Wat is 1 nanometer eigenlijk
Wat is 1 nanometer eigenlijk
Wat is 1 nanometer eigenlijk
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Enkele Bas<strong>is</strong>begrippen, Kentallen3Druk p [Pa] = N.m.c² / ( 3.V ) , en n = N / V de deeltjesdichtheidGaswet: p.V = n m .R.T , met n m = N / N A -> Boyle - Gay Lussac» R = algemene gasconstante = 8,3 [J/K] , met R = k.N A» k = constante van Boltzmann = 1,38.10 -23 [Nm/K]» 1 mol gas -> N A moleculen, N A = 6,0.10 23 (Avogadro)» 1 mol gas . (N 2 , kamer temp) = 24,3 liter (-> 1 mol gas / m 3 = 24 mBar)» massa molecuul m = M * a.m.e. -> Periodieke Tabel Elementen» 1 a.m.e. = 1,66.10 -27 [kg] de atomaire massa eenheid (~ 1H-atoom)Gassnelheid vlgs. Maxwell-Boltzmann verdeling:» gem. snelheid c gem. = √(8/π)*√(k.T/m) -> c max #. ~√2, √(c²) . = c mid ~√3» gem. kin.eng. ½ m.(c gem )² = (4/π)*k.T -> (c max # )² ~1 en (c mid )² ~3/2» c gem. (N 2 , kamer temp) = 480 [m/s] , > de geluidssnelheid Vrije weglengte λ [m] = n / ( π.D² ) = k.T / ( p.π.D² )» λ lucht = 6,7.10 -3 / p [m] , bij kamer temp. en p in [Pa]
Omrekening massa - volume - deeltjes*M/ 6.10 23aantalgram/ Maantalmol*6.10 23aantaldeeltjes*V m aantal / V mliter gas4
Waarom Vacuum bij FEI ?“FEI” = imaging, het verkopen van een “plaatje”.Resolutie menselijk oog = ~ 0,2 mm op 0,2 m -> 1 mradMet microscopen kun je de details vergroten.» Resolutie opt<strong>is</strong>ch systeem (ASML): R = k.λ / ( n.sinα )» Golflengte licht: λ = 400 - 800 nm. DUV = 248, 193, 153 nm» Golflengte elektronenbundel: ~ 40 pm / kV Ook depositie (dmv. FIB & GIS) opschone oppervlakken, zonder andere gassen in de buurt5
Resolutie van 1 <strong>nanometer</strong> en kleiner6
<strong>Wat</strong> <strong>is</strong> 1 <strong>nanometer</strong> <strong>eigenlijk</strong> ? 1 nm = extra diepgang olie-tanker (~ 200 x 50 m)wanneer een hu<strong>is</strong>mus (~ 10 gr) op dek komt zitten Voorbeeld Open Dag ASML, 26-aug-2000:» 1 nm op een plak silicium van Ø 300 mm <strong>is</strong> tevergelijken met 1 mm op een gebied zo groot alsNederland (~ Ø 300 Km)– Silicium wafer van Ø 300 mm bevat ~ 450 chips– Chip 12x12 mm bevat ~ 100 miljoen trans<strong>is</strong>toren– Trans<strong>is</strong>tor opgebouwd uit structuurtjes ~ 150 nm7
<strong>Wat</strong> <strong>is</strong> 1 <strong>nanometer</strong> <strong>eigenlijk</strong> ?8150 nm
Oplossend vermogen menselijk oog bijvergrotingsfactor 1.000.000 = 10 6 xOplossend vermogen menselijk oog = ~ 0,2 mm op 0,2 m -> 1 mrad» diameter bierviltje = 0,2 m» stipje zeer dun tekenpotlood» = 0,2 mm op een bierviltje» 0,2 m x 1.000.000 = 200 Km» ~ gelijk aan afstand tussenVrijthof (Maastricht) enLeidse Plein (Amsterdam)» 1.000.000 x vergroting ->» 10 -6 mrad = 10 -9 rad» 10 -9 rad * 200 Km = 0,2 mm» dus een detail-niveau van» bierviltje op Leidse Plein <strong>is</strong> zichtbaar op kaart van Nederlandwaarbij Amsterdam – Maastricht = diameter bierviltje.9
FEI Academy CourseNu starten van CD-ROMModule = Basic Vacuum» Section 1» Section 2» Section 6» Section 5 (partly)10
Vragen - d<strong>is</strong>cussie Opmerkingen ?11