <strong>huurders</strong>perspectiefnaar de zaken kijken. Dat is volgensmij onze toegevoegde waarde. Mitropool moet eerstwel weer een goed werkende vorm v<strong>in</strong>den. Zoals het nugaat, werkt het niet. Misschien is het model wel achterhaald.Als het niet helder is dat wij de <strong>huurders</strong> vertegenwoordigenof we geen belang meer bij elkaar hebben,dan moeten we maar eens een heel nieuwe weg <strong>in</strong>slaan. En daar zijn we nu naar op zoek.”ToekomstCornelissen: “Omdat het goed gaat bij de VBN, kijkenwe niet zover vooruit. Ik zie dan ook de noodzaak nietvoor veel verander<strong>in</strong>g. Behalve dan een betere <strong>in</strong>formatievoorzien<strong>in</strong>g.Dat hoop ik echt voor elkaar te krijgen.”De Graaf: “Als ik een beetje droom over de toekomst– dan is misschien wel de druk van de won<strong>in</strong>gmarkt <strong>in</strong>Utrecht! – dan denk ik dat er toch altijd de noodzaakzal zijn om vanuit het losgoed, dus de mensen, te kijkennaar het vastgoed, de won<strong>in</strong>gen. Het spel tussende kle<strong>in</strong>e kabouter en de grote reus zal immers nooithelemaal vrij zijn van belangen. Er moet daarom altijdeen of andere vorm zijn – of dat nou een <strong>huurders</strong>organisatieis of iets anders – om zaken vanuit het perspectiefvan de huurder te kunnen blijven bekijken. Eencorporatie kan dat zelf niet goed. Misschien kunnen wesamen <strong>met</strong> andere <strong>huurders</strong>organisaties iets nieuwsorganiseren. Of wie weet, is Mitropool over tien jaar welgefuseerd <strong>met</strong> de VBN…”5<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> <strong>huurders</strong>
2 ‘Huurders moeten zich uitgedaagdvoelen om hun men<strong>in</strong>g te geven’6<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> huurdesBij de Won<strong>in</strong>gsticht<strong>in</strong>g <strong>in</strong> Wagen<strong>in</strong>gen,een corporatie <strong>met</strong> zo’n 5.100 won<strong>in</strong>gen,heeft de <strong>huurders</strong>verenig<strong>in</strong>gzich drie jaar geleden opgeheven.Een grote stap <strong>met</strong> als gevolg datde Won<strong>in</strong>gsticht<strong>in</strong>g nieuwe <strong>in</strong>vull<strong>in</strong>gmoest geven aan haar participatiebeleid.Volgens Hans van Es, managerWonen, een boeiend proces dat heeftgeleid tot <strong>in</strong>teressante, eigentijdserevormen van participatie.
Interview <strong>met</strong> Hans van Es,manager Wonen, De Won<strong>in</strong>gsticht<strong>in</strong>g, Wagen<strong>in</strong>gen“Mijn eerste contacten <strong>met</strong> de Won<strong>in</strong>gsticht<strong>in</strong>g stammenuit de tijd dat ik nog adviseur bij de Woonbondwas. Ik was samen <strong>met</strong> een paar anderen <strong>in</strong>gehuurdom een participatieovereenkomst op te stellen tussende directie en een nieuwe <strong>huurders</strong>organisatie. Toener later een vacature bij de Won<strong>in</strong>gsticht<strong>in</strong>g was, benik ‘overgelopen’ naar de verhuurder. Het uitdagendeis dan dat je <strong>in</strong> plaats van te adviseren en maar af tewachten of er iets <strong>met</strong> je advies wordt gedaan, nu zelfde touwtjes <strong>in</strong> handen krijgt.”Inzetten, raadplegen en betrekken“In het beg<strong>in</strong> hield ik me bij de Won<strong>in</strong>gsticht<strong>in</strong>g vooralbezig <strong>met</strong> het vormgeven van de zachte velden, zoalsleefbaarheid, participatie en wonen en zorg. Ik komuit de participatiewereld en heb een hoop ervar<strong>in</strong>gopgedaan op dat gebied. Onder participatie versta ikdat je de mensen die iedere dag gebruik maken vanjouw product, op een juiste wijze <strong>in</strong>zet, raadpleegt enbetrekt. In het geval van een won<strong>in</strong>gcorporatie maakje dus aanspraak op hun deskundigheid als bewonervan je won<strong>in</strong>gen. Je moet bewoners een plek gevenom te kunnen meedenken. Ze moeten zich vooral uitgedaagdvoelen om hun men<strong>in</strong>g te geven.”“Dit kun je op verschillende manieren vormgeven,afhankelijk van hoe ver je wilt gaan als corporatie enwat je <strong>met</strong> de <strong>in</strong>put wilt doen. Je moet zeker niet deverkeerde verantwoordelijkheden bij de verkeerde personenof organisaties leggen. De directeur blijft altijdverantwoordelijk voor bijvoorbeeld het huurbeleiden het voorraadbeleid. Het belang van de <strong>huurders</strong>is immers een heel ander belang. Zij willen toch hetliefst een zo laag mogelijke huur? Hoe ver je gaat <strong>in</strong>het laten meedenken en het reken<strong>in</strong>g houden <strong>met</strong> demen<strong>in</strong>g en deskundigheid van je <strong>huurders</strong>, hangt heelerg af van de kwaliteit van de mensen die <strong>in</strong> organisatiesof commissies zitten.”Koesteren“Zo heb je allereerst de bewonerscommissies. Op henben ik echt trots! Die moeten altijd blijven bestaan. Wijkunnen niet zonder hen. Zij hebben een heel belangrijkefunctie <strong>in</strong> de wijk. Je kunt ze aanspreken als jeiets <strong>in</strong> een wijk wilt bereiken of te weten wilt komen.Zij zijn bezig op complex- en wijkniveau. Ze hebbenhet niet over abstracte, maar over heel concrete, praktischezaken. En dat leidt vaak tot activiteiten. Doorhen ontstaat b<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g <strong>in</strong> de wijk. Daarom koesteren wijonze bewonerscommissies. Alleen erg jammer dat zijgrotendeels grijs en blank zijn. Zeker geen afspiegel<strong>in</strong>gvan de wijk waar ze werkzaam zijn.”7<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> <strong>huurders</strong>
“Dan heb je de <strong>huurders</strong>organisaties. Zij werken opeen abstracter niveau, praten <strong>met</strong> de verhuurder overallerlei beleidskwesties. Het is alleen niet gemakkelijkmensen voor zo’n verenig<strong>in</strong>g te v<strong>in</strong>den. Best begrijpelijkoverigens. Wat weet je als leek nou van huurbeleid?En toch word je geacht daar iets z<strong>in</strong>nigs over tezeggen. En zelfs te adviseren. Maar je hebt bij voorbaatal een achterstand <strong>in</strong> kennis. Bovendien moet jehet leuk v<strong>in</strong>den om over dat soort thema’s te praten.Ook vraagt het een hoop van je: algemene ledenvergader<strong>in</strong>genorganiseren, vaak ’s avonds vergaderen,leden werven, ontwikkel<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> de stad bijhouden,terugkoppelen naar bewonerscommissies en hunraadplegen. Kortom, het kost een hoop tijd.”Individualiser<strong>in</strong>g“In de huidige maatschappij hebben mensen die tijdvaak niet. Of willen die aan iets anders besteden. De<strong>in</strong>dividualiser<strong>in</strong>g heeft tot gevolg dat veel mensenkiezen voor hun eigen leven, hun eigen gez<strong>in</strong>, lekkerthuis tv kijken. Niet ’s avonds vergaderen voor debuurt. Deze tendens, waardoor het steeds moeilijkerwordt om <strong>huurders</strong>organisaties te bemensen, zie jeoveral <strong>in</strong> de maatschappij. Ouderraden van scholen,vakbonden, cliëntenraden van zorg<strong>in</strong>stell<strong>in</strong>gen, zijworstelen allemaal <strong>met</strong> dit probleem.”“Volgens mij speelt er ook nog iets anders waardoorhet steeds moeilijker wordt om mensen te krijgenvoor dit soort organisaties. De steeds sneller wordendedigitale wereld maakt dat mensen de deurniet meer uit komen. Mensen doen steeds meer vanachter hun bureau. Denk maar aan peil<strong>in</strong>gen via het<strong>in</strong>ternet, kopen via het <strong>in</strong>ternet, <strong>met</strong> elkaar <strong>in</strong> contactzijn via het <strong>in</strong>ternet.”“Ook onze <strong>huurders</strong>organisatie had last van dit alles.Oorspronkelijk had de Won<strong>in</strong>gsticht<strong>in</strong>g een <strong>huurders</strong>organisatie<strong>in</strong> de vorm van een adviesraad die <strong>in</strong>gebedwas <strong>in</strong> de organisatie. Er zaten vertegenwoordigers<strong>in</strong> vanuit alle bewonerscommissies. Wij hebbenze echter gestimuleerd om zelfstandig te worden envanuit een zelfstandige positie <strong>met</strong> ons te onderhandelen.Zij zijn toen een verenig<strong>in</strong>g geworden <strong>met</strong>eigen statuten. De leden werden op persoonlijke titeluitgenodigd <strong>in</strong> plaats van puur omdat ze <strong>in</strong> een bewonerscommissiezaten. Huurders konden tegen betal<strong>in</strong>gvan contributie lid worden.”Niet betrokken“Enkele jaren geleden bleek dit dus niet meer goed tewerken. Er kwamen geen nieuwe leden bij. Er kwamgeen enkele <strong>in</strong>put vanuit de <strong>huurders</strong>. Huurders voel9<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> <strong>huurders</strong>
10<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> huurdesden zich kennelijk niet betrokken bij de <strong>huurders</strong>organisatie.De kwaliteit van de adviezen was maar matig.Ze kwamen niet <strong>met</strong> nieuwe ideeën. Het was nietvernieuwend en prikkelend. We hebben het nog eenhele tijd samen geprobeerd. Maar het voelde uite<strong>in</strong>delijkallemaal niet goed. Dat gevoel hadden zij gelukkigzelf ook. We hebben <strong>gesprek</strong>ken gevoerd en hungevraagd om goed na te denken over de toekomst, derealiteit onder ogen te zien en keuzes te maken. Zijzijn na grondig beraad zelf tot de conclusie gekomendat het beter was zichzelf op te heffen. Dat was driejaar geleden.”“Dit plaatste ons voor een probleem. We voldedenopeens niet meer aan de wet. Bovendien zaten wenet <strong>in</strong> de huurverhog<strong>in</strong>gsperiode en hadden we geen<strong>huurders</strong>organisatie meer om dit mee te bespreken.Dus hebben we de Woonbond <strong>in</strong>geschakeld.Zij moesten ons maar vertellen wat onze <strong>huurders</strong>van ons huurverhog<strong>in</strong>gsvoorstel vonden. Zij hebbenonze <strong>huurders</strong> aangeschreven en om <strong>in</strong>put gevraagd.Vervolgens één avondje <strong>met</strong> de Woonbond om tafelen we hadden een prima advies.”Ambities en frustraties“In de tussentijd moesten wij ons erover beraden hoewij ons participatiebeleid wilden vormgeven. Om ditnieuwe beleid een succes te laten worden, wilden we<strong>in</strong> ieder geval reken<strong>in</strong>g houden <strong>met</strong> de tendensenwaar ik het eerder over had: de <strong>in</strong>dividualiser<strong>in</strong>g ende digitaliser<strong>in</strong>g. We hebben <strong>met</strong> collega-corporatiesgesproken en het idee dat gaandeweg ontstond,<strong>met</strong> onze beleidsmedewerkers en woonconsulentenbesproken. Vervolgens hebben we zowel onze ambitiesals onze frustraties tot nu toe op papier gezet enLaagland Advies een rapport laten schrijven.”‘Lagerhuisdebatten’ en <strong>in</strong>ternetpanel“Uite<strong>in</strong>delijk zijn we <strong>met</strong> twee nieuwe vormen vanparticipatie gekomen: ‘Lagerhuisdebatten’ en een<strong>in</strong>ternetpanel. Geen structuurorganisaties meer,waarvoor je leden en besturen moet werven of reglementenmoet opstellen. Maar veel meer ‘quick ‘ndirty’, zoals ik het noem. Dus gemakkelijk en snelmensen over een bepaald thema raadplegen. Onseerste ‘Lagerhuisdebat’ hebben we precies zo georganiseerdals op televisie. Drie thema’s kwamen aanbod, twee van ons en één door de <strong>huurders</strong> aangedragen.In de pauze trad een breakdance groep op.Er zaten wel honderd man <strong>in</strong> de zaal, ongelooflijk!Zo organiseer je een thematische avond die ook nogleuk is. Je komt veel te weten en je bent <strong>in</strong> één avond
klaar. We hebben er nu al een aantal succesvolle‘Lagerhuisdebatten’ op zitten.”<strong>met</strong> ze <strong>in</strong> <strong>gesprek</strong> over allerlei onderwerpen. We proberenvan alles en zien wel of het aanslaat.”“Met het <strong>in</strong>ternetpanel zijn we nog niet zo lang bezig.We hebben tot nu toe één raadpleg<strong>in</strong>g gedaan, een<strong>in</strong>stapenquête. Hieraan hebben 306 mensen meegedaan,waarvan ongeveer 200 <strong>huurders</strong> van ons waren.Inmiddels hebben we een vast panel. We willen zedrie keer per jaar een bepaalde vraag voorleggen.Bijvoorbeeld over de kwaliteit van onze dienstverlen<strong>in</strong>g.Of over thema’s uit ons nieuwe ondernem<strong>in</strong>gsplan.Uit de <strong>in</strong>stapenquête, die over zeer uiteenlopendeonderwerpen g<strong>in</strong>g, hebben wij heel veel <strong>in</strong>formatiekunnen halen. Het voordeel van zo’n <strong>in</strong>ternetpanel isdat het veel diverser is samengesteld dan bewonerscommissiesen de traditionele <strong>huurders</strong>organisaties.Er zitten bijvoorbeeld ook jongeren, allochtonen enalleenstaande moeders <strong>in</strong>.”“Het was natuurlijk afwachten of we erop aangesprokenzouden worden dat we geen traditionele<strong>huurders</strong>organisatie meer hebben. Maar de kritiek,uit welke hoek dan ook, is uitgebleven. Ik denk ookwel omdat we er behoorlijk proactief mee bezig zijngeweest. We hebben <strong>met</strong>een de verantwoordelijkheidgenomen om na te denken over een nieuw participatiebeleid.Met dit nieuwe beleid krijgen we geen kritiekmaar juist positieve aandacht. En dat vergroot hetenthousiasme alleen maar!”11<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> <strong>huurders</strong>M<strong>in</strong>der geijkt“Behalve <strong>met</strong> de ‘Lagerhuisdebatten’ en ons <strong>in</strong>ternetpanelproberen we sowieso m<strong>in</strong>der geijkte vormenvan participatie <strong>in</strong> te bedden <strong>in</strong> onze organisatie. Zohebben we een keer <strong>in</strong> de w<strong>in</strong>ter ergens <strong>in</strong> een wijkeen vuurkorf neergezet. Een hoop bewoners kwamener uit nieuwsgierigheid op af. Zo raakten we spontaan
3 ‘Durf nieuwe wegen te bewandelen’Staedion, een grote corporatie <strong>met</strong> bijna 33.000 won<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> Den Haag,treedt tegenwoordig op m<strong>in</strong>der traditionele wijze <strong>in</strong> <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> haar <strong>huurders</strong>.De <strong>huurders</strong>organisatie bestaat niet meer. In plaats daarvan zijn er nuvier adviesforums. Volgens Ronald Mol, rayonmanager, is het nog te vroegom te zeggen of het een succesformule is. Maar enthousiast is hij wel.12<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> huurdes“Geheel traditioneel was bij Staedion tot voor kort debewonersparticipatie georganiseerd op twee niveaus.Op wijk- en complexniveau praatten we <strong>met</strong> onzebewonerscommissies. Op meer tactisch en beleidsmatigniveau hadden we onze <strong>huurders</strong>verenig<strong>in</strong>g.Die laatste bestaat niet meer. De bewonerscommissiesnatuurlijk wel. Die zullen we altijd <strong>in</strong> stand houden.Zij zijn belangrijk voor ons als aanspreekpunt<strong>in</strong> een complex. Zij zijn erg verbonden <strong>met</strong> de wijk.Echter, een aantal commissie kampt wel <strong>met</strong> eenlegitimiteitsprobleem. De diversiteit ontbreekt en zevertegenwoordigen wat dat betreft dus niet echt de<strong>huurders</strong> van Staedion. En het is voor hen erg moeilijkom <strong>in</strong> contact te komen <strong>met</strong> de nieuwe populatie<strong>in</strong> de wijken.”Geldkraan dichtgedraaid“Daarnaast hadden we dus een <strong>huurders</strong>verenig<strong>in</strong>g,waarvan de leden waren afgevaardigd uit debewoners commissies. Ze kregen van ons een eigenkantoor en middelen. Ook zij kregen het steeds moeilijker<strong>met</strong> het werven van leden. En ook bij hen speeldede legitimiteitskwestie. Hun teloorgang is echterversneld door andere problemen. Ze lagen <strong>in</strong>ternnamelijk <strong>met</strong> elkaar <strong>in</strong> de cl<strong>in</strong>ch. Wij hebben verschillendebemiddel<strong>in</strong>gspog<strong>in</strong>gen ondernomen, maar hetheeft niet mogen baten. Omdat wij de situatie toenonwerkbaar vonden, hebben we de geldkraan dichtgedraaid.Dat leverde een hoop commotie op <strong>in</strong> onzeorganisatie, maar we zagen echt geen andere mogelijkheid.De <strong>huurders</strong>verenig<strong>in</strong>g heeft zichzelf toenontbonden.”“Er was bij ons niet veel enthousiasme om een nieuwe<strong>huurders</strong>organisatie op te richten, gestoeld op deoude uitgangspunten. Maar we beseften wel dat we
Interview <strong>met</strong> Ronald Mol,rayonmanager, Staedion, Den Haagheel gauw <strong>met</strong> alternatieven moestenkomen. Participatie is immers van essentieelbelang voor een won<strong>in</strong>gcorporatieen bovendien verplicht volgens de wet.Je merkt dat mensen op zich wel bereidzijn zich <strong>in</strong> te zetten en mee te denken,alleen het liefst kortstondig, gericht opeen duidelijk thema of een bepaalde problematiek.Dat zie je ook als er <strong>in</strong> een wijkiets speelt. Dan kost het geen moeite eenbewonerscommissie op te richten. Alsalles voorbij is, heft die commissie zichweer op. We zagen dus <strong>in</strong> dat we de participatielangs deze weg moesten organiseren.Mensen zoeken die zich betrokkenvoelen en ze kortstondig <strong>met</strong> een bepaaldeproblematiek bezig laten zijn. Hetmoet <strong>in</strong>teressant zijn voor die mensen.”13<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> <strong>huurders</strong>
14<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> huurdesGeen spreekbuis“Zo werd het idee van adviesforums geboren.Staedion heeft vier rayons, die vanuit twee vestig<strong>in</strong>gen<strong>in</strong> Den Haag werken. Het mooist zou het dus zijnom voor ieder rayon een eigen adviesforum te kunnenoprichten <strong>met</strong> daar<strong>in</strong> betrokken mensen die eenredelijke afspiegel<strong>in</strong>g vormen van het rayongebied.Een groep enthousiaste bewoners die vanuit hun persoonlijkeexpertise <strong>met</strong> ons meedenkt. Maar niet alsvertegenwoordigers van de bewoners <strong>in</strong> het gebied,geen spreekbuis dus.”Argwanend“Om de adviesforums op die manier te kunnen samenstellen,moet je er zelf wel <strong>in</strong> sturen. We hebben ditheel serieus aangepakt. Eerst hebben we een profielschetsgemaakt van de kandidaten en competentiesbenoemd. Zo zochten we mensen die open staan voornieuwe ideeën, zelf onderwerpen ter sprake durven tebrengen, niet snel opgeven, hun men<strong>in</strong>g goed onderwoorden kunnen brengen en goed kunnen luisteren.Dit hebben we samen <strong>met</strong> de bewonerscommissiesgedaan tijdens een spannende sessie <strong>in</strong> Madurodam.In eerste <strong>in</strong>stantie bestond er wat wrevel bij de commissies.Zij waren argwanend en vroegen zich af watdit allemaal moest gaan opleveren. Het werd hier dooreen pittige bijeenkomst. Maar aan het e<strong>in</strong>d waren demeeste commissies toch enthousiast over ons idee.Ze erkenden ook dat er wat moest gebeuren en dathet tijd was voor iets nieuws. Enkele commissies zijnhet tot nu toe niet eens <strong>met</strong> onze aanpak en stellen delegitimiteit van de adviesforums ter discussie. Tochgaan we door omdat we v<strong>in</strong>den dat we op de goedeweg zitten. We v<strong>in</strong>den dat de aanpak <strong>met</strong> de adviesforumseen goede kans verdient.”“Na deze sessie hebben we een echte sollicitatieprocedureopgezet. We hebben een wervende mail<strong>in</strong>g dedeur uit gedaan naar al onze <strong>huurders</strong>. Er kwamenheel veel reacties b<strong>in</strong>nen. En zeer gevarieerd ook. Datlaatste was heel verrassend en positief. Zo zaten erveel jongeren en allochtonen bij. Vervolgens hebbenwe kandidaten geselecteerd en <strong>gesprek</strong>ken <strong>met</strong> hengevoerd. Mensen waarvan we tijdens de <strong>gesprek</strong>kenmerkten dat ze voornamelijk bezig waren <strong>met</strong> huncomplex, vielen al <strong>met</strong>een af. Dat is niet wat we voorogen hadden <strong>met</strong> de adviesforums. Met de forumswilden we juist praten over meer complexoverstijgendezaken, zoals leefbaarheid <strong>in</strong> wijken of veiligheid.Niet over slecht schilderwerk. Bij het samenstellenvan de forums hebben we heel erg gelet op de samenstell<strong>in</strong>gvan de groep en de competenties waar deleden aan moesten voldoen.”
15<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> <strong>huurders</strong>
16<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> huurdesSpeed daten“We zijn er, volgens mij, aardig <strong>in</strong> geslaagd om mooi gemêleerdeforums te formeren: jong en oud, man en vrouw, allochtoon enautochtoon, verschillende beroepsgroepen. Ze bestaan alle vieruit zo’n acht tot twaalf leden <strong>met</strong> een roulerend voorzitterschap.Tijdens een eerste grote bijeenkomst zijn we gaan ‘speed daten’.Vijf m<strong>in</strong>uten bij elkaar aan tafel om kennis te maken en dan weernaar de volgende tafel. Zo hebben de forumleden <strong>met</strong> elkaar en<strong>met</strong> de bewonerscommissies kennisgemaakt. Daarna hebben wenog de spelregels opgesteld, maar geen formeel reglement.”“In de beg<strong>in</strong>tijd hebben we de leden natuurlijk heel veel verteldover de volkshuisvest<strong>in</strong>g en hebben ze tra<strong>in</strong><strong>in</strong>g gehad <strong>in</strong> vergadertechniekenen adviseren. We zitten nu nog <strong>in</strong> het stadium vankennisoverdracht. Je wilt ze toch een goede basis meegeven. Datkomt de kwaliteit van de adviezen straks alleen maar ten goede.Natuurlijk kan het nog steeds voorkomen dat we een keer eenadvies krijgen waar we echt niets mee kunnen. Dan is het aanons om daar zorgvuldig mee om te gaan. We moeten dan heelduidelijk motiveren waarom we dat advies niet kunnen opvolgen.We hebben dit van tevoren ook <strong>met</strong> ze besproken. Dat dit kanvoorkomen en hoe we daar dan mee omgaan. Maar ook dan benje <strong>in</strong> ieder geval <strong>met</strong> elkaar <strong>in</strong> discussie en dat is misschien welhet belangrijkste.”Belangrijke thema’s“De adviesforums zijn vrij om thema’s aan te dragen waaroverze het <strong>met</strong> ons willen hebben. Ze hebben nu al drie belangrijkethema’s benoemd: leefbaarheid, communicatie en diversiteit.Verder gaan we het <strong>met</strong> hen ook hebben over de herstructurer<strong>in</strong>g,de afweg<strong>in</strong>g tussen renovatie en sloop/nieuwbouw <strong>in</strong>een bepaald stadsdeel, bijzondere doelgroepen en de jaarlijksehuurverhog<strong>in</strong>g. Over dit soort onderwerpen willen wij graag eenadvies van hen.”“De bijeenkomsten zijn <strong>in</strong>formeel qua sfeer <strong>met</strong> na de pauze eenhapje en een drankje. We bereiden ze wel voor en bespreken deagenda <strong>met</strong> de voorzitter van dat moment. Tot nu toe hebben wealleen onderl<strong>in</strong>g <strong>met</strong> elkaar gepraat, dus de adviesforums <strong>met</strong>een afvaardig<strong>in</strong>g van Staedion. Het kan best zijn dat we <strong>in</strong> detoekomst ook externe sprekers uitnodigen. Verder proberen wijde Adviesforums zo goed mogelijk te faciliteren. Zo kunnen deleden van de forums bijvoorbeeld <strong>met</strong> elkaar communiceren viaeen beveiligde omgev<strong>in</strong>g b<strong>in</strong>nen de Staedionwebsite.”Losse e<strong>in</strong>djes“Het is nog te vroeg om te zeggen of het een succesformule is.We zijn net begonnen. Maar ik ben wel heel enthousiast. Er zijnnog wel wat losse e<strong>in</strong>djes die we moeten regelen. We hebbener bewust voor gekozen niet alles <strong>in</strong> één keer vast te leggen. Zomoeten we nog uitwerken of en hoe de vier adviesforums <strong>met</strong>elkaar <strong>in</strong> contact blijven. We willen <strong>in</strong> ieder geval geen overkoepelendorgaan <strong>met</strong> daar<strong>in</strong> een afvaardig<strong>in</strong>g vanuit alle forums. Datis veel te formeel. En ook de voordracht van de <strong>huurders</strong>com
missaris is niet meer vanzelfsprekend, nu we geen<strong>huurders</strong>verenig<strong>in</strong>g meer hebben. Het lijkt wel logischom die voordracht nu vanuit de adviesforums te latenkomen, maar ook dat is nog niet vastgelegd.”“Ook <strong>met</strong> die bewonerscommissies die de legitimiteitvan onze adviesforums ter discussie stellen, zijnwe nog <strong>in</strong> <strong>gesprek</strong>. Wij v<strong>in</strong>den dat wij <strong>in</strong> ruime mateaan de Wet Overleg Huurders Verhuurder voldoen.We praten <strong>met</strong> <strong>in</strong>dividuele <strong>huurders</strong>, <strong>met</strong> bewonerscommissiesen luisteren naar onze adviesforums envragen hen om advies. En we werken <strong>met</strong> klantenpanels.We zijn dus op alle niveaus <strong>met</strong> onze klant <strong>in</strong><strong>gesprek</strong>.”Tip“Al <strong>met</strong> al denk ik dat we er goed aan hebben gedaangeen nieuwe <strong>huurders</strong>verenig<strong>in</strong>g op te richten. Het isnatuurlijk triest, maar als je <strong>met</strong> andere won<strong>in</strong>gcorporatiespraat, is er een en al herkenn<strong>in</strong>g. Zij kampenbijna allemaal <strong>met</strong> dezelfde problemen rondom de<strong>huurders</strong>organisaties. Dat heeft <strong>met</strong> de maatschappijte maken. Het moet allemaal kort en snel, menwil niet meer de buurt vertegenwoordigen en hetgemeenschappelijke houdt op bij de voordeur. Als jemazzel hebt, bij de portiekvoordeur. Het traditioneleparticipatiemodel was vroeger effectief, maar past nietmeer bij deze tijd. Als ik <strong>Mitros</strong> een tip mag geven:blijf niet teveel <strong>in</strong> het traditionele kader hangen, maardurf nieuwe wegen te bewandelen. En als je dat doet,wees dan niet bang om niet alles <strong>in</strong> één keer helemaalprecies uitgewerkt en vastgelegd te hebben. Laat hetmaar op je afkomen en probeer dan oploss<strong>in</strong>gen tev<strong>in</strong>den, waar nodig. Maar hoe je het ook doet, blijfaltijd heel serieus naar je <strong>huurders</strong> luisteren!”17<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> <strong>huurders</strong>
4 ‘Culturele diversiteit is een gegevenKijk naar de wereld en je ziet dat er voortdurend sprake is vanmigratie. Dat heeft gevolgen voor de maatschappij. Steeds meerverschillende culturen komen dicht bij elkaar te wonen. “Als corporatiesniet oppassen en aansluit<strong>in</strong>g proberen te v<strong>in</strong>den bij dieculturele diversiteit, lopen zij de aansluit<strong>in</strong>g <strong>met</strong> de buurten en hun<strong>huurders</strong> mis”, waarschuwt Moustapha Baba van Mexit, een adviesbureauvoor <strong>in</strong>tercultureel management.18<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> huurdesGeldkraan dichtgedraaid“Mexit doet onderzoek, communicatie, tra<strong>in</strong><strong>in</strong>gen enworkshops. Allemaal erop gericht om bedrijven enorganisaties te helpen bij het benutten van de kansendie onze veelkleurige samenlev<strong>in</strong>g biedt. Men bekijktmulticulturele wijken vaak vanuit een negatief perspectiefen ziet alleen de problemen die er zijn. Wijproberen dit 180 graden om te draaien. Wat zijn dekansen die zulke buurten bieden? Onderzoek wat dieculturele diversiteit voor jouw organisatie betekent.Kijk hoe je verschillende werelden aan elkaar kuntkoppelen. Wij begeleiden organisaties hierbij, zowelprocesmatig als beleidsmatig.”Diversiteit aan kanalen“Corporaties proberen op allerlei manieren <strong>in</strong> <strong>gesprek</strong>te treden <strong>met</strong> <strong>huurders</strong>. Dat is voor hen ook vanessentieel belang. Natuurlijk hoef je niet <strong>met</strong> alle<strong>huurders</strong> het <strong>gesprek</strong> aan te gaan, maar wel <strong>met</strong> eengoede afspiegel<strong>in</strong>g van de bewoners <strong>in</strong> een wijk. Ikv<strong>in</strong>d het echter verbaz<strong>in</strong>gwekkend hoe we<strong>in</strong>ig corporatiesweten van wat er leeft <strong>in</strong> een wijk. Dat komtdoordat het ze nog steeds niet goed lukt om b<strong>in</strong>nente komen <strong>in</strong> de allochtone gemeenschap. Die bereikje over het algemeen niet via bewonerscommissiesen <strong>huurders</strong>organisaties. Zij zijn niet opgegroeid <strong>met</strong>dit soort commissies en verenig<strong>in</strong>gen. Maar ook zijzijn je <strong>huurders</strong>, waarmee je over de leefbaarheid <strong>in</strong>de wijk en over zaken die <strong>in</strong> en om de portieken spelen,moet praten. Culturele diversiteit is een gegevenwaar je op <strong>in</strong> moet spelen. Je moet daarom ook eendiversiteit aan kanalen creëren om te communiceren<strong>met</strong> je bewoners. En dat hoeft zeker niet altijd via deformele structuren.”
waar je op <strong>in</strong> moet spelen’Interview <strong>met</strong> Moustapha Baba,partner bij adviesbureau Mexit,Amsterdam“De bereidheid is er wel bij de corporatiesom hun allochtone <strong>huurders</strong> te latenparticiperen. Maar ze maken zich er somswel erg gemakkelijk van af. Ze sturen allebewoners <strong>in</strong> een complex bijvoorbeeldeen brief <strong>met</strong> een korte enquête. Krijgenze geen reactie, dan zeggen ze al gauw ‘wehebben het geprobeerd’. Ik denk dat hettijd is voor andere manieren van toenader<strong>in</strong>gzoeken. Niet alleen de vaste structuurvan een bewonerscommissie die eens <strong>in</strong>de vier weken ’s avonds bijeenkomt. EenTurkse vrouw mag misschien ’s avondsvan haar man de deur niet uit, terwijl zeeigenlijk best zou willen meepraten. Alshet overdag was, zou ze misschien welmeedoen.”Tussen neus en lippen“Hoe ontwikkel je dan nieuwe structurenwaar<strong>in</strong> bijvoorbeeld Turkse enMarokkaanse vrouwen wel mee kunnendoen? Stel dat je een keer een bijeenkomstorganiseert bij hen <strong>in</strong> de wijk over eenthema dat voor hen allemaal <strong>in</strong>teressantis. Of een bijeenkomst waarbij je uitleg19<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> <strong>huurders</strong>
20<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> huurdesgeeft over het huurcontract en de rechten en plichtendie daaruit voortvloeien. Gewoon overdag. Daarkomen die vrouwen dan waarschijnlijk wel naartoe.Als je dan eenmaal <strong>met</strong> hen <strong>in</strong> <strong>gesprek</strong> bent, leg danuit dat zij ook mee kunnen praten. Dat hun men<strong>in</strong>gvoor jou belangrijk is en dat je eigenlijk op zoek bentnaar een wat structurelere basis om <strong>met</strong> hen verderte kunnen praten. Zo leg je tussen neus en lippen uitwat een bewonerscommissie is. Grote kans dat zedan geïnteresseerd zijn. Overleg dan <strong>met</strong>een <strong>met</strong> zewaar je reken<strong>in</strong>g mee moet houden om het voor henook toegankelijk te maken. Dus bijvoorbeeld niet ’savonds vergaderen. Als dat hen over de streep trekt,is het toch een kle<strong>in</strong>e moeite om daarover afsprakente maken?”Power“Bij die vrouwen zit een hoop ‘power’. Die willen zichgraag verder ontwikkelen en willen dat hun k<strong>in</strong>dereneen goede toekomst hebben. Ook v<strong>in</strong>den ze hetbelangrijk dat hun buurt er goed uitziet. Dus je krijgtze al gauw geïnteresseerd om mee te doen, als je zeer iets voor teruggeeft wat zich terugvertaalt naar huneigen ontwikkel<strong>in</strong>g, hun wijk of hun k<strong>in</strong>deren. Zij zijnniet gevoelig voor de eventuele ‘status’ die je ontleentaan een borrel <strong>met</strong> de directie of voor het ‘belangrijke’gevoel van <strong>in</strong> een bestuur zitten. Daar herkent eenTurkse of Marokkaanse vrouw zich niet <strong>in</strong>. Organiseeractiviteiten voor hun k<strong>in</strong>deren, participeer <strong>in</strong> hunopleid<strong>in</strong>gsmiddagen of <strong>in</strong> hun eigen <strong>in</strong>itiatieven omde buurt te verbeteren. Kijk van welke faciliteiten <strong>in</strong>de buurt zij of hun k<strong>in</strong>deren gebruik maken en sponsordaar een activiteit. Kortom, kijk verder dan dehuurder-verhuurder relatie die je <strong>met</strong> ze hebt. Ben jeeenmaal <strong>in</strong> contact, dan kan dit zich als een olievlekverder uitspreiden over de stad. Via hun contacten.”B<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g <strong>met</strong> de wijk“Ook de allochtone jeugd is een belangrijke schakeltussen de corporatie en het allochtone deel van debewoners. Die jongeren hebben een b<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g <strong>met</strong>de wijk, hetzij omdat ze er zelf wonen, hetzij, als ze<strong>in</strong>middels zijn vertrokken, omdat hun ouders er nogwonen. Zij willen zich dan vaak toch <strong>in</strong>zetten voor diewijk, juist omdat hun ouders er wonen. Zij sprekenvaak beter Nederlands dan hun ouders en kunnendaardoor spreekbuis voor hun ouders zijn.”“Om de jongeren te bereiken moet je ook meer <strong>in</strong>formelewegen bewandelen. Hen kom je evenm<strong>in</strong> <strong>in</strong> detraditionele participatievormen tegen. Bovendien hebbenjonge mensen het nou eenmaal vaak druk <strong>met</strong>hun carrière en hun sociale leven. Communicerengaat dus vaak via de digitale media. Gebruik daarombijvoorbeeld het <strong>in</strong>ternet. Er zijn op het <strong>in</strong>ternet veelMarokkaanse en Turkse communities. Op die siteshebben ze het over van alles, van werk tot liefde. Alsje een aantal van deze sites bezoekt, kom je er al gauwachter wat er bij hen leeft, wat voor hen belangrijk is.Onderzoek of je via zulke community sites verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>genkunt leggen. Je kunt het ook via het welzijnswerkproberen. Daar hebben ze vaak al contacten waar jemisschien gebruik van kunt maken.”
Brugfunctie“En via scholen kun je de jeugd natuurlijk goed bereiken.Kijk of je kunt bijdragen aan projecten die ze opschool uitvoeren. Soms hebben ze er een radiostation,waar ze heel actief bij betrokken zijn. Sport is ookeen goede <strong>in</strong>valshoek. Bij zowel jongens als meisjesis kickboxen tegenwoordig zeer populair. En ook voetbalkomt steeds meer <strong>in</strong> trek bij de meiden. Op diemanier kun je proberen b<strong>in</strong>nen te treden <strong>in</strong> hun leefwereld.Zoek op al deze manieren contact <strong>met</strong> sleutelfiguren,jongeren die actief zijn <strong>in</strong> hun buurt, op hunschool, op het <strong>in</strong>ternet, en laat hun een brugfunctievervullen. Als zij enthousiast worden, betrekken zij erweer andere jongeren bij. En hun ouders.”Doordrongen“Niet alleen won<strong>in</strong>gcorporaties, maar ook <strong>huurders</strong>organisatiesmoeten er zo langzamerhand heel goedvan doordrongen raken dat de samenlev<strong>in</strong>g veranderdis. Niet alleen <strong>in</strong>dividualistischer, maar ook veelgedifferentieerder. De verscheidenheid <strong>in</strong> wijken zalde komende jaren alleen nog maar gaan toenemen.Dat betekent voor <strong>huurders</strong>organisaties dat zij, netals corporaties, hun werkwijze en structuur wellichtmoeten aanpassen. Je moet daar wel voor open willenstaan en die slag nu gauw maken. Anders verliesje absoluut je legitimiteit.”Kwetsbaar en open“Momenteel is de afstand tussen een <strong>huurders</strong>organisatieen de <strong>huurders</strong> vaak veel te groot.Bewonerscommissies zitten weliswaar veel dichterbij de bewoners, maar ook zij weten niet wat er bijgrote groepen <strong>in</strong> hun wijk speelt. Bijvoorbeeld bijallochtone vrouwen. Ze moeten beseffen wie de <strong>huurders</strong>van nu zijn en die verscheidenheid aan <strong>huurders</strong>proberen terug te laten komen <strong>in</strong> hun commissie oforganisatie. Ik besef heel goed en waardeer het zeerdat die mensen zich jarenlang enorm hebben <strong>in</strong>gezet,maar ik raad ze toch aan te streven naar een betereafspiegel<strong>in</strong>g van de <strong>huurders</strong> <strong>in</strong> een wijk. Dat zal hen<strong>in</strong> staat stellen hun werk veel beter te kunnen doenen dus hebben ze er zelf belang bij. Als je zegt ‘Ik hebhet geprobeerd, maar het lukt niet’, dan schiet je <strong>in</strong>de verdedig<strong>in</strong>g. Dat levert niets op.”“Overigens denk ik dat <strong>huurders</strong>organisaties en bewonerscommissiesdit niet alleen kunnen. Corporatiesmoeten erover nadenken hoe zij dit willen faciliteren.Zij hebben er immers ook belang bij.Het is niet gemakkelijk, dat realiseer ik me. Je moet jekwetsbaar en open durven opstellen. Verdiep je er<strong>in</strong>hoe andere groeper<strong>in</strong>gen zich organiseren en maakdaar gebruik van. Het bewandelen van de gebaandewegen werkt niet, dat is <strong>in</strong>middels wel gebleken.”21<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> <strong>huurders</strong>
5 Over oude schoenenen nieuwe wegenSamen <strong>met</strong> haar <strong>huurders</strong>organisaties Mitropool en VBN is <strong>Mitros</strong> op zoek naar <strong>in</strong>spiratie enbez<strong>in</strong>n<strong>in</strong>g over <strong>huurders</strong>participatie. De conclusie is gerechtvaardigd dat het goed is dit onderwerp<strong>in</strong> alle openheid te agenderen: er gebeurt her en der <strong>in</strong> het land nogal wat. En al zijn het nogk<strong>in</strong>derschoenen waar<strong>in</strong> nieuwe wegen worden bewandeld, het zijn <strong>in</strong>drukwekkende pog<strong>in</strong>gen omaan te sluiten op een veranderende wereld.22<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> huurdesHet is nog te vroeg om verregaande conclusies tetrekken, maar een paar d<strong>in</strong>gen vallen op bij het doorlezenen doordenken van de <strong>in</strong>terviews:• Al zijn er problemen <strong>met</strong> de samenstell<strong>in</strong>g (‘grijs,man en blank’) en <strong>in</strong> het verlengde daarvan <strong>met</strong> derepresentativiteit, bewonerscommissies zijn en blijvenonmisbaar voor alledaags contact over praktischezaken <strong>in</strong> en rond complexen. Commissies dienendus gekoesterd te worden en het is vooral zaaknaar manieren te zoeken om zo’n commissie ookvoor nu ondervertegenwoordigde bewonersgroepenaantrekkelijker te maken.• Huurdersorganisaties die op stedelijk niveau <strong>met</strong> decorporatie praten, hebben het veel lastiger. De ‘klassenstrijd’,zoals die gekscherend <strong>in</strong> één <strong>in</strong>terviewgenoemd werd, is geen verb<strong>in</strong>dend thema meer,de wereld is complexer geworden en de materie <strong>in</strong>de wonen-sector breder en <strong>in</strong>gewikkelder. Het vergtsteeds meer moeite om vrijwilligers te v<strong>in</strong>den diezich <strong>in</strong> dit spann<strong>in</strong>gsveld voor langere tijd willen<strong>in</strong>zetten als sparr<strong>in</strong>gpartner van de won<strong>in</strong>gcorporatie.Ook hun relatie <strong>met</strong> bewonerscommissies isniet altijd makkelijk.• De nieuw ontwikkelde varianten zijn op het eerstegezicht geslaagde pog<strong>in</strong>gen om <strong>huurders</strong>participatienieuw leven <strong>in</strong> te blazen, al benadrukken debedenkers dat het nog te vroeg is om def<strong>in</strong>itieveuitspraken te doen over het succes. Rode draad <strong>in</strong>veel nieuwe vormen is een kortstondig contact <strong>met</strong>een kle<strong>in</strong>er deel van de complexe wereld: een vuurkorfbrengt je <strong>in</strong> contact <strong>met</strong> een páár straten, een‘Lagerhuisdebat’ focust op twee of drie thema’s,het <strong>in</strong>ternetpanel zoomt <strong>in</strong> op een seléctie van detotale dienstverlen<strong>in</strong>g. Het succes zit blijkbaar <strong>in</strong>vluchtig én geconcentreerd.Toch zijn er ook dilemma’s te benoemen bij dienieuwe varianten:• Hoe wordt gewaarborgd dat het – niet te ontkennen– belangenspel tussen ‘grote reus en kle<strong>in</strong>e
kabouter’ goed gespeeld blijft worden. De aandachtverspreiden over vele varianten herbergt het risicovan ‘verdeel en heers’. Hoezeer de corporatie ookhaar best doet om de zevenmijlslaarzen <strong>in</strong> de kastte laten.• Corporaties hebben verschillende relaties <strong>met</strong> hun<strong>huurders</strong>: als klant (marktwerk<strong>in</strong>g, 1-op-1 relatie <strong>met</strong>de corporatie), als bewoner (legitimatie, wettelijk afte dw<strong>in</strong>gen participatierechten) en als (co-producerende)burger (draagvlak en betrokkenheid) * . Denieuwe varianten bieden verfrissend meer aandachtvoor de klant en de burger. Komt de bewoner daarmee<strong>in</strong> de knel, of helpt deze verschuiv<strong>in</strong>g juist omnóg betere, en meer samenhangende varianten tebedenken die de corporatie <strong>in</strong> verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g brengt op<strong>in</strong>dividueel, straat-, wijk- en stedelijk niveau?• Trekken de nieuwe varianten echt al een meer divers* Driedel<strong>in</strong>g afkomstig uit discussienotitieWonenBreburg <strong>in</strong> Tilburg (mei 2007).publiek, bieden ze werkelijk al een beter beeld op dewerkelijkheid? De verschuiv<strong>in</strong>g <strong>in</strong> de zoektocht van‘grijs, man en blank’ naar ‘jong, vrouw en gekleurd’is nog maar net begonnen. Misschien helpt het alsde corporatie zelf nog meer aanwezig is <strong>in</strong> de haarvatenvan wijken en buurten, en omgekeerd als dewijken en buurten terug te v<strong>in</strong>den zijn <strong>in</strong> de corporatie(diversiteit <strong>in</strong> personeelsopbouw).Wie het speelveld aanschouwt, kan concluderen dathet wellicht nog te vroeg is voor conclusies, maargelukkig nog niet te laat om een gezamenlijke – verhuurderén <strong>huurders</strong> – zoektocht voort te zetten. InUtrecht en Nieuwege<strong>in</strong> wil <strong>Mitros</strong> mét Mitropool enVBN de komende tijd zoeken naar vormen van <strong>huurders</strong>participatiedie passen b<strong>in</strong>nen het steeds brederepalet van ‘stakeholdersmanagement’. Ook al lijkenschoenen soms misschien oud, weggooien is zonde:ze zijn nog hard nodig om samen naar nieuwe wegente wandelen!23<strong>Mitros</strong> Cahier - In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> <strong>huurders</strong>
Dit <strong>Mitros</strong> Cahier verscheen ter gelegenheid van het<strong>Mitros</strong> Podium ‘In <strong>gesprek</strong> <strong>met</strong> <strong>huurders</strong>’ van28 november 2007.ColofonTekst <strong>Mitros</strong>Foto’s <strong>Mitros</strong> / Ron Hendriks Fotografie,UtrechtVormgev<strong>in</strong>g CARTA, UtrechtDruk StolwijkGrafaxUitgever <strong>Mitros</strong>Postbus 8217 3503 RE Utrecht© november 2007Eerder verschenen <strong>in</strong> de reeks <strong>Mitros</strong> Cahiers1 Maatschappelijk Gebonden Eigendom2 Monumentenbeleid*3 Won<strong>in</strong>gkwaliteit bereikbaar4 Woonmilieus <strong>in</strong> beeld5 Regionale samenwerk<strong>in</strong>g6 Allochtonen communicatie7 Stedelijke vernieuw<strong>in</strong>g <strong>in</strong> de steigers8 Omgaan <strong>met</strong> Overlast9 Woonservicezones10 Leefbaarheid <strong>in</strong> wijken en buurten11 Bijzondere Doelgroepen12 Sturen aan de stad13 Wijkstabiliteit14 Slopen en/of renoverenTe bestellen bij<strong>Mitros</strong>, afdel<strong>in</strong>g Communicatie:(030) 880 3912, of te downloaden viawww.mitros.nl* niet meer leverbaar
<strong>Mitros</strong> is een toonaangevende en ambitieuze won<strong>in</strong>gcorporatie.Met ruim 30.000 won<strong>in</strong>gen, garages en bedrijfspanden is zij degrootste speler op het veld van de volkshuisvest<strong>in</strong>g <strong>in</strong> Utrechten Nieuwege<strong>in</strong>.<strong>Mitros</strong> biedt als voorloper <strong>in</strong> de volkshuisvest<strong>in</strong>g een podiumvoor discussie. Op het <strong>Mitros</strong> Podium belicht <strong>Mitros</strong> circa tweekeer per jaar belangrijke, actuele thema’s uit de wereld van hetwonen. De <strong>Mitros</strong> Cahiers zijn hiervan de schriftelijke begeleidersen vormen de opmaat voor verdere discussie.