Bouwen met de natuur - Nieman Raadgevende Ingenieurs
Bouwen met de natuur - Nieman Raadgevende Ingenieurs
Bouwen met de natuur - Nieman Raadgevende Ingenieurs
- No tags were found...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
6 Bouwregels in <strong>de</strong> praktijk | september 2012<strong>Bouwen</strong> <strong>met</strong> <strong>de</strong> <strong>natuur</strong>Tekst ing. Frank <strong>de</strong> GrootThemaenergieZicht op <strong>de</strong> woonboer<strong>de</strong>rij van leer- en ervaringsplek Aar<strong>de</strong>-Werk ‘De Stegge’.‘Duurzaam bouwen moet je doen vanuit het besef dat we verantwoord <strong>met</strong> onze leefomgeving moeten omgaanen niet omdat <strong>de</strong> regels dat voorschrijven’, vindt Gea Boessenkool. Zij beheert <strong>met</strong> haar partner Jan-Willem van <strong>de</strong> Vel<strong>de</strong> <strong>de</strong> Achterhoekse leer- en ervaringsplek Aar<strong>de</strong>-Werk ‘De Stegge’ in Kotten, bij Winterswijk.Meest opvallend bij <strong>de</strong>ze ‘Praktijkschool voor Duurzaamheid’ is <strong>de</strong> duurzame herbouw van De Schoppe(schuur) op het terrein, waarvoor zelfs een BREAAM-Excellent certificaat is aangevraagd bij <strong>de</strong> Dutch GreenBuilding Council.Wat in 2005 begon als eenfietsvakantie in <strong>de</strong> Achterhoek,bleek het beginvan een nieuwe fase tezijn in het leven van Jan-Willem van <strong>de</strong> Vel<strong>de</strong>en Gea Boessenkool. Ze wer<strong>de</strong>n verliefdop een prachtig plekje in het buitengebiedvan Winterswijk-Kotten. ‘Hier kon<strong>de</strong>n weonze droom, eens begonnen in het stadseDen Haag, ver<strong>de</strong>r realiseren en werkelijkheidmaken: bouwen aan en werken in eenzo duurzaam mogelijk leefsysteem voormens, plant en dier’, zegt Gea Boessenkool.In 1995 volg<strong>de</strong>n bei<strong>de</strong>n <strong>de</strong> basiscursus‘permacultuur’ bij Lea Harrison, georganiseerddoor Fransje <strong>de</strong> Waard op <strong>de</strong>Warmon<strong>de</strong>rhof. ‘Permacultuur is samenwerken<strong>met</strong> <strong>de</strong> <strong>natuur</strong> om een beterewereld voor ons allemaal te maken. Met <strong>de</strong>inspireren<strong>de</strong> lessen om <strong>de</strong> principes vaneen duurzaam systeem in je leven en werktoe te passen, zijn we sinds 1995 beziggeweest in <strong>de</strong> Stichting Aar<strong>de</strong>-Werk DenHaag en Aar<strong>de</strong>-Werk BV. Later hebben weook Allesduurzaam.nl BV en Aar<strong>de</strong>-Werk<strong>de</strong> Stegge opgericht’, licht Gea toe.‘Belangrijk is het herstellen van <strong>de</strong> verbindingtussen mens en aar<strong>de</strong>. Wij zien ons teweinig als me<strong>de</strong>bewoner van <strong>de</strong>ze planeet.Die verbinding moeten we eerst herstellen,waardoor duurzaam bouwen vanzelfsprekendwordt. Nu wordt het nog gedrevendoor iets van buitenaf, zoals regeltjes.
Sdu Uitgevers7Gea Boessenkool: ‘Duurzaam bouwen moet voortkomen uit een stukmilieubewustzijn en niet omdat <strong>de</strong> regels dat voorschrijven.’Helofytenfilter.Regenzuil van 400 liter.Mensen hou<strong>de</strong>n echter niet van regels,omdat het niet prettig werkt. Wij latenhier zien hoe <strong>de</strong> verbinding tussen mensen aar<strong>de</strong> kan wor<strong>de</strong>n hersteld. Dat doen weon<strong>de</strong>r meer door mid<strong>de</strong>l van cursussen,rondleidingen en workshops. Dit allesvanuit het gedachtegoed van “DeepEcology”.’'Belangrijk is het herstellenvan <strong>de</strong> verbindingtussen mens en aar<strong>de</strong>'ZelfvoorzienendHet landgoed in Winterswijk-Kotten waarAar<strong>de</strong>-Werk <strong>de</strong> Stegge is gehuisvest is 1,8hectare groot en bevat on<strong>de</strong>r meer eenwoonboer<strong>de</strong>rij, een gerestaureerd radmakershuisje(daar maakte een ambachtsmanwagenwielen), een aardappelschuur<strong>met</strong> zonnepanelen en een ‘hooiberg’,waarin kan wor<strong>de</strong>n overnacht. Gea:‘Omdat we <strong>de</strong> beschikking hebben overeen groot stuk land kunnen we groten<strong>de</strong>elsons eigen voedsel verbouwen, ineigen elektriciteitsbehoefte voorzien, onsafvalwater op eigen terrein zuiveren enterugvoeren naar <strong>de</strong> toiletten in een ein<strong>de</strong>lozekringloop en groten<strong>de</strong>els gebruikmakenvan het eigen grond- en regenwatervan het terrein.’Op het terrein staat tij<strong>de</strong>ns het gesprekeen aantal tenten van mensen die <strong>met</strong>name in <strong>de</strong> ochtenduren werkzaamhe<strong>de</strong>nverrichten aan <strong>de</strong> gebouwen en op hetland, in ruil voor gratis verblijf en eten. ‘In<strong>de</strong> avonduren kunnen ze workshops volgen,maar daar moet wel voor wor<strong>de</strong>nbetaald. Ook mensen uit <strong>de</strong> omgeving ofan<strong>de</strong>re bezoekers kunnen <strong>de</strong> <strong>natuur</strong> hiervoelen, proeven en ruiken’, legt Gea uit.Het is een voorbeeld van goed landgebruiken ecologie; één van <strong>de</strong> categorieën uit <strong>de</strong>BREAAM-NL-beoor<strong>de</strong>ling. ‘Bij BREEAM-NL wordt er ook gekeken naar <strong>de</strong> invloedvan een gebouw op <strong>de</strong> omgeving. Naast <strong>de</strong>ervaringen die ie<strong>de</strong>reen hier op kan doen,werken we hier <strong>met</strong> permacultuur, inplaats van monocultuur. Als ik toch al diemaïsvel<strong>de</strong>n zie in Ne<strong>de</strong>rland: die grond isvolkomen dood! Hier staan wel 78 soortenplanten op een stuk grond. In <strong>de</strong> <strong>natuur</strong>gaat dat prima samen. Diversiteit is duurzaamheid!Ook werken we bijvoorbeeldsamen <strong>met</strong> een imker hier in <strong>de</strong> omgeving.Die heeft zijn bijenkasten nu hier staan enwij krijgen daarvoor weer honing.’WaterOp het terrein wordt op grote schaalregenwater en grondwater hergebruikt.Het grondwater wordt overdag <strong>met</strong> eenzonnepompje dat werkt op een zonnepaneel,vanaf een diepte van circa 7 <strong>met</strong>eropgepompt. Het water komt in een waterreservoir<strong>met</strong> een inhoud van 3.000 literdat op een stalen tafelconstructie in <strong>de</strong>hooiberg is geplaatst. Doordat het reservoirhoger ligt dan het maaiveld, kan hetland wor<strong>de</strong>n begoten <strong>met</strong> <strong>natuur</strong>lijkedruk. Regenwater dat op het dak van <strong>de</strong>woonboer<strong>de</strong>rij valt wordt opgevangen ineen ‘regenzuil’ van 400 liter die naast <strong>de</strong>hemelwaterafvoer staat aan <strong>de</strong> zijkant van<strong>de</strong> boer<strong>de</strong>rij. Hiermee wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> gietersgevuld voor bijvoorbeeld potplanten enhet kweekkasje en <strong>met</strong> dat water wordtook schoongemaakt.Afvalwater uit toiletten, douche, wasmachineen wastafels komt in een 1,80 <strong>met</strong>erhoge septictank. Die heeft een overstort,waarbij het vloeibare <strong>de</strong>el in een twee<strong>de</strong>septictank komt en <strong>de</strong> vaste <strong>de</strong>len bezinken.Vervolgens komt het water via eentwee<strong>de</strong> overstort in een helofytenfilter ophet terrein. Bij een helofytenfilter zorgenbacteriën aan <strong>de</strong> wortels van rietplanten(helofyten) voor <strong>de</strong> omzetting van afvalstoffenin voedingsstoffen voor zichzelfen <strong>de</strong> planten. Het gezuiver<strong>de</strong> water wordtuitein<strong>de</strong>lijk weer gebruikt voor het spoelenvan <strong>de</strong> toiletten en wasmachine. ‘Hethelofytenfilter is gedimensioneerd opcirca zes personen. En <strong>de</strong> septictanks hoefje maar eens in <strong>de</strong> ongeveer tien jaar teHarry <strong>Nieman</strong>:‘Bouw het virtueel’‘Mijn boodschap is, ook voor particuliereopdrachtgevers; maak eerst een virtueel (3D)plan, zodat je van tevoren weet wat je gaatkrijgen. Daarnaast past alles en hoef je nietcontinu te improviseren’, zegt drs. ing. Harry<strong>Nieman</strong>, directeur van <strong>de</strong> <strong>Nieman</strong> Groep.‘Voor <strong>de</strong> herbouw van De Schoppe heb ik <strong>de</strong>opdrachtgevers geadviseerd om het projectvooral heel goed voor te berei<strong>de</strong>n. Voor ditkleine project is een 3D-tekening gemaakt,waarin wij <strong>de</strong> installaties hebben ontworpen.Ver<strong>de</strong>r hebben we geholpen <strong>met</strong> BREEAM engeadviseerd op het gebied van bouwfysica,bouwtechniek en installatietechniek.’Hij vervolgt: ‘Wij doen ook het constructieveadvies van het bouwkundig ontwerp, alle adviesdienstenen we begelei<strong>de</strong>n het project,ook in <strong>de</strong> uitvoering.’Doe het 3D!legen, omdat <strong>de</strong> vaste stoffen heel verindikken’, zegt Gea.Warm waterHet verwarmen van tapwater en water voorvloerverwarming op het terrein gebeurt<strong>met</strong> behulp van een houtsnipper-cv die in<strong>de</strong> fietsenschuur naast <strong>de</strong> woonboer<strong>de</strong>rij isneergezet. ‘Hij is net geplaatst’, merkt Geaop. ‘De houtsnipper-cv haalt <strong>met</strong> eenwormwiel houtsnippers uit een grote baken verbrandt <strong>de</strong>ze. Met <strong>de</strong> vrijkomen<strong>de</strong>warmte wordt een 500 liter groot buffervat
8 Bouwregels in <strong>de</strong> praktijk | september 2012Houtsnipper-cv. Aardappelschuur <strong>met</strong> zonnepanelen. Maïsvel<strong>de</strong>n: een voorbeeld van monocultuur.Allesduurzaam.nlAllesduurzaam.nl is <strong>de</strong> grootste groenebedrijvengids van Ne<strong>de</strong>rland. Dit is eeninitiatief van Gea Boessenkool. Op allesduurzaam.nlvindt u ruim 18.000 winkelsen bedrijven, die duurzame producten ofdiensten aanbie<strong>de</strong>n. Ook bij ú in <strong>de</strong> buurt.Er is ook een speciale app beschikbaar voorsmartphones.Delen van <strong>de</strong> gekapte eik zijn gebruikt voor het maken van een tafel.<strong>met</strong> water opgewarmd. Vanuit dit buffervatloopt het verwarm<strong>de</strong> water naar kleinerebuffervaten. In <strong>de</strong> boer<strong>de</strong>rij staat ereentje van 100 liter en ook De Schoppe diewe herbouwen krijgt een vat van 100 liter.In het radmakershuisje staat een vat van 50liter. De houtsnipper-cv voe<strong>de</strong>n we <strong>met</strong>houtsnippers van snoeihout uit <strong>de</strong> regio.Die snippers storten we eerst in een bakon<strong>de</strong>r een afdak, waar ze gaan broeien.Door <strong>de</strong> vrijkomen<strong>de</strong> warmte drogen ze enkun je er efficiënter mee stoken.’ElektraStroom wordt op het terrein opgewektdoor mid<strong>de</strong>l van twintig zonnepanelen opeen herbouw<strong>de</strong> aardappelschuur. In feitebetreft dit een gebouwtje <strong>met</strong> een hellenddak dat tot <strong>de</strong> grond reikt. Het gebouwtjeheeft geen <strong>de</strong>uren en wordt on<strong>de</strong>r meergebruikt om krui<strong>de</strong>n te drogen. De zonnepanelenliggen op het zongerichte dakvlaken beslaan circa 20 m 2 en produceren3300 Wp stroom in een jaar. ‘Hiermee kunnenwe globaal wel aan onze vraag voldoen.We zijn echter wel aangesloten ophet elektriciteitsnet, omdat we in <strong>de</strong> winterstroom tekortkomen en in <strong>de</strong> zomerjuist het overschot aan het net leveren. Ophet dak van De Schoppe komen ook nogzes netgekoppel<strong>de</strong> PV-panelen.’Voedsel en gezondheidszorgHet voedsel wordt verbouwd op een eeuwenou<strong>de</strong>es die in het terrein ligt. ‘Het ismogelijk dat <strong>de</strong> mens intensief gebruikmaakt van <strong>de</strong> aar<strong>de</strong> en er in samenwerking<strong>met</strong> <strong>de</strong> wetten van <strong>de</strong> <strong>natuur</strong> een prachtigemix van cultuur en <strong>natuur</strong> van maakt. Kijkmaar hoe het coulissenlandschap vanoudsher door boeren is opgebouwd doorhun essen te omzomen <strong>met</strong> hakhoutbosjeswaar alle hout groeit dat nodig is voor<strong>de</strong> boer<strong>de</strong>rij-toepassingen in een hernieuwbarekringloop van kappen, snoeienen weer aangroeien. De essen hebben in <strong>de</strong>loop <strong>de</strong>r eeuwen hun bolle vorm gekregendoordat boeren elk jaar <strong>de</strong> stalmest en hetmaaisel uitstrooi<strong>de</strong>n op het land, waarmee<strong>de</strong> grond weer 1 mm hoger werd,vooral op het mid<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> bult. Wijvoegen nu <strong>de</strong> komen<strong>de</strong> jaren ook ie<strong>de</strong>r jaareen paar mm toe aan <strong>de</strong> reeds 1,25 <strong>met</strong>erhoge en 1250 jaar ou<strong>de</strong> es op onze grond.Hierdoor blijft <strong>de</strong> grond ook vruchtbaarom er diverse soorten voedsel en krui<strong>de</strong>nop te verbouwen.’Gea huivert van <strong>de</strong> maïsvel<strong>de</strong>n bij <strong>de</strong> burenwaar ze op uitkijkt: ‘Door <strong>de</strong>ze monocultuurwordt <strong>de</strong> grond zwaar mishan<strong>de</strong>ld.De grond in Ne<strong>de</strong>rland is doodgeploegd en-geteeld <strong>met</strong> gewassen die er niet ophoren. Wij verbouwen nu on<strong>de</strong>r meergraan voor eigen brood en diverse groentenen fruitsoorten op het land.’Ten behoeve van eenvoudige kwaaltjeswor<strong>de</strong>n er krui<strong>de</strong>n geteeld, waarvan on<strong>de</strong>rmeer Calendulazalf, Echinaforce, St.Jansolie, Weegbreezalf en Heemst wor<strong>de</strong>ngemaakt. ‘Het is fantastisch om te zien watal die planten in Ne<strong>de</strong>rland kunnen doen.Maar we mogen niet in <strong>natuur</strong>geneeskrachtigekrui<strong>de</strong>n han<strong>de</strong>len omdat <strong>de</strong> farmaceutischeindustrie en Europese richtlijnendat tegenhou<strong>de</strong>n. Kijk alleen eensnaar alle bijwerkingen bij medicijnen. Vankrui<strong>de</strong>n kun je hooguit een beetje buikpijnkrijgen, maar dat is het dan ook wel.’MateriaalOok materialen wor<strong>de</strong>n zo veel mogelijkhergebruikt. Zo stond er een grote 150-jarigeeik tegen <strong>de</strong> hoek van <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> schuurdie we gaan herbouwen. Gea vol afgrijzen:‘Die moest dus weg, omdat we volgens <strong>de</strong>regels alleen op <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> plaats als <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>schuur mogen herbouwen en niet een paar<strong>met</strong>er ver<strong>de</strong>r. Dus lag in vijf minuten dieboom plat, die er 150 jaar over had gedaanom zo uit te groeien. Echt schokkend omte zien! Het eikenhout wordt zo veel mogelijkhergebruikt. Er is een tafel <strong>met</strong> bankvan gemaakt die in <strong>de</strong> hooischuur staat.Ook gebruiken we het eikenhout vooran<strong>de</strong>re doelein<strong>de</strong>n. En <strong>de</strong> enorme boom-
Sdu Uitgevers9Help mee De Schoppe herbouwenVoor <strong>de</strong> herbouw van De Schoppe is divers kapitaal nodig:geld, mankracht en materialen. Ie<strong>de</strong>reen kan daarbij zijnsteentje bijdragen.Gevelaanzicht De Schoppe.stronk staat nu bij <strong>de</strong> ingang van ons terrein.Daar moeten straks eetbare pad<strong>de</strong>stoelenop gaan groeien.De SchoppeOp <strong>de</strong> plaats waar vroeger een ou<strong>de</strong> schuur(Schoppe) op het terrein stond voor opslagvan hooi, verrijst momenteel een nieuweschuur in <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> stijl. Dit wordt een cursuscentrumvoor <strong>de</strong> Praktijkschool voorDuurzaamheid. De Schoppe krijgt op <strong>de</strong>begane grond een cursusruimte, keukenen toilet. Op <strong>de</strong> verdieping komen tweeslaapkamers voor drie en vijf personen,een douche en een toilet.De hoofddraagconstructie is houtskeletbouw.Het ou<strong>de</strong> gebint wordt weergebruikt, zoals ook ou<strong>de</strong> panlatten enhout van <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> tussenvloer. Het buitenspouwbladwordt <strong>de</strong>els weer opgetrokken<strong>met</strong> ou<strong>de</strong> stenen, maar groten<strong>de</strong>els is <strong>de</strong>zevan hout, zoals bij <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> schuur. Erwordt ver<strong>de</strong>r gebruik gemaakt van productenvan Pavatex. De isolatie bestaat uitflexibele houtvezelisolatie<strong>de</strong>kens (Pavaflex).Voor <strong>de</strong> houtskeletbouwwan<strong>de</strong>n envloeren wor<strong>de</strong>n houtvezelplaten en leemuit eigen bo<strong>de</strong>m gebruikt.On<strong>de</strong>r het gebouw bevindt zich een prefabbetonnen kel<strong>de</strong>r, waarbij betongranulaatis gebruikt. De kozijnen zijn van isoleren<strong>de</strong>larikshouten kozijnen van TimmerfabriekOverbeek BV, <strong>met</strong> daarin een drievoudigebeglazing. Het hout wordt gelakt<strong>met</strong> Allbäck lijnolieverf. Gea over die verf:‘Die verf hoef je na een jaar of zeven alleente behan<strong>de</strong>len <strong>met</strong> was of lijnolie, waardoor<strong>de</strong> kleuren weer terugkomen.’Er zijn al voorzieningen getroffen voor hetverwarmen van ventilatielucht <strong>met</strong>bo<strong>de</strong>mwarmte, maar dat wordt voorlopignog niet toegepast. ‘We weten nog nietzeker of we <strong>de</strong> ventilatielucht op die wijzewillen voorverwarmen/-koelen in verband<strong>met</strong> <strong>de</strong> lange terugverdientijd’, zegt Gea.De epc van het gebouw is 0,656 en <strong>de</strong>Rc-waar<strong>de</strong> van <strong>de</strong> wan<strong>de</strong>n is 4,85 m 2 K/W.De begane grond heeft vloerverwarming,gevoed door <strong>de</strong> houtsnipper-cv.‘Een probleem was nog <strong>de</strong> daglichttoetreding’,zegt Gea. ‘Omdat <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> schuurnauwelijks ramen had, zou<strong>de</strong>n we nu dusOm <strong>de</strong> verbouwing mogelijk te maken wordt gebruik gemaaktvan duurzaam kapitaal. Allereerst wordt het werkkapitaal ingezetvan Aar<strong>de</strong>-Werk ‘<strong>de</strong> Stegge’ vof en een participatie van <strong>de</strong>Koninklijke Ne<strong>de</strong>rlandse Hei<strong>de</strong> Maatschappij (KNHM). Er wordtook oerkapitaal gebruikt door materiaal van <strong>de</strong> afgebrokenSchoppe te hergebruiken. De Schoppe is ook blij <strong>met</strong> menselijk kapitaal, via <strong>de</strong> inzet van vrijwilligers.Ten slotte mag men rekenen op goed <strong>de</strong>nkkapitaal van een aantal <strong>de</strong>skundigen <strong>met</strong> hun ervaring uiteer<strong>de</strong>re projecten:• Drs. ing. H. M. <strong>Nieman</strong>, Directeur <strong>Nieman</strong> Groep BV, <strong>Nieman</strong> Raadgeven<strong>de</strong> <strong>Ingenieurs</strong>;• Prof. Ir. A. J. Hogeslag, Em. Hoogleraar bouwkun<strong>de</strong> TU Delft;• Ing. Th. Boessenkool, Bouwkundige;• Ing. R. Serné, Ontwerper Nulwoning in Groenlo;• J. Stronks, Ecoloog, Staring Advies.Financieel bijdragenU kunt als bedrijf of organisatie dit project ook financieel steunen. Er is een Pakket ‘Partner’ vooreenmalig € 7.500,- voor bedrijven die actief een bijdrage willen leveren als leverancier van materialen,kennis, <strong>de</strong>skundigheid of mankracht. Hiervoor in <strong>de</strong> plaats krijgt u diverse communicatieuitingenen an<strong>de</strong>re voor<strong>de</strong>len. Er is ook een Pakkett ‘Achterhoek Duurzaam’ voor € 250,- per jaar.Dit is voor on<strong>de</strong>rnemers uit <strong>de</strong> regio die <strong>de</strong> missie willen uitdragen <strong>met</strong> als eerste aanleiding <strong>de</strong>realisatie van De Schoppe als voorbeeld van duurzaam bouwen/on<strong>de</strong>rnemen. Ook hier horen weerdiverse voor<strong>de</strong>len bij. Tot slot is er een Pakket ‘Participant’ voor bedrijven die <strong>met</strong> 25% korting hunproducten willen leveren.Meer weten? Neem contact op <strong>met</strong> Aar<strong>de</strong>-Werk ‘<strong>de</strong> Stegge´ via telefoon: (0543) 563 717 of (06) 48355 663. Mailen kan ook: info@aar<strong>de</strong>-werk<strong>de</strong>stegge.nl of kijk eerst op: www.aar<strong>de</strong>-werk<strong>de</strong>stegge.nl.De Schoppe in aanbouw.te weinig daglichttoetreding hebben. Omhet uiterlijk niet aan te tasten hebben weeen <strong>de</strong>el van <strong>de</strong> houten gevel<strong>de</strong>len uitgevoerdals taatsen<strong>de</strong> luiken. Achter die luikenbevin<strong>de</strong>n zich grote glaswan<strong>de</strong>n.’De herbouw van De Schoppe wordt begeleiddoor <strong>Nieman</strong> Raadgeven<strong>de</strong> <strong>Ingenieurs</strong>.Zo is <strong>Nieman</strong> aanwezig bij <strong>de</strong> bouwverga<strong>de</strong>ringenen verzorgt men het ontwerp van<strong>de</strong> installaties in 3D-tekeningen en wordter geadviseerd over <strong>de</strong> aanvraag van <strong>de</strong>certificering voor BREEAM-NL. Gea:‘<strong>Nieman</strong> wil ervaring opdoen <strong>met</strong> <strong>de</strong> begeleidingvan kleine, particuliere projecten,omdat die projecten <strong>de</strong> komen<strong>de</strong> jarensterk zullen toenemen. Ze gaan uitein<strong>de</strong>lijkook <strong>de</strong> werking van <strong>de</strong> installatie en <strong>de</strong>luchtdichtheid van het gebouw testen.’