Hoe onvermijdelijk zijn ongevallen tijdens de productie van ...
Hoe onvermijdelijk zijn ongevallen tijdens de productie van ...
Hoe onvermijdelijk zijn ongevallen tijdens de productie van ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Tabel 2 Gerapporteer<strong>de</strong> ongeuallen en inci<strong>de</strong>nten uoor <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rland¡e en Russische uestigingLocatie J^u Ongevallen, totaal Lta, totaal Lta, proces (7o) [nci<strong>de</strong>ntenNe<strong>de</strong>rlandRusland19992000r999200084682435l01533904/30303259209494Het <strong>productie</strong>proces is in twee ge<strong>de</strong>eltes in te <strong>de</strong>len.Het eerste <strong>de</strong>el bestaat uic indampers, tanks, kecels enmengers. In het twee<strong>de</strong> <strong>de</strong>el staan <strong>de</strong> koelcunnels, centervormingapparatuuren chocola<strong>de</strong> bekleedapparatuur.Product dat eenmaal via mengers naar <strong>de</strong> koeltunnelson<strong>de</strong>rweg is kan niet meer wor<strong>de</strong>n gestopt. Dir is <strong>de</strong>overgang <strong>van</strong> een push naar een pull relatie.Functie: aanvoergrondstoffenPrincipe: directe bediening <strong>van</strong> los- en laadarmen enmechanisch vorkheftrucktransport.Koppeling: in <strong>de</strong> voorraadtanks is voor 8 uur grondstoFaanwezig. De cransportpompen voor volgprocessenstarten aucomatisch. Bij een storingin hec vervolgproces scopt <strong>de</strong> toevoer<strong>van</strong> grondstoÊen kan <strong>de</strong> storing verholpenwor<strong>de</strong>n zon<strong>de</strong>¡ maceriaalverlies.Functie: producciehalffabrikatenPrincipe: afstandsbestuurd, mechanischvorkheÊtrucktransportKoppeling: <strong>de</strong> voorraad gebakken pindat bedraagt 6uur. Bij storing aan <strong>de</strong> produc<strong>de</strong>lijn stopthec verbruik <strong>van</strong> pindat zon<strong>de</strong>r maceriaalverlies.In het geval <strong>van</strong> een stoting in <strong>de</strong>pindabakkerij moec <strong>de</strong> storing binnen 6uur wor<strong>de</strong>n opgelost.Funccie: produccieeindproductenPrincipe: afstandsbestuu¡dKoppeling: <strong>de</strong>ze af<strong>de</strong>ling, bestaan<strong>de</strong> uit 6 parallelleproducrielijnen, heefc een pull-relacie metranks, hoppers, silot en bepaalc zelf<strong>de</strong>toevoer <strong>van</strong> grondscoffen en halffabrikaten.Vervolgens wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> halffabrikateningedampr, gemengd, gecaramelliseerd enopgeklopt. Deze processen <strong>zijn</strong> onomkeerbaar.He¡ producc zit daarta. in buffers enwordt vervolgens gevormd en door koelcunnelsgeleid, waar rekristallisatieopcreedc. Dit producc, dat on<strong>de</strong>rweg isnaar <strong>de</strong> cencervormingmachine, kan nietwor<strong>de</strong>n gestopt en moet in geval <strong>van</strong> storingbij <strong>de</strong> centervormingmachine of eengrote stonng ver<strong>de</strong>r "scroomaÂvaarts" afgeroldwor<strong>de</strong>n in vaten (push-relatie).Functie: verpakkeneindproductPrincipe: afscandsbestuurd58Koppeling: in een verpakkingsaf<strong>de</strong>ling <strong>zijn</strong> meer<strong>de</strong>reverpakkingsmachines gekoppeld aan<strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> toevoer <strong>van</strong> producten en verpakkenverschillen<strong>de</strong> soorten verpakkingendoor elkaar. Hier is sprake <strong>van</strong> een pushrelatie.Binnen enkele secon<strong>de</strong>n lopen <strong>de</strong>producten <strong>van</strong> <strong>de</strong> toevoerband in <strong>de</strong> verpakkingsmachine.In geval <strong>van</strong> een storinglopen <strong>de</strong> producten naar het ein<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong>toevoerband en wor<strong>de</strong>n daar verpakc doorstandby machines. Teveel producc naar<strong>de</strong>ze machines heeft een ongunstig effectop <strong>de</strong> planning. Er is hier sprake <strong>van</strong> eenpush-relacie en een zeer beperkte bufferdjd.Functie: palletiserenenverzen<strong>de</strong>neindproduccPrincipe: afstandsbestuurd, gerobociseerdKoppeling: De (om)dozen <strong>van</strong> <strong>de</strong> diverse produc<strong>de</strong>lijnenwor<strong>de</strong>n aucomatisch over afuoerbanennaar <strong>de</strong> palleciseeraf<strong>de</strong>ling getransporteerd.De buffercijd cussen <strong>productie</strong>lijn en palletiseeraf<strong>de</strong>lingis min<strong>de</strong>r dan 10 minutenen er is sprake <strong>van</strong> een push-relacie.Storingen in <strong>de</strong>ze af<strong>de</strong>ling hebben directeffect op <strong>de</strong> <strong>productie</strong>lijnen.In <strong>de</strong> verzending wor<strong>de</strong>n 2-3 vrachcwagensper uur geautometiseerd bela<strong>de</strong>n. In hecgeval <strong>van</strong> een scoring in <strong>de</strong>ze aÍïoer moetenpallecs cij<strong>de</strong>lijk handmacig naast hetloaddock wor<strong>de</strong>n opgeslagen. De ruimcehiervoor is beperkt en hec vergc veel extrawerk. Ook hier is er sprake <strong>van</strong> een pushrelatie.In tabel 3 is <strong>zijn</strong> <strong>de</strong> relatie en <strong>de</strong> mace <strong>van</strong> koppelingper <strong>productie</strong>funccie samengevâ! voor <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandselocatie. De Russische vestiging heef¡ <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> <strong>productie</strong>functies,maar verschilt <strong>van</strong> <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse in <strong>de</strong>laatste rwee <strong>productie</strong>functies: verpakken eindproduccen palletiseren en verzen<strong>de</strong>n eindproducc. Deze functieswor<strong>de</strong>n handmadg uitgevoerd. Daardoor z4n <strong>de</strong>zefuncties losgekoppeld. Het verschil in aucomatiseringsgraadverklaart ook het verschil in gewerkte uren (tabel1) en in ton outpur. Täbel 3 geeft ook <strong>de</strong> verhouding<strong>van</strong> <strong>de</strong> procesgebon<strong>de</strong>n <strong>ongevallen</strong> per 1000 storingenaan. Deze racio is hoog voor <strong>de</strong> strak gekoppel<strong>de</strong> <strong>productie</strong>functiesmet een push relatie.Tijdschrift voor toegepaste Arbowetenschap 15 (2002) nr 4
Tabel 3 De hoppeling en <strong>de</strong> re/atie tîßsen <strong>productie</strong>functies en ltrocesgebon<strong>de</strong>n ongeuallen per 1000 storingen uoor <strong>de</strong>Ne<strong>de</strong>rlandse uesùgingProductiefunctieAanvoer grondstoffenProductie halffabrikatenProductie eindproductenVerpakken eindproductenPallecisering en verzen<strong>de</strong>neindproductenBuffertijd Koppeling(min)48036070I10LosLosRelatiePullPullLos Pull (halffabrikaar)-push (eindproducc)ScrakStrakPushPushOngevallen per 103storingen (1999)9,76,25,69,625,4Ongevallen per 103storingen (2000)3,76,03,29,4I 1,8VeiligheidsmanagementVeiligheid lijkt binnen <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse vestiging eenbelangrijk punc, gezien <strong>de</strong> grote posters <strong>van</strong> verschillen<strong>de</strong>vormen <strong>van</strong> persoonlijke beschermingsmid<strong>de</strong>len diebinnen <strong>de</strong> <strong>productie</strong>af<strong>de</strong>ling hangen. Uit <strong>de</strong> eigen ervaring<strong>van</strong> <strong>de</strong> veiligheidskundige en ui¡ <strong>de</strong> interviewgegevensblijkt echcer een an<strong>de</strong>r beeld. Op bijeenkomscenen <strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> vormen <strong>van</strong> werkoverleg komt veiligheidslechcs zij<strong>de</strong>lings aan bod en meestal alleennadat een ongeval ofbijna-ongeval is voorgekomen.Productie is voor <strong>de</strong> lijn prioriteit en er wordr relariefweinig djd gescopt in analyses <strong>van</strong> <strong>ongevallen</strong>. Dacgeldt ook voor veiligheidstrainingen. Als acries wor<strong>de</strong>non<strong>de</strong>rnomen, dan is <strong>de</strong> afhan<strong>de</strong>ling <strong>van</strong> knelpuntennauwelijks zichcbaar voor <strong>de</strong> lijn en vindt er geen evaluatieplaats <strong>van</strong> hec effect <strong>van</strong> <strong>de</strong> voorgescel<strong>de</strong> maarregelen.De beperkte aandacht voor veiligheid binnen <strong>de</strong>Ne<strong>de</strong>riandse locacie is ook zichcbaar in <strong>de</strong> registratie<strong>van</strong> <strong>de</strong> bijna-<strong>ongevallen</strong> of<strong>de</strong> inci<strong>de</strong>nten (tabel 2).afhan<strong>de</strong>ling <strong>van</strong> produccieproblemen en <strong>de</strong> kwaliteir<strong>van</strong> <strong>de</strong> oplossingen te monicoren. Veiligheid, hygiëneen kwaliteit komen by <strong>de</strong>ze audit zeer frequent aanbod. En als laacste bestaar er een lovarraal audir <strong>van</strong> hethoger managemenr en stafaf<strong>de</strong>lingen, waar <strong>de</strong> balanswordc opgemaakc <strong>van</strong> onopgeloste problemen uir voorgaan<strong>de</strong>audics. Hier wor<strong>de</strong>n beslissingen genomen, die<strong>productie</strong>technisch en financieel grore gevolgen hebben.Door <strong>de</strong> gelaagdheid <strong>van</strong> <strong>de</strong> audirs is binnen <strong>de</strong>organisatie een grote aandachc voor veiligheid lBlom,20011. Dat is ook te zien in <strong>de</strong> inci<strong>de</strong>nt- en <strong>de</strong> bijna<strong>ongevallen</strong>rapporrage. Her bedrijIheeft voor <strong>de</strong>regiscratie een sofrware programma in gebruik,waardoor het voor ie<strong>de</strong>re me<strong>de</strong>werker mogelijk is <strong>de</strong>afhan<strong>de</strong>ling <strong>van</strong> <strong>de</strong> rapportages re volgen. Hec systeemis in 1995 geïncroduceerd. Na een initiële scijging <strong>van</strong>meldingen <strong>zijn</strong> speciale plenaire bijeenkomsten georganiseerdom <strong>de</strong> inci<strong>de</strong>nten en <strong>de</strong> oplossingen te bespreken.Momenteel <strong>zijn</strong> <strong>de</strong> meldingen enigszins gesrabili,seerd.\Øanneer ongeval- en inci<strong>de</strong>ntrapporcen wor<strong>de</strong>nbeschouwd uic <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzochte perio<strong>de</strong>, dan valc op dac<strong>van</strong> <strong>de</strong> rype voorgescel<strong>de</strong> maatregelen <strong>de</strong> categorieën'geen maatregelen en 'mensgerichte maacregelen' eeneind boven <strong>de</strong> 50o/o liggen (tabel 4).Veiligheid speelt in <strong>de</strong> Russische vesriging een cenrralerol, zoals btijkt uit <strong>de</strong> incerviews en dj<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> frequentebezoeken. <strong>Hoe</strong>wel wet- en regelgeving voor veiligheidin Rusland in het algemeen uirgebreid is, is <strong>de</strong>naleving gebrekkig. De invloed <strong>van</strong> hec moe<strong>de</strong>rbedrijlmet een craditioneel groce aandacht voor hygiëne enkwaliteit, is daardoor groot. De Russische vesrigingheefc een managemencsysteem waar veiligheid gecombineerdwordc met hygiëne en kwalireir. Veiligheidheefc binnen het bedrijf rwee pijlers; <strong>de</strong> near-miss rapportageen <strong>de</strong> audits. De audits wor<strong>de</strong>n door verschillen<strong>de</strong>lagen in <strong>de</strong> organisatie uicgevoerd. Ie<strong>de</strong>re shiftwordc een korte audit afgenomen door produccieme<strong>de</strong>werkers.De aanwezigheid <strong>van</strong> veiligheidsvoorzieningenen acute veiligheidsproblemen wor<strong>de</strong>n mec een checkliscgeïnventariseerd. Ie<strong>de</strong>re week is er een audir mechec mid<strong>de</strong>nmanagement en staFaf<strong>de</strong>lingen om <strong>de</strong>Veiligheidstraining is ook een on<strong>de</strong>rwerp waar in <strong>de</strong>Russische vestiging zich on<strong>de</strong>rscheidt <strong>van</strong> <strong>de</strong>Ne<strong>de</strong>rlandse. Eigen en ingehuurd personeel krijgen eenuitgebrei<strong>de</strong> training en ver<strong>de</strong>r wordc <strong>de</strong> kennis <strong>van</strong> risicovolleapparacuur en installacies met trainingen bijgehou<strong>de</strong>nen met een schrifcelijke toers afgesloten.Veiligheid is daarbij naast hygiëne een vasc on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el.Het geringe verloop in <strong>de</strong> Russische vestiging is eengroot voor<strong>de</strong>el. De collectieve kennis en ervaring on<strong>de</strong>rproduccieme<strong>de</strong>werkers is aanwezig en wordt met trainingenop peil gehou<strong>de</strong>n [Blom, 2001].ConclusiesDe <strong>ongevallen</strong> in <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse locatie wor<strong>de</strong>n vooreen groot <strong>de</strong>el verklaard door bloorsrelling <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>productie</strong>me<strong>de</strong>werkersaan gevaarbronnen <strong>tij<strong>de</strong>ns</strong> procesverstoringen.Bij <strong>de</strong> onwangsr <strong>van</strong> grondscoffen is weliswaarsprake <strong>van</strong> relarieFgeringe druk op <strong>de</strong> operator,maar wor<strong>de</strong>n veel <strong>ongevallen</strong> veroorzaakt door direccebediening <strong>van</strong> b ijvoorbeeld vorkhefrrucks, handmatigmanipuleren <strong>van</strong> zakken en pallets. Tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> produc-Tijdschrift voor toegepaste Arbowetenschap l5 (20021 nr 459
Thbel 4. þpe uoorgestel<strong>de</strong> maatregelen naar aønleiding uan inci<strong>de</strong>ntenfttpPorten uoor <strong>de</strong> Ned¿rlandse uestigingr999 Bron (%) Barrière (%) Mens (%) Geen maatregelen (o/o)Aanvoer grondstoffenProductie halffabrikatenProductie eindproductVerpakken eindproduccPalleciseren en verzen<strong>de</strong>n eindproduct176)qJJ3t105050)54r302550172260Totaal7)'738282000Aanvoer grondsroffenProductie halffabrikacenProductie eindproductVerpakken eindproductPalletiseren en verzen<strong>de</strong>n eindproduct33203022100))404>443J4024)7Totaal)74429tie <strong>van</strong> eindproducten komen <strong>tij<strong>de</strong>ns</strong> procesverstoringenmin<strong>de</strong>r <strong>ongevallen</strong> voor dan l¡innen <strong>de</strong> overigeafclelingen. Een verklaring hiervoor kan gevon<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>nin <strong>de</strong> <strong>de</strong>els losse koppeling <strong>van</strong> <strong>de</strong> processtap. Hecproces is overzichtelijk. Het hoogsce aantal <strong>ongevallen</strong>per storing vindc plaats in <strong>de</strong> verpakking, <strong>de</strong> palledseringen <strong>de</strong> verzending. De me<strong>de</strong>werkers staan hieron<strong>de</strong>r hoge <strong>productie</strong>druk. De st¡akke koppeling <strong>van</strong><strong>de</strong> processen geeft <strong>productie</strong>me<strong>de</strong>werkers weinig cijdom sroringen te verhelpen en heel vaak gebeurt dir terwijlmachines en installaties nog in beweging <strong>zijn</strong>. Depush relatie zotgl daarîaast voor veel verlies cij<strong>de</strong>ns eengestoor<strong>de</strong> procesgang.Door <strong>de</strong> grote materiaalstroom in verpakking en eindverpakkingen <strong>de</strong> geringe voorraadcijd moec geconclu<strong>de</strong>erdwor<strong>de</strong>n dat een groot <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> ongeva[en veroorzaaktwordt door ontwerptechnische tekortkomingenen dac <strong>ongevallen</strong> onvermij<strong>de</strong>lljkzlin.Mensgerichte maarregelen die bij <strong>de</strong>ze Functies frequenrwor<strong>de</strong>n ingevoerd zljnin <strong>de</strong>rgelyke conditiesweinig effectieF in <strong>de</strong> beperking <strong>van</strong> <strong>ongevallen</strong>.In <strong>de</strong> Russische locacie is door <strong>de</strong> handbediening <strong>van</strong><strong>de</strong>ze <strong>productie</strong>functies <strong>de</strong> situatie wat dit betreft gunstiger.Scoringen en ingrijpen in draaien<strong>de</strong> aPParatuuris daar afwezig. Dic is een belangrijke re<strong>de</strong>n voor <strong>de</strong>betere veiligheidsprescaties <strong>van</strong> <strong>de</strong> fabriek.In <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse vestiging staat veiligheid niet voldoen<strong>de</strong>op <strong>de</strong> agenda in het werkoverleg en vindt relaciefweinig rapporcage <strong>van</strong> bij na-<strong>ongevallen</strong> plaats.Herhaling <strong>van</strong> <strong>ongevallen</strong> komt voor. Verontruscend ishec hoge percentage 'geen maatregelen en het zeer lagepercentage 'bronmaatregelen'. De uirvoering <strong>van</strong> maatregelenvindt op ad hoc basis plaacs zon<strong>de</strong>r een dui<strong>de</strong>lijkeprioriteitsstelling op grond <strong>van</strong> risico's en <strong>de</strong> eva-60luatie <strong>van</strong> het effect <strong>van</strong> maacregelen is aÂvezig.Veiligheidstraining, buiten <strong>de</strong> training bij indienstrredingom, is eveneens een zwak punt in <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsevestiging. Een periodieke herhaling <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze craining isnoodzakelijk om het kennis en kun<strong>de</strong> niveau <strong>van</strong>me<strong>de</strong>werkers op peil ce hou<strong>de</strong>n. Produccieme<strong>de</strong>werkerswor<strong>de</strong>n flexibel in het produccieproces ingezet en hierdoorontscaan specifieke knelpunten als gevolg <strong>van</strong> eerìgebrekkig veiligheidskundig inzichc.Het veiligheidsmânagementsysteem in <strong>de</strong> Russischevesciging staat op een hoger niveau dan in <strong>de</strong>Ne<strong>de</strong>rlandse, zowel in <strong>de</strong> herkenning <strong>van</strong> veiligheidsproblemenals in <strong>de</strong> training en <strong>de</strong> afhan<strong>de</strong>ling. Deorganisacie heefc een dui<strong>de</strong>lijk pto-accieve houding tenatnzie¡ <strong>van</strong> veiligheid en dit is zichtbaar in <strong>de</strong> veiligheidsprescaties<strong>van</strong> hec bedrijf.De combinatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> proceskoppeling en <strong>de</strong> kwaliteit<strong>van</strong> het managementsysceem <strong>zijn</strong> belangrijke verklaringenvoor <strong>de</strong> gevon<strong>de</strong>n verschillen cussen Ne<strong>de</strong>rland enRusland. Rusland doet het beter.DiscussieDi¡ is het eerste on<strong>de</strong>rzoek binnen <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>riandse locatienaar <strong>ongevallen</strong> en producciescoringen bij <strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong><strong>productie</strong>functies. Het heeft veel moeitegekost om <strong>de</strong> storingsdaca voor het on<strong>de</strong>rzoek toegankelijkce maken en <strong>de</strong> <strong>ongevallen</strong> naar <strong>productie</strong>functiein te <strong>de</strong>len. De opgedane ervaring in hec on<strong>de</strong>rzoek zallei<strong>de</strong>n cot een betere gegevensverzameling, waarbij <strong>de</strong>gegevens ook op het niveau <strong>van</strong> <strong>productie</strong>principe en<strong>productie</strong>vorm toegankelijk wor<strong>de</strong>n. Dic kan lei<strong>de</strong>n cotbetere bronoplossingen en coc vergelijkingen met zuscerbedrijven.Uit <strong>de</strong> gepresenteer<strong>de</strong> gegevens <strong>van</strong> <strong>de</strong>Tijdschrift voor toegepaste Arbowetenschap 15 (20021 nt 4
Ne<strong>de</strong>rlandse vestiging blijkc in cabel 3 een spectaculairedaling <strong>van</strong> soms meer dan 50o/o bij drie <strong>van</strong> <strong>de</strong> vijf produc¡iefuncties.Hec is op dit moment nog ondui<strong>de</strong>lijkwaardoor <strong>de</strong> daling is veroorzaakt. Dit wordt nog na<strong>de</strong>ron<strong>de</strong>rzocht.Ten tij<strong>de</strong> <strong>van</strong> het on<strong>de</strong>rzoek <strong>zijn</strong> reeds een aantal maatregelenin <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse vestiging gescarc. Om becrokkenheid<strong>van</strong> me<strong>de</strong>werkers voor veiligheidson<strong>de</strong>rwerpente vergrocen is een workshop georganiseerd en een veiligheidscampagnevoor <strong>productie</strong>me<strong>de</strong>werkers onrworpen.Ver<strong>de</strong>r is bij <strong>de</strong> ontwikkeling vân een nieuwe verpakkingsaf<strong>de</strong>lingeen project gestârt om een groterebuffertijd ce creëren cussen <strong>de</strong> produccie eindproduct en<strong>de</strong> pakmachines. Hierdoor ontstaat een lossere koppelingcussen <strong>de</strong> rwee processtappen.On<strong>de</strong>rzoek naar <strong>ongevallen</strong> heeft een becrekkelijkebetrouwbaarheid. Ongevallen met verzuim wor<strong>de</strong>ndoorgaans becrouwbaar gerapporteerd, daar verschillen<strong>de</strong>diensten binnen ofbuiten het bedrijfbij <strong>de</strong> afhan<strong>de</strong>lingbecrokken <strong>zijn</strong>. Voor <strong>ongevallen</strong> zon<strong>de</strong>r verzuim is<strong>de</strong> betrouwbaa¡heid een scuk min<strong>de</strong>r en hangt af <strong>van</strong> <strong>de</strong>regiscracierraditie binnen hec bedrijf en <strong>van</strong> <strong>de</strong> mogelijkeconsequenties <strong>van</strong> registratie. De on<strong>de</strong>rzoeker heefcnoch bij het eigen bedrij[ noch dj<strong>de</strong>ns bezoeken in <strong>de</strong>Russische vestiging aanwijzingen gevon<strong>de</strong>n voor eenon<strong>de</strong>rrapportage <strong>van</strong> <strong>ongevallen</strong>. Tij<strong>de</strong>ns dic on<strong>de</strong>rzoekis <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rrapportage niec na<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>r¿ocht. Bij vervolgon<strong>de</strong>rzoekzal hier aandacht aan wor<strong>de</strong>n besceedTirssen <strong>de</strong> twee bedrijven spelen <strong>de</strong>mografìsche verschilleneen mogelijke rol in <strong>de</strong> gevon<strong>de</strong>n verschillen in veiligheidsprescacies.De Russische vesciging is veel jongerdan <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse. lH.ier zyn <strong>de</strong> produccieme<strong>de</strong>werkersgeduren<strong>de</strong> <strong>de</strong> afgelopen 6 jaar aangenomen meteen seleccie voor becrekketijk jonge me<strong>de</strong>werkers. Di¡wordc zichtbaar in <strong>de</strong> gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> leeftijd, die in <strong>de</strong>Ne<strong>de</strong>rlandse locacie 40,8 jaar bedraagc en in <strong>de</strong>Russische 10 jaar lager is. Ook is er een verschil ingemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> opleiding <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>productie</strong>me<strong>de</strong>werkerstussen bei<strong>de</strong> fabrieken. In Ne<strong>de</strong>rland is er sprake <strong>van</strong>concurrentie met vergelijkbare industrie in <strong>de</strong> buurt. InRusland is <strong>de</strong> sicuatie geheel an<strong>de</strong>rs. De vestiging is hecenige westerse bedrijf in <strong>de</strong> omgeving en <strong>de</strong> salariëringis naar Russische maatscaven hoog. Hierdoor heeft <strong>de</strong>Russische vesriging een grote aantrekkingskracht voorhoger opgelei<strong>de</strong>n. In <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse vestiging is hetgemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> opleidingsniveau mbo en in <strong>de</strong> Russische isdic hbo cot universitair niveau. Productieme<strong>de</strong>werkersin <strong>de</strong> Russische vestiging hebben een grote loyaliceicnaar het bedrijf. Dit is niet alleen het gevolg <strong>van</strong> <strong>de</strong>salariëring en <strong>de</strong> werkomstandighe<strong>de</strong>n, maar ook <strong>van</strong>een aantal secundaire voorwaar<strong>de</strong>n, zoals <strong>de</strong> kwaliteic<strong>van</strong> <strong>de</strong> kantine en <strong>de</strong> medische verzorging <strong>van</strong> hetbedrijFdie zich uiúreid¡ cot het gezin <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>productie</strong>me<strong>de</strong>werker[Blom, 2001]. Deze <strong>de</strong>mograûsche verschillen<strong>zijn</strong> geen on<strong>de</strong>rwerp <strong>van</strong> on<strong>de</strong>rzoek geweesc enhet efFect op <strong>de</strong> veiligheidsprestaties dient na<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzochtce wor<strong>de</strong>n.ReferentiesBlom, 8., 2001. Studie naar <strong>de</strong> veiligheidsprestaties<strong>van</strong> Mars B.V Veghel. 'Mensen maken hec verschil'.Eindscrip<strong>de</strong> postdoctorale opleiding Management ofSafery Healch and Environment. TêchnischeUniversiteit DelftGul<strong>de</strong>nmund, F., Swuste, P., (2001.) Veiligheidscultuur:Toverwoord of On<strong>de</strong>rzoelaobject? Tijdschrifc voor toegepasteArbowetenschap 14 m. 4, p. L-8(1998.) PerspectivesHale, 4., Baram, M., Hov<strong>de</strong>n, J.,on safery managemen! and change. In: SaferyManagement, the challenge of change. Hale,,{.,Baram, M. (edÐ. Pergamon, Elsevier Science, OxfordPerrow, C., (1984). Normal acci<strong>de</strong>nts: Living withHigh-Risk Technologies. Basic Books, New York. Denvee<strong>de</strong> editie <strong>van</strong> dit boek is uitgekomen in 1999 bijPrincecon Universiry Press, New JerseyRidle¡ J and Channing, J. (1983.) Safety ac \Øork.Butterworth-Heinemann, OxfordKing, R., (2000.) Brunelleschit Dome. Chatto &\Øindus, London (Ne<strong>de</strong>rlandse vertaling beschikbaar,uitgegeven door De Bezige Bij)Swusre, P, Wiersma, E., Frijters,,A.., (2000.)Scoringsanalyse voor Arbeidshygiënis ten? Tijdschriftvoor toegepaste Arbowetenschap 13 nr.2, p. 18-23Swusce, P, Gul<strong>de</strong>nmund, F., Hale, A., (2002.)Organisacieculcuur en veiligheid in een zware industrie,resultaten <strong>van</strong> on<strong>de</strong>rzoek. Tijdschrift voor coegepasteArbowetenschap l5 nr. l, p.7-I4Tijdschrift voor toegepaste Arbowetenschap 15 (20021 nr 461