1. INLEIDINGluchtfoto Frankendaal6
geschiedenisHet project Jeruzalem heeft een bijzonder geschiedenis. Al in dejaren negentig begonnen de woningbouwcorporaties die bezit haddenin Jeruzalem serieus na te denken over de aanpakmogelijkhedenvan Jeruzalem. Het niet meer voldoen aan hedendaagsewooneisen en de geringe oppervlakte van de woningen in Jeruzalemwaren daarvoor de belangrijkste aanleidingen.In de jaren daarna is een reeks plannen ontwikkeld door meerderepartijen en ontwerpers en naar de bewoners en betrokken partijengepresenteerd. Deze plannen zijn echter nooit uitgevoerd. Al snelwerd bij alle betrokken partijen en belanghebbenden duidelijk datJeruzalem in meerdere opzichten een zeer complexe en bijzonderewijk is. Het monumentale karakter van Jeruzalem schuilt in de experimenteleverkaveling evenals in de toegepaste bouwsystemenen architectuur daterend uit de wederopbouwperiode. De goed bedachtevormgeving van de hoven binnen de wederopbouwperiodein combinatie met een bijzonder ontwerp van de openbare ruimteen het groene karakter van de buitenruimte, resulteerde in eennaadloze overgang tussen verkaveling en groen, die daarna vakeren in vele combinaties en variaties in andere wijken in Amsterdamwerd toegepast. De woonkwaliteit van de woningen laat echtervaak veel te wensen over. In Jeruzalem waren de woningen niet bijzonderduurzaam gebouwd. Hierdoor ontstond het spanningsveldtussen de bijzondere hoge kwaliteit van groen, openbare ruimte enverkaveling en het niet meer voldoen aan hedendaagse wooneisendie leidde tot laag wooncomfort.partijen en samenwerkingHet Stedenbouwkundig Plan dat nu wordt voorgelegd is het productvan een nauwe en bijzondere samenwerking tussen betrokkenpartijen: het <strong>Stadsdeel</strong> <strong>Oost</strong>-Watergraafsmeer, WoningstichtingRochdale, Woningstichting De Key, Bureau Monumentenzorg enArcheologie Amsterdam (verder in de tekst BMA), De Rijksdienstvoor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (verder in detekst RACM), Het Willem Dreeshuis en andere betrokkenen. Doormiddel van een intensief participatietraject in de afgelopen maandenhebben de bewoners van Jeruzalem en belangenorganisatieszoals de buurtbeheergroep Jeruzalem en de Ouderen Advies Raadook hun bijdrage aan het plan geleverd. Bij het project is Mauritsde Hoog als onafhankelijke supervisor betrokken. Verantwoordelijkvoor de ontwerpen van het Stedenbouwkundig Plan en de bebouwingsvoorstellenzijn Karres en Brands landschapsarchitecten enHVDN architecten.besluitvormingNadat het Masterplan in 2005 werd stopgezet heeft woningstichtingRochdale woningen in Jeruzalem gekocht van de andere aanwezigecorporaties, met uitzondering van De Key. Voor haar bezitmaakte Rochdale een nieuw plan. Het Dagelijks Bestuur van het<strong>Stadsdeel</strong> <strong>Oost</strong>-Watergraafsmeer besloot hierover in juli 2007. Korthierop lanceerde minister Plasterk zijn top 100 lijst van belangrijkemonumenten, waarin Jeruzalem een hoge notering kreeg.In het voorjaar van 2008 is met o.a. BMA en RACM gewerkt naareen nieuw voorstel. In een reeks overleggen met bestuurders vanstadsdeel en centrale stad, Ontwikkelings- en Grondbedrijf Amsterdam(OGA), Dienst Ruimtelijke Ordening (dRO), het <strong>Stadsdeel</strong><strong>Oost</strong>-Watergraafsmeer, Rochdale en De Key is het gelukt om af tespreken waaraan de basisinhoud van het nieuw voorstel voor dewijk moest voldoen. Een van de belangrijkste voorwaarden om ditvoorstel uit te werken tot een stedenbouwkundig plan was een integralesamenwerking tussen alle betrokken partijen. Op 17 juni2008 ging het Dagelijks Bestuur van het <strong>Stadsdeel</strong> <strong>Oost</strong>-Watergraafsmeerakkoord met het voorstel om een nieuw plan verderuit te werken. Op 8 september 2008 is dit voorstel voorgelegd aande raadscommissie Wonen en Grote Projecten van het <strong>Stadsdeel</strong><strong>Oost</strong>-Watergraafsmeer, samen met het Communicatie- en ParticipatieplanJeruzalem. Tussen de zomer 2008 en maart 2009 werd,op basis van het voorstel, samen met alle partijen hard gewerkt aaneen nieuw Stedenbouwkundig Plan Jeruzalem. Op 3 maart 2009 isdoor het Dagelijks Bestuur ingestemd met de ter inzage leggingvan het concept Stedenbouwkundig Plan.status van het stedenbouwkundige planHet concept Stedenbouwkundig Plan is na verwerking van de inspraakreactiesen de uitslagen van de nadere onderzoeken verderuitgewerkt tot het onderliggende Stedenbouwkundig Plan. HetStedenbouwkundig Plan is een ontwerp gebaseerd op het voorstelvastgesteld in 17 juni 2008, de programmatische opgave van het<strong>Stadsdeel</strong> <strong>Oost</strong>-Watergraafsmeer, bijdragen en adviezen door debewoners en ondernemers tijdens de participatietraject en de inspraakperiodeen natuurlijk de inbreng van de ontwerpbureaus enandere betrokken partijen.Het Stedenbouwkundig Plan is samen met de gemeentelijke grondexploitatiede basis voor het Investeringsbesluit, dat als onderdeelvan het Plaberum, de vereiste gemeentelijke planning – en besluitvormingcyclus,nu door het stadsdeel en daarna door de centralestad genomen moet worden.leeswijzerHoofdstuk 1 betreft een algemene inleiding, korte geschiedenis vanhet gebied en het project, en korte samenvatting van de besluitvorming,uitleg over de betrokken partijen en deze leeswijzer.In hoofdstuk 2 wordt een algemene beschrijving van het gebied ende kaders die bepalend zijn voor het concept StedenbouwkundigPlan gegeven.Hoofdstuk 3 omvat de stedenbouwkundige visie. Hier wordt de essentievan het Stedenbouwkundig Plan uitgelegd. De uitgangspuntenbetreffen de gegevens over verkaveling, de hoogte van de gebouwenen verdeling van functies en het programma. De inrichtingvan de openbare ruimte, groen en parkeeroplossingen op maaiveldzijn aspecten van het plan die nog op een globaal niveau zijn ontworpen.INLEIDINGHoofdstuk 4 beschrijft de gewenste beeldkwaliteit van het projectvan zowel de openbare ruimte als de bebouwing en de in erfpachtuitgegeven buitenruimtes en bevat tevens voorbeelduitwerkingenvan de gebouwen.Hoofdstuk 5 betreft de programmatische opgave. De programmatischeopgave omvat de beleidsuitgangspunten voor dit plan die,samen met de input vanuit de bewoners en andere partijen diendenals onderlegger voor het ontwerp.Hoofdstuk 6 geeft een overzicht van de resultaten van de verschillendeonderzoeken die zijn uitgevoerd met daarin samengevat deresultaten en conclusies.In hoofdstuk 7 wordt verslag gedaan van het intensieve participatietrajectdat gevoerd is met de buurtbewoners. De opzet van dittraject, alsmede de adviezen vanuit de buurt worden in dit hoofdstukweergegeven, alsmede de resultaten van de inspraakperiode.Tot slot wordt in het achtste en laatste hoofdstuk ingegaan op planning,fasering en haalbaarheid van het plan, en wordt kort ingegaanop het verdere proces.7